- Cốt lõi lịch sử trong 1 tác phẩm thuộc chuỗi truyền thuyết về người anh hùn Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân Minh là cuộc khởi nghĩa lớn vào thế k
Trang 1BÀI 4 - TIẾT 13 - VĂN BẢN: HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM: SỰ
TÍCH HỒ GƯƠM
( Truyền thuyết )
1 Mục tiêu bài học:
a Kiến thức:
- Nhân vật ,sự kiện trong truyền thuyết
- Truyền thuyết địa danh
- Cốt lõi lịch sử trong 1 tác phẩm thuộc chuỗi truyền thuyết về người anh hùn Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
b Kỹ năng :
- Đọc-hiẻu văn bản truyền thuyết
- Phân tích để thấy được ý nghĩa sâu sắ của truyện
- Kể lại được truyện
c Thái độ : Tôn trọng những sự thật lịch sử mà trong truyện đề cập
2 Chuẩn bị:
a.GV: Soạn giáo án, tìm hiểu tài liệu, tranh ảnh về Hồ Gươm.
b.HS: Đọc trước văn bản, soạn bài.
3 Tiến trình dạy học: (5p)
a Kiểm tra bài cũ :
? Kể vắn tắt truyện “Sơn Tinh- Thuỷ Tinh”
b Bài mới: -Dẫn vào bài Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân Minh là cuộc khởi nghĩa lớn vào thế kỷ 15 Cuộc khởi nghĩa kéo dài trong mười năm bắt đầu từ lúc Lê Lợi dấy binh ở Lam Sơn và kết thúc bằng sự kiện nghĩa quân Lam Sơn đại thắng quân Minh Lê Lợi
là thủ lĩnh, là người anh hùng của khởi nghĩa Lam Sơn Nhân dân ghi nhớ h/ả Lê Lợi
không chỉ bằng những đền thờ, tượng đài, hội lễ mà bằng cả những sáng tác nghệ thuật dân gian như truyền thuyết “Sự tích Hồ Gươm” Truyện chứa đựng nhiều ý nghĩa và có những chi tiết nghệ thuật hay và đẹp Cô và các em cùng tìm hiểu câu chuyện để thấy được ý
nghĩa, chi tiết nghệ thuật hay và đẹp đó.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt
Hoạt động I : Hướng dẫn Đọc - hiểu văn bản (6p)
Trang 2- GV hướng dẫn cách đọc và
đọc mẫu
Gọi 23 h/s đọc
- Gọi đọc hoặc giải thích các
chú thích trong SGK
- GV giải thích thêm 1 số từ
ở phần chú thích
? Truyện được chia ra làm
mấy phần? Nội dung chính
từng phần ra sao?
HĐ II: HD Tìm hiểu chi
tiết (14p)
- Gọi H đọc đoạn 1ở sgk
? Vì sao Long Quân quyết
định cho Lê Lợi mượn gươm
thần
? Lê Lợi nhận được gươm thần
ntn?
- 2 hs đọc, lớp lắng nghe
- Nghe, hiểu
- Chia bố cục
- H Đọc đoạn 1
- 1 hs trả lời
- 1 hs trả lời
I Đọc - hiểu văn bản
1 Đọc.
2 Chú thích.
3 Bố cục 2 phần
- Phần 1: “từ đầu đến đất nước”: Long quân cho nghĩa quân mượn gươm
- Phần 2: Đoạn còn lại: Long Quân đổi gươm sau khi đất nước hết giặc
II Tìm hiểu chi tiết.
1 Long quân cho nghĩa quân mượn gươm.
- Giặc Minh đô hộ làm nhiều điều bạo ngượcnhân dân ta căm ghét đến xương tuỷ
- ở Lam Sơn nghĩa quân chống lại chúng nhưng buổi đầu lực còn yếu nhiều lần bị thua
- Lê Thận bắt được lưỡi gươm dưới nước (3 lần thả lưới)
- Lê Thận gia nhập nghĩa quân Lam Sơn
- Lê Lợi trên đường bị giặc đuổi, thấy “ánh sáng lạ” chuôi gươm nạm ngọc
Trang 3? Chi tiết Lê Thận bắt được
lưỡi gươm (dưới nước) Lê
Lợi bắt được chuôi gươm (trên
rừng) có ý nghĩa gì?
- H: Hãy thảo luận về ý nghĩa
chi tiết “Các bộ phận của
thanh gươm rời nhau nhưng
khi khớp lại thì “vừa như in”
? Khi chuôi gươm và lưỡi
gươm tra vào nhau vừa như in
thì Lê Thận nâng gươm lên
ngang đầu nói với Lê Lợi
“Đây là Trời có ý phó thác cho
minh công làm việc lớn
Chúng tôi nguyện đem xương
thịt của mình theo minh công,
cùng với thanh gươm thần này
để báo đền Tổ quốc” Câu nói
đó có ý nghĩa gì?
? Khi có gươm thần tình hình
nghĩa quân ntn?
? Nghĩa quân chiến thắng
được giặc một phần là nhờ
gươm thần nhưng bên cạnh đó
- Suy nghĩ, trả lời
- Nguyện vọng của dân tộc là nhất trí nghĩa quân trên dưới một lòng
- Đ.kết đồng lòng của toàn dân họp nhau tạo thành sức mạnh
- H khá trả lời
- Đem lưỡi gươm và chuôi gươm tra vào nhauvừa như in
- >Khả năng cứu nước có ở khắp nơi từ miền sông nước đến vùng rừng núi, miền ngược, miền xuôi cùng đánh giặc
- Khẳng định tính chất chính nghĩa “ứng mệnh trời, hợp lòng người” của nghĩa quân
-Nhuệ khí nghĩa quân ngày1 tăng.nghĩa quân tung hoành khắp trận địa
-> Đó là sức mạnh của lòng đoàn kết của truyền thống dân tộc
2 Long quân đòi gươm sau khi đất nước hết giặc.
- Cảnh trả gươm diễn ra khi đất nước đã thanh bình Vua Lê Lợi dạo thuyền trên hồ Tả Vọng và rùa thần hiện lên
- Vua trao gươm, rùa đớp lấy và lặn xuống
Gươm chỉ dùng để đánh giặc
Trang 4nghĩa quân chiến thắng được
là do đâu?
- Gọi HS đọc đoạn 2 ở sgk
? Cảnh đòi gươm và trả gươm
diễn ra ntn?
- Trả lời
- Trả lời
- Đọc
- Trả lời
( Đó là quan điểm yêu chuộng hòa bình của dân tộc ta)
HĐ III: Hướng dẫn tổng kết.(6p)
? Thần đòi lại gươm thần khi
đất nước thái bình Điều đó có
ý nghĩa gì?
? Nêu ý nghĩa của truyền
thuyết Sự tích Hồ Gươm?
H: Nét đặc sắc trong nghệ
thuật của truyện?
- Trả lời
- HS khá trả lời
- HS trả lời
- Đọc
III Tổng kết.
1.ý Nghĩa.
- Ca ngợi tính chất nhân dân, toàn dân và chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
- Đề cao suy tôn Lê Lợi và nhà Lê
- Giải thích nguồn gốc tên gọi
hồ Hoàn Kiếm
2.Nghệ thuật.
Sử dụng nhiều yếu tố tưởng
tượng, kỳ ảo
Trang 5- Y/c hs đọc ghi nhớ * Ghi nhớ ( SGK )
Hoạt động:IV Hướng dẫn luyện tập.(8p)
- GV gọi h/s kể lại truyện dựa
vào các vai trong truyện?
? Vì sao tác giả dân gian
không để Lê Lợi được trực
tiếp nhận cả chuôi gươm và
lưỡi gươm cùng 1 lúc
? Lê Lợi nhận gươm ở Thanh
Hoá nhưng trả gươm ở hồ Tả
Vọng- Thăng Long Nếu trả
gươm ở Thanh Hoá thì ý nghĩa
của truyện khác đi ntn?
2 H Kể, lớp lắng nghe
H trả lời.H khác nhận xét, bổ sung
- Suy nghĩ, trả lời
IV.Luyện tập.
- Không thể hiện được t/chất toàn dân trên dưới 1 lòng của nhân dân trong kháng chiến
- ý nghĩa bị giới hạn bởi lúc này
Lê Lợi đã về thành Thăng Long
và Thăng Long là thủ đô- tượng trưng cho cả nước
Việc trả gươm diễn ra ở Hồ Tả Vọng của kinh thành Thăng Long mới thể hiện tư tưởng yêu hoà bình và cảnh giác của cả nước, của toàn dân
c Củng cố: (3p)
? Nêu ý nghĩa của truyện
d Dặn dò: (2p)
- Đọc kĩ nhớ các sự việc chính.
-Sưu tầm các bài viết về Gươm.
- Học bài cũ, chuẩn bị bài mới Soạn : “Thạch Sanh”.