Việc quản lý công tác giáo dục pháp luật cho cán bộ giáo viên và họcsinh ở trường tiểu học .... Giáo dục pháp luật cho cán bộ giáo viên và học sinh trường tiểu học: - Mục đích: Giúp học
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: Giáo dục pháp luật cho Cán bộ, Giáo viên và học sinh trường tiểu học
A.PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đảng và Nhà nước ta chủ trương xây dựng một " Nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa Việt Nam" thực sự của dân, do dân và vì dân, với mục tiêu
"
Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh" Không
ngừng xây dựng và hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, tăng cường pháp chếXHCN, nâng cao dân trí và trình độ hiểu biết pháp luật cho mọi thành viêntrong xã hội
Đây là một khâu không thể thiếu được trong quá trình xây dựng và thựchiện pháp luật, nhằm hình thành một cách bền vững ý thức tôn trọng phápluật, góp phần nâng cao văn hoá pháp lý cho cán bộ giáo viên và học sinh,
thực hiện “Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật”.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng vấn đề giáo dục pháp luật trong nhàtrường những năm qua vẫn còn nhiều yếu kém Chưa được đặt ngang tầm vớiyêu cầu quản lý xã hội bằng pháp luật, chưa được tiến hành thường xuyên,liên tục, đồng bộ, chưa có trọng tâm trọng điểm
Vì những hạn chế đó nên nhu cầu thông tin về pháp luật cho cán bộgiáo viên và học sinh, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa như xã huyệnKrông Pắc
Đánh giá thực trạng giáo dục, đào tạo Nghị quyết TƯ 2 khóa VIII nhấn
mạnh: “Đặc biệt đáng lo ngại là một bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước Trong những năm tới cần tăng cường giáo dục tư tưởng đạo đức, ý thức công dân, lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí
Trang 2Minh… tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động xã hội, văn hoá, thể thao phù hợp với lứa tuổi và với yêu cầu giáo dục toàn diện”.
Trường tiểu học , xã , huyện Krông Pắc, tỉnh ĐăkLăk cũngkhông đứng ngoài thực trạng đó Trong những năm qua, nhiều gia đình, cha
mẹ mải làm ăn, lo kiếm tiền, không chăm lo đến sự học hành, đời sống củacon trẻ Hàng loạt các hàng quán mọc lên với với đủ loại các trò chơi từ ,bida, games, chát…để móc tiền học sinh Số thanh niên đã ra trường không cóviệc làm thường xuyên tụ tập, lôi kéo học sinh bỏ học tham gia hút thuốc,uống rượu, trộm cắp, cắm quán, đánh nhau và nhiều tệ nạn khác, làm cho sốhọc sinh yếu về rèn luyện đạo đức của trường ngày càng tăng
Xuất phát từ những lý do khách quan, chủ quan như đã phân tích, làngười làm công tác quản lý một trường tiểu học, tôi mạnh dạn chọn đề tài:
“Giáo dục pháp luật cho cán bộ, giáo viên và học sinh tại Trường tiểu học xã , huyện Krông Pắc” làm sáng kiến kinh nghiệm
2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý công tác giáo dục pháp luật cho cán bộ giáo viên và học sinh ởtrường tiểu học , xã , huyện Krông Pắc
Việc quản lý công tác giáo dục pháp luật cho cán bộ giáo viên và họcsinh ở trường tiểu học còn có những hạn chế Nếu thực hiện được những biện pháp quản lý hợp lý sẽ nâng cao chất lượng giáo dục cho cán bộgiáo viên và cho học sinh của nhà trường
Xác định cơ sở khoa học của quản lý giáo dục pháp luật cho cán bộgiáo viên và học sinh ở trường tiểu học
Khảo sát, đánh giá, phân tích thực trạng việc quản lý giáo dục pháp luậtcho cán bộ giáo viên và học sinh ở trường tiểu học
Đề xuất và lý giải biện pháp quản lý giáo dục pháp luật cho cán bộgiáo viên và học sinh ở trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay
Trang 33 Phạm vi nghiên cứu
- Đề tài được tiến hành nghiên cứu để làm sáng kiến kinh nghiệm ởtrường tiểu học xã , huyện Krông Pắc
- Thời gian: Từ năm 2010 đến năm 2012
- Thời gian viết sáng kiến – kinh nghiệm: Từ ngày 15 tháng 9 năm
2010 đến ngày 15 tháng 9 năm 2012
- Người được nghiên cứu: Cán bộ quản lý, giáo viên chủ nhiệm, giáoviên dạy các bộ môn đặc thù và học sinh trường tiểu học xã
4 Phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu, văn bản liênquan đến đề tài
Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi; Phương pháp quan sát các hoạtđộng giáo dục pháp luật của nhà trường; Phương pháp phỏng vấn; Phươngpháp thống kê,
5 Cấu trúc của sáng kiến kinh nghiệm
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và kiến nghị, phần nội dung củasáng kiến kinh nghiệm gồm 3 chương:
Chương I Cơ sở lí luận về quản lý giáo dục cho cán bộ giáo viên và học
sinh ở trường tiểu học xã , huyện Krông Pắc, tỉnh ĐắkLắk
Chương II Thực trạng quản lý giáo dục ở trường tiểu học xã ,
huyện Krông Pắc, tỉnh ĐắkLắk
Chương III Biện pháp quản lý giáo dục ở trường tiểu học xã ,
huyện Krông Pắc, tỉnh ĐắkLắk
B PHẦN NỘI DUNG
Trang 4Chương I:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO CÁN BỘ GIÁO
VIÊN VÀ HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.Cơ sở lý luận:
a) Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Có tài mà không có đức thì là người
vô dụng” Người coi trọng mục tiêu, nội dung giáo dục pháp luật trong các nhà trường như: “Đoàn kết tốt”, “Kỷ luật tốt”, “Khiêm tốn, thật thà dũng cảm”, “Con người cần có bốn đức: cần - kiệm - liêm - chính, mà nếu thiếu một đức thì không thành người”.
Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu
b) Khái niệm về quản lý, giáo dục pháp luật:
Quản lý, giáo dục pháp luật là hoạt động có ý thức của con người nhằmđịnh hướng, tổ chức, sử dụng các nguồn lực và phối hợp hành động của mộtnhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra mộtcách hiệu quả nhất
Phân tích thực trạng giáo dục pháp luật trong năm học của ngành,trường, địa phương; xác định điều kiện giáo dục như cơ sở vật chất, tài chính,quỹ thời gian, sự phối hợp với lực lượng giáo dục trong trường và ngoài trường
c) Bản chất quản lý, giáo dục pháp luật
Đó chính là các hoạt động của chủ thể quản lý tác động lên các đốitượng quản lý giáo dục để đạt mục tiêu đã xác định
d) Chức năng quản lý, giáo dục pháp luật
Làm cho cán bộ giáo viên và học sinh thấm nhuần sâu sắc thế giới quanMác - Lênin, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, chủ trương, chính sách của
Trang 5Đảng, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, sống có kỷ cương, nềnnếp, có văn hóa trong các mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, với xã hội
và giữa con người với nhau
Giáo dục pháp luật cho cán bộ giáo viên và học sinh trường tiểu học:
- Mục đích: Giúp học sinh nhận thức được các chuẩn mực giáo dục của
xã hội, rèn luyện kỹ năng, hành vi theo các chuẩn mực đó và hình thành thái
độ, ý thức trong cán bộ giáo viên và học sinh về pháp luật
- Nội dung: Hiểu biết về pháp luật giáo dục lòng yêu nước, yêu chủnghĩa xã hội, yêu hoà bình, có tinh thần cộng đồng và quốc tế, có tinh thầnlao động sáng tạo, có thái độ xây dựng và bảo vệ môi trường
- Phương pháp: Phương pháp tác động vào nhận thức tình cảm: đàmthoại, tranh luận, kể chuyện, giảng giải, khuyên răn; phương pháp tổ chứchoạt động thực tiễn: giao việc, rèn luyện, tập thói quen…; phương phápkích thích tình cảm và hành vi: thi đua, nêu gương, khen thưởng, trách phạt…
- Chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục pháp luật
Là chỉ huy, ra lệnh cho các bộ phận trong nhà trường thực hiện nhữngnhiệm vụ để bảo đảm việc giáo dục pháp luật diễn ra đúng hướng, đúng kếhoạch, tập hợp và phối hợp các lực lượng giáo dục sao cho đạt hiệu quả
Kiểm tra, đánh giá giáo dục pháp luật
Kiểm tra định kỳ, thường xuyên, đột xuất, trực tiếp, hoặc gián tiếp đểgiúp học sinh hiểu rõ hơn về những hoạt động của mình, khẳng định đượcmình, từ đó hoạt động tích cực hơn, tự giác hơn, biết tự điều chỉnh hành vicủa mình cho phù hợp với yêu cầu chung của xã hội
e)Những đặc điểm cụ thể về giáo dục pháp luật cho cán bộ và học sinh
ở trường tiểu học
Trang 6- Có sự gắn kết chặt chẽ với quá trình dạy học trên lớp và hoạt độnggiáo dục ngoài giờ; có định hướng thống nhất các yêu cầu, mục đích giáo dụcpháp luật giữa các tổ chức giáo dục trong và ngoài nhà trường; tính lâu dàicủa quá trình hình thành, phát triển nhân cách và các phẩm chất đạo đức củahọc sinh
- Những tác động cơ bản tới việc giáo dục pháp luật cho cán bộ giáoviên và học sinh ở trường tiểu học
- Về tâm sinh lý học sinh
Là giai đoạn các em bắt đầu phát triển về thể chất, tinh thần và dễ bịkích động, lôi kéo Có nhu cầu giao tiếp với bạn bè, Nếu không được giáodục pháp luật dễ bị sai lệch
- Về phía gia đình
Nhiều cha mẹ do nhận thức lệch lạc, không có tri thức về giáo dục phápluật cho con cái; sự quan tâm, nuông chiều thái quá trong việc nuôi dạy; sửdụng quyền uy của cha mẹ một cách cực đoan; tấm gương phản diện của cha
mẹ, người thân; có các hoàn cảnh éo le hoặc hay bị sử dụng bằng vũ lực đãtác động không nhỏ đến sự hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh
- Về phía nhà trường
Một số cán bộ, giáo viên và bạn bè thường có những định kiến, thiếuthiện cảm; sử dụng các biện pháp hành chính thái quá; sự lạm dụng quyền lựccủa các thầy cô giáo, nhà quản lý; sự thiếu gương mẫu trong mô phạm giáodục; việc đánh giá kết quả, khen thưởng, kỷ luật thiếu khách quan và khôngcông bằng; sự phối hợp không đồng bộ giữa các lực lượng giáo dục đều cóảnh hưởng rất lớn đến quá trình giáo dục pháp luật trong nhà trường
- Về phía xã hội
Trang 7Tác động của cơ chế thị trường, sự phát triển của khoa học công nghệ,tác động lối sống hám cơ sở vật chất hơn tính nhân văn, xem nhẹ lời khuyêncủa cha mẹ, thầy cô dẫn đến những biểu hiện lệch lạc về giáo dục pháp luật.
và các cây trồng để đạt năng suất cao
* Khó khăn:
Trong các năm qua, xã tiếp tục phải đối mặt với những khó khănnhư: diễn biến phức tạp của thời tiết, gây thiên tai lũ lụt, làm mất mùa vàgiảm năng suất trên một số diện tích sản xuất, ảnh hưởng của suy thoái kinh tếtoàn cầu, Giá cả phân bón, giống và các vật tư khác đầu tư cho sản xuất nôngnghiệp thiếu ổn định, đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, an ninhnông thôn có lúc phức tạp
Địa hình, đường xá vào các thôn của xã chưa được bê tông hoá nênviệc đi lại vào mùa mưa còn gặp nhiều khó khăn, hệ thống kênh mương chưacòn thiếu nên việc tưới tiêu phục vụ cho sản xuất nông nghiệp còn gặp nhiềukhó khăn Trình độ nhận thức một số nhân dân còn kém, nên ảnh hưởng rấtlớn đến thực hiện quy chế dân chủ và thực hiện quyền làm chủ của nhân dân
Trang 8* Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và dân số:
Xã Êa Hiu cách trung tâm huyện Krông Pắc 7km về phía đông củahuyện Diện tích đất tự nhiên có 1.195 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệptrồng lúa là 199ha, diện tích đất trồng cà phê là 285 ha; diện tích đất trồngmàu là 30 ha
Toàn xã có 1 068 hộ với 5 539 khẩu, có 3 dân tộc anh em cùng làm ănsinh sống trên địa bàn xã, đó là: Ê đê; Kinh và dân tộc Vân Kiều Trong đódân tộc kinh có 480 hộ với 2 526 khẩu; dân tộc Êđê có 453 hộ với 2 526khẩu; dân tộc Vân Kiều có 135 hộ với 704 khẩu
Đơn vị hành chính gồm: 12 thôn, buôn Trong đó: 02 buôn người Êđê;
04 buôn người Vân Kiều; 02 thôn xen kẽ Kinh – Vân Kiều; 04 thôn ngườikinh
Tôn giáo có: 03 tôn giáo đó là Phật giáo; Công giáo; Tin lành Phậtgiáo có 92 hộ với 552 khẩu; Công giáo có 35 hộ với 165 khẩu; Tin lành có
244 hộ với 982 khẩu
* Đặc điểm tình hình của trường tiểu học :
Nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên nhiệt tình, luôn tận tâm vớicông việc, có tinh thần trách nhiệm cao trong giáo dục, luôn hoàn thành tốtnhiệm vụ được giao
Năm học 2010 – 2011 và 2011 – 2012 nhà trường được cấp trên tặngdanh hiệu Tập thể Lao động Tiên tiến
Trường tiểu học tuyển sinh trên địa bàn 04 thôn người Kinh: TânBình; Đức Tân; Quảng Tân và Nghĩa Tân Học sinh được tuyển sinh chủ yếu
từ trường mẫu giáo Bình Minh, 100% học sinh người kinh, tất cả các em họcsinh đều được học qua lớp mẫu giáo Tuy vậy nhưng điều kiện kinh tế củanhân dân cò rất nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao 100% hộ dân sảnxuất nông nghiệp và làm thuê Sự quan tâm đến việc học tập của con em củamột số hộ dân chưa cao do nhiều lý do: như trình độ dân trí thấp, do điều kiện
Trang 9mưu sinh gặp nhiều khó khăn, … nên công việc dạy học của nhà trường gặpnhiều khó khăn.
*Trình độ chuyên môn: Trên chuẩn: 15 Trong đó nữ: 06
*Trình độ chuyên môn đạt chuẩn: 06 Nữ: 08
Tổ chuyên môn: 02 tổ khối, đó là: Tổ khối 1, 2 & 3; Tổ khối 4&5.Nhà trường có chi bộ đảng với 05 đảng viên lãnh đạo toàn diện hoạtđộng của nhà trường Hội đồng nhà trường; Công đoàn; Đoàn thanh niên; Độithiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh; Ban Đại diện cha mẹ học sinh; Hộikhuyến học; Hội chữ thập đỏ; … đều phát huy được vai trò của mình trongcông tác giáo dục
+ Cơ sở vật chất của trường:
* Thuận lợi:
Nhà trường có 11 phòng học10 lớp, đủ để bố trí học 02 buổi/ngày Đa
số các phòng học thoáng mát, có phòng kiên cố và bán kiên cố, có đủ điệnthắp sáng để phục vụ tốt cho giáo viên và học sinh tổ chức dạy học Vận độngtốt xã hội hoá giáo dục Năm học qua, nhà trường và nhân dân cùng phối kếthợp đã bê tông hoá sân trường 150 m2; sân trường đã quy hoạch khuôn viêncây bóng mát, bồn hoa, tạo không gian học tập mát mẻ, thân thiện, có côngtrình vệ sinh đúng chuẩn, có nước lọc và nước sạch đảm bảo phục vụ cho họcsinh và giáo viên trong trường
* Khó khăn:
Trang 10Nhà trường chưa có tường rào, chưa có phòng làm việc riêng cho Bangiám hiệu, chưa có các phòng chức năng và nhà Hiệu bộ.
2 Thực trạng công tác giáo dục pháp luật cho cán bộ giáo viên và học sinh ở trường tiểu học
*Một vài số liệu về giáo viên trong nhà trường:
Tuy nhiên, trường còn ít giáo viên dạy giỏi đều các môn và còn ít họcsinh đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi hàng năm
Trang 11*Tồn tại:
Một vài giáo viên trình độ chuyên môn còn yếu, phẩm chất nhân cáchchưa cao Đa số giáo viên sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục nặng vềtruyền thụ kiến thức, ít coi trọng rèn luyện cho học sinh phương pháp tư duyđộc lập sáng tạo và thái độ đúng đắn trong học tập, nhất là công tác giáo dụcpháp luật trong cuộc sống
Bên cạnh đại bộ phận giáo viên rất yêu thương học sinh, gần gũithương yêu, hết lòng vì học sinh, thì có một số giáo viên chưa hết lòng vớihọc sinh Điều đó có thể nhận ra trong tinh thần trách nhiệm, của giáo viênđối với công việc của mình Có nhiều lúc giáo viên chưa thật sự tôn trọng vàyêu cầu cao, khoan dung, vị tha đối với học sinh mà còn tỏ ra thờ ơ, vô tình
Bộ phận quản lý chưa có biện pháp bồi dưỡng
Nguyên nhân:
Do một số giáo viên chưa thấy hết tầm quan trọng của nó trong hoạtđộng giáo dục nhà trường; chưa thực sự thích thú và hăng hái tham gia hoạtđộng thi đua về chuyên môn nghiệp vụ; biện pháp tổ chức chưa phù hợp vớimọi người nên chưa kích thích được tích tích cực của mỗi cá nhân; việc xâydựng kế hoạch thường dựa vào kinh nghiệm làm việc; trình độ, năng lực củagiáo viên trong tổ khối chuyên môn còn hạn chế; hình thức động viên khenthưởng và nhắc nhở phê bình thiếu phong phú, chưa thiết thực
Hạn chế là chưa phân công cụ thể người thực hiện, chưa chỉ rõ tiến độ
thời gian, chưa xây dựng kế hoạch chi tiết cho học kỳ, quý, tháng, tuần; kếhoạch của các tổ chuyên môn còn chung chung
Kết luận:
Ưu điểm: Có đủ cơ cấu về số lượng, phân công nhiệm vụ cụ thể trình
độ học vấn theo bằng cấp khá cao
Trang 12Hạn chế: Kinh nghiệm, nghiệp vụ về tổ chức hình thức, hoạt động để
quản lý đội ngũ giáo viên chưa nhiều, một số giáo viên chưa nhiệt tình tronghoạt động
Nguyên nhân của thực trạng này là mọi người chưa ý thức hết tầm
quan trọng của công tác quản lý chung của trường Có thể công tác bồidưỡng quản lý chuyên môn được chỉ đạo thường xuyên, song thiếu kế hoạchdài hơi Giáo viên tích cực tham gia hoạt động nhưng Hiệu vụ chưa phân công
rõ niệm vụ cho mỗi cá nhân trong từng công việc cụ thể Công việc đôi khicòn chồng chéo, kỷ luật lao động chưa nghiêm Việc sắp xếp và phân côngcông việc chưa khoa học Tinh thần cộng đồng trách nhiệm giữa các tổchuyên môn trong trường chưa cao Công tác chỉ đạo tổ chức hoạt động quản
lý thiếu biện pháp chỉ đạo cụ thể
Do nhận thức chưa rõ ràng về vai trò, nhiệm vụ của công tác quản lýđội ngũ giáo viên trong nhà trường nên chưa phát huy được tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của giáo viên đối với công tác chuyên môn
Việc kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học có tính "dĩ hoà vi quý", thủtiêu đấu tranh; mọi người né tránh việc nhận xét, phê bình những việc làmchưa đúng; việc biểu dương, khen thưởng chưa kịp thời Do vậy, hiệu quả củaviệc kiểm tra, đánh giá, khen thưởng chưa phát huy hết khả năng
Thực tế trên đã đặt ra yêu cầu cấp thiết cho cán bộ quản lý nhà trường:Phải có kế hoạch quản lý đội ngũ giáo viên
*Nhận thức của cán bộ, giáo viên và học sinh về công tác giáo dục
pháp luật
Qua khảo sát cho thấy: Hầu hết cán bộ giáo viên và học sinh nhàtrường đều nhận thức được tầm quan trọng của công tác giáo dục pháp luậtcho cán bộ giáo viên và học sinh ở mức độ rất quan trọng với các nội dung:Giáo dục pháp luật để phát triển giáo dục toàn diện cho học sinh Giáo dụcpháp luật nhằm phát triển và hoàn thiện nhân cách cho con người Tuy nhiên,
Trang 13vẫn còn có những cán bộ, giáo viên và học sinh hiểu một cách chưa đầy đủ về
ý nghĩa của công tác Giáo dục pháp luật cho cán bộ giáo viên và học sinh có ýthức bảo vệ môi trường Giáo dục pháp luật cho cán bộ giáo viên và học sinh
có ý thức giữ gìn của công
*Nhận thức của học sinh
Hầu hết học sinh cho rằng cần và rất cần các phẩm chất mà nội dunggiáo dục pháp luật mang lại: Yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội và yêu chuộnghòa bình; Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm, lao động cần cù, sáng tạo… Tinhthần đoàn kết và ý thức cộng đồng Đây là yếu tố quan trọng để học sinh chủđộng, tích cực tham gia vào quá trình giáo dục và học tập pháp luật trong nhàtrường
Tuy nhiên cũng còn có một số không nhỏ cho là không cần các nộidung giáo dục pháp luật ở trên Qua đó cho thấy rằng cần phải tuyên truyềnhơn nữa để nâng cao nhận thức của học sinh về giáo dục pháp luật, học tậppháp luật
*Thực trạng vi phạm pháp luật cán bộ, giáo viên và học sinh ở trường tiểu học
- Ý thức thực hiện nội quy của học sinh
Qua khảo sát cán bộ, giáo viên và học sinh thấy ý thức thực hiện nộiquy của học sinh còn chưa tốt như: nghỉ học, lười học bài cũ, quay cóp trongkiểm tra Các bài giảng của giáo viên chưa được hấp dẫn để nhiều học sinhnói chuyện riêng trong giờ học Nhiều học sinh vi phạm các điều cấm như:hút thuốc, trộm cắp, vi phạm luật giao thông
Tuy nhiên có những hình thức giáo dục có số ý kiến học sinh khôngthích tham gia ở mức cao như: Giáo dục thông qua lao động, vệ sinh trường
sở, Giáo dục thông qua hoạt động chính trị xã hội nhân đạo; Giáo dục thông