VAI TRÒ CỦA SIÊU ÂM 3 CHIỀU TRONG CHẨN ĐOÁN RÒ HẬU MÔN PHỨC TẠP ppsx

VAI TRÒ CỦA SIÊU ÂM 3 CHIỀU TRONG CHẨN ĐOÁN RÒ HẬU MÔN PHỨC TẠP Tóm tắt Mục tiêu: Khảo sát vai trò của siêu âm 3 chiều ngã hậu môn trong chẩn đoán rò hậu môn phức tạp.. Phương pháp:

VAI TRÒ CỦA SIÊU ÂM 3 CHIỀU TRONG CHẨN ĐOÁN RÒ HẬU MÔN PHỨC TẠP

Tóm tắt

Mục tiêu: Khảo sát vai trò của siêu âm 3 chiều ngã hậu môn trong

chẩn đoán rò hậu môn phức tạp

Phương pháp: Bệnh nhân rò hậu môn phức tạp được siêu âm 3 chiều

ngã hậu môn trước mổ Tiêu chuẩn vàng là thương tổn tìm thấy trong mổ

Kết quả: Trong 2 năm, đã khảo sát được 48 trường hợp Chỉ có

54,17% trường hợp phù hợp giữa hình ảnh siêu âm và thương tổn trong mổ Giá trị tiên đoán dương trong chẩn đoán lỗ trong là 62,50%, giá trị tiên đoán

âm là 40% Có 3 trường hợp siêu âm phát hiện nhiều lỗ trong mà lâm sàng chỉ ghi nhận 1 lỗ trong Có 1 trường hợp trong mổ ghi nhận 2 lỗ trong, trong khi siêu âm chỉ phát hiện 1 lỗ trong

Kết luận: Để khẳng định giá trị thật sự của siêu âm, cần theo dõi bệnh

nhân để xác định tình trạng không lành và tái phát đường rò Đây là yếu tố khách quan giúp đánh giá giá trị chẩn đoán của siêu âm ba chiều

ABSTRACT

Objectives: To study the value of 3- dimension anal endoluminal

ultrasonography to diagnose complex anal fistula

Method: The complex anal fistula patients were done 3-dimension

anal endoluminal ultrasonography preoperatively The gold standard is the lession found out in the operation

Results: In 2 years, 48 cases were studied There were only 54.17%

of cases having the intraoperative lession is suitable for the ultrasonographic image In diagnose internal opening, the positive predict value was 62.5%, the negative one was 40% 3 cases were recorded to have many internal openings but only one at the operation There is 1 case, with 2 internal orifices in the operation, having only 1 orifice on the ultrasonography

Conclusions: It’s very essential to follow up patients to determine the

unhealable and recurrent fistula track to comfirm the actual value of 3- dimension anal endoluminal ultrasonography This is the objective factor in evaluating the diagnosing value of 3- dimension anal endoluminal ultrasonography

Đa số các trường hợp rò hậu môn là loại rò thấp, đường rò độc nhất và

có kết quả điều trị rất tốt Tuy nhiên vẫn còn một số trường hợp có đường rò

phức tạp Vấn đề là không thể điều trị khỏi bệnh khi không chẩn đoán chính xác được đường rò

Siêu âm 3 chiều qua ngã hậu môn có giá trị cao trong chẩn đoán rò hậu môn Theo tác giả D P Hưng, 87% có sự phù hợp giữa siêu âm và thương tổn tìm thấy trong lúc mổ(3) Theo đánh giá của Võ Tấn Đức, với siêu

âm có thuốc tương phản thì khả năng chẩn đoán lên đến 100% đối với đường rò dưới da niêm, rò xuyên cơ thắt thấp; tỷ lệ này đối với rò xuyên cơ thắt là 96%(6) Trong nghiên cứu này, chúng tôi muốn khảo vai trò của siêu

âm trong chẩn đoán rò hậu môn phức tạp Các khảo sát trước đây chưa đánh giá vai trò của siêu âm 3 chiều trong trường hợp rò cao, rò móng ngựa

Chẩn đoán của siêu âm bao gồm xác định vị trí và số lượng lỗ trong, loại đường rò

Rò hậu môn phức tạp được định nghĩa khi có hơn 1 lỗ ngoài hay hơn 1

lỗ trong, lỗ ngoài cách rìa hậu môn lớn hơn hay bằng 3 cm hoặc nằm ở phần trước đối với nữ, đường rò có nhánh phụ hay rò móng ngựa hay có tiền căn mổ

rò hậu môn trước đây

Mục tiêu

Khẳng định vai trò của siêu âm 3 chiều trong chẩn đoán rò hậu môn phức tạp

Đối tượng - phương pháp nghiên cứu

Bệnh nhân nhập bệnh viện Nhân Dân Gia Định từ 2004-2005 được chẩn đoán rò hậu môn phức tạp có siêu âm 3 chiều lòng hậu môn trước mổ được phẫu thuật để đối chiếu với thương tổn tìm thấy trong mổ

Tiêu chuẩn loại trừ: rò trên bệnh nhân có ung thư ống hậu môn hay trực tràng, áp xe hậu môn

Tiến hành

Bệnh nhân được đánh giá là rò hậu môn phức tạp, được làm siêu âm 3 chiều ngã hậu môn, được phẫu thuật so sánh với thương tổn trong mổ

Kết quả

Từ 2004 đến 2005 có tất cả 48 bệnh nhân

Tỷ lệ nam- nữ:

lượng (bệnh nhân)

Tỷ lệ (%)

Số trường hợp rò tái phát là 24 bệnh nhân, chiếm (50%), trong đó có

05 trường hợp mổ hơn 1 lần (20,83%), tối đa mổ 4 lần

Về mặt lâm sàng, có 11 bệnh nhân (22,92%) có hơn 1 lỗ rò ngoài Tối

đa là 6 lỗ

Nhận định về lỗ trong:

Có lỗ trong (có >1

lỗ trong)

Siêu

âm

Trong

mổ

Số lượng (bệnh nhân)

41 (07)

35 (05)

Tỷ lệ (%)

85,42 (17,07)

72,91 (14,28)

Các dạng đường rò:

âm

Thương tổn trong mổ

(ghi nhận

trường hợp khác biệt)

Rò

xuyên cơ

thắt thấp

09

3 XCT trung gian, 1 XCT phức tạp

Rò

xuyên cơ

thắt trung

gian

Rò

xuyên cơ

thắt cao

03

1 XCT trung gian, 1 rò móng ngựa

Rò

trên cơ thắt

03

1 XCT thấp, 2 XCT trung gian

Rò

liên cơ thắt

02

1 XCT thấp

Rò có

1 nhánh phụ

08

1 XCT thấp, 2 XCT trung gian, 1 rò cao

Rò có nhiều ngóc

ngách

10

4 XCT trung gian, 2 rò móng ngựa

Rò móng ngựa

10

1 XCT thấp, 1 XCT trung gian, 3 rò phức tạp, 1 rò cao

Tổng cộng

Mức độ phù hợp giữa siêu âm và thương tổn trong mổ:

lượng (bệnh

Tỷ lệ (%)

nhân)

Số trường hợp phù hợp giữa siêu âm và thương tổn trong mổ

Số trường hợp không phù hợp giữa siêu

âm và thương tổn trong mổ

Bàn luận

Vấn đề chẩn đoán rò hậu môn vẫn còn nhiều thách thức đối với các nhà ngoại khoa

Kỹ thuật lâm sàng không thể phán đoán được đường đi của đường rò, đặc biệt đối với các trường hợp rò hậu môn tái phát

- Trong bài viết của Clive Bartram thì siêu âm lòng hậu môn phát hiện

lỗ rò trong chính xác tới 94% với độ chuyên biệt 87% và giá trị tiên đoán dương là 81%(1); còn theo Cho, Dong-Yoon thì phát hiện lỗ trong với độ nhạy là 94% và độ đặc hiệu là 87%.(2)

- Lindsey khảo sát 38 bệnh nhân rò hậu môn có siêu âm lòng hậu môn trước mổ, có sự phù hợp giữa siêu âm và trong mổ là 87% đối với vị trí đường rò, 83% về mặt phân loại đường rò và 68% trong việc xác định lỗ trong.(5)

- Về phân loại đường rò thì 82% phù hợp giữa siêu âm và trong mổ đối với đường rò gian cơ thắt, và 87% là phù hợp trong phân loại đường rò xuyên cơ thắt theo Lengyel.(4)

Hầu hết các tác giả không ghi nhận sự phù hợp trong các trường hợp

rò hậu môn phức tạp

Qua nghiên cứu của chúng tôi, sự phù hợp giữa thương tổn tìm thấy trong mổ với hình ảnh siêu âm chỉ có 54,17% nhưng đối với từng loại đường

rò thì có khác nhau

Đối với rò móng ngựa thì giá trị tiên đoán dương là 40%, giá trị tiên đoán âm là 7.89% và độ nhạy 57,14%, độ đặc hiệu là 85.36% trong chẩn

đoán đường đi của đường rò Điều này cụ thể hơn nhưng cũng phù hợp với các tác giả khác

Đối với đường rò phức tạp, nhiều ngóc ngách (không là rò móng ngựa) thì độ nhạy là 40% và độ đặc hiệu là 84,21%

Đối với rò xuyên cơ thắt thấp thì độ nhạy là 55.55% và độ đặc hiệu là 89,74%

Đối với xuyên cơ thắt trung gian thì độ nhạy là: 33.33% và độ đặc hiệu là 100%

Đối với rò xuyên cơ thắt cao: độ nhạy là 100% và độ đặc hiệu là 95,55%

Tỷ lệ này cao hơn hẳn các nghiên cứu khác, đặc biệt đối với bệnh rò hậu môn phức tạp

Đối với rò trên cơ thắt thì độ nhạy là 0% và độ đặc hiệu là 93,47% Đối với rò liên cơ thắt thì độ nhạy là 100% và độ đặc hiệu là 97,87% Đối với rò có 1 nhánh phụ: độ nhạy là 100% và độ đặc hiệu là 90,01% Về mặt chẩn đoán loại đường rò này rất cần thiết vì PTV có thể bỏ sót thương tổn và đây là nguyên nhân tái phát của rò hậu môn

Về khả năng chẩn đoán lỗ trong đường rò của siêu âm, ghi nhận độ nhạy là 83,33% và độ đặc hiệu là 16,66% Có 3 trường hợp siêu âm có nhiều

lỗ trong mà trong mổ chỉ phát hiện 1 lỗ Có 1 trường hợp trong mổ phát hiện

2 lỗ trong mà siêu âm chỉ định vị được 1 lỗ

Về phương diện này, tỷ lệ chẩn đoán không bằng các nghiên cứu khác Có thể lý giải do đường rò quá phức tạp, nhiều mô xơ, nhiều ngóc ngách dẫn đến sai sót trong siêu âm Tuy nhiên, đối chiếu giữa siêu âm và thương tổn trong mổ vẫn còn nặng về chủ quan Theo dõi bệnh nhân sau mổ

có lành hay tái phát không mới là vấn đề khách quan hơn

Kết luận

Để khẳng định giá trị thật sự của siêu âm, cần theo dõi bệnh nhân để xác

định tình trạng không lành và tái phát đường rò Đây là yếu tố khách quan giúp đánh giá giá trị chẩn đoán của siêu âm ba chiều