Tiểu luận tìm hiểu cơ sở lý luận chung về chức năng kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm của các chủ thể tham gia thị trường; thực trạng công tác vận dụng chức năng kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm của các chủ thể tham gia thị trường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng; một số kiến nghị hoàn thiện công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm của các chủ thể tham gia thị trường.
Trang 11 Nhận thức chung về chức năng của nhà nước trong quản lý nền kinh tế thị trường 3
2 Chức năng kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm của các chủ thể tham gia thị trường 4
II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC VẬN DỤNG CHỨC NĂNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT VÀ XỬ LÝ VI PHẠM CỦA CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 11
1 Khái quát chung về thành phố Đà Nẵng 11
2 Công tác vận dụng chức năng kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm của các chủ thể tham gia thị trường trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng 12 III MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM TRA, KIỂM SOÁT VÀ XỬ LÝ VI PHẠM CỦA CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG 19
Nhà nước th c hi n vai trò kinh t c a mình không ch b ng vi c xây d ngự ệ ế ủ ỉ ằ ệ ự
và qu n lý khu v c kinh t nhà nả ự ế ước mà quan tr ng h n là qu n lý toàn b n nọ ơ ả ộ ề kinh t qu c dân bao g m c kinh t nhà nế ố ồ ả ế ước, kinh t t p th , kinh t t b nế ậ ể ế ư ả
t nhân, kinh t cá th , ti u ch , kinh t t b n nhà nư ế ể ể ủ ế ư ả ước và kinh t có v n đ uế ố ầ
t nư ước ngoài. Đ qu n lý để ả ược n n kinh t qu c dân, Nhà nề ế ố ước ph i th c hi nả ự ệ
r t nhi u lo i công vi c khác nhau. Nh ng công vi c này hình thành nên kháiấ ề ạ ệ ữ ệ
ni m ch c năng qu n lý nhà nệ ứ ả ước v kinh t ề ế
Phân tích ch c năng qu n lý nhà nứ ả ước v kinh t không ch góp ph n quanề ế ỉ ầ
tr ng trong vi c xây d ng c ch qu n lý kinh t đúng đ n mà còn góp ph nọ ệ ự ơ ế ả ế ắ ầ quan tr ng trong vi c xây d ng và hoàn thi n b máy qu n lý n n kinh t qu cọ ệ ự ệ ộ ả ề ế ố dân có hi u l c và hi u qu ệ ự ệ ả
Trang 2Trong các ch c năng qu n lý nhà nứ ả ước, ch c năng ki m tra, ki m soát vàứ ể ể
x lý vi ph m c a các ch th tham gia th trử ạ ủ ủ ể ị ường là m t trong nh ng ch c năngộ ữ ứ quan tr ng c a công tác qu n lý nhà nọ ủ ả ước v kinh t Quá trình ho t đ ng kinhề ế ạ ộ
t không ph i lúc nào cũng di n ra m t cách bình thế ả ễ ộ ường và đ a l i k t quư ạ ế ả mong mu n. Do đó, s ki m tra, ki m soát đ k p th i phát hi n nh ng m t tíchố ự ể ể ể ị ờ ệ ữ ặ
c c và tiêu c c, nh ng thành công và th t b i, n n kinh t đang trong tr ng tháiự ự ữ ấ ạ ề ế ạ
ph n vinh hay kh ng ho ng, suy thoái, dao đ ng hay n đ nh, hi u qu hay kémồ ủ ả ộ ổ ị ệ ả
hi u qu , ách t t hay thông thoáng, đúng hệ ả ắ ướng hay ch ch hệ ướng, tuân th hayủ xem thường pháp lu t, Trên c s đó rút ra nh ng k t lu n, nguyên nhân, kinhậ ơ ở ữ ế ậ nghi m và đ ra nh ng gi i pháp phát huy u đi m và kh c ph c khuy t đi m,ệ ề ữ ả ư ể ắ ụ ế ể
đ ng th i phát hi n ra các c h i m i cho s phát tri n kinh t qu c dân và đ aồ ờ ệ ơ ộ ớ ự ể ế ố ư
n n kinh t lên m t bề ế ộ ước ti n m i. Nh v y, ki m tra, ki m soát và x lý viế ớ ư ậ ể ể ử
ph m trong các ho t đ ng kinh t là c n thi t. ạ ạ ộ ế ầ ế
Nh n th c đậ ứ ượ ầc t m quan tr ng c a ch c năng ki m tra, ki m soát và xọ ủ ứ ể ể ử
lý vi ph m c a các ch th tham gia th trạ ủ ủ ể ị ường, h c viên quy t đ nh ch n ch cọ ế ị ọ ứ năng này làm ch đ c a ti u lu n môn h c ủ ề ủ ể ậ ọ Qu n lý nhà n ả ướ c v kinh t ề ế v iớ tên ch đ ti u lu n: ủ ề ể ậ “Ch c năng ki m tra, ki m soát và x lý vi ph m c a ứ ể ể ử ạ ủ các ch th tham gia th tr ủ ể ị ườ ng và s v n d ng trên đ a bàn thành ph Đà ự ậ ụ ị ố
Trang 31. Nh n th c chung v ch c năng c a nhà nậ ứ ề ứ ủ ước trong qu n lý n n kinh tả ề ế
th trị ường
Ch c năng c a nhà nứ ủ ước trong qu n lý n n kinh t th trả ề ế ị ường là nh ng ho tữ ạ
đ ng t ng quát nh t mà Nhà nộ ổ ấ ước ph i th c hi n đ đ t m c tiêu đã đ ra, trả ự ệ ể ạ ụ ề ả
l i câu h i: ờ ỏ Nhà n ướ c ph i làm nh ng gì? ả ữ
Ch c năng đó do b n ch t c a nhà nứ ả ấ ủ ước, do yêu c u c a nhi m v chínhầ ủ ệ ụ
tr , kinh t xã h i và do tình hình kinh t xã h i c a t ng giai đo n l ch s quyị ế ộ ế ộ ủ ừ ạ ị ử
đ nh. ị
Ch c năng c a nhà nứ ủ ước trong qu n lý n n kinh t th trả ề ế ị ường là căn c đứ ể xác đ nh các nhi m v c th , là c s khách quan đ xây d ng h th ng bị ệ ụ ụ ể ơ ở ể ự ệ ố ộ máy qu n lý nhà nả ước v kinh t và b trí cán b , công ch c qu n lý kinh t choề ế ố ộ ứ ả ế phù h p. ợ
Ch c năng cũng là căn c đ đánh giá, khen thứ ứ ể ưởng, k lu t các t ch c vàỷ ậ ổ ứ
cá nhân cán b , công ch c trong h th ng b máy qu n lý nhà nộ ứ ệ ố ộ ả ước v kinh t ề ế
Ch c năng quy t đ nh v trí, m i quan h c a m i t ch c và cá nhân cán b ,ứ ế ị ị ố ệ ủ ỗ ổ ứ ộ công ch c trong h th ng b máy qu n lý nhà nứ ệ ố ộ ả ước v kinh t ề ế
N i dung c th c a ch c năng c a nhà nộ ụ ể ủ ứ ủ ước trong qu n lý n n kinh t thả ề ế ị
trường không c đ nh mà có s v n đ ng, phát tri n cho phù h p v i m c tiêu,ố ị ự ậ ộ ể ợ ớ ụ yêu c u c a các giai đo n. Trong nh ng đi u ki n c th , do m c tiêu và nh ngầ ủ ạ ữ ề ệ ụ ể ụ ữ
đi u ki n kinh t xã h i thay đ i thì vai trò và th t u tiên c a các ch c năngề ệ ế ộ ổ ứ ự ư ủ ứ
có th có s thay đ i nh t đ nh, tuy nhiên tên g i c a các ch c năng ít thay đ i.ể ự ổ ấ ị ọ ủ ứ ổVăn ki n Đ i h i Đ ng toàn qu c l n th IX đã nh n m nh các ch c năngệ ạ ộ ả ố ầ ứ ấ ạ ứ
qu n lý nhà nả ước v kinh t trong n n kinh t th trề ế ề ế ị ường đ nh hị ướng xã h i chộ ủ nghĩa là: “Nhà nướ ạc t o môi trường pháp lý thu n l i, bình đ ng cho các doanhậ ợ ẳ nghi p c nh tranh và h p tác đ phát tri n; b ng chi n lệ ạ ợ ể ể ằ ế ược, k ho ch và chínhế ạ sách k t h p v i s d ng l c lế ợ ớ ử ụ ự ượng v t ch t c a nhà nậ ấ ủ ước đ đ nh hể ị ướng phát tri n kinh t xã h i, khai thác h p lý các ngu n l c c a đ t nể ế ộ ợ ồ ự ủ ấ ước, b o đ m cânả ả
đ i vĩ mô n n kinh t , đi u ti t thu nh p; ki m tra, ki m soát m i ho t đ ngố ề ế ề ế ậ ể ể ọ ạ ộ kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t”. ị ủ ậ
Trong Văn ki n Đ i h i XI c a Đ ng đã nêu: “Nhà nệ ạ ộ ủ ả ước qu n lý đi u hànhả ề
n n kinh t b ng pháp lu t, quy ho ch, k ho ch và các công c đi u ti t trênề ế ằ ậ ạ ế ạ ụ ề ế
c s tôn tr ng các quy lu t th trơ ở ọ ậ ị ường.
Trang 4Đ i h i XII c a Đ ng cũng đã kh ng đ nh: “Nhà nạ ộ ủ ả ẳ ị ước đóng vai trò đ nhị
hướng, xây d ng và hoàn thi n th ch kinh t , t o môi trự ệ ể ế ế ạ ường c nh tranh bìnhạ
đ ng, minh b ch và lành m nh; s d ng các công c , chính tr và các ngu n l cẳ ạ ạ ử ụ ụ ị ồ ự
c a Nhà nủ ước đ đ nh hể ị ướng và đi u ti t n n kinh t , thúc đ y s n xu t kinhề ế ề ế ẩ ả ấ doanh và b o v môi trả ệ ường; công b ng xã h i trong t ng bằ ộ ừ ước, t ng chính sáchừ phát tri n. ể
Trong 5 ch c năng qu n lý nhà nứ ả ước v kinh t nề ế ở ước ta hi n nay (t o l pệ ạ ậ môi trường; đ nh hị ướng, hướng d n; t ch c; đi u ti t; ki m tra và x lý các viẫ ổ ứ ề ế ể ử
ph m), h c viên cho r ng, ch c năng ki m tra và x lý vi ph m là m t trongạ ọ ằ ứ ể ử ạ ộ
nh ng ch c năng quan tr ng, đ m b o cho 4 ch c năng còn l i th c hi n ch cữ ứ ọ ả ả ứ ạ ự ệ ứ năng c a mình. ủ
2. Ch c năng ki m tra, ki m soát và x lý vi ph m c a các ch th tham ứ ể ể ử ạ ủ ủ ể
đ ng đúng đ nh hộ ị ướng k ho ch và có hi u qu ế ạ ệ ả
Nhi m v c a ch c năng ki m tra, ki m soát và x lý vi ph m trong qu nệ ụ ủ ứ ể ể ử ạ ả
lý nhà nước v kinh t là đánh giá chính xác k t qu ho t đ ng c a n n kinh tề ế ế ả ạ ộ ủ ề ế
đ có nh ng can thi p h p lý c a Nhà nể ữ ệ ợ ủ ướ ớ ềc t i n n kinh t Do đó, ki m tra,ế ể
ki m soát th c ch t là m t h th ng ph n h i và d báo. Ph n h i cho phép Nhàể ự ấ ộ ệ ố ả ồ ự ả ồ
nước th y rõ hi n tr ng c a n n kinh t đ có s đi u ch nh. D báo cho phépấ ệ ạ ủ ề ế ể ự ề ỉ ự Nhà nướ ườc l ng trước tr ng thái tạ ương lai c a n n kinh t đ có nh ng canủ ề ế ể ữ thi p k p th i nh m tránh nh ng h u qu cho n n kinh t ệ ị ờ ằ ữ ậ ả ề ế
Ki m tra, ki m soát và x lý vi ph m là m t ch c năng qu n lý c a Nhàể ể ử ạ ộ ứ ả ủ
nước, công tác này ph i đả ược th c thi thự ường xuyên và nghiêm túc .
2.2. N i dung ki m tra, ki m soát và x lý vi ph mộ ể ể ử ạ
Ki m tra, ki m soát ho t đ ng kinh t c n để ể ạ ộ ế ầ ược ti n hành trên các m t:ế ặ
Trang 5M t là, ki m tra, ki m soát và x lý vi ph m trong vi c th c hi n độ ể ể ử ạ ệ ự ệ ườ ng
l i, ch trố ủ ương, chính sách, k ho ch và pháp lu t c a Nhà nế ạ ậ ủ ước v kinh t ề ếHai là, ki m tra, ki m soát và x lý vi ph m trong vi c s d ng các ngu nể ể ử ạ ệ ử ụ ồ
l c c a đ t nự ủ ấ ước.
Ba là, ki m tra, ki m soát và x lý vi ph m trong vi c x lý ch t th i vàể ể ử ạ ệ ử ấ ả
b o v môi trả ệ ường t nhiên, môi trự ường sinh thái
B n là, ki m tra, ki m soát s n ph m do các doanh nghi p s n xu t ra. ố ể ể ả ẩ ệ ả ấNăm là, ki m tra, ki m soát và x lý vi ph m trong vi c th c hi n các ch cể ể ử ạ ệ ự ệ ứ năng và vi c tuân th pháp lu t c a các c quan nhà nệ ủ ậ ủ ơ ước trong quá trình qu n lýả nhà nước v kinh t ề ế
2.3. Vai trò c a ch c năng ki m tra, ki m soát và x lý vi ph mủ ứ ể ể ử ạ
Nhà nước th c hi n ch c năng ki m tra, ki m soát và x lý vi ph m nh mự ệ ứ ể ể ử ạ ằ thi t l p tr t t , k cế ậ ậ ự ỷ ương trong ho t đ ng kinh t , phát hi n và ngăn ng a cácạ ộ ế ệ ừ
hi n tệ ượng vi ph m pháp lu t, sai ph m chính sách, b o v tài s n qu c gia vàạ ậ ạ ả ệ ả ố
l i ích c a nhân dân, góp ph n tăng trợ ủ ầ ưởng kinh t và t ng bế ừ ước th c hi n côngự ệ
b ng xã h i. ằ ộ
Ki m tra, ki m soát luôn là ho t đ ng quan tr ng c a Nhà nể ể ạ ộ ọ ủ ướ ở ước, n c ta trong đi u ki n n n kinh t th trề ệ ề ế ị ường m i phát tri n, th m chí còn s khai, tìnhớ ể ậ ơ
tr ng r i lo n, t phát, vô t ch c và các hi n tạ ố ạ ự ổ ứ ệ ượng tiêu c c còn khá ph bi n,ự ổ ế
có n i, có lúc r t tr m tr ng và ph c t p, càng c n ph i đ cao ch c năng c aơ ấ ầ ọ ứ ạ ầ ả ề ứ ủ Nhà nước ki m tra, ki m soát, x lý vi ph m đ i v i các ch th kinh t thamể ể ử ạ ố ớ ủ ể ế gia th trị ường, đ ng th i cũng ki m tra, ki m soát, x lý vi ph m c a chính cácồ ờ ể ể ử ạ ủ
c quan và các cán b , công ch c qu n lý kinh t c a Nhà nơ ộ ứ ả ế ủ ước.
Hi n nay, các ch c năng c a Nhà nệ ứ ủ ước ph i th hi n và b o đ m th t s làả ể ệ ả ả ậ ự Nhà nước ki n t o, Nhà nế ạ ước ph c v doanh nghi p, ph c v nhân dân, Nhàụ ụ ệ ụ ụ
nước ph i khích l , h tr , b o h và b o v cho các ch th kinh t , cho nhânả ệ ỗ ợ ả ộ ả ệ ủ ể ế dân kinh doanh đúng pháp lu t. Công tác ki m tra, thanh tra ph i đ m b o tuânậ ể ả ả ả
th pháp lu t, n u gi đ nh công tác này n u không tuân th pháp lu t thì s x yủ ậ ế ả ị ế ủ ậ ẽ ả
ra tình tr ng vô hi u qu , gây h n lo n. ạ ệ ả ỗ ạ
V i t cách ch s h u, công tác ki m tra, thanh tra đớ ư ủ ở ữ ể ược th c hi n thôngự ệ qua nhi u ch th v i các hình th c khác nhau nh : thanh tra kinh t , ki m toán,ề ủ ể ớ ứ ư ế ể
ki m sát tài phán… V v n đ x lý tranh ch p, vi ph m, nể ề ấ ề ử ấ ạ ở ước ta, thông qua
Trang 6các phương th c: tr ng tài kinh t , x lý hành chính (ph t ti n, tứ ọ ế ử ạ ề ước gi y phép,ấ
c m ho t đ ng…), tòa án nhân dân.ấ ạ ộ
2.4. Các hình th c c a ch c năng ki m tra, ki m soát và x lý vi ph mứ ủ ứ ể ể ử ạ
2.4.1. Giám sát
Giám sát là ho t đ ng c a các c quan quy n l c nhà nạ ộ ủ ơ ề ự ước, tòa án nh mằ
ch n ch nh nh ng l ch l c trái pháp lu t, sai m c tiêu đ i v i h th ng khácấ ỉ ữ ệ ạ ậ ụ ố ớ ệ ố
n m ngoài quan h tr c thu c theo chi u d c. ằ ệ ự ộ ề ọ
Giám sát là ch c năng ki m đ nh c a c quan quy n l c nhà nứ ể ị ủ ơ ề ự ước. Ch cứ năng này xu t phát t đ a v chính tr pháp lu t c a Qu c h i, c a H i đ ngấ ừ ị ị ị ậ ủ ố ộ ủ ộ ồ nhân dân là c quan tr c ti p nh n quy n l c t nhân dân, thay m t nhân dânơ ự ế ậ ề ự ừ ặ
th c hi n m i quy n c a Nhà nự ệ ọ ề ủ ước. M t khác, còn xu t phát t quy n ban hànhặ ấ ừ ề
lu t (Qu c h i) và nh ng ngh quy t mà nh ng c quan hành chính nhà nậ ố ộ ữ ị ế ữ ơ ướ c
ph i ch p hành. Ngoài ch c năng l p hi n, l p pháp, Qu c h i còn th c hi nả ấ ứ ậ ế ậ ố ộ ự ệ quy n giám sát t i cao đ i v i toàn b ho t đ ng c a Nhà nề ố ố ớ ộ ạ ộ ủ ước, th c hi nự ệ quy n giám sát t i cao vi c tuân theo Hi n pháp, Lu t và Ngh quy t c a Qu cề ố ệ ế ậ ị ế ủ ố
+ Các y viên y ban, h i đ ng c a Qu c h i giúp Qu c h i th c hi nủ ủ ộ ồ ủ ố ộ ố ộ ự ệ quy n giám sát và trên các k h p báo cáo trề ỳ ọ ước Qu c h i v ho t đ ng c aố ộ ề ạ ộ ủ mình trong các b ng báo cáo, th m tra, thuy t trình ph m vi giám sát c a Qu cả ẩ ế ạ ủ ố
h i là: giám sát vi c thi hành Hi n pháp, Lu t, Ngh quy t c a Qu c h i, Phápộ ệ ế ậ ị ế ủ ố ộ
l nh, Ngh quy t c a y ban Thệ ị ế ủ Ủ ường v Qu c h i, Pháp l nh, Ngh quy t c aụ ố ộ ệ ị ế ủ
y ban Th ng v Qu c h i, giám sát ho t đ ng c a Chính ph , giám sát ho t
đ ng c a H i đ ng nhân dân. ộ ủ ộ ồ
+ Thông qua đ i bi u Qu c h i ti p xúc v i c tri, nghe yêu c u ki n ngh ,ạ ể ố ộ ế ớ ử ầ ế ị khi u n i và t cáo c a c tri ho c b ng các tham d k h p c a H i đ ng nhânế ạ ố ủ ử ặ ằ ự ỳ ọ ủ ộ ồ dân.
Trang 7+ Trong trường h p đ c bi t, Qu c h i có th thành l p nh ng đoàn ki mợ ặ ệ ố ộ ể ậ ữ ể tra đ c bi t, nh ng y ban lâm th i đ ki m tra xem xét nh ng v vi c đ cặ ệ ữ Ủ ờ ể ể ữ ụ ệ ặ
bi t. ệ
Nh ng đi u ch nh trong ho t đ ng giám sát c a Qu c h i đ i v i b máyữ ề ỉ ạ ộ ủ ố ộ ố ớ ộ hành chính nhà nước bao g m:ồ
+ V t ch c: ề ổ ứ Quy t đ nh thành l p, bãi b các B và c quan ngang Bế ị ậ ỏ ộ ơ ộ
c a Chính ph ; thành l p m i, nh p, chia, đi u ch nh đ a gi i t nh, thành phủ ủ ậ ớ ậ ề ỉ ị ớ ỉ ố
tr c thu c Trung ự ộ ương; thành l p ho c gi i th các đ n v hành chính – kinh tậ ặ ả ể ơ ị ế
đ c bi t. ặ ệ
+ V n i dung công tác: ề ộ bãi b các văn b n c a Ch t ch nỏ ả ủ ủ ị ướ Ủc, y ban
Thường v Qu c h i, Chính ph trái v i Hi n pháp, Lu t và Ngh quy t c aụ ố ộ ủ ớ ế ậ ị ế ủ
Qu c h i trên lĩnh v c qu n lý kinh t ; s a đ i lu t. ố ộ ự ả ế ử ổ ậ
+ V nhân s : ề ự B u, mi n nhi m, bãi nhi m các ch c danh cao nh t c a bầ ễ ệ ệ ứ ấ ủ ộ máy nhà nước, phê chu n đ ngh c a Th tẩ ề ị ủ ủ ướng v b nhi m, mi n nhi m cácề ổ ệ ễ ệ
ch c Phó Th tứ ủ ướng, B trộ ưởng và các thành viên khác c a Chính ph ủ ủ
H i đ ng nhân dân là c quan quy n l c nhà nộ ồ ơ ề ự ướ ở ịc đ a phương. H i đ ngộ ồ nhân dân các c p giám sát các ho t đ ng c a y ban nhân dân, các c quanấ ạ ộ ủ Ủ ơ chuyên môn c a y ban nhân dân, các doanh nghi p, c quan t ch c tr c thu củ Ủ ệ ơ ổ ứ ự ộ mình cũng nh tr c thu c c p trên đóng t i đ a phư ự ộ ấ ạ ị ương. Ho t đ ng giám sát c aạ ộ ủ
H i đ ng nhân dân có căn c ph m vi n i dung, hình th c và phộ ồ ứ ạ ộ ứ ương pháp
tương t nh ho t đ ng giám sát c a Qu c h i, nh ng các n c thang quy nự ư ạ ộ ủ ố ộ ư ở ấ ề
l c th p h n, trên đ a bàn lãnh th xác đ nh. ự ấ ơ ị ổ ị
Tòa án nhân dân t i cao, các tòa án nhân dân đ a phố ị ương là các c quan xétơ
x c a nử ủ ước C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam. Thông qua các phiên toàn xétộ ộ ủ ệ
x các v án hình s , dân s , lao đ ng, hành chính và kinh t , tòa án th c hi nử ụ ự ự ộ ế ự ệ các ch c năng giám sát đ i v i ho t đ ng hành chính – kinh t c a Nhà nứ ố ớ ạ ộ ế ủ ướ c.Giám sát c a tòa án đ i v i ho t đ ng hành chính là ho t đ ng tài phán hànhủ ố ớ ạ ộ ạ ộ chính nh m ki m tra tính h p pháp trong các quy t đ nh hành chính và hành viằ ể ợ ế ị
c a c quan hành chính, cán b công ch c hành chính b dân khi u ki n và phánủ ơ ộ ứ ị ế ệ quy t v b i thế ề ồ ường thi t h i cho công dân, t ch c kinh t do quy t đ nh, hànhệ ạ ổ ứ ế ế ị
vi đó gây ra. Ngoài ra, ch c năng giám sát c a Tòa án còn đứ ủ ược gián ti p thôngế qua ho t đ ng tài phán t pháp. ạ ộ ư
Trang 8Khi xét x các v án hành chính, tòa án có quy n yêu c u bãi b nh ngử ụ ề ầ ỏ ữ quy t đ nh hành chính c a các c quan hành chính, đình ch các hành vi hànhế ị ủ ơ ỉ chính nói tren, bu c ph c h i quy n h n do vi c th c hi n các quy t đ nh hànhộ ụ ồ ề ạ ệ ự ệ ế ị chính và hành vi hành chính trái pháp lu t c a các c quan hành chính, công ch cậ ủ ơ ứ gây ra. Tòa án nhân dân các c p có ch c năng xét x hành chính, tr c ti p ki mấ ứ ử ự ế ể tra giám sát các quy t đ nh hành chính và hành vi hành chính c a c quan hànhế ị ủ ơ chính nh m đ m b o pháp ch và k cằ ả ả ế ỷ ương trong qu n lý nhà nả ước.
Khi xét x các v án dân s , tòa án có quy n h y b quy t đ nh rõ ràng tráiử ụ ự ề ủ ỏ ế ị pháp lu t c a c quan, t ch c khác xâm ph m quy n h p pháp c a đậ ủ ơ ổ ứ ạ ề ợ ủ ương sự trong v án mà tòa án có nhi m v gi i quy t. Giám sát c a Tòa án đ i v i ho tụ ệ ụ ả ế ủ ố ớ ạ
đ ng hành chính thông qua tài phán t pháp ch y u là yêu c u c quan hànhộ ư ủ ế ầ ơ chính kh c ph c s vi ph m, tr nh ng trắ ụ ự ạ ừ ữ ường h p lu t đ nh, quy t đ nh c aợ ậ ị ế ị ủ Tòa án m c nhiên đình ch , bãi b quy t đ nh hành chính. ặ ỉ ỏ ế ị
2.4.2. Ki m tra ể
Ki m tra ể là khái ni m r ng, ch y u đệ ộ ủ ế ược hi u là ho t đ ng thể ạ ộ ường xuyên
c a c quan nhà nủ ơ ước c p trên v i c quan nhà nấ ớ ơ ước c p dấ ưới nh m xem xét,ằ đánh giá m i ho t đ ng c a c p dọ ạ ộ ủ ấ ưới khi c n thi t ho c ki m tra c th m tầ ế ặ ể ụ ể ộ quy t đ nh nào đó. Ho t đ ng ki m tra th c hi n trong quan h tr c thu c. Vìế ị ạ ộ ể ự ệ ệ ự ộ
v y, khi th c hi n ki m tra, c quan c p trên, th trậ ự ệ ể ơ ấ ủ ưởng c quan có quy n ápơ ề
d ng các bi n pháp cụ ệ ưỡng ch k lu t, bi n pháp b i thế ỷ ậ ệ ồ ường thi t h i v t ch tệ ạ ậ ấ
ho c áp d ng các bi n pháp tác đ ng tích c c t i đ i tặ ụ ệ ộ ự ớ ố ượng b ki m tra trongị ể
qu n lý nhà nả ước v kinh t bao g m ki m tra c a c quan qu n lý nhà nề ế ồ ể ủ ơ ả ước có
th m quy n chung, ki m tra ch c năng và ki m tra n i b ẩ ề ể ứ ể ộ ộ
Ki m tra c a c quan nhà n ể ủ ơ ướ c có th m quy n chung ẩ ề Đó là ki m tra c aể ủ Chính ph và y ban nhân dân. Đ c tr ng c a lo i ki m tra này là tính tr củ Ủ ặ ư ủ ạ ể ự thu c c a đ i tộ ủ ố ượng b ki m tra đ i v i c quan ki m tra, do đó mang tính ch tị ể ố ớ ơ ể ấ quy n l c, ph c tùng. ề ự ụ
Chính ph , y ban nhân dân có th ki m tra b t k m t ho t đ ng nào c aủ Ủ ể ể ấ ỳ ộ ạ ộ ủ
đ i tố ượng b qu n lý có th ti n hành thị ả ể ế ường xuyên, đ nh k ho c đ t xu t khiị ỳ ặ ộ ấ phát hi n nh ng vi ph m. ệ ữ ạ
Ho t đ ng ki m tra c a c quan qu n lý th m quy n chung ti n hành dạ ộ ể ủ ơ ả ẩ ề ế ướ inhi u hình th c: nghe báo cáo, đánh giá báo cáo c a đ i tề ứ ủ ố ượng ki m tra, t tể ự ổ
Trang 9ch c các đoàn ki m tra t ng h p ho c t ng v n đ ho c thông qua Thanh traứ ể ổ ợ ặ ừ ấ ề ặ Chính ph , Thanh tra B , S ủ ộ ở
Do tính tr c thu c c a đ i tự ộ ủ ố ượng ki m tra và ch th ki m tra mà ho tể ủ ể ể ạ
đ ng ki m tra c a Chính ph , y ban nhân dân có tính quy n l c cao. Nó cóộ ể ủ ủ Ủ ề ự quy n ra quy t đ nh b t bu c đ i tề ế ị ắ ộ ố ượng ki m tra ph i thi hành: có quy n đìnhể ả ề
ch , bãi b các quy t đ nh trái pháp lu t, ho c sai trái c a đ i tỉ ỏ ế ị ậ ặ ủ ố ượng b ki m tra,ị ể khi c n có th áp d ng các bi n pháp k lu t đ i v i nh ng ngầ ể ụ ệ ỷ ậ ố ớ ữ ười có ch c vứ ụ
ho c đ i v i c quan, t ch c, đ n v tr c thu c. ặ ố ớ ơ ổ ứ ơ ị ự ộ
Ki m tra ch c năng ể ứ là ho t đ ng ki m tra do c quan qu n lý ngành, hayạ ộ ể ơ ả lĩnh v c (B , c quan ngang B , c quan thu c Chính ph có ch c năng qu n lýự ộ ơ ộ ơ ộ ủ ứ ả ngành hay lĩnh v c) th c hi n đ i v i các c quan, t ch c, đ n v không thu cự ự ệ ố ớ ơ ổ ứ ơ ị ộ mình v m t t ch c trong vi c ch p hành pháp lu t, đề ặ ổ ứ ệ ấ ậ ường l i, chính sách vàố các quy t c qu n lý v ngành hay lĩnh v c mình qu n lý th ng nh t trong cắ ả ề ự ả ố ấ ả
nước.
Khi ti n hành ki m tra ch c năng, các c quan ki m tra có quy n yêu c uế ể ứ ơ ể ề ầ
c quan b ki m tra cùng c p đình ch , s a đ i ho c bãi b quy t đ nh sai tráiơ ị ể ấ ỉ ử ổ ặ ỏ ế ị pháp lu t c a c quan đó, nh ng không có quy n t mình đình ch , s a đ i ho cậ ủ ơ ư ề ự ỉ ử ổ ặ bãi b các quy t đ nh đó, cũng không có quy n áp d ng các ch tài k lu t, ph tỏ ế ị ề ụ ế ỷ ậ ạ hành chính, tr trừ ường h p c quan ki m tra ch c năng đó có ch c năng là cợ ơ ể ứ ứ ơ quan thanh tra nhà nước chuyên ngành. Khi có tranh ch p gi a c quan ki m traấ ữ ơ ể
ch c năng và đ i tứ ố ượng b ki m tra, v nguyên t c đ i tị ể ề ắ ố ượng b ki m tra ph iị ể ả
ch p hành nh ng có quy n ki n ngh v i c quan có th m quy n gi i quy t. ấ ư ề ế ị ớ ơ ẩ ề ả ế
Ki m tra n i b ể ộ ộ là nhi m v , ch c năng c a m i c quan nhà nệ ụ ứ ủ ọ ơ ước. Khái
ni m ki m tra n i b thệ ể ộ ộ ường dùng đ ch ho t đ ng ki m tra trong n i ngành,ể ỉ ạ ộ ể ộ
m t c quan, m t t ch c do th trộ ơ ộ ổ ứ ủ ưởng c quan qu n lý ngành và lĩnh v c, thơ ả ự ủ
trưởng các c quan, t ch c, đ n v ti n hành. Ho t đ ng này có tính ch t tr cơ ổ ứ ơ ị ế ạ ộ ấ ự thu c ch t ch gi a ch th và đ i tộ ặ ẽ ữ ủ ể ố ượng b ki m tra. Ph m vi ki m tra bao quátị ể ạ ể
m i ho t đ ng, m i v n đ thu c nhi m v , ch c năng c a c quan, nhân viênọ ạ ộ ọ ấ ề ộ ệ ụ ứ ủ ơ
dưới quy n. Th trề ủ ưởng c quan có th tr c ti p ki m tra ho c l p ra t ch cơ ể ự ế ể ặ ậ ổ ứ giúp th trủ ưởng ki m tra – ti n hành ki m tra th trể ế ể ủ ưởng c quan ho c t ch cơ ặ ổ ứ
ki m tra có quy n áp d ng m i hình th c và bi n pháp thu c quy n h n c a thể ề ụ ọ ứ ệ ộ ề ạ ủ ủ
trưởng nh khen thư ưởng c quan, cá nhân có thành tích, k lu t c quan, t ch cơ ỷ ậ ơ ổ ứ
và cá nhân vi ph m, ra quy t đ nh đình ch , bãi b các quy t đ nh sai trái c a c pạ ế ị ỉ ỏ ế ị ủ ấ
Trang 10dưới, đình ch hành vi vi ph m pháp lu t, k lu t k c các bi n pháp ki m kê,ỉ ạ ậ ỷ ậ ể ả ệ ể
ki m soát, kê biên, niêm phong tài s n, tài li u. ể ả ệ
2.4.3. Thanh tra
Thanh tra là ph m trù dùng đ ch ho t đ ng c a các t ch c thu c T ngạ ể ỉ ạ ộ ủ ổ ứ ộ ổ thanh tra Chính ph và Thanh tra Nhà nủ ước chuyên ngành (Thanh tra B , Thanhộ tra S ). C quan thanh tra và đ i tở ơ ố ượng b thanh tra thị ường không có quan hệ
tr c thu c. Nh ng các c quan thanh tra do th trự ộ ư ơ ủ ưởng các c quan hành chínhơ thành l p, ho t đ ng v i t cách là c quan ch c năng giúp th trậ ạ ộ ớ ư ơ ứ ủ ưởng cùng c p.ấ
Vì v y, có th coi ho t đ ng thanh tra ngành đậ ể ạ ộ ược c quan c p trên ti n hànhơ ấ ế trong quan h đ i v i c quan tr c thu c. Trong quá trình thanh tra, c quanệ ố ớ ơ ự ộ ơ thanh tra có th áp d ng các bi n pháp trách nhi m k lu t nh t m đình chể ụ ệ ệ ỷ ậ ư ạ ỉ công tác và x lý vi ph m hành chính, nh ng không có quy n s a đ i, bãi bử ạ ư ề ử ổ ỏ quy t đ nh c a đ i tế ị ủ ố ượng b thanh tra mà ch có quy n đình ch vi c thi hành m tị ỉ ề ỉ ệ ộ
lo i quy t đ nh hành chính trong nh ng trạ ế ị ữ ường h p đ c bi t, ho c đình ch hànhợ ặ ệ ặ ỉ
vi hành chính trái pháp lu t. ậ
Thanh tra nhà nước là c quan tr c thu c h th ng hành pháp, có nhi m v :ơ ự ộ ệ ố ệ ụ+ Thanh tra vi c th c hi n chính sách, pháp lu t, nhi m v k ho ch c aệ ự ệ ậ ệ ụ ế ạ ủ Nhà nướ ạ ơc t i c quan, t ch c và cá nhân. ổ ứ
+ Xem xét, ki n ngh v i c p có th m quy n gi i quy t ho c gi i quy tế ị ớ ấ ẩ ề ả ế ặ ả ế các khi u n i, t cáo. ế ạ ố
+ Trong ph m vi c a mình, ch đ o, t ch c và ho t đ ng thanh tra đ i v iạ ủ ỉ ạ ổ ứ ạ ộ ố ớ
c quan, t ch c h u quan. ơ ổ ứ ữ
+ Ki n ngh v i c quan nhà nế ị ớ ơ ước có th m quy n v nh ng v n đ qu nẩ ề ề ữ ấ ề ả
lý nhà nước c n s a đ i, b sung ho c ban hành các quy đ nh phù h p v i yêuầ ử ổ ổ ặ ị ợ ớ
c u c a qu n lý nhà nầ ủ ả ước.
2.4.4. Ki m toán nhà n ể ướ c
Ho t đ ng ki m toán nhà n ạ ộ ể ướ là ho t đ ng ki m tra nh m xác đ nh tính c ạ ộ ể ằ ị đúng đ n, h p pháp c a các tài li u và s li u k toán, báo cáo quy t toán c aắ ợ ủ ệ ố ệ ế ế ủ các c quan nhà nơ ước, các đ n v s nghi p, đ n v kinh t nhà nơ ị ự ệ ơ ị ế ước và các đoàn
th qu n chúng, các t ch c xã h i s d ng kinh phí do ngân sách nhà nể ầ ổ ứ ộ ử ụ ướ ấ c c p
Ho t đ ng ki m toán nhà nạ ộ ể ước g m: ki m toán nhà nồ ể ước, ki m toán đ c l p vàể ộ ậ
ki m toán n i b Trong đó, ki m toán nhà nể ộ ộ ể ước có vai trò đ c bi t quan tr ng.ặ ệ ọ
Trang 11C quan ki m toán nhà nơ ể ước không ki m tra, giám sát m i ho t đ ng c a cể ọ ạ ộ ủ ơ quan hành chính nhà nước mà ch đ ki m tra vi c s d ng ngân sách nhà nỉ ể ể ệ ử ụ ướ c
c a các c quan nhà nủ ơ ước. N i dung ki m toán nhà nộ ể ước g m: ki m toán ngânồ ể sách nhà nước, ki m toán đ u t xây d ng c b n và chể ầ ư ự ơ ả ương trình d án, vayự
n , vi n tr Chính ph , ki m toán doanh nghi p nhà nợ ệ ợ ủ ể ệ ước ki m toán các chể ươ ngtrình đ c bittj. ặ
Ngoài ki m toán nhà nể ước, đ th c hi n t t ho t đ ng tài chính c a n nể ự ệ ố ạ ộ ủ ề kinh t qu c dân, Nhà nế ố ước c n t ch c ho t đ ng ki m toán đ c l p và ki mầ ổ ứ ạ ộ ể ộ ậ ể toán n i b ộ ộ
2.4.5. Ki m sát ể
Ki m sát ể là ho t đ ng b o d m pháp ch đ c bi t c a Vi n Ki m sát nhânạ ộ ả ả ế ặ ệ ủ ệ ể dân các c p. Ho t đ ng ki m sát chung c a Vi n Ki m sát nh m b o đ m tínhấ ạ ộ ể ủ ệ ể ằ ả ả
h p pháp trong các hành vi, văn b n pháp quy c a các c quan hành chính nhàợ ả ủ ơ
nước; s tuân th nghiêm ch nh pháp lu t c a nh ng ngự ủ ỉ ậ ủ ữ ười có ch c v và côngứ ụ dân. Khi th c hi n ch c năng ki m sát, Vi n Ki m sát không có quy n l c hànhự ệ ứ ể ệ ể ề ự pháp, nghĩa là không có quy n can thi p vào ho t đ ng đi u hành c a c quanề ệ ạ ộ ề ủ ơ hành chính nhà nước, không có quy n đình ch , s a đ i ho c bãi b quy t đ nhề ỉ ử ổ ặ ỏ ế ị
c a c quan t ch c, đ n v b ki m sát nh ng có quy n ki n ngh , kháng nghủ ơ ổ ứ ơ ị ị ể ư ề ế ị ị
l i nh ng quy t đ nh y. Khi th c hi n ch c năng ki m sát, Vi n Ki m sátạ ữ ế ị ấ ự ệ ứ ể ệ ể không có quy n áp d ng các ch tài k lu t. Trong trề ụ ế ỷ ậ ường h p c n thi t, có thợ ầ ế ể yêu c u các c quan, t ch c, đ n v h u quan áp d ng các bi n pháp k lu tầ ơ ổ ứ ơ ị ữ ụ ệ ỷ ậ
đ i v i ngố ớ ười vi ph m, ho c ki n ngh , kháng ngh ra quy t đ nh kh i t ạ ặ ế ị ị ế ị ở ố
II. TH C TR NG CÔNG TÁC V N D NG CH C NĂNG KI M TRA,Ự Ạ Ậ Ụ Ứ Ể
KI M SOÁT VÀ X LÝ VI PH M C A CÁC CH TH THAM GIAỂ Ử Ạ Ủ Ủ Ể
TH TRỊ ƯỜNG TRÊN Đ A BÀN THÀNH PH ĐÀ N NGỊ Ố Ẵ
1. Khái quát chung v thành ph Đà N ngề ố ẵ
Đà N ng là thành ph tr c thu c Trung ẵ ố ự ộ ương, n m trong vùng Nam Trungằ
B , phía b c giáp t nh Th a Thiên – Hu , phía tây và nam giáp t nh Qu ng Nam,ộ ắ ỉ ừ ế ỉ ả phía đông giáp bi n Đông. Đà N ng n m trong vùng khí h u nhi t đ i gió mùaể ẵ ằ ậ ệ ớ
đi n hình, nhi t đ cao và ít bi n đ ng. Là trung tâm kinh t , tài chính, chính tr ,ể ệ ộ ế ộ ế ị văn hóa, du l ch, giáo d c – đào t o, khoa h c và công ngh , y t chuyên sâu c aị ụ ạ ọ ệ ế ủ khu v c mi n Trung – Tây Nguyên và c nự ề ả ước. Đà N ng n m v trí trung đẵ ằ ở ị ộ