HỘI CHỨNG THIẾU máu (nội)

Phân loại nguyên nhân thiếu máu trên lâm sàng... • Thiếu máu: tình trạng khối lượng hồng cầu không đủ để cung cấp oxy cho mô.... CÁC CHỈ SỐ HỒNG CẦU... • Các chỉ số về số lượng hồng cầu,

HỘI CHỨNG THIẾU MÁU

MỤC TIÊU

1. Chẩn đoán TM và mức độ TM theo WHO

2. Nêu các triệu chứng LS và CLS của thiếu máu

3. Phân loại nguyên nhân thiếu máu trên lâm sàng

• Thiếu máu: tình trạng khối lượng hồng cầu không đủ để cung cấp oxy cho mô.

Tiêu chuẩn chẩn đoán thiếu máu

(WHO 2011)

Trẻ 6 – 59 tháng (6th – <5 tuổi)

Phụ nữ mang thai <11,0 g/dl Trẻ 5 – 11 tuổi <11,5 g/dl Trẻ 12 – 14 tuổi

Phụ nữ không mang thai ( ≥ 15 tuổi) <12,0 g/dl Nam ( ≥ 15 tuổi) <13,0 g/dl

CHẨN ĐOÁN THIẾU MÁU

• Lâm sàng

• Cận lâm sàng

LÂM SÀNG

1. Cơ năng

2. Thực thể

LÂM SÀNG – Cơ năng

• Dấu hiệu thiếu oxy mô

LÂM SÀNG – Cơ năng

• Dấu hiệu thiếu oxy mô

LÂM SÀNG – Cơ năng

• Dấu hiệu thiếu oxy mô

LÂM SÀNG – Cơ năng

• Dấu hiệu thiếu oxy mô

LÂM SÀNG – Thực thể

• Các chỉ số của hồng cầu: RBC, HGB, HCT; MCV, MCH, MCHC, RDW

• Hồng cầu lưới

• Phết máu ngoại biên

1 CÁC CHỈ SỐ HỒNG CẦU

• Các chỉ số về số lượng hồng cầu, hematocrit, hemoglobin

Giới

Số lượng hồng cầu (1012/L) Hemoglobin (g/L) Hematocrit (%)

Nước ngoài Việt Nam Nước ngoài Việt Nam Nước ngoài Việt Nam

1 CÁC CHỈ SỐ HỒNG CẦU

– MCV (Thể tích trung bình hồng cầu)

– MCH (Lượng Hb trung bình hồng cầu)

– MCHC (Nồng độ Hb trung bình trong hồng cầu)– RDW (Độ rộng sự phân bố kích thước hồng cầu)

1 CÁC CHỈ SỐ HỒNG CẦU

♦ Bình thường: 80 - 100 fL ♦ Thay đổi:

( Lượng Hb trung bình hồng cầu

- Mean Cell Hemoglobin )

=

Số lượng hồng cầu (RBC)

28 – 32pg

RDW (Red cell Ditribution Width)

• RDW: 11,5 – 14,5 (%)

1 CÁC CHỈ SỐ HỒNG CẦU

2 HỒNG CẦU LƯỚI

• Hồng cầu lưới giúp đánh giá đáp ứng của tủy xương với tình trạng thiếu máu: phân biệt

TM do tủy hay do ngoại biên

- Số lượng hồng cầu lưới: 20.000 – 80.000/uL (0.5 – 1.5%)

• HCL tăng: >100 k/uL HCL giảm: <20k/uL

• Kích thước: bình thường, to, nhỏ

• Hình thái: BT, bia, liềm, giọt nước, cầu, mảnh vỡ

• Màu sắc: đẳng sắc, nhược sắc, đa sắc

3 PHẾT MÁU NGOẠI BIÊN

Hồng cầu đa sắc

• Tùy thuộc nguyên nhân thiếu máu

– Sắt huyết thanh, Ferritin, bào hòa transferrin – Định lượng vitamin B12, acid folic

– Nội soi dạ dày, đại trực tràng

– …

4 CÁC XÉT NGHIỆM KHÁC

TIÊU CHUẨN CHẨN ĐOÁN MỨC ĐỘ THIẾU MÁU

PHÂN LOẠI THIẾU MÁU

• Theo hình thái và kích thước

• Theo cơ chế bệnh sinh

• Theo diễn tiến: cấp và mạn

PHÂN LOẠI THIẾU MÁU

theo HÌNH THÁI VÀ KÍCH THƯỚC

- Hồng cầu nhỏ, nhược sắc

- Hồng cầu to, đẳng sắc

- Hồng cầu bình thường, đẳng sắc

TM Hồng cầu nhỏ, nhược sắc

• Các chỉ số HC

• MCV< 80fL - MCH< 28pg - MCHC< 32g/dL

• Phết máu ngoại biên:

• HC kích thước không đều, đa hình dạng, hồng cầu nhợt nhạt (nhược sắc).

• Nguyên nhân:

• Thiếu máu thiếu sắt

• Rối loạn tổng hợp globin (thalassemie, bệnh Hb), heme (ngộ độc chì, INH, chloramphenicol)

• Viêm nhiễm mạn tính

• Thiếu máu nguyên bào sắt: di truyền, nhiễm độc

• MCV> 100fL (>95fL)

• Nguyên nhân:

• Thiếu vitamin B12

• Thiếu acid folic

• Xơ gan, nghiện rượu

• Nhược giáp

• Chảy máu

• Tan máu (Tán huyết)

TM Hồng cầu to, đẳng sắc

• Nguyên nhân do tủy: tại tủy, xâm lấn

• Rối loạn sinh HC đơn thuần

TM Hồng cầu bình thường, đẳng sắc

• Giảm sản xuất tại tủy xương

TM theo cơ chế bệnh sinh

• Hồng cầu lưới đánh giá đáp ứng của tủy xương với tình trạng thiếu máu: phân biệt TM do tủy hay do ngoại biên.