ÁP XE, rò hậu môn (THỰC tập NGOẠI)

MỤC TIÊU• Nguyên nhân và sinh bệnh học áp xe – rò hậu môn.. • Định luật Godsall • Chẩn đoán rò hậu môn • Các phương pháp điều trị... SINH BỆNH HỌCTheo Chiari, Hermann, Defosses: tuyến h

Áp xe -

RÒ HẬU MÔN

Áp xe quanh hậu môn và rò hậu môn là do cùng nguyên nhân

và thể hiện trên lâm sàng 2 dạng: áp xe ở dạng cấp tính và rò ở

dạng mạn tính.

MỤC TIÊU

• Nguyên nhân và sinh bệnh học áp xe – rò hậu môn.

• Phân loại rò hậu môn.

• Định luật Godsall

• Chẩn đoán rò hậu môn

• Các phương pháp điều trị

SINH BỆNH HỌC

Theo Chiari, Hermann, Defosses: tuyến hậu môn và đường dẫn của tuyến là nguyên nhân của rò hậu môn

Nhiệm vụ của tuyến hậu môn chưa được biết chắc chắn

Tuyến hậu môn tiết ra chất nhày (mucin) nhưng có thành phần khác với chất tiết của niêm mạc trực tràng

SINH BỆNH HỌC

Theo Mc.Coll: tuyến hâu môn có cấu trúc của tuyến tạo mùi (scent secretion)

Theo Shafik: tuyến hậu môn không phải là tuyến thật (true gland) mà chỉ là vết tích còn lại từ sự xếp nếp niêm mạc trực tràng đoạn cuối

Theo Parks & Eisenhammer: tuyến hậu môn hiện diện giữa 2 cơ thắt và 1-2/3 tuyến hiện diện ở ống hậu môn

SINH BỆNH HỌC

Parks & Eisenhammer: nêu giả thuyết khe tuyến (cryptoglandular hypothesis)

Eisenhammer cho là tất cả áp xe và rò không đặc hiệu là kết quả của nhiễm trùng từ trong tuyến hậu môn và ứ đọng ở tuyến do sự tắc nghẽn ống dẫn trong cơ thắt trong

SINH BỆNH HỌC

THUYẾT KHE TUYẾN

SINH BỆNH HỌC

THUYẾT KHE TUYẾN

PHÂN LOẠI

Rò giữa cơ thắt Rò xuyên cơ thắt

Rò trên cơ thắt Rò ngoài cơ thắt

• Đau ngắt quãng và chảy mủ ở tầng sinh môn.

• Đau tăng lên khi mủ không chảy ra và giảm đau khi mủ thoát ra

CHẨN ĐOÁN

Theo Goodsall & Miles có 5 điều thiết yếu trong chẩn đoán rò hậu môn:

Vị trí lỗ rò ngoài

Vị trí lỗ rò trong

Đuờng đi của đường rò nguyên phát

Sự hiện diện của đường rò thứ phát

Phát hiện các bệnh lý khác gây ra rò

ĐỊNH LUẬT GOODSALL

Giúp tìm vị trí lỗ rò trong

Ngoại trừ:

• Lỗ rò ngoài cách hậu môn >3cm

• Rò do các nguyên nhân đặc hiệu như

Crohn, K …

CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH

Chụp X-quang đường rò có bơm thuốc cản quang

Siêu âm với đầu dò trong ống hậu môn (Anal-endosonography AES)

Chụp cộng hưởng từ (Magnetic Resonance Imaging – MRI)

CHỤP ĐƯỜNG RÒ CẢN QUANG

Theo Kuypers

Xác định chính xác 25% các đường rò

Xác định đúng 24% vị trí lỗ rò trong so với lúc phẫu thuật

Dương tính giả 12% trường hợp lỗ rò đổ cao vào trực tràng

Khi chụp bơm thuốc cản quang với áp lực cao dễ có nguy cơ làm lan rộng ổ nhiễm trùng

AES (Anal endosonography)

Là phương pháp rẻ tiền nhất và cho kết quả chính xác nhất

Là tiêu chuẩn vàng trong việc đánh giá toàn bộ cơ vòng và phát hiện các áp xe cạnh hậu môn và các đường rò hậu môn

AES

Abcès hình móng ngựa

Đường rò hậu môn

Abcès rò vào âm đạo sau chích trĩ

Abcès rò vào âm đạo sau chích trĩ

Abcès cạnh hậu môn

SIÊU ÂM LÒNG HẬU MÔN

SIÊU ÂM LÒNG HẬU MÔN

SIÊU ÂM LÒNG HẬU MÔN

SIÊU ÂM LÒNG HẬU MÔN

SIÊU ÂM LÒNG HẬU MÔN

Xác định vị trí ổ mủ và đường rò mà không cần sử dụng thuốc cản quang

Theo BV St Mark hình chụp MRI so với lúc phẫu thuật chính xác:

- 86% đường rò nguyên phát

- 97% rò hình móng ngựa

- 100% các ổ áp xe cạnh hậu môn

Hình abcès cạnh hậu môn

MRI

Khuyết của cơ vòng ngoài

Sau khi sphincteroplasty

ĐIỀU TRỊ

Nguyên tắc điều trị:

Nhiễm trùng cấp tính là chỉ định sớm cho phẫu thuật và dẫn lưu (áp xe)

Nguyên tắc của mổ rò hậu môn là:

Bảo vệ an toàn cơ thắt.

Cắt bỏ được đường rò.

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

Cắt mô xơ đường rò (fistulectomy)

Mở đường rò (fistulotomy)

Cột dây thun (Prolonged seton drainage)

Bơm keo sinh học (treament fibrin sealant), nút rò hậu môn (anal fistula plug)

Anorectal advancement flap A Transsphincteric fistula-in-ano B Enlargement of external opening and curettage of granula- tion tissue C Mobilization of flap

and closure of internal opening D Suturing of flap in place covering internal opening.

Vài câu hỏi…

• Trình bày phân loại rò hậu môn?

• Trình bày định luật Goodsall.

• Vai trò của chụp X quang đường rò và siêu âm qua lòng trực tràng trong chẩn đoán bệnh rò hậu môn?

• Các phương pháp điều trị và chỉ định của chúng trong bệnh rò hậu môn.