DE CUONG 2018 da soan (p1 4 mon co so)

Môt ảcấut ạo,nhánht ậncủađám r ốit hầnki nhcánht ay.6.. Môt ảhì nht hểngoàivàl i ênquancủadạdày 12.. Môt ảhì nht hểngoàivàl i ênquancủagan 13.. Môt ảhì nht hểngoàivàl i ênquancủat hận 14

ĐỀ CƯƠNG TỐT NGHIỆP

NGÀNH Y ĐA KHOA Năm học: 2017-2018

HỌC PHẦN: 1 GIẢI PHẨU

2 SINH LÝ

3 TỔ CHỨC Y TẾ

4 DỊCH TỄ

(Tài liệu tham khảo)

Huế, ngày 5 tháng 4 năm 2018

Nguồn: anh chị Y Đa Khoa khóa 2011-2017 Biên tập : Y Đa Khoa khóa 2012-2018

- nhatlangthang -

5 Môt ảcấut ạo,nhánht ậncủađám r ốit hầnki nhcánht ay.

6 Môt ảnguyênủy,đườngđi ,t ậncùng,l i ênquanvànhánhbênđộng

mạchđùi

7 Môt ảcáct hànhcủaốngbẹn

8 Môt ảhì nht hểngoàivàl i ênquancủat i

9 Tr ì nhbàycấut ạocủat i

10 Môt ảgi ớihạnvàphânkhucủat r ungt hất ,kểt êncáct hànhphần

đượcchứađựngt r ongt r ungt hấtt ươngứng

11 Môt ảhì nht hểngoàivàl i ênquancủadạdày

12 Môt ảhì nht hểngoàivàl i ênquancủagan

13 Môt ảhì nht hểngoàivàl i ênquancủat hận

14 Môt ảhì nht hểngoàivàl i ênquancủabàngquang

15 Môt ảt ửcung:Hướng,t ưt hế,hì nht hểngoàivàl i ênquan.

16 Môt ảđộngmạchcảnhngoài :nguyênủy,đườngđi ,nhánhbênvà nhánht ận

Câu1:Môt ảxươngcánht ay.

ngoài Haibờt r ongvàngoàinổir õởphần

2 2.Đầuxương

xươngbánhchè.

Mặtt r ướccủahail ồicầucócủnằm ngaydướidal àl ồicủchày,nơibám củadâychằngbánhchè.

Câu4:Môt ảđộngmạchnách:Đườngđi ,l i ênquan,nhánhbênvànhánhnối

1.Đườngđi

t hườngđưađếnhoạit ửcánht ay.

Câu5:Môt ảcấut ạo,nhánht ậncủađám r ốit hầnki nhcánht ay.

sốngcổ5,6,7,8vàngực1.

cáccơcủahốnách.

Câu6.Môt ảnguyênủy,đườngđi ,t ậncùng,l i ênquanvànhánhbênđộng mạchđùi

Nguyênủy_tậncùng:độngmạchchậungoàiđiđếnđi ểm gi ữabờsaudâychằngbẹnt hì đổit ênt hànhđộngmạchđùi Độngmạchđùiđiởmặtt r ướcđùivàdầndầnđivàot r ong, sauđóchuiquavònggâncơkhépđổit ênt hànhđộngmạchkheo.

Đườngđivàl i ênquan:chi al àmbađoạnl àđoạnsaudâychằngbẹn, đoạnt r ongt am gi ác đùivàđoạnt r ongốngcơkhép.

+đoạnsaudâychằngbẹn:khoảngt r ốnggi ữadâychằngbẹnvàbờt r ướcxươngchậuchi a

l àmhaingăn.

Ngănmạchmáu:đượcgi ớihạnphí at r ướcbởidâychằngbẹn,phí asaul àbờt r ướcxương chậu,phí at r ongl àdâychằngkhuyết ,phí angoàil àcungchậul ược.

Ngăncơ:l àkhoảngt r ốnggi ữadâychằngbẹnvàbờt r ướcxươngchậu, ngoàicungchậu

l ược.t r ongngănnàychứacơt hắtl ưng–chậuvàt hầnki nhđùi

Độngmạchđùiởphí asaudâychằngbẹnđit r ongngănmạchmáu.Ởđâyđộngmạch nằmngoàinhấtr ồiđếnt ĩ nhmạchđùi ,t r ongcùngl àcácbạchhuyếtbẹnsâu.Bat hành phầnnàyđượcbọct r ongbaochunggọil àbaomạchđùi ,nóđượcchi at hành2vách ngănt hành3khoang.Khoangngoàichứađộngmạchđùi ,khoanggi ữachứat ĩ nhmạch đùi ,khoangt r ongcùngchứahạchbạchhuyếtcongđượcgọil àốngđùi Đầut r ênống đùil àvòngđùi ,đầudướil àmạcsàngởl ỗt ĩ nhmạchhi ển.vòngđùiđượcgi ớihạnphi a

t ướcl àdâychằngbẹn,t r ongl àdâychằngkhuyết ,saul àmàol ượcxươngmu.ốngđùi

l àmộtđi ểmyếucủavùngbẹncót hểgâyt hoátvịđùi

+đoạnđit r ongt am gi ácđùi :t amgi ácđùil àmộtt amgi ácmàđáyl àdâychằngbẹn, cạnhngoàil àbờt r ongcơmay,cạnht r ongl àbờt r ongcơkhépdài ,đỉ nht amgi áccách dâychằngbẹnkhoảng10cm,t ươngứngvớinơicơmaybắtcháycoekhépdài Sàn

t am gi ácđùit ừngoàivàot r ongcócơt hắtl ưngchậu,cơl ược,cơkhépdàivàđôikhi mộtphầncơkhépngắn.t r ầnt am gi ácđùiđậybằngmạcsàngvàmạcđùi Dođót hật

r at amgi ácđùil àmộtkhốihì nht hápt am gi ácmàđáyđượcgi ớihạnphí at r ướcbởidây chằngbẹn,ởphí asaubởibờt r ướcxươngchậu,đỉ nhl àchỗcơmaygặpcơkhépdài vàbat hànhl à:t hànhngoàil àcơmayvàcơt hắtl ưngchậu,t hànht r ongl àcơl ượcvàcơ khépdàivàt hànht r ướcl àmạcsàng t ongt amgi ácđùit hầnki nhđùinằm phí angoài , độngmạchđùiởgi ữa,t ĩ nhmạchđùit r ongcùng.Nhánhcủat hầnki nhsi nhdụcđùivà

t nhmạchhi ểnl ớnxuyênquat hànht r ướccủabaomạchđùi

+đoạnđit r ongốngcơkhép:ốngcơkhépbắtđầut ừđỉ nht am gi ácđùiđénvònggân cơkhép,l àmộtốnghì nhl ăngt r ụt am gi áchơibịvặnvàot r ong,đểchobómạchđùi đangt ừkhuđùit r ướcchạyr avùngkheoởphí asau,ốngcóbamặt :

-Mặtt r ướct r ongl àcơmaykhicơnàyđit ừngoàivàot r ong.Ởsâuhơncơmaycòncó mạcr ộngcơkhápchephủ.

-Mặtt r ướcngoàil àcơr ộngt r ong/

+Độngmạcht hượngvịnông:t áchkhỏiđộngmạchđùidướidâychằngbẹnkhoảng1- 2 cmxuyênquabaomạchđùi ,mạcsàngr ồihướngvềphí ar ốnt r ongl ớpmỡdướidavà

t ếpnốivớiđộngmạcht hượngvịdướil ànhánhcủađộngmạchvhaaujngoài

+độngmạchmũchậunông:t hườngcùngchỗvớiđộngmạcht hượngvịnôngvàđivè phí amàochậut r ongmôdướidavànốit i ếpvớiđộngmạchmũchậusâul ànhánh độngmạchchậungoài.

+cácđộngmạcht hẹnngoài :cácnhánhnàysaukhichuiqual ỗt ĩ nhmạchhi ểnsẽcho nhánhđivềvùngbẹn, bì uởnamgi ớihoặcâmhộởnữgi ới

+độngmạchđùisâu: vịt r ícuấtphátcủađộngmạchđùisâut hườngsaungoàicủa độngmạchđùi (44, 32%)vàcũngcót hểsaut r ongđộngmạchđùi(25, 5%).Lànhánh

l ớnnhấtcủađộngmạchđùit áchr akhỏidộngmạchđùiởdướidâychằngbẹn4cm và cấpmáuchohầuhếtcáccơvùngđùi Phí at r ênđộngmạchđùisâunằm t r ướccơt hắt

l ưngchậu,cơl ượcsauđóđisaucơkhépdài ,t r ướccơkhépngắnvàkhépl ớn.động mạchl úcđầul ớnnhưngsaukhiphânnhánht hìnhỏdầnvàt ậncùngbằngmộtnhánh xuyêncuốixuyênquacơkhépl ớn.

Ngoàicácnhánhvàocáccơởđùi ,đặcbi ệtl àcơt ứđầuđùiđộngmạchđùisâucho

chậu,vòngl ấyđầut r ênxươngđùisauđóchocácnhánhl ên,xuống, ngang.

- Độngmạchmũđùit r ong:đigi ữacơt hắtl ưngchậuvàcơl ược,vòngl ấy đầut r ênxươngđùivàchi acácnhánhl ên,xuống,nhánhsâuvàổcối

- Cácđộngmạchxuyên:t hôngt hườngcó4nhánhxuyên,t ừđộngmạch đùisâuxuyênquacơkhépl ớn,gầnnơicơnàybám vàođườngr ápđẻ cungcấpmáuchovùngđùisau.Cácnhánhxuyênl ạichonhánhl ê, nhánhxuốngđểt ạonênmộtchuỗiđộngmạchởvùngđùisau.Ngoàir a cácnhánhxuyênt hứnhấtcònchongànhnốivớiđộngmạchmôngdưới , độngmạchmũđùingoàivàđộngmạchmũđùit r ong.

+Độngmạchgốixuống:t ácht ừmặtt r ướccủadộngmạchđùit r ướckhiđộngmạch nàychuiquavònggâncơkhép.Nónằmt r êncơkhépl ớnvàđượccơr ộngt r ongche phủ.

Khicósựt ồnt ạicủađộngmạchngồit hìđộngmạchđùir ấtnhỏchỉcònvait r òcung cápmáuchođùi

Câu7:Môt ảcáct hànhcủaốngbẹn

4.Dâyt r eodươngvật    5.Dâychằngphảnchi ếu    6.Thừngt i nh

2.Thànhdướiốngbẹn

3.Thànhtrênốngbẹn

4.Thànhsauốngbẹn

mạcngang.

Saumạcngangl àl ớpmỡngoàiphúcmạc,cómộtđộngmạchvàhait hừngsợiđi

*Độngmạchthượngvịdưới

Câu8:Môtảhì nhthểngoàivàl i ênquancủati m.

Vịt r ít i m t r ongl ồngngực

Chi ếul ênt hànhngực,mặtứcsườnứngvớimộtt ứgi ác,mà:

nơihair ãnhgi ant hấtgặpnhau.

CÂU9.Tr ì nhbàycấut ạocủat i m.

Thànhcủat i m đượccấut ạobởibal ớp:ngoạit âm mạc,cơt i m vànộit âm mạc.

+ ngoạitâmmạc:còngọil àmàngngoàit i ml àmộtt úikí ngồm haibao:baosợiở

ngoàigọil àngoạit âmmạcsợi ,baot hanhmạcởt r onggọil àngoạit âm mạct hanh mạc.

- Ngoạit âm mạcsợi :baobọcphí angoàit i m vàcócáct hớsợidí nhvới cáccơquanl âncậnnhưcơhoành,cộtsống,xươngức,khíquản,phế quảnvàt hựcquản.cáct hớsợibám vàoxươngứcbi ệthóar õr ệtt hành cácdâychằngngoạit âmmạc.

- Ngoạit âm mạct hanhmạc:cóhail á:l át hànhvàl át ạng,gi ữahail ál à mộtkhoangảogọil àổngoạit âm mạc.khivi êm ngoạit âm mạc,t r ong ổcóchứanhi ềuchấtdị ch.

Lát ạngvàl át hànhl i ênt i ếpnhauởcácmạchmául ớnởđáyt i m.Dođócóhaibao mạch:baođộngmạchphí at r ượcbọcl ấyđộngmạchchủvàt hânđộngmạchphổivà baot i nhcmạchởsaubọccáct ĩ nhmạchphổivàt ĩ nhmạchchủt r ên.Gi ữahaibaol à xoangngangngoạit âm mạc t họcngónt ayquaxoangngangt asẽl uồnđượcr asau cácđộngmạchvàphí at r ướccáct ĩ nhmạch.

Gi ữahait ĩ nhmạchphổiphảivàhait ĩ nhmạchphổit r áiởmặtsaut âm nhĩt r áicómột hốnôngl õmnhưmộtt úicùnggọil àxoangchéchngoạit âm mạc.

+ cơt i m:ạonênmộtl ớpdàymỏngt ùychỗ,mỏngởt âm nhĩvàr ấtdàyởt âm t hấtđặc

bi ệtl àt âm t hấtt r ái Đạibộphậncácsợicơcobóp,ngoàir acongmộtbộphậnnhỏcác sơicơkémbi ệthóamangt í nhchấtt hầnki nhgọil à“hệt hốngdẫnt r uyềncủat i m” Cácsợicơcobóp:cáccơt i m bám vàomộthệt hốngvòngsợiđượccoinhưcáicốt củat i m.Cóbốnvòngsợivâyquanhbốnl ỗl ớncủat i m:hail ỗnhĩt hất ,l ỗđộngmạch chủvàl ỗt hânđộngmạchphổi ,phầnsợigi ápgi ữal ỗđọngmạchchủvớihail ỗnhĩt hất đặcbi ệtdàyvàchắcđượcgọil àt am gi ácsợi cáct hớcơbám vàocácvòngsợiđược chi al àm hail oại :l oạir i êngchot ừngt âm nhĩhoặct âm t hấtvàl oạichungchohait âm nhĩhoặchait âm t hất

Hệt hốngdẫnt r uyềncủat i m:l àcácsơicơkémbi ệthóanằm l ẫnt r ôngcácsoei jcơco bópvàcónhi ệmvụduyt r ìsựcobópt ựđộngcủat i m.

t ụphảiphânnhánht r ongt hànht âmt hátphảinằmt r ongbèváchvi ền vàt ậncùngởchâncáccơnhú,t r ụt r áichuiquavácht ỏavàot hành

t âm t hấtt r áivàcũngt ậncùngchâncáccơnhú.

Nộitâmmạc:haymàngtrongti m l àmộtmàngr ấtmỏngphủvàdí nhchặtl ênt átcả mặtt r ongcácbuồngt i m vàl i ênt i ếpvớinộimạccủacácmạchmáucủat i m r avào.Khi

vi êmnộit âm mạccót hểgâycácchứnghẹphoặchởvant i m hoặcgâycáccụchuyết khốil àm t ắcđộngmạch.

Câu11:Môtảhì nhthểngoàivàl i ênquancủadạdày.

1.Tâmvị

2.Đáyvị

3.Thânvị

5.Mônvị

Câu12:Môt ảhì nht hểngoàivàl i ênquancủagan.

ngườichếtgannặngkhoảng1500g,ởngườisốngnặngkhoảng2300gdo

18cmvàbềcaokhoảng8cm.

Hì nhthểngoàivàl i ênquan

1.Mặthoành:Gồmcó4phần:

vỡcót hểl anl ênphổi ,màngt i m.

5.Thuỳvuông 6.Túimật 7.Thuỳđuôi 8.Ládướidâychằngvành

Câu13:Môt ảhì nht hểngoài ,kí cht hướcvàl i ênquancủat hận.

quang,mỗit hậncaobằng3t hânđốtsống.

Li ênquant r ướccủat hận

Câu14: Môt ảvịt r ,hì nht hểngoàivàl i ênquancủabàngquang

Bàngquangl àmộtt ạngr ỗngmàhì nhdạng,kí cht hước,vịt r ít hayđổit heosốl ượngnước

t ểuchứabênt r ongnó.Bàngquangnhậnnướct i ểut ừ2t hậnt hôngquahaini ệuquảnr ồi

t hảinướct i ểur angoàiquani ệuđạo.

Vịtrí :

Bàngquangl àmộtt ạngnằmdướiphúcmạc.Khir ỗngbàngquangnằm t r ongphầnt r ước hốchậu,sauxươngmu,t r ướccáct ạngsi nhdục,t r ựct r àng,t r ênhoànhchậu.Khicăng bàngquangcóhì nhcầunằmt r ongổbụng.

Ởt r ẻem phầnl ớnbàngquangnằmt r ongổbụng.Khit r ẻl ớnl ênbàngquangt ụtdầnxuống vùngchậu.

Ởngườigi àdot r ươngl ựccáccơt hànhbụngyếu,bàngquangcóhơinhôl ênt r ênvềphí aổ bụng.

Hì nht hểngoài :

Bàngquangcóhì nht ứdi ệnt amgi ácvới4mặt :mặtt r ên,mặtsauvàhaimặtdướibên

 Mặtt r ênphủbởiphúcmạc,l ồikhibàngquangđầy,l õm khibàngquangr ỗngl àm chol òngbàngquangcóhì nhchữThayYt r ênt hi ếtđồđứngdọc

 Haimặtdướibênnằmt ựat r ênhoànhchậu.Haimặtnàygặpnhauởt r ướcbởi1bờ

t ònđôikhiđượcgọil àmặtt r ước.

 Mặtsaucòngọil àmặtđáy,ởphầnt r ênmặtsaucóphúcmạcphủ.

Ðỉ nhbàngquangl à chỗgặpnhaucủa2mặtdướibênvàmặtt r êncódâychằngr ốngi ữa

t eobàngquangvàor ốn.

Thânbàngquangl à phầnbàngquangnằm ởgi ữađỉ nhvàđáy.

Tr ongl òngbàngquangcó l ỗni ệuđạot r ong chỗgặpnhaubởiđáyvàmặtdướibên, quađóbàngquangt hôngvớini ệuđạo.

Phầnbàngquangxungquanhl ỗni ệuđạot r ongl à cổ bàngquang.

Li ênquan:

Li ênquanvớiphúcmạc:

Phúcmạcchephủmặtt r ênvàphầnt r ênđáyBQr ồiphủl ênt hànhbụngt r ước,t hànhbên chậungayởbờt r ênkhớpmukhibàngquangr ỗng.Khicăngđầybàngquangnhôl ênt r ên vềphí aổbụngchỗphúcmạcl ậtl ênt r ênphủl ênt hànhbụngt r ướccũngbịđẩycaohơndo đómộtphầnbàngquangởmặtdướibênkhôngcóphúcmạcchephủ.Phí asauphủl ênt ử cungởnữhoặct úit i nhởnamt ạonênt úibị tbàngquangsi nhdục.

Li ênquanvớicáccơquanxungquanh

Haimặtdướibên:Li ênquanvớixươngmu,khớpmuvàđám r ốit ĩ nhmạchbàngquang, nằm t r ongkhốimỡt r ongkhoangsauxươngmu.Vìxươngmunằm sátngayt r ướcbàng quangnênkhigãyxươngmucácmảnhxươnggãycót hểchọct hủngbàngquang.Haibên bàngquangl i ênquanchủyếuvớikhoangsauxươngmu.Khoangnàynằm mộtphầnở vùngchậuvà1phầnởvùngbụng,l àmộtphầncủakhoangngoàiphúcmạct r ảidàit ừnền chậut ớir ốn.Tr ongkhoangl àcácmôl i ênkếtt hưa,mômỡvàcácmạchmáut hầnki nht ới bàngquang

Mặtt r ên:ở nam l i ênquanvớir uộtnon,kếtt r àngxí chma.Ở nữ l i ênquanvớit hânt ử cungkhibàngquangr ỗng.

Mặtsau:ở nam:ốngdẫnt i nh,t úit i nh,t r ựct r àng.Ở nữ l i ênquanvới  t hànht r ướcâm đạo,cổt ửcung.

Câu15:Môtảtửcung:Hướng,tưthế,hì nhthểngoàivàl i ênquan.

8.Tuavòi 9.Phễuvòi 10.Bóngvòi 11.Eovòi12.Phầnt ửcung

Hì nhthểngoàivàl i ênquan

Câu16:Môt ảđộngmạchcảnhngoài :nguyênủy,đườngđi ,nhánhbênvà nhánht ận

Nguyênủy:

Nhánhbên

vànhánhsau.

Nhánhtận :

mạchhàm.

10.Thểmi

11.Hậuphòng12.Mốngmắt 13.Ti ềnphòng

1 3Mạchmáu

2.Lớpmạch

-Võngmạcmốngmắt :ởmặtsaumốngmắtđếnbờcon

củanhãncầu.

CÂU18:Môt ảhì nht hểngoàicủat ủygai

Tủygaicódạngmộtcộtt r ụdẹtmàut r ắngxám,cânnặngkhoảng26- 28gr ,dài45cm ở nam và42- 43cm ởnữ,chi ếm2/3t r êncủaốngsốngvàchi al àm bốnphần.

+phầncổcho8đôidâyt hầnki nhcổ/

+phầnngựccho12đôidâyt hầnki ngngực.

+phầnt hắtl ưngcho5đôidâyt hầnki nht hắtl ưng.

Nónt ủyl àphầnt ậncùngcủat ủygait huhẹpl ạigi ốngcáiphễucho5đôidâycùngvà mộtđôidaycụt

Haiphầnt ủycổvàt hắtl ưngdophảiđảmnhậnvi ệcchiphốichit hầnki nhchit r ênvàchi dướinênphátt r ểnmạnht ạot hànhphì nhcổvàphì nht hắtl ưng.

Tủygaibắtđầut ừbờt r ênđốtsốngđội( c1)nơil i ênt ụcvớihànhnãovàt ậncùngởbờ dướiđốtsốngt hắtl ưngI(L1)haybờt r ênđốtsốngt hắtl ưngI I (L2).Tr onghait hángđầu củat hainhit ủygaichi ếmt r ọnchi ềudàicủaốngsống.nhưngcàngvềsaudot ốcđộphát

t i ểncủacộtsốngnhanhhơnnênt ủygaimớiởvịt r ícaonhưvây.Đi ềunàygi ảit hí chvìsao cácdâyt hầnki nhgaisốngcủacácphầnt ủycuốicùngphảiđixuốngmộtkhoảngdài

t ongốngsốngt ạot hànhđuôingựat r ướckhit hoátr angoàiqual ỗgi anđốtsống,và

chí nhvìvậykhichọcdòdị chnãot ủyởt hắtl ưng,vị nt r ít hườngchọnl àkhegi anđốtsống

t hắtl ưngL4- L5nơikhôngcònt ủygai Dâyt ậncùngl àmộtmảnhkhôngphảil àt hànki nh domàngt ủymềmt ạot hành,sẽnốit ừchópnónt ủyxuốngt ậnhếtđáyốngsốngkhoảng

t ongvàbóchêmởngoài

Câu19:Môt ảmặtt r ênngoàicủabáncầuđạinão.

não.

1.Mặttrênngoài

não

Câu1:Vậnchuyểnvậtchấtquamàngtếbàotheohì nhthứcthụđộng.

Cácphânt ửt ant r ongl i pi dnhưoxygen,doxi decar bon,ni t ogen,các

Hì nh:Sựkhuếcht ánquamàngt r unggi an.

Chứcnăng

Nữ:12- 16g/100ml( g%).

Nồngđộhemogl obi ncủangườiVi ệtNam bì nht hườngđượcnghi êncứu

Chứcnăngvậnchuyểnkhí

VậnchuyểnkhíO2:

Hb+CO HbCO

VậnchuyểnkhíCO2:

nhấtnênnhữngngườimangkhángnguyênDđượcgọiRhdương,những

đầut i ên,mộtl ượngmáuRhdươngcủat hainhisẽvàot uầnhoànmẹchủ

Câu4:Chukỳhoạtđộngcủati m

cuốit âm t hu( ESV:end- syst ol i cvol ume).

bắtđầu.

vanbánnguyệtđangđóng.

*Lưuý:

t hểchỉcòn10- 30ml ,mặckhác,khimộtl ượngmául ớnvàot âm t hấtl úct i

Câu5:Đi ềuhòat ầnsốt i

Sựt hayđổinhị pt i m quant r ọngt r ongđi ềuhòacấpt hờil ưul ượngt i m vàápl ựcmáu.Yếu

t ốđóngvait r ònổibậcnhấtđi ềuhòat ầnsốt i m l àhệt hầnki nht hựcvậtvàhor mont ủy

t hượngt hận.

- Hệt hầnki nht hựcvật

Tr ungt âm t i mmạchởhànhnãonhâncácl uồngxungđộngt r uyềnvềt ừ cáct hụcảm cảmgi ácởngoạivivàt ừt r ungt âm caohơnnhưhệl i mbi c, vỏnão.Từđây,xungđộngđápứngt r uyềnr at heocácdâygi aocảm và phógi aocảm củahệt hầnki nht hựcvậtchiphốit i

Cácchấtt hụcảm gồm:

+ Chấtthụcảmbảnthể(propri oceptor)ki ểm soátcáccửđộng.Vídụ: khimộtvậnđộngvi ênchuẩnbịchạy,t ưt hếcủachi ,cơsẽt ácđộngvào cácpr opr i ocept or ,t ăngxungđộngt r uyềnvềt r ungt âm t i m mạch,l àm

t ăngnhị pt i m.

+ Chấtthụcảmhóahọc(chemoreceptor)ti ếpnhậnnhữngt hayđổihóa họct r ongmáu

+ Chấtthụcảmápsuất(baroreceptor)ti ếpnhậnnhữngt hayđổivềáp

l ựcởcácđộngmạchvàt ĩ nhmạchl ớn,vịt r íquant r ọngt hườngởquai độngmạchchủvàxoangđộngmạchcảnh.Cácphảnxạnàyquant r ọng

t ongđi ềuhòaápl ựcmáucũngnhưt ầnsốt i m.

Cácsợigi aocảm đit ừhànhnãođiđếncốtsống,t ừt ủysốngngực,các sợigi aocảm t i m chiphốinútxoang,nútnhĩt hấtvàphầnl ớncơt i m Nor epi nephr i n,hóachấtt r unggi ancủahệgi aocảm đượcgi ảiphóng kếthợpvới b1receptortrênsợicơti m,l àm t ăngt ốcđộkhửcựct ựphát củat ếbàonútxoangnhĩ ,vìvậyngưỡngđi ệnt hếđếnnhanhhơngây

t ăngnhị pt i mđồngt hờicòngâyt ăngsứccocủat i mdot ăngCa2+vào

t ếbàoquakênhcanxichậm.

Thầnki nhphógi aocảmđếnt i nt heodâyXphảivàt r ái ,chiphốinút xoangnhĩ ,nútnhĩt hấtvàcơnhĩ ,acet ychol i nđượcgi ảiphóngl àm gi ảm

t ốcđộkhửcựct ựphátt ăngsựphâncựccủat ếbàonútxoangnhĩ , khi ếnt i međạtđếnngưỡngchậm hơnvàl àm gi ảm nhị pt i m.

Tr ongt r ạngt háinghỉ ,cảgi aocảml ẫnphógi aocảm đềuhoạtđộngl ên

t m,nếut i mbịmấtsựchiphốicủat hầnki nhnhưdophẫut huậthoặc dot huốct hìnhị pt i m sẽt ăngđến100l ần/phút ,cònbì nht hườngt i

đậpkhoảng70l ần/ph,chứngt ỏhệphógi aocảmnổibậct r ongsựđi ều hòahoạtđộngnútxoang.

Mặcdùt ăngnhị pt i m l àyếut ốkhi ếnl ưul ượngt i m t ăngnhưnggi ớihạn