TruyÒn thuyÕt nµy còng nh toµn bé hÖ thèng truyÒn thuyÕt vÒ khëi nghÜa Lam S¬n, nh©n vËt Lª Lîi, ng êi thñ lÜnh tµi ba cña cuéc khëi nghÜa lu«n lµ trung t©m, ® îc t«n vinh, ngîi ca.. M[r]
Trang 1KiÓm tra bµi cò
* Gi¶i thÝch hiÖn t îng b·o lò x¶y ra hµng n¨m ë vïng ch©u thæ B¾c Bé
* ThÓ hiÖn íc m¬, kh¸t väng chiÕn th¾ng thiªn tai cña ng êi ViÖt Cæ
* Ca ngîi c«ng lao trÞ thuû cña c¸c vua Hïng
Nªu ý nghÜa truyÖn S¬n Tinh Thñy Tinh?
Trang 5Sự Tích Hồ G ơm
1 “Sự tích Hồ G ơm thuộc ” thuộc
Loại truyền thuyết địa danh
Truyền thuyết địa danh là loại truyền thuyết giải thích nguồn gốc trực tiếp những tên núi, sông, hồ …, nguồn gốc , nguồn gốc hình thành những vùng đất, địa bàn c dân nào đó, thiêng hóa những địa danh, không gian đ ợc kể.
Hướngưdẫnưđọcưthêm
I Giới thiệu chung
Trang 6I Giíi thiÖu chung
- Là một trong tác phẩm
tiêu biểu nhất về hồ Hoàn
Kiếm và Lê lợi.
Trang 7Truyền thuyết này cũng nh toàn bộ hệ thống
truyền thuyết về khởi nghĩa Lam Sơn, nhân vật
Lê Lợi, ng ời thủ lĩnh tài ba của cuộc khởi nghĩa
luôn là trung tâm, đ ợc tôn vinh, ngợi ca Mặt
khác truyện còn đề cao tinh thần chính nghĩa
của nghĩa quân trong công cuộc chống lại quân
Minh tàn bạo
Cuộc khởi nghĩa lam Sơn chống quân Minh
là cuộc khởi nghĩa lớn đầu thế kỉ XV Cuộckhởi nghĩa kéo dài trong m ời năm “ nếmmật nằm gai” thuộc , bắt đầu từ lúc Lê Lợi dấy binh
ở Lam Sơn, Thanh Hóa, kết thúc bằng sự kiệnnghĩa quân Lam Sơn đại thắng quân Minh
Lê Lợi lên ngôi vua, dời đô về Thăng Long ( Hà Nội)
Trang 8I Giới thiệu chung
II Đọc- hiểu văn bản.
1 Đọc, tóm tắt: * Đọc: Đọc chậm rãi, rõ ràng, thể hiện rõ sự kì lạ
của các chi tiết: l ỡi g ơm, chuôi g ơm …rùa vàng rùa vàng hiện lên, lặn xuống n ớc.
•Tóm tắt:
N ớc ta thời giặc Minh đô hộ Long Quân đã cho nghĩa quân Lam Sơn m ợn g ơm thần Lê Thận đánh cá và kéo đ ợc l ỡi g ơm quý Lê Lợi bắt đ ợc chuôi g ơm
ở trong rừng Lê Thận dâng g ơm báu cho Lê Lợi Lê Lợi dùng g ơm thần đánh đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cõi Lê Lợi trao trả g ơm báu cho Long Quân t i ại hụ̀ Tả Vọng Từ đó người ta gọi hụ̀ Tả Vọng là hồ Hoàn Kiếm.
Trang 9Nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy nh ng buổi đầu thế lực còn yếu, nhiều lần thua.
Cuộc khởi nghĩa đ ợc sự ủng hộ nhiệt tình của nhân dân, đ ợc tổ tiên, thần thiêng ủng hộ, giúp đỡ.
1 Đọc, tóm tắt:
Trang 10+ L ỡi g ơm: Lê Thận đánh cá, kéo l ới ba lần
đều v ớng vào l ỡi g ơm, trên đó có hai chữ TT
+ Chuôi g ơm: chủ t ớng Lê Lợi trên đ ờng chạy giặc thấy chuôi g ơm phát sáng trên cây +Lê Thận dâng g ơm thần và nguyện cùng mọi ng ời theo Lê Lợi đến cùng, xả thân vì
đại nghĩa.
Trang 11* Cách Long Quân cho m
ợn G ơm: mụ̃i bụ̣ phọ̃n ở
ý nghĩa cách Long Quân cho m ợn g ơm?
Các bộ phận của thanh g ơm rời nhau nh ng khi khớp lại thì “vừa
nh in”, cho thấy sự đồng tâm nhất trí của cả dân tộc, một lòng
đánh giặc.
G ơm sáng ngời hai chữ “Thuận thiên”, đề cao vai trò của chủ t ớng Lê Lợi, đồng thời khẳng định
Trang 12c Long Quân đòi lại g ơm.
- Long Quân đòi lại g ơm thần bằng cách nào? Hãy kể lại cảnh đó?
- KhiưvuaưbơiưthuyềnưdạoưchơiưtrênưhồưTảư
Vọng;ưLongưQuânư saiưrùaưvàngưhiệnưlênưđòiư lạiưgươm VuaưLêưrútưgươmưtraoưlại ; ư Rùaưháư
1 Đọc, tóm tắt:
Hòa bình
Trang 14Việc đòi g ơm, trả g ơm có ý nghĩa gì?
c Long Quân đòi lại g ơm.
Em biết gì về hình ảnh thần Kim Quy ( Rùa Vàng)?
Thần Kim Quy trong truyền thuyết Việt Nam t ợng tr ng cho tổ tiên, khí thiêng sông núi, t t ởng, tình cảm và trí tuệ của nhân dân Trong truyền
-Việc Long Quân cho Rùa Vàng đòi lại g ơm và vua Lê trả g ơm là chi tiết thần kì, rất đặc tr ng của truyền thuyết
Trang 15Rùa nổi ở Hồ Gươm
Trang 16c Long Quân đòi lại g ơm.
I Giới thiệu chung
d Những ý nghĩa của truyện
- Ngợi ca tính chất toàn dân và chính nghĩa của
khởi nghĩa Lam Sơn.
- Đề cao và suy tôn Lê Lợi và nhà Lê trong
công cuộc kháng Minh.
- Giải thích nguồn gốc tên gọi Hồ Hoàn Kiếm
Trang 19Bài tập 1: Hãy cho biết truyện truyền thuyết Sự tích Hồ G ơm có những ý nghĩa nào?
=> Long Quân muốn thử chí khí và tài trí của Lê Lợi:
Trờiưthửưlòngưtraoưchoưmệnhưlớn/ưTaưgắngưtríưkhắcưphụcưgianưnan/ưNhânưdânưbốnưcõiưmộtư nhà/ưDựngưcầnưtrúcưngọnưcờưphấpưphới ( Nguyễn Trãi)
Bài tập 3: Hình ảnh Rùa Vàng còn xuất hiện trong truyền thuyết nào của n ớc ta ?
Thần Kim Qui th ờng xuất hiện lúc nhân dân ta gặp khó khăn để khơi đ ờng, chỉ lối Thần t ợng tr ng cho tổ tiên, khí thiêng sông núi, t t ởng, tình cảm và trí tuệ của nhân dân Hình t ợng Rùa Vàng là hình t ợng có nguồn gốc từ văn hoá ph ơng Nam, văn hoá lúa n ớc, là một trong
tứ linh “Long, Li, Qui, Ph ợng" -> TT "Châu, Trọng Thủy".
Trang 20* Đọc thêm: Đoạn trích "ấn kiếm Tây Sơn" để hiểu thêm một cách giải thích "Sự tích
Hồ G ơm.
* Đọc kĩ truyện, nhỡ các sự việc chính, tập kể lại truyện bằng lời văn của em
* Ôn tập khái niệm truyện truyền thuyết và thống kê các truyền thuyết đã học.
* Chuẩn bị bài Thạch Sanh
ọc bài.