Thực hiện nhiệm Giáo viên đặt các câu vụ học tập: hỏi: HS xem lại kiến thức - Biến và cách khai báo biến đã học, thảo luận để trả - Sử dụng biến trong chương lời các câu hỏi.. trìn[r]
Trang 1Tuần 6 Ngày soạn: 8/10/2021.
Tiết: 11,12
BÀI 4: SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Biết được khái niệm biến, hằng
- Hiểu cách khai báo, sử dụng biến, hằng
- Biết vai trò của biến trong lập trình
- Hiểu lệnh gán
2 Kĩ năng:
- Thực hiện được khai báo biến.
- Khai báo hằng
- Viết lệnh gán
3 Thái độ: Nghiêm túc, có ý thức có tinh thần học tập tự giác, yêu thích môn học.
4 Năng lực cần hình thành:
- Năng lực tự học, Năng lực hợp tác.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Sách giáo khoa, giáo án, chuẩn bị phòng máy tính cài Pascal.
Phương pháp thuyết trình,vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, nhóm học tập
2 Học sinh: Sách giáo khoa, vở, viết, thước kẻ Xem bài mới trước khi lên lớp III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Tổ chức lớp: Ổn định lớp.
2 Hoạt động dạy học:
a Hoạt động khởi động:
(1)Mục tiêu: ôn lại các kiến thức đã học
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: phát hiện và giải quyết vấn đề.
(3) Hình thức dạy học: thảo luận nhóm, tự học
(4) Phương tiện dạy học: máy chiếu, bảng phụ
(5) Sản phẩm: Nêu được ý nghĩa của một số dòng lệnh cơ bản
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung, yêu cầu cần đạt
1 Giao nhiệm vụ cho HS:
GV yêu cầu :Hãy cho biết các
thành phần chính trong cấu
trúc của chương trình?
2 Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV gọi ngẫu nhiên 2 HS ở 2
nhóm khác nhau trả lời
Ở phần khai báo trong cấu trúc
chung của chương trình, ta
thấy có phần khai báo biến
Vậy biến là gì và cách khai
1 Thực hiện nhiệm
vụ học tập
- Chú ý lắng nghe câu hỏi
2 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS báo cáo kết quả
Trang 2báo nó như thế nào để sử dụng
trong chương trình, ở bài này
chúng ta sẽ được tìm hiểu rõ
hơn
b Hoạt động hình thành kiến thức.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung, yêu cầu cần đạt Hoạt động 1: Biến là công cụ trong lập trình.
(1) Mục tiêu: Biết vai trò của biến trong lập trình
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Phương pháp thuyết trình, giải
quyết vấn đề/Kĩ thuật động não, tia chớp
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động theo nhóm và
từng cá nhân
(4) Phương tiện dạy học: Máy chiếu, máy tính
(5) Sản phẩm: Phát biểu được vai trò của biến trong lập
trình
1 Biến là công cụ trong lập trình.
Khái niệm biến
- Biến là các đại lượng được đặt tên dùng để lưu trữ dữ liệu Giá trị của biến có thể thay đổi trong quá trình thực hiện chương trình
Thuyết trình cho HS về hoạt
động xử lí dữ liệu của máy
tính
GV giao nhiệm vụ:
Yêu cầu hs lần lượt trả lời
các câu hỏi:
Yêu cầu HS viết chương
trình tính diện tích hình tròn
có bán kính r = 2
+ Với cách viết như trên, nếu
muốn tính diện tích hình tròn
với bán kính khác thì phải
làm sao?
+ Em có nhận xét gì khi phải
viết lại chương trình?
+ GV: Để khắc phục điều
này em có thể làm như thế
nào?
+ Đưa ra một chương trình
thực hiện điều này để các em
quan sát
+ Để giải quyết được vấn đề
này ta phải sử dụng biến nhớ
r, và biến này sẽ lưu giá trị
của các số được nhập vào từ
bàn phím
+ Dựa trên chương trình trên
giới thiệu biến nhớ cho HS
biết
+ Đưa ra ví dụ 1 và ví dụ 2
HS nhận nhiệm vụ:
- Chú ý lắng nghe câu hỏi, quan sát
HS thực hiện nhiệm vụ
Chương trình:
BEGIN Write(‘dien tich hinh tron
co ban kinh r = 2 la:
’,3.14*2*2);
END
+ Chúng ta phải sửa lại chương trình
+ Việc viết lại chương trình sẽ rất mất thời gian
+ Trả lời theo ý hiểu của mình
+Quan sát chương trình do
GV đưa ra
+Dựa trên chương trình
GV đưa ra Chú ý lắng nghe tìm hiểu về kiến thức
+ Chú ý lắng nghe và biết vai trò của biến trong lập trình
+ Đọc và tìm hiểu nội dung ví dụ thông qua sự hướng dẫn của GV đưa ra
HS báo cáo:
+ Tập trung chú ý lắng
Trang 3SGK để cho HS thấy được rõ
nét vì sao cần biến nhớ
+ Giải thích cho HS từng ví
dụ, giúp HS rút ra kết luận
+ Qua các ví dụ trên em hãy
cho biết biến là gì?
GV nhận xét, đánh giá,
chốt kiến thức:
Chỉ được dùng dấu ngoặc
đơn để nhóm các phép toán
nghe và tìm hiểu nội dung bài
+ Biến được dùng để lưu trữ dữ liệu và dữ liệu được biến lưu trữ có thể thay đổi trong khi thực hiện chương trình
Hoạt động 2: Khai báo biến.
(1) Mục tiêu: Biết cách khai báo biến trong ngôn ngữ lập
trình Pascal
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Phương pháp làm mẫu, giải
quyết vấn đề/Kĩ thuật động não
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động theo nhóm và
từng cá nhân
(4) Phương tiện dạy học: Máy chiếu, máy tính.
(5) Sản phẩm: Viết được khai báo biến trong ngôn ngữ
lập trình Pascal
(5) Sản phẩm: Viết được các câu lệnh để giao tiếp người
với máy tính
2 Khai báo biến.
- Biến phải được khai báo trước khi sử dụng chương trình
- Việc khai báo biến gồm: + Khai báo tên biến;
+ Khai báo kiểu dữ liệu của biến
Ví dụ:
Var m,n : Integer;
* Trong đó:
- Var là từ khóa của ngôn ngữ lập trình
- m, n là các biến có kiểu số nguyên
+ Đưa ra chương trình có
khai báo biến cho HS quan
sát
+ Giải thích cho HS về cách
khai báo biến trong Pascal
GV giao nhiệm vụ:
+ Yêu cầu HS đọc SGK
+ Qua ví dụ trên kết hợp
SGK em hay cho biết khai
báo biến gồm những gì?
+ Các em phải lưu ý điều gì
đối với tên biến
+ Yêu cầu một HS trình bày
+ Đưa ra các ví dụ về khai
báo biến cho HS quan sát
+ Hướng dẫn HS khai báo
biến
+ Giải thích cho HS những
nội dung trong ví dụ trên
+ Yêu cầu HS chú ý tìm
hiểu
+GV: Hướng dẫn diễn giải
cho HS hiểu về cách khai
HS nhận nhiệm vụ:
- Chú ý lắng nghe câu hỏi, quan sát Quan sát chương trình trên màn hình
HS thực hiện nhiệm vụ
+ Tập trung chú ý lắng nghe ghi nhớ kiến thức
+ Tìm hiểu thông tin SGK
+ Việc khai báo biến gồm:
- Khai báo tên biến;
- Khai báo kiểu dữ liệu của biến
+Tên biến phải tuân theo quy tắc đặt tên của ngôn ngữ lập trình
+ Thực hiện cách khai báo biến trong vở nháp
HS báo cáo:
- Var là từ khóa dùng để khai báo biến trong ngôn ngữ lập trình
- m, n là biến kiểu nguyên
- S, dientich biểu kiểu số
Trang 4báo biến.
+ Nhấn mạnh cho HS cần
khai báo tên biến, kiểu của
biến Vì vậy giá trị của biến
có thể thay đổi
GV nhận xét, đánh giá,
chốt kiến thức:
Nhận xét chốt nội dung
thực
- thong_bao là biến kiểu xâu
+ HS: Tập trung, chú ý lắng nghe Quan sát và
nhận biết
+Var a: Real; b: integer;
+ HS: Ghi nhớ kiến thức
Hoạt động 3: Sử dụng biến trong chương trình.
(1) Mục tiêu: Biết cách sử dụng biến trong lập trình
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Phương pháp thuyết trình, giải
quyết vấn đề/Kĩ thuật động não, tia chớp
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động theo nhóm và
từng cá nhân
(4) Phương tiện dạy học: Máy chiếu, máy tính
(5) Sản phẩm: Phát biểu được cách sử dụng biến trong lập
trình
3 Sử dụng biến trong chương trình.
- Các thao tác có thể thực hiện với biến là:
+ Gán giá trị cho biến
+ Tính toán với giá trị của biến
- Câu lệnh gán: Tên biến:=Biểu thức
Yêu cầu HS đọc tìm hiểu
thông tin trong SGK
Sử dụng biến trong
chương trình.
GV giao nhiệm vụ:
+ Yêu cầu HS nêu ra một số
ví dụ về khai báo biến
+ Biến được khai báo được
sử dụng ở đâu?
+ Đưa ra các ví dụ minh họa
cách dùng biến trong chương
trình cho HS quan sát
+ Từ ví dụ trên em hãy nêu
các thao tác có thể thực hiện
với các biến?
+ Yêu cầu một HS trả lời các
bạn khác lắng nghe nhận xét,
bổ sung ý kiến
+ Đưa ra ví dụ về trường hợp
kiểu dữ liệu của giá trị với
kiểu dữ liệu của biến không
trùng nhau, yêu cầu HS nhận
xét
+ Từ ví dụ trên em hãy giải
thích lí do vì sao lại có lỗi
khi không cùng kiểu dữ liệu
+ Khai báo biến để lưu tuổi
HS nhận nhiệm vụ:
Đọc tìm hiểu nội dung thông tin trong SGK
HS thực hiện nhiệm vụ
+ Var m, n: Integer;
S: Real;
+ Sau khi khai báo có thể
sử dụng các biến trong chương trình
+ Quan sát ví dụ do GV đưa ra, lắng nghe và tìm hiểu cách sử dụng biến
HS báo cáo:
- Gán giá trị cho biến
- Tính toán với giá trị của biến
+ Tập trung chú ý lắng nghe, lưu ý phần này, nhận xét bổ xung cho bạn
+ Khi chạy chương trình
sẽ báo lỗi Nếu biến kiểu nguyên thì chỉ có thể được gán giá trị nguyên
+ Giải thích được việc lựa chọn kiểu dữ liệu phù hợp, dựa trên nội dung bài cũ
về phạm vi giá trị
+ Var T: Integer; Tuổi của
Trang 5của một người? Giải thích tại
sao lại chọn kiểu dữ liệu đó?
+ Khai báo biến để lưu chiều
cao của một bạn? Giải thích
tại sao lại chọn kiểu dữ liệu
đó?
GV nhận xét, đánh giá,
chốt kiến thức:
Nhận xét chốt nội dung
+ Giải thích cách sử dụng
biến trong một đoạn chương
trình
+Hướng dẫn HS tìm hiểu về
gán giá trị cho biến
+ Qua tìm hiểu các ví dụ em
hay cho biết câu lệnh gán có
dạng như thế nào
+ Giới thiệu cho HS về kí
hiệu phép gán trong Pascal
một người không có phân thập phân Tiết kiệm bộ nhớ
+ Var chieucao: Real;
Chiều cao của một người
có phần thập phân Phù hợp với dữ liệu
+ Quan sát, lắng nghe ghi nhớ kiến thức
+ Chú ý lắng nghe nắm bắt nội dung bài học
+ Tên biến Biểu thức cần gán giá trị cho biến
+ Ngươi ta kí hiệu phép gán là dấu kép :=
+ Quan sát nhận biết
Hoạt động 4: Sử dụng hằng trong chương trình.
(1) Mục tiêu: Biết cách sử dụng hằng trong lập trình.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Phương pháp thuyết trình, giải
quyết vấn đề/Kĩ thuật động não, tia chớp
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động theo nhóm và
từng cá nhân
(4) Phương tiện dạy học: Máy chiếu, máy tính.
(5) Sản phẩm: Phát biểu được cách sử dụng hằng trong
lập trình
4 Hằng.
- Hằng là đại lượng có giá trị không đổi trong suốt quá trình thực hiện chương trình
- Muốn sử dụng hằng, ta cũng cần khai báo tên hằng, tuy nhiên hằng phải được gán giá trị ngay sau khi khai báo VD: const pi = 3.14;
Bankinh = 2;
- Const: là từ khóa để khai báo
Pi, bankinh là các hằng được gán các giá trị tương ứng
GV dẫn dắt: Ngoài công cụ
chính để lưu trữ dữ liệu là
biến, thì ngôn ngữ lập trình
còn có các công cụ khác nào
nữa không?
+ Hướng dẫn cho HS biết
khái niệm hằng trong Pascal
+ Phân biệt cho HS nhận
thấy sự khác biệt giữa cách
khai báo, và sử dụng của
biến và hằng
GV giao nhiệm vụ:
+ Giải thích cho HS rõ đâu là
từ khóa để khai báo hằng
+ Các hằng được gán với giá
trị như thế nào?
+ Đưa ra ví dụ về khai báo
HS nhận nhiệm vụ:
Lắng nghe
HS thực hiện nhiệm vụ
Ngoài công cụ chính để lưu trữ dữ liệu là biến, thì ngôn ngữ lập trình còn có
các công cụ khác là hằng.
+ Chú ý lắng nghe ghi nhớ kiến thức
+ Nghiên cứu SGK và
phân biệt sự khác nhau giữa biến và hằng
+ Quan sát bảng, lắng nghe tìm hiểu thêm thông
tin SGK
HS báo cáo:
+ Hằng phải được gán giá
Trang 6hằng về số pi.
+ Giải thích cho HS
+ Yêu cầu HS nêu một số ví
dụ khác
GV nhận xét, đánh giá,
chốt kiến thức:
Nhận xét chốt nội dung
trị ngay khi khai báo
+ HS: Quan sát chú ý về ví
dụ khai báo hằng về số pi
+ Chú ý lắng nghe
+ Const a = 4;
b = 10
+ HS: Ghi nhớ kiến thức
c Hoạt động vận dụng:
-Mục tiêu: Giúp hs củng cố các kiến thức đã học cách sử dụng biến và hằng
- Phương pháp: trực quan, hoạt động nhóm
- Hình thức tổ chức: làm việc cá nhân, từng nhóm
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung, yêu cầu cần đạt
1 Giáo viên chuyển
giao nhiệm vụ:
Giáo viên đặt các câu
hỏi:
- Biến và cách khai báo biến
- Sử dụng biến trong chương
trình và khai báo hằng 2
Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập:
- GV chỉ định ngẫu nhiên HS
để trả lời
- GV phân tích kết quả của HS
theo hướng dẫn dắt đến hình
thành kiến thức
1 Thực hiện nhiệm
vụ học tập:
HS xem lại kiến thức
đã học, thảo luận để trả lời các câu hỏi
2 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trả lời, ghi nhớ nội dung trả lời đã hoàn thiện
3 Rút kinh nghiệm giờ dạy: