chuong 2 dai so

* Bớc đầu nắm đợc khái niệm hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến.* Tính thành thạo các giá trị của hàm số khi cho trớc các giá trị của biến số, biểu diễn các cặp số trên mp toạ độ.. Hoạt

Trang 1

* Bớc đầu nắm đợc khái niệm hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến.

* Tính thành thạo các giá trị của hàm số khi cho trớc các giá trị của biến số, biểu diễn các cặp số trên mp toạ độ Vẽ đồ thị hàm số y = ax

II Chuẩn bị.

* Bảng phụ, bảng nhóm

III Phơng pháp :

* Phát hiện vấn đề và giải quyết vấn đề ; làm việc theo nhóm nhỏ

Iv Tiến trình dạy học

1 Giới thiệu chung về nội dung ch ơng II

GV giới thiệu tóm tắt nội dung kiến thức của chơng

2 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Khái niệm hàm số

? Khi nào đại lợng y đợc coi là hàm số

của đại lợng x thay đổi? Khi đó x đợc gọi

1 2

1 1 2 3 4

3

2 2 1

Trang 2

.BCD

E

Trang 3

Gv giới thiệu hàm số đồng biến.

Tơng tự giới thiệu hs nghịch biến

Về nhà : Học bài theo Sgk và vở ghi Làm bài tập 2, 3/ Sgk

Tuần 10:Tiết 20 luyện tập

Trang 4

1 Kiểm tra.

* Nêu khái niệm về hàm số Cho ví dụ về hàm số cho bởi công thức?

* Điền vào chỗ trống để đợc các câu trả lời đúng

Cho hàm số y = f(x) xác định với mọi x ∈ R

+ Nếu giá trị của biến x … mà giá trị của f(x) tơng ứng … thì hàm sốy = f(x) đợc gọi

là đồng biến trên R

+ Nếu giá trị của biến x … mà giá trị của f(x) tơng ứng … thì hàm sốy = f(x) đợc gọi

là nghịch biến trên R

2 Bài mới

Hoạt động 1: Tính giá trị của hàm số với giá trị tơng ứng của biến.

? Muốn tính giá trị của hàm

số tại một giá trị của biến ta

? Hãy chọn 2 giá trị bất kì

của biến thảo mãn đ/k đề

Với cùng một giá trị của biến, giá trị hàm số y = 0.5x+

Trang 6

3 Củng cố và h ớng dẫn về nhà.

* Xem lại lí thuyết đã học ở bài 1

* Làm bài 6, 7/ SBT

* Xem trớc bài “ Hàm số bậc nhất”

Tuần 11 :Tiết 21 Hàm số bậc nhất

Trang 7

Giáo án Đại số 9 năm học 2008 - 2009Ngài dạy: 5/11

1 Kiểm tra.

* Khi nào y là hàm số của x ?

* Khi nào hàm số y = f(x) đồng biến trên R ? Khi nào hàm số y = f(x) nghịch biến trên R ?

2 Bài mới

Hoạt động 1: Khái niệm hàm số bậc nhất.

Hs đọc bài toán Sgk

? Bài toán cho biết gì? Yêu cầu tìm gì?

Gv treo bảng phụ nội dung bài tập ?1

Hs lên bảng trình bày

Gv cho hs làm bài ?2 trên bảng phụ

Tính các giá trị của S theo các giá trị tơng

ứng của t cho trớc rồi điền vào bảng sau

S

? Có nhận xét gì về quan hệ của S và t?

? S đợc gọi là gì? Đâu là biến?

? Biến có số mũ là mấy trong biểu thức?

* Bài toán

T2 Hà Nội Bến xe Huế 8Km . v = 50Km/h .

Trang 8

Hs đọc đ/n.

Gv cho hs làm bài tập 1: Trong các hàm số

sau hàm số nào là hàm số bậc nhất Chỉ

? Từ x1 < x2 hãy nhân hai vế với -3 ?

? Cộng hai vế với 1 ? Từ đó có kết luận

? Chỉ 48ah ệ số a của hai hàm số?

? Tổng quát khi nào hàm số y = ax + b

đồng biến trên R? Khi nào hàm số y=ax +

b nghịch biến trên R?

? Từ nay để kiểm tra tính đồng biến hay

nghịch biến của hàm số ta căn cứ vào yếu

tố nào để kết luận?

? Trong các hàm số ở bài tập 1 hãy cho

biết hàm số nào đồng biến, hàm số nào

nghịch biến?

2 Tính chất

Ví dụ Xét hàm số y = -3x + 1Hàm số xác định với mọi x ∈ R

Với x1, x2 ∈ R mà x1 < x2

Ta có : f(x1) = -3x1 + 1; f(x2) = -3x2 + 1

x1 < x2 => -3x1 > -3x2

=> -3x1 + 1 > -3x2 + 1 => f(x1) > f(x2)

Hàm số y = -3x + 1 nghịch biến trên R

?3 Xét hàm số y = 3x + 1Hàm số xác định với mọi x ∈ R

Với x1, x2 ∈ R mà x1 < x2

Ta có : f(x1) = 3x1 + 1; f(x2) = 3x2 + 1

x1 < x2 => 3x1 < 3x2

=> 3x1 + 1 < 3x2 + 1 => f(x1) < f(x2)Hàm số y = 3x + 1 đồng biến trên R

* Tổng quát: Sgk

?4 Hs cho các ví dụ tuỳ ý

Trang 9

Giáo án Đại số 9 năm học 2008 - 2009

Hs làm bài tập ?4 Gv cho đứng tại chỗ trả

lời

Qua tiết học hôm nay em cần nắm đợc đơn vị kiến thức gì ?

* Đ/ n hàm số bậc nhất? Tính chất của hàm số bậc nhất?

* Làm bài 8, 9/ Sgk

* Về nhà : Học bài theo Sgk và vở ghi Làm bài tập 10, 11, 12/ Sgk

Tuần 11:Tiết 22 luyện tập

Ngày dạy:7/11

I Mục tiêu.

Trang 10

* Củng cố khái niệm hàm số bậc nhất, t/c của hàm số bậc nhất.

* Rèn kĩ năng nhận dạng hàm số bậc nhất, kĩ năng áp dụng t/c của hàm số bậc nhất để xét xem hàm số đồng biến và nghịch biến trong R, biểu diễn điểm trên mp toạ độ

* Bảng phụ, bảng nhóm

Iii ph ơng pháp :

* Luyện tập ; làm việc theo nhóm nhỏ

1 Kiểm tra.

* Đ/n hàm số bậc nhất? Cho ví dụ minh hoạ? Chỉ ra hệ số a, b của hàm số đó?

* Nêu t/c của hàm số bậc nhất Cho ví dụ về hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến?

nhất khi nào?

Gv thu bài của các nhóm và chữa

? ở phần a, hệ số a, b bằng bao nhiêu? Khi nào

hệ số a xác định?

? Khi nào hàm số đã cho là hàm số bậc nhất?

Gv đánh giá bài làm của các nhóm

? Hãy xác định hệ số a, b của hàm số đã cho?

Hàm số trên đồng biến hay nghịch biến trên

Bài 13/ Sgk

a) y = 5 −m(x− 1 ) =

m x

m − −

− 5 5

a) y = (1 + 5)x – 1

Ta có a = 1 + 5 < 0 => Hàm số luôn nghịch biến trên R

b) y = (1 + 5).(1- 5) + 1

y = 1 – ( 5)2 + 1 = -5

c) Tính giá trị của x khi y = 5

Trang 11

Gv chuẩn bị sẵn hệ trục toạ độ Oxy, yêu cầu 4

hs lên bảng biểu diễn các điểm trên mp toạ độ

Hs dới lớp làm vào vở

Gv treo bảng phụ bài tập

Hãy ghép mỗi câu ở côt bên trái với mỗi câu ở

độ và tung độ đối nhau

d Bất kì điểm nào nằm

y = x

3 Đều thuộc tia phân giác của góc phần t thứ II hoặc thứ IV, có

5 1

− +

Trang 12

* Hs hiểu đợc đồ thị hàm số y = ax + b (a ≠ 0 ) là đờng thẳng luôn cắt trục tung tại

điểm có tung độ là b, song song với dờng thẳng y = ax nếu b ≠ 0, hoặc trùng với đờng thẳng y = ax nếu b = 0

* Hs biết vẽ đồ thị hàm số y = ax + b bằng cách xác định hai điểm phân biệt thuộc đồ thị

* Bảng phụ, bảng nhóm, thớc thẳng, phấn mầu

1 Kiểm tra.

* Thế nào là đồ thị hàm số y = f(x)? Đồ thị hàm số y = ax là gì? Nêu cách vẽ đồ thị hàm số y = ax?

2 Bài mới

Hoạt động 1: Đồ thị hàm số y = ax + b.

Gv cho hs thảo luận nhóm để làm ?1

Gv vẽ lên bảng hệ toạ độ Oxy và cho 2 hs

lên bảng biểu diễn các điểm đã cho

Gv thu bài của các nhóm và nhận xét

? Với cùng giá trị của hoành độ x, giá trị

t-ờng ứng của y của các điểm A, B, C đối với

các điểm A,, B,, C, có quan hệ ntn?

Các giá trị tung độ của 3 điểm A,, B,, C, hơn

giá trị của tung độ 3 điểm A, B, C là 3 đơn

Trang 13

Đối với các điểm A,B, C và A,, B,, C, có

đặc điểm với cùng hoành độ thì tung độ của

3 điểm A,, B,, C, hơn tung độ của A, B, C là

+ Cắt trục tung tại điểm có tung độ là b

+ Song song với đờng thẳng y= ax

? Với đ/k nào của b thì đồ thị hàm số y= ax

+ b song song hoặc trùng với đồ thị hàm số

Trang 14

Giao điểm của đồ thị với trục tung.

? Làm thế nào để xác định giao điểm này?

y = -2x + 3 3 0

* Để vẽ đồ thị hàm số y= ax + b ta làm ntn?

* Quan hệ giữa đồ thị hàm số y = ax+ b và y = ax?

* Về nhà : Học bài theo Sgk và vở ghi Làm bài tập 15, 16/ Sgk

Tuần 12:Tiết 24 luyện tập

Ngày dạy :14/11

I Mục tiêu.

Trang 15

* Củng cố về đồ thị hàm số y = ax + b (a ≠ 0 ) là đờng thẳng luôn cắt trục tung tại

điểm có tung độ bằng b, song song với đờng thẳng y= ax nếu b = 0, trùng với đờng thẳng y = ax nếu b ≠ 0

* Hs vẽ đợc thành thạo đồ thị hàm số y = ax + b bằng cách xác địnhhai điểm phân biệt thuộc đồ thị hàm số ( thờng là giao điểm với hai trục toạ độ)

1 Kiểm tra.

* Nhận xét về đồ thị hàm số y = ax + b (b ≠ 0)? Cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b với

a ≠ 0 và b ≠ 0

2 Bài mới

Gv cho hs thảo luận nhóm để là bài 15/

SGK trong thời gian 7 phút

Vẽ đồ thị 4 hàm số lên bảng nhóm Chú

ý lấy các giao điểm Gv hớng dẫn hs lập

bảng giá trị

Gv gọi 4 hs lên bảng vẽ đồ thị Thu bài

của các nhóm và giao cho các nhóm

chấm chéo bài của nhau

Tứ giác OABC là hbh vì đờng thẳng

y = 2x, y = 2x + 5 song song với nhau

Trang 16

Gv gọi 2 hs lên bảng vẽ đồ thị hàm số

y = x và y = 2x + 2 lên mặt phẳng toạ độ

Hs dới lớp làm vào vở

?Hãy xác định toạ độ điểm A?

? Vẽ đờng thẳng theo đ/k của đề bài?

? Tìm toạ độ điểm C?

? Tính S của ∆ABC? Cạnh đáy và đờng

cao của tam giác là gì?

? Độ dài cạnh đáy BC và đờng cao AH

bằng bao nhiêu?

? Hãy tính chu vi của ∆ABC?

? áp dụng định lí nào để tính AB và AC?

Dùng định lí Pitago cho ∆AHB và

S∆ABC = 12 2.4 = 4cm2.Xét ∆AHB:

Trang 18

Tuần 13:Tiết 25 đờng thẳng song song

và đờng thẳng cắt nhau

Ngày dạy :19/11

I Mục tiêu.

* Về kiến thức: Hs nắm vững đ/k hai đờng thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và y = a,x + b, (a,≠

0) cắt nhau, song song với nhau và trùng nhau

* Về kĩ năng: Hs biết chỉ ra cặp đờng thẳng song song, cắt nhau Vận dụng lí thuyết vào việc tìm các giá trị của tham số trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là các đờng thẳng cắt nhau, song song với nhau và trùng nhau

1 Kiểm tra.

* Phát biểu dạng tổng quát của đồ thị hàm số y = ax + b?

* Hãy lập bảng giá trị sau đó vẽ đồ thị các hàm số y = 2x + 3, y = 2x, y = 2x - 2

Bài mới

Hoạt động 1: Đờng thẳng song song.

Trang 19

2 đờng thẳng y = 2x + 3 và y = 2x -2 song song

với nhau vì cùng song song với y = 2x

? Hệ số a của hai hàm số trên có đặc điểm gì?

? Nhận xét hệ số b của hai hàm số trên?

? Tổng quát với hai hàm số y = ax + b (a ≠ 0)

và y = a,x + b, (a,≠ 0) khi và chỉ khi nào đồ thị

của nó song song với nhau hoặc trùng nhau?

? Khi a = a,, b ≠ b, thì kết luận gì về đờng thẳng

y = ax + b và y = a,x + b, ? Vì sao?

Chúng song song với nhau vì mỗi đờng thẳng

đều song song với đờng thẳng y = ax

Gv đa bảng phụ: Hãy điền vào chỗ … để có kết

a a

* Tổng quát: SGK

Hoạt động 2: Hai đờng thẳng cắt nhau.

Gv cho hs hoạt động nhóm để làm bài ?2 trong

thời gian 5 phút Sau đó thu bài của các nhóm

chữa và nhận xét

? Dựa vào đồ thị tìm các cặp đờng thẳng song

song với nhau?

? Vì sao lại khẳng định đợc nh vậy? Điều ngợc

Trang 20

Hai đờng thẳng y=0,5x+2 và y=1,5x+2.

Hai đờng thẳng y=1,5x+2 và y=0,5x-1

? Có nhận xét về hệ số a của các cặp đờng thẳng

trên?

? Nếu có hai đờng thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và y

= a,x + b, (a,≠ 0) chúng cắt nhau khi nào?

Gv bổ sung vào bảng phụ 1

Hoạt động 3: Bài toán áp dụng

Gv đa ra nội dung bài toán

? Hãy xác định hệ số a, b của hàm số đã cho?

? Đ/k để cho hai hàm số đã cho là hàm số bậc

nhất là gì?

? Khi nào đồ thị của hai hàm số cắt nhau?

Hs lên bảng trình bày

? Kết hợp với đ/k trên ta có m nhận giá trị nào

thì đồ thị của hai hàm số là hai đờng thẳng cắt

Hàm số y = 2mx + 3 có a = 2m; b = 3.Hàm số y = (m + 1)x + 2 có

Trang 21

* Hs biết xác định hệ số a, b trong các hàm số cụ thể Rèn kĩ năng vẽ đồ thị của hàm

số bậc nhất, xác định giá trị tham số đã cho trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đờng thẳng cắt nhau, song song và trùng nhau

? Theo đề bài đồ thị của hàm số đi qua điểm

nào trên trục Oy? Em hiểu điều đó ntn?

Đồ thị của hàm số đi qua điểm (0; -3) thì toạ

độ của điểm đó thoả mãn công thức của hàm

Trang 22

? Hãy tìm toạ độ của điểm M và điểm N?

Gv đa bảng phụ hình vẽ minh hoạ cho bài

y = (2m + 1)x + 2k - 3

* Hàm số y = 2x + 3k có a = 2; b = 3k.Hàm số y = (2m + 1)x + 2k - 3 có

a = 2m + 1, b = 2k - 3

* Hàm số y = (2m + 1)x + 2k - 3 là hàm số bậc nhất khi 2m + 1 ≠ 0

⇔ m ≠ -1/2.(*)a) Hai đờng thẳng cắt nhau khi 2m + 1 ≠ 2 => m ≠ 1/2

Kết hợp với đ/k (*) => m ≠± 1/2b) Hai đờng thẳng song song với nhau khi 2m + 1 = 2 và 2k - 3 ≠ 3k

2)Bài 26/ SGK

a) Giả sử A(2, y0) là giao điểm của hai

đồ thị trên Vì A(2, y0) thuộc đồ thị của

M N

Trang 23

? Điểm A thuộc đồ thị hàm số nào?

? Điểm A thuộc đồ thị hàm số y = 2x - 1suy

* Về nhà : Làm bài tập 20, 21, 22/ SBT Ôn lạ đ/n tgα, cách tính góc α khi biết tgα

Tuần 14:Tiết 27 hệ số góc của đờng thẳng y = ax + b (A ≠ 0)

Ngày dạy : 26/11

Trang 24

I Mục tiêu.

* Về kiến thức: Hs nắm vững khái niệm góc tạo bởi đờng thẳng y = ax + b (a ≠ 0) với trục Ox Khái niệm hệ số góc của đờng thẳng y = ax + b và hiểu đợc rằng hệ số góc của đờng thẳng liên quan mật thiết tới góc tạo bởi góc tạo bởi đờng thẳng đó và trục Ox

* Về kĩ năng: Hs biết tính góc α hợp bởi đờng thẳng y = ax + b và trục Ox trong trờng hợp hệ số a > 0 theo công thức a = tgα Trong trờng hợp a < 0 tính một cách gián tiếp

* Bảng phụ, bảng nhóm, thớc thẳng, compa

IV Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Khái niệm hệ số góc của đờng thẳng y = ax + b (a ≠ 0).

Gv đặt vấn đề: Trong mp Oxy xét đờng thẳng y

= ax + b với a > 0 khi đó góc tạo bởi đờng

thẳng này và trục Ox đợc xác định ntn

Hs nghiên cứu SGK trong thời gian 2 phút

? Góc tạo bởi đờng thẳng y = ax + b (a ≠ 0) với

trục Ox đợc xác định là góc tạo bởi hai tia nào?

a) Góc tạo bởi đờng thẳng y = ax + b (a

≠ 0) với trục Ox

Trang 25

? Lên bảng xác định điểm A, T, góc α tạo bởi

đ-ờng thẳng y = ax + b với trục Ox

Gv vẽ hệ trục Oxy với đờng thẳng y = ax + b và

a <0

? Xác định góc α tạo bởi đờng thẳng y = ax + b

với trục Ox trong trờng hợp a <0?

? Nếu cho đờng thẳng y = ax + b (a ≠ 0) song

song với đờng thẳng y = a,x + b, (a,≠ 0) thì có

nhận xét gì về các góc tạo bởi các đờng thẳng

này với trục Ox?

Các góc bằng nhau

? Các đờng thẳng trên song song với nhau khi

nào?

? Vậy nếu các đờng thẳng có cùng hệ số a thì có

nhận xét gì về các góc tạo bởi các đờng thẳng

này trục Ox?

Gv đa bảng phụ ghi nội dung bài tập ? Yêu cầu

hs hoạt động nhóm trong 5 phút

? Qua bài tập ? rút ra nhận xét gì?

? Nếu a >0 có nhận xét gì về góc tạo bởi đờng

thẳng y = ax + b với trục Ox? Khi hệ số a thay

đổi thì kéo theo sự thay đổi của góc tạo bởi

đ-ờng thẳng y = ax + b với trục Ox ntn?

? Tơng tự rút ra nhận xét với H11b?

Gv : Vì có sự liên quan giữa hệ số a và góc tạo

bởi đờng thẳng y = ax + b với trục Ox nên a đơc

gọi là hệ số góc của đờng thẳng y = ax + b

? Nếu b = 0 ta có hàm số nào? Hệ số a đợc gọi

là gì?

? Trong hàm số y = ax + b thì a là gì? b là gì?

a là hệ số góc, b là tung độ gốc

* Góc tạo bởi đờng thẳng y = ax + b (a

≠ 0) với trục Ox là góc tạo bởi hai tia

900.+ Nếu a < 0 thì góc tạo bởi đờng thẳng

y = ax + b với trục Ox là góc tù, a càng lớn thì góc càng lớn nhng nhỏ hơn

1800

⇒ a là hệ số góc

* Chú ý: SGK

Trang 26

Hoạt động 2: Ví dụ.

? Lên bảng xác định giao điểm của các đồ thị

với trục Ox và trục Oy?

? Một em khác lên bảng vẽ đồ thị của hàm số?

? Hàm số có hệ số a = ? Do đó góc tạo bởi đờng

thẳng y = ax + b với trục Ox là góc gì? Lên

bảng xác định?

? Để tính độ lớn của góc α ta cần dựa vào tỉ số

nào, trong tam giác nào?

Hs lên bảng tính

? tgα = ? Chính là hệ số nào?

? Hệ số góc của đờng thẳng y = 3x + 2 chính là

tỉ số nào?

Gv cho hs hoạt động nhóm trong 5 phút

Gợi ý: Không thể trục tiếp đợc góc α , ta nên

tính góc nào trớc?

Tính góc ABO?

? Sau đó góc α đợc tính qua góc ABO ntn?

? Trong trờng hợp này giả trị của tgABO có

liên quan ntn với hệ số a?

Qua hai ví dụ trên

? Nếu a > 0 thì tg của góc tạo bởi đờng thẳng y

= ax + b và trục Ox bằng gì? (tgα = a)

Ví dụ 1: Cho hàm số y = 3x + 2.a) Vẽ đồ thị hàm số

Tiêu đề	Chương 2 Đại số
Người hướng dẫn	Giáo viên: Hà Kỳ Tuấn
Trường học	THCS Quảng Thanh - Thuỷ Nguyên - Hải Phòng
Chuyên ngành	Toán học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2008 - 2009
Thành phố	Hải Phòng

Định dạng
Số trang	32
Dung lượng	614,5 KB