Bánh trôi nước Hồ Xuân Hương Thất ngôn tứ tuyệt -Ca ngợi vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, son sắt của người phụ nữ Việt Nam ngày xưa.. Thất ngôn bát cú Cố tình tạo ra tình hướng éo le, hóm
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TÂP NGỮ VĂN 7
I.Tiếng Việt:
- Từ ghép, từ láy
- Đại từ
- Từ đồng âm(ví dụ:đường đi- đường ăn)
- Từ đồng nghĩa(Ví dụ: lợn- heo)
- Từ trái nghĩa(ví dụ: Tốt- xấu)
- Từ Hán Việt( đế, thị)
- Thành ngữ
- Điệp ngữ, chơi chữ
-Quan hệ từ (và, vì, nếu- thì…)
* Chú ý: Học thuộc ghi nhớ? cho ví dụ?
II Văn bản:
1.Ca dao dân ca:
a, Khái niệm: Ca dao dân ca chỉ các thể loại trữ tình dân gian do tập thể sáng tác và lưu truyền bằng miệng.Ca dao dân ca diễn tả đời sống nội tâm của con người.Ca dao là phần lời thơ, dân ca kết hợp lời thơ và phần nhạc
b, Nội dung:
- Những câu hát về tình cảm gia đình
-Những câu hát về tình yêu quê hương đất nước con người
- Những câu hát than thân
- Những câu hát châm biếm
2.Tác phẩm trữ tình:
a Văn học Trung đại
Từ phức
Từ láy Từ ghép
Từ láy toàn bộ
Từ ghép chính phụ
Từ ghép đẳng lập Từ láy bộ phận
Láy phụ âm đầu
Láy vần
Lạch cạch
Miên man
nhỏ Nhàxây
Đại từ
Đại từ để hỏi Đại từ để trỏ
Trỏ
người
sự
vật
Trỏ số lượng
Trỏ hoạt động tính chất
Hỏi
Trang 2Bài ca Côn Sơn
( Côn Sơn ca) Nguyễn Trãi Thất ngôn bát cú Đường luật Vẻ ra bức tranh thiên nhiên Côn Sơn tuyệt đẹp Qua đó cho thấy tâm hồn thanh cao, giao hoa với thiên
nhiên của nhà thơ Nguyễn Trãi
Bánh trôi nước Hồ Xuân
Hương
Thất ngôn tứ tuyệt
-Ca ngợi vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, son sắt của người phụ nữ Việt Nam ngày xưa
- Cảm thương sâu sắc thân phận chìm nổi của họ Qua Đèo Ngang Huyện Thanh
Quan Thất ngôn bát cú -Miêu tả bức tranh Đèo Ngang thoáng đãng mà heo hút, hoang sơ
-Thể hiện nỗi nhớ nước thương nhà, nỗi cô đơn thầm lặng của tác giả
Bạn đến chơi nhà Nguyễn
Khuyến Thất ngôn bát cú Cố tình tạo ra tình hướng éo le, hóm hỉnh khi bạn đếnchơi nhà để thể hiện tình cảm chân thành, đậm đà
của Nguyễn Khuyến dành cho bạn
HDĐT: Buổi chiều
đứng ở phủ Thiên
Trường trông
ra(Thiên Trường
vãn vọng)
Trần Nhân Tông
Thất ngôn tứ tuyệt
Bài thơ mở ra cảnh tượng vùng quê về chiều trầm lạng, thanh bình, nên thơ Cho thấy tác giả có tâm hồn gắn bó máu thịt với quê hương
HDĐT:Sau phút
chia li( Trích chinh
phụ ngâm khúc)
Đặng Trần Côn
- Dịch: Đoàn Thị Điểm
Song thất lục bát Đoạn trích thể hiện nỗi sầu chia li của người chinh
phụ sau khi tiễn chồng ra trận.Nỗi sầu này có ý nghĩa tố cáo chiến tranh phi nghĩa, vừa thể hiện khát khao hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ
b.Văn học hiện đại:
Cảnh khuya Hồ Chí Minh Thất ngôn tứ
tuyệt
Miêu tả cảnh trắng ở núi rừng Việt Bắc, qua đó thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu nước của nhà thơ, nhà chí sĩ cách mạng Hồ Chì Minh
Rằm tháng giêng Hồ Chí Minh Thất ngôn tứ
tuyệt
Cảnh mùa xuân ở Việt Bắc tràn đầy sức sống và tâm hồn ung dung lạc quan của Bác Hồ
Tiếng gà trưa Xuân Quỳnh Thơ năm chữ Bài thơ gọi về kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà
cháu nồng ấm tha thiết
3.Tác phẩm tự sự:
Cổng trường mở ra Lí Lan Văn bản nhật
dụng Bài văn giúp ta hiểu thêm tấm lòng thương yê, tình cảm sâu nặng của người mẹ dành cho con Cuộc chia tay của
những con búp bê
Khánh Hoài Truyện ngắn Cuộc chia tay đau đớn, đầy cảm động của hai em bé
khiến người đọc thấm thía: Tổ ấm gia đình vô cùng quý giá, hãy xây dựng bảo vệ gia đình
Một thứ quà của lúa
non: Cốm Thạch Lam Tùy bút -Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang hương
vị mộc mạc giản dị của đồng quê nội cỏ
- Thạch Lam trân trọng nâng niu nét đẹp văn hóa của dân tộc
Mùa xuân của tôi Vũ Bằng Tùy bút Cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân ở Hà Nội
và miền Bắc được tái hiện, cảm nhận trong nỗi nhớ thương da diết của người con xa quê
Trang 34 Tác phẩm nước ngoài:
Tác phẩm Tác giả Thể loại Nội dung
Cảm nghĩ trong đêm
thanh tĩnh(Tĩnh dạtứ)
Lí Bạch Ngũ ngôn
tứ tuyệt
Bài thơ thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía tình quê hương của một người sống xa nhà trong đêm trăng thanh tĩnh
Ngẫu nhiên viết nhân
buổi mới về quê( Hồi
hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Thất ngôn tứ tuyệt
Biểu hiện một cách chân thực mà sâu sắc, hóm hỉnh mà ngậm ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa quê trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân về quê cũ Bài ca nhà tranh bị gió
thu phá(Mao ốc vị thu
phong sở phá ca)
Đỗ Phủ Thơ cổ
thể Nỗi khổ của nhà thơ khi nhà bị tốc mái- Tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả
HDĐT:Xa ngắm thác núi
Lư (Vọng Lư sơn bộc bố)
Lí Bạch Thất ngôn
tứ tuyệt
Sự hùng vĩ , huyền ảo của thác nước và tình yêu thiên nhiên đằm thắm sâu sắc
*Chú ý:
- Học kĩ các văn bản trữ tình của dân tộc( Sông núi nước Nam, Bài ca Côn Sơn, Bánh trôi nước, qua Đèo Ngang,
cảnh khuya, rằm tháng giêng, tiếng gà trưa) Nên học thuộc lòng văn bản.
- Nắm vững tên tác giả, thê loại, nôi dung chính
- Nên học thuộc lòng các văn bản trữ tình
III Tập làm văn:
Ôn tập kĩ văn biểu cảm.Ngôn ngữ văn biểu cảm cần phải giàu hình ảnh, cảm xúc Vì vậy phải sử dụng nghệ thuật so sánh, nhân hóa và liên tưởng, suy nghẫm nhiều(nhớù thương, hồi tưởng, lo lắng, mong ước, hứa hẹn)
1 Phát biểu cảm nghĩ về loài cây
a, Dàn bài:
* Mở bài: Giới thiệu chung( Tên loài cây? do đâu mà có?vì sao thích?)
* Thân bài:
- Miêu tả thân, cành, lá, hoa, quả xen biểu cảm
- Kể về kỉ niệm của em và cây nếu có xen biểu cảm
- Nêu ý nghĩa, vai trò của cây đối với gia đình em và xã hội xen biểu cảm
* Kết bài: Cảm nghĩ, mong ước, hứa hẹn của em
b, Đề luyện tập: Hãy phát biểu cảm nghĩ về loài cây em yêu?
2 Phát biểu cảm nghĩ về con người
a, Dàn bài:
* Mở bài: Giới thiệu chung( Tên tuổi, quê quán, nghề nghiệp)
* Thân bài:
- Miêu tả về hình dáng, tính cách để biểu cảm
- Kể về một số việc làm, sở trường, đặc điểm nổi bật để biểu cảm
- Tình cảm của người đó đối với em và ngược lại
* Kết bài: Cảm nghĩ, mong ước, hứa hẹn của em
b, Đề luyện tập: Em hãy phát biểu cảm nghĩ về người thân của mình
3 Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học:
a, Dàn bài
* Mở bài: Giới thiệu chung( tên tác phẩm, tác giả, nội dung chính hoặc hoàn cảnh sáng tác)
* Thân bài: Biểu cảm về giá trị nội dung nghệ thuật của văn bản( theo bố cục, theo từng câu thơ, theo nhân vật)
* Kết bài: Cảm nghĩ, đánh giá chung về tác phẩm
b,Đề luyện tập: Em hày phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “ Cảnh khuya” hoặc bài thơ “ Rằm tháng giêng của Hồ Chí Minh?