trên và để cung cấp các thông tin cập nhật về hoạt động của đội chăm sóc, tiếp tục hoàn thiện mô hình, cải thiện công tác CSNB toàn diện tại bệnh viện tôi chọn đề tài nghiên cứu “Thực tr
Trang 2NGÔ THỊ TUYẾT
THỰC TRẠNG CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH THEO MÔ HÌNH ĐỘI TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN NĂM 2019
Chuyên ngành: Điều dưỡng Nội người lớn
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP ĐIỀU DƯỠNG CHUYÊN KHOA CẤP I
Giảng viên hướng dẫn: TS.BS Trương Tuấn Anh
NAM ĐỊNH - 2019
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới BGH trường Đại học Điều Dưỡng Nam Định, các thầy cô giáo trong toàn trường đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập tại trường
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất tới thầy giáo Tiến sĩ Trương Tuấn Anh đã tận tình hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện chuyên đề tốt nghiệp này
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc, các Bác sỹ và Điều dưỡng tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đã quan tâm giúp đỡ tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện chuyên đề
Cuối cùng, tôi xin được gửi lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè đã luôn giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện chuyên đề
Mặc dù đã có nhiều cố gắng để thực hiện chuyên đề một cách hoàn chỉnh nhất.Song không thể tránh khỏi những thiếu sót mà bản thân chưa thấy được.Tôi rất mong được sự đóng góp của quý thầy cô và các bạn trong lớp, đồng nghiệp để chuyên đề được hoàn chỉnh hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Học viên
NGÔ THỊ TUYẾT
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là báo cáo chuyên đề của riêng tôi Nội dung trong bài
báo cáo này hoàn toàn trung thực, khách quan và chưa được công bố trong bất cứ
một công trình nào khác Báo cáo này do bản thân tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn
của giáo viên hướng dẫn Nếu có điều gì sai trái tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm
Học viên
NGÔ THỊ TUYẾT
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
LỜI CAM ĐOAN ii
DANH MỤC CHƯ VIẾT TẮT iii
DANH MỤC CÁC BẢNG iv
DANH MỤC CÁC HÌNH v
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 3
1.1.Cơ sở lý luận về chăm sóc và các mô hình phân công chăm sóc người bệnh 3
1.2 Cơ sở thực tiễn: các nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam về chăm sóc người bệnh theo đội 10
Chương 2 LIÊN HỆ THỰC TIỄN 13
2.1.Thông tin chung về bệnh viện 13
2.2 Thực trạng tổ chức hoạt động chăm sóc người bệnh tại bệnh viện 18
2.3 Ưu điểm, nhược điểm,nhược điểm và một số yếu tố liên quan khi thực hiện mô hình chăm sóc đội tại Bệnh viện như sau: 23
Chương 3 ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP 30
3.1 Đối với cán bộ y tế trong đội chăm sóc 30
3.2 Đối với các khoa lâm sàng 30
3.3 Đối với Lãnh đạo bệnh viện 30
KẾT LUẬN 31 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 7
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Số giường bệnh (GB), số đội chăm sóc
và nhân viên trong đội của các khoa lâm sàng 18
Bảng 2.2: Kết quả công tác đi buồng đội chăm sóc 19
Bảng 2.3: Kết quả hoạt động giao ban điều dưỡng 19
Bảng 2.4: Kết quả thực hiện nhiệm vụ của CBYT trong đội chăm sóc 20
Bảng 2.5: Kết quả đánh giá về việc thực hiện chăm sóc người bệnh (n=206) 20
Trang 8DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1 Mô hình tổ chức chăm sóc người bệnh toàn diện 4
Hình 1 2 Tháp nhu cầu của Maslow 5
Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức Hệ thống Điều dưỡng trong Bệnh viện 14
Hình 2.2 Mời Cục CQLKCB triển khai tập huấn CSNBTD 14
Hình 2.3 Đào tạo liên tục nhằm cập nhật, nâng cao trình độ chuyên môn 15
Hình 2.4 Tham quan học tập tại Nhật Bản về CSNB toàn diện 15
Hình 2.5 Hình ảnh đi buồng đội tại các khoa 16
Hình 2.6 Ban Giám đốc, CB phòng ĐD tham gia đi buồng đội chăm sóc 16
Trang 9ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong một xã hội phát triển thì nhu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của con người cũng được coi trọng, nhất là trong quá trình điều trị nội trú, nhu cầu chăm sóc đảm bảo sự hài lòng của người bệnh là vấn đề đang được ngành Y tế hết sức quan tâm chỉ đạo thực hiện Để người bệnh được chăm sóc toàn diện thì tất cả nhân viên y tế phải cùng tham gia vào chăm sóc người bệnh (CSNB) Đặc biệt cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Bác sĩ, Điều dưỡng viên, người bệnh và người nhà người bệnh [13]
Trên thế giới, các bệnh viện đã áp dụng rất nhiều các mô hình chăm sóc sức khỏe cho người bệnh từ phân công theo người bệnh, phân công theo công việc, điều dưỡng ban đầu, chăm sóc người bệnh theo nhóm và chăm sóc người bệnh theo đội
Từ những năm 1950, chăm sóc người bệnh theo đội là một mô hình tiên tiến, được triển khai rộng rãi ở Mỹ và Châu Âu Một đội chăm sóc người bệnh thường bao gồm các thành viên như Bác sĩ, Điều dưỡng, nhà tâm lý học, dược sĩ, nhân viên xã hội, kỹ thuật viên phục hồi chức năng (KTVPHCN), người bệnh (NB) và người nhà người bệnh (NNNB) Đội chăm sóc phân công một Điều dưỡng có trình độ chuyên môn cao,
có năng lực quản lý làm đội trưởng [5][40][7]
Tại Việt Nam, ngày 26/01/2011, Bộ Y tế ban hành thông tư số BYT với nguyên tắc: người bệnh là trung tâm nên phải được chăm sóc toàn diện, liên tục, đảm bảo hài lòng, chất lượng và an toàn Mỗi khoa trong bệnh viện cần lựa chọn một mô hình phân công chăm sóc cho phù hợp[9] Từ việc triển khai thành công mô hình chăm sóc người bệnh theo đội tại các khoa lâm sàng ở Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí năm 1998 Mô hình được khuyến khích áp dụng tại các bệnh viện trên khắp cả nước Năm 2012, bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên cử cán bộ đến tham quan, học tập từ Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí và năm 2012 triển khai mô hình chăm sóc người bệnh theo đội thí điểm tại 4 khoa và cho đến nay 31/31 khoa trong bệnh viện đã áp dụng Bệnh viện có số giường kế hoạch là 1300 giường và
07/2011/TT-số giường thực kê là 1500 giường bệnh, với 77 đội chăm sóc tại 31 khoa lâm sàng Sau 08 năm triển khai thực hiện, kết quả công tác CSNB theo mô hình đội tại bệnh viện đã thực hiện được đến đâu và ở mức độ nào? Có những ưu điểm, khó khăn, thách thức gì trong triển khai mô hình CSNB theo đội tại bệnh viện? Để trả lời các câu hỏi
Trang 10trên và để cung cấp các thông tin cập nhật về hoạt động của đội chăm sóc, tiếp tục hoàn thiện mô hình, cải thiện công tác CSNB toàn diện tại bệnh viện tôi chọn đề tài
nghiên cứu “Thực trạng công tác chăm sóc người bệnh theo mô hình đội tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên năm 2019”
Làm chuyên đề tốt nghiệp Chuyên khoa cấp 1 Điều dưỡng nhằm mục tiêu:
1 Mô tả thực trạng chăm sóc người bệnh theo mô hình đội tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên năm 2019
2 Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng mô hình chăm sóc người bệnh theo đội tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên
Trang 11
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Cơ sở lý luận về chăm sóc và các mô hình phân công chăm sóc người bệnh
1.1.1 Khái niệm về CSNB trong bệnh viện
Theo Thông tư 07/2011/TT-BYT của Bộ Y tế: “Chăm sóc người bệnh trong bệnh viện bao gồm hỗ trợ, đáp ứng các nhu cầu cơ bản của mỗi người bệnh nhằm duy trì hô hấp, tuần hoàn, thân nhiệt, ăn uống, bài tiết, tư thế, vận động, vệ sinh cá nhân, ngủ, nghỉ, chăm sóc tâm lý, hỗ trợ điều trị và tránh các nguy cơ từ môi trường bệnh viện cho người bệnh” [9]
1.1.2 Khái niệm CSNB toàn diện trong bệnh viện
Hiện nay, chưa có một định nghĩa nào cụ thể về chăm sóc người bệnh toàn diện trong bệnh viện Tuy nhiên, theo khái niệm về CSNB trong bệnh viện thì có thể hiểu chăm sóc người bệnh toàn diện là giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh [7]
Trên phương diện là người cung cấp dịch vụ y tế cho rằng, CSNB toàn diện là
“dịch vụ y tế tổng hợp được thực hiện một cách đồng bộ bởi bác sĩ, dược sĩ, mọi CBYT trong bệnh viện và sự tham gia của người bệnh” Định nghĩa này giúp mọi người nhận thức được hoạt động CSNB toàn diện không chỉ là nhiệm vụ của riêng các điều dưỡng viên, đồng thời định nghĩa này chỉ ra rằng người bệnh có quyền được tham gia và đưa ra các quyết định về điều trị và chăm sóc cho chính họ Họ được thảo luận cởi mở hơn với các cán bộ y tế chứ không chỉ đơn thuần như trước kia, người bệnh phụ thuộc hoàn toàn vào người thầy thuốc đặc biệt là bác sĩ sẽ là người quyết định phương pháp điều trị [7]
Trên phương diện là người bệnh thì chăm sóc toàn diện được hiểu là sự chăm sóc đáp ứng các nhu cầu cơ bản của người bệnh hàng ngày về thể chất, tinh thần và xã hội Qua đó cho thấy, nội dung của công tác CSNB toàn diện phải bao gồm ăn, mặc, ở, vệ sinh cá nhân, giao tiếp với cán bô y tế đặc biệt là bác sĩ và điều dưỡng, tư vấn sức khỏe và các cách phòng bệnh… Đây là những nhu cầu thiết yếu và có tác động trực tiếp đến chất lượng điều trị, sự hài lòng của người bệnh và uy tín của các cán bộ y tế, làm giảm tai biến, biến chứng, giảm tỷ lệ tử vong, rút ngắn ngày điều trị [7]
Trang 12Hai định nghĩa trên bổ sung cho nhau trong việc làm rõ trách nhiệm thực hiện CSNB toàn diện đối với tất cả các cán bộ y tế trong bệnh viện
Hình 1.2 Mô hình tổ chức chăm sóc người bệnh toàn diện
1.1.3 Phân cấp chăm sóc người bệnh [9][22]
Chăm sóc cấp I: là người bệnh nặng, nguy kịch, hôn mê, suy hô hấp, suy tuần hoàn, phải nằm bất động và một số yêu cầu đặc biệt của chuyên khoa
Chăm sóc cấp II: là người bệnh có những khó khăn, hạn chế trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày và cần có sự theo dõi, hỗ trợ của cán bộ y tế
Chăm sóc cấp III: là người bệnh tự thực hiện được các hoạt động hàng ngày và cần có sự hướng dẫn chăm sóc của cán bộ y tế
1.1.4 Nguyên tắc chăm sóc người bệnh trong bệnh viện[9]
Thông tư 07/2011/TT-BYT của Bộ Y tế quy định chăm sóc người bệnh gồm 3 nguyên tắc cơ bản sau:
- Người bệnh là trung tâm của công tác chăm sóc
- Các hoạt động chăm sóc, theo dõi được thực hiện tại bệnh viện và ĐDV, hộ sinh viên chịu trách nhiệm
- Các can thiệp phải dựa trên cơ sở các yêu cầu chuyên môn và sự đánh giá nhu cầu của mỗi người bệnh để chăm sóc phục vụ
Trang 131.1.5 Nhu cầu cơ bản của con người
Các nhu cầu cần thiết để duy trì các yếu tố tạo ra con người gọi là nhu cầu cơ bản hay còn gọi là các nhu cầu để tồn tại và phát triển của con người
Theo Abraham Maslow thì nhu cầu cơ bản của con người được chia thành 5 bậc trong đó bậc thấp nhất là nhu cầu sinh lý, nhu cầu về an toàn, nhu cầu về tình cảm, nhu cầu được tôn trọng và nhu cầu tự thể hiện Con người thường chỉ nảy sinh nhưng nhu cầu mới sau khi những nhu cầu ở cấp thấp hơn đã được thỏa mãn
Hình 1 2 Tháp nhu cầu của Maslow
Để cụ thể hóa các nhóm nhu cầu trên, Virgrinia Hendersson đã đưa ra 14 nhu cầu cơ bản của mỗi cá nhân bao gồm: Thở, ăn uống, bài tiết, ngủ và nghỉ, mặc và thay đổi quần áo, duy trì thân nhiệt, vệ sinh sạch sẽ, tránh nguy hiểm, giao tiếp, tôn trọng, làm việc, vui chơi, giải trí và học tập [28]
Trong lĩnh vực chăm sóc điều dưỡng của Hội Điều dưỡng Việt Nam cũng ghi rõ: chăm sóc điều dưỡng là những chăm sóc chuyên môn của người điều dưỡng đối với NB từ khi vào viện cho tới lúc ra viện Nội dung chính bao gồm: chăm sóc thể chất, tinh thần, dinh dưỡng, lập kế hoạch chăm sóc, theo dõi, sử dụng thuốc, phục hồi chức năng và giáo dục sức khỏe cho NB Chăm sóc điều dưỡng bắt đầu từ lúc NB đến khám, vào viện và cho đến khi NB ra viện hoặc tử vong [9]
Do vậy, những can thiệp của nhân viên y tế phải hướng tới đáp ứng và thỏa mãn những nhu cầu này Các nhu cầu này sẽ luôn thay đổi tùy theo tình trạng bệnh và đặc điểm cá nhân của mỗi người bệnh Các can thiệp chăm sóc của CBYT phải dựa trên
cơ sở yêu cầu chuyên môn và sự đánh giá nhu cầu của mỗi người bệnh để chăm sóc, phục vụ [9]
Trang 141.1.6 Các mô hình phân công chăm sóc người bệnh trong bệnh viện
Hiện tại các bệnh viện, trung tâm y tế và viện nghiên cứu có giường bệnh tại Việt Nam đang áp dụng các mô hình chăm sóc sau:
1.1.6.1 Phân công điều dưỡng chăm sóc chính
Đây là mô hình cổ điển nhất gồm một ĐDV được phân công chịu trách nhiệm chính về nhận định, lập kế hoạch chăm sóc, tổ chức thực hiện và theo dõi đánh giá cho một số người bệnh nằm điều trị tại viện cùng với sự trợ giúp của các điều dưỡng viên khác Mô hình đảm bảo tính toàn diện nhưng không liên tục vì ĐDV bị thay đổi công việc hàng ngày [6][4]
1.1.6.2 Chăm sóc theo nhóm
Mô hình áp dụng từ những năm 1940 trong chiến tranh thế giới thứ II Nhóm bao gồm từ 2-3 ĐDV được phân công chăm sóc cho một số người bệnh điều trị tại khoa ĐD trưởng có nhiệm vụ lập KHCS cho tất cả NB trong nhóm và hướng dẫn các thành viên thực hiện Mô hình này không có sự phối hợp giữa BS và các CBYT khác [4][6]
1.1.6.3 Phân công theo công việc
Mô hình lấy công việc làm trung tâm được áp dụng khá rộng rãi ở Việt Nam trước năm 1995 Mô hình phù hợp trong các trường hợp cấp cứu hàng loạt hoặc ở chuyên khoa sâu khi NB có cùng một loại bệnh Mỗi NB được nhiều ĐD chăm sóc nhưng mỗi ĐD chỉ chịu trách nhiệm về một nhiệm vụ cụ thể như: tiêm, đo huyết áp, băng bó vết thương… [4][6]
1.1.6.4 Mô hình chăm sóc theo đội
Mô hình CSNB theo đội được áp dụng phổ biến ở Mỹ và các nước châu Âu từ những năm 1950 Một đội CSNB bao gồm nhiều thành viên với các chuyên ngành khác nhau như: Bác sĩ, Điều dưỡng viên, KTV PHCN, Bác sĩ tâm thần, Dược sĩ, nhà tâm lý học, sinh viên, nhân viên xã hội, người bệnh và NNNB Đội do một Điều dưỡng có trình độ chuyên môn cao và có năng lực quản lý điều hành làm đội trưởng [6][9][40][38]
Tại Việt Nam rút kinh nghiệm từ mô hình chăm sóc theo nhóm, bệnh viện Việt Nam - Thụy Ðiển Uông Bí bắt đầu nghiên cứu điểm thực hiện mô hình phân công
Trang 15chăm sóc theo đội từ năm 1998 và đến năm 2005 - 2006 mô hình này được triển khai tại tất cả các khoa lâm sàng ở bệnh viện Mô hình bao gồm bác sĩ, Điều dưỡng viên, KTV PHCN, hộ lý, HSSV, Người bệnh và NNNB Đội chăm sóc hoạt động dựa trên nguyên tắc là phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên để phát huy hết khả năng của từng người; mỗi thành viên được phân công nhiệm vụ cụ thể phù hợp với phân cấp người bệnh Người bệnh được theo dõi thường xuyên để thay đổi cấp độ chăm sóc và
có những can thiệp kịp thời Người bệnh được coi là trung tâm của mọi sự chăm sóc
viên của đội chăm sóc và có nhiệm vụ hỗ trợ chăm sóc người bệnh theo sự tư vấn,
cán bộ y tế có thái độ tích cực và ý thức trách nhiệm trong quá trình triển khai CSNB toàn diện Đến nay, mô hình được nhân rộng và triển khai tại nhiều bệnh viện lớn nhỏ trên toàn quốc [17][26][23][19][22]
Ưu điểm của mô hình chăm sóc theo đội là thay đổi được việc Bác sĩ không chỉ làm công tác điều trị, chỉ ra y lệnh còn CSNB là do Điều dưỡng, Kỹ thuật viên thực hiện như trước đây mà Bác sĩ còn phải tham gia trực tiếp vào thảo luận và lập kế hoạch chăm sóc người bệnh trong ngày cùng với các cán bộ y tế khác sao cho hiệu quả nhất và công tác CSNB [6][27][36]
1.1.7 Nhiệm vụ, vai trò của các thành viên trong đội chăm sóc[1]
Điều dưỡng đội trưởng đội chăm sóc
- Là người điều hành các hoạt động của đội, chịu trách nhiệm hoàn toàn về công tác chăm sóc trong phạm vi mình phụ trách, tạo điều kiện hỗ trợ để các thành viên
trong đội thực hiện tốt nhiệm vụ
Nhiệm vụ cụ thể:
- Thực hiện nhiệm vụ điều dưỡng viên;
- Phân công nhiệm vụ cho các thành viên;
- Điều phối nhân lực trong đội;
- Kiểm tra, giám sát các thành viên trong đội thực hiện nhiệm vụ;
- Chủ động thảo luận với bác sĩ trong đội về kế hoạch chăm sóc và cấp độ chăm sóc của người bệnh trong đội;
- Ghi các y lệnh, vấn đề chăm sóc người bệnh khi đi buồng để yêu cầu điều dưỡng chăm sóc thực hiện;
Trang 16- Hỗ trợ các điều dưỡng chưa có kinh nghiệm về lập kế hoạch chăm sóc người bệnh;
- Hỗ trợ các điều dưỡng thực hiện các thủ thuật khó;
- Nắm tình hình, diễn biến của người bệnh nặng, đặc biệt trong đội;
- Chủ động báo bác sĩ, điều dưỡng trưởng khoa để có sự hỗ trợ kịp thời; cùng với Điều dưỡng trưởng khoa thực hiện tốt công tác kiểm tra, đôn đốc các thành viên trong đội thực hiện tốt nhiệm vụ;
- Điều phối nhân lực điều dưỡng trong đội
Điều dưỡng viên trong đội chăm sóc
Dưới sự điều hành trực tiếp của đội trưởng, điều dưỡng chăm sóc được phân công cố định tại một hoặc một số buồng bệnh nhất định và có nhiệm vụ thực hiện đầy
đủ chức năng nhiệm vụ của điều dưỡng chăm sóc:
Nhiệm vụ cụ thể:
- Thực hiện tất cả các kỹ thuật, thủ thuật, y lệnh;
- Theo dõi diễn biến các thông số, triệu chứng bệnh;
- Tư vấn, giáo dục sức khỏe cho người bệnh và thân nhân người bệnh;
- Hướng dẫn, giám sát người nhà hỗ trợ chăm sóc người bệnh;
- Hướng dẫn nội quy, quy định của khoa, bệnh viện cho người bệnh và người nhà tham gia đội chăm sóc;
- Nắm chắc diễn biến người bệnh được phụ trách (người bệnh nặng, có diễn biến, người bệnh cần chăm sóc đặc biệt) và chủ động báo cáo;
- Báo cáo diễn biến người bệnh, kiểm điểm hoạt động chăm sóc của các thành viên khi đội đi buồng;
- Đề xuất ý kiến về phân cấp chăm sóc và các hành động chăm sóc phù hợp cho
Trang 17- Luôn chủ động nghe điều dưỡng báo cáo, thảo luận với điều dưỡng trong đội
về phân cấp chăm sóc và y lệnh điều trị khi có thay đổi về diễn biến của người bệnh hàng ngày, để diều dưỡng lập kế hoạch chăm sóc, biện pháp thực hiện chăm sóc, y lệnh điều trị, giáo dục sức khỏe phù hợp với diễn biến của người bệnh
- Giám sát điều dưỡng trong đội thực hiện các y lệnh, thủ thuật chăm sóc, thực hiện các chức năng độc lập và theo dõi người bệnh
- Hỗ trợ Điều dưỡng những thủ thuật khó khi được yêu cầu;
- Giải thích, động viên người bệnh; tham gia tư vấn cách chăm sóc cho người bệnh;
- Tham gia hướng dẫn, nhắc nhở người bệnh và thân nhân tuân thủ nội quy bệnh viện, giữ gìn trật tự, vệ sinh khoa phòng
Học sinh/sinh viên
- Dưới sự hướng dẫn, giám sát của Điều dưỡng trưởng đội và Điều dưỡng phụ trách tham gia chăm sóc người bệnh theo sự phân công
Hộ lý/y công
Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của đội trưởng, thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ:
- Quản lý toàn bộ tài sản được giao, đảm bảo trật tự, vệ sinh buồng bệnh, vệ sinh môi trường
- Tham gia khi có yêu cầu của điều dưỡng trong các trường hợp cấp cứu;
- Hỗ trợ người bệnh và người nhà người bệnh thực hiện các chăm sóc cơ bản khi
có yêu cầu
Người nhà của người bệnh
Dưới sự phân công, hướng dẫn, giám sát, hỗ trợ của Điều dưỡng /Hộ sinh viên, người nhà người bệnh thực hiện các nhiệm vụ:
- Động viên, an ủi tinh thần cho người bệnh
- Hỗ trợ người bệnh các vệ sinh cá nhân
- Hỗ trợ người bệnh ăn uống, luyện tập phục hồi chức năng, thay đổi tư thế
- Có trách nhiệm bàn giao người bệnh và những vấn đề được CBYT hướng dẫn trong quá trình tham gia chăm sóc người bệnh cho người đến thay thế
Trang 18- Chủ động báo cáo những vấn đề khó khăn của bản thân để Bác sĩ, Điều dưỡng
hỗ trợ can thiệp kịp thời
Vì vậy Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên lựa chọn mô hình chăm sóc người bệnh theo mô hình đội với tiêu chí lấy người bệnh làm trung tâm đáp ứng sự hài lòng của người bệnh
1.2 Cơ sở thực tiễn: các nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam về chăm sóc người
bệnh theo đội
1.2.1 Các nghiên cứu về chăm sóc người bệnh theo đội trên thế giới
Để nâng cao chất lượng CSNB, các nhà khoa học trên thế giới đã tiến hành các nghiên cứu về sự phối hợp làm việc giữa các nhân viên y tế đặc biệt là giữa Bác sĩ, Điều dưỡng và Dược sĩ để tìm hiểu hiệu quả của việc áp dụng mô hình CSNB theo đội
Năm 2007, Christopher R Friese và cộng sự đã tiến hành một cuộc điều tra để tìm hiểu sự phối hợp của các điều dưỡng viên, y sỹ với các bác sĩ trong việc điều trị cho người bệnh bị ung thư vú tại Los Angeles, Mỹ Kết quả điều tra cho thấy, khả năng kết hợp làm việc của điều dưỡng, y sỹ với bác sĩ có trên 10 năm kinh nghiệm tốt hơn (OR=1,94) Các bác sĩ chuyên khoa ung thư phối hợp với điều dưỡng, y sỹ cao hơn so với bác sĩ phẫu thuật (OR = 2,63) Bên cạnh đó, những bác sĩ tham gia điều trị nhiều người bệnh ung thư vú thì khả năng kết hợp với điều dưỡng, y sỹ cũng cao hơn (OR=0,57) [31]
Năm 2008, một nghiên cứu định tính ở đại học Đại học Ottawa ở Ontario, Canada về việc kết hợp dược sĩ vào các nhóm chăm sóc gia đình Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, việc kết hợp trong công việc giúp các bác sĩ tiết kiệm thời gian trong việc
Trang 19đánh giá cân nhắc thuốc hơn, cảm thấy được an toàn hơn khi điều trị thuốc và cùng tìm kiếm các cách thức điều trị bệnh cho người bệnh kịp thời [34]
Năm 2010, Jonathan C Britell tìm hiểu mô hình làm việc của các điều dưỡng viên và y sỹ trong việc hỗ trợ điều trị ung thư ở bang Washington, Mỹ Có 68% các
kỹ thuật thực hành chăm sóc người bệnh cần đến điều dưỡng viên hoặc y sỹ trợ giúp Tuy nhiên so với Y sỹ, đa số trên 70% điều dưỡng viên có khả năng làm việc độc lập, theo dõi người bệnh ngoại trú, tiêm truyền và tư vấn sức khỏe tốt hơn [29]
Năm 2016, Stephanie E Hastings và cộng sự đã tiến hành khảo sát việc áp dụng
mô hình CSNB theo đội ở Sở Y tế Alberta, Canada Cuộc điều tra đã tiến hành phỏng vấn 15 cán bộ y tế và 37 người bệnh Mặc dù, cỡ mẫu nghiên cứu không lớn nhưng kết quả nghiên cứu cho thấy, trên 80% CBYT phản hồi tích cực với hiệu quả cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh, 90% cho thấy vai trò của các thành viên trong đội được hiểu và hỗ trợ nhau rõ ràng hơn Về phía người bệnh, việc chăm sóc người bệnh của bác sĩ, điều dưỡng và dược sĩ được đánh giá đạt yêu cầu khá cao (tỷ lệ tương ứng
là 86,5%; 91,9%; và 88,2%) Có 80% người bệnh và 53,8% người nhà người bệnh thường xuyên được tham gia vào việc quyết định các chăm sóc và điều trị của bản thân Về thái độ tiếp xúc của CBYT, tư vấn sức khỏe về cách điều trị bệnh, các loại thuốc sử dụng như thế nào cũng được người bệnh đánh giá đạt yêu cầu cao [39]
1.2.2 Các nghiên cứu về chăm sóc người bệnh theo đội tại Việt Nam
Tại Việt Nam, mô hình CSNB theo nhóm, theo đội cũng đã được triển khai từ những năm 1990 Để khắc phục những mặt hạn chế của mô hình hoạt động nhóm, từ năm 1998 bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển - Uông Bí, Quảng Ninh đã tiến hành nghiên cứu thí điểm triển khai mô hình chăm sóc theo đội tại khối Ngoại Năm 2003-
2004, tác giả Trần Quang Huy và cộng sự tiến hành nghiên cứu can thiệp nhằm đánh giá kết quả bước đầu trong việc thực hiện triển khai mô hình Kết quả cho thấy, tỷ lệ người bệnh ở nhóm áp dụng mô hình được đáp ứng nhu cầu chăm sóc tăng lên so với nhóm không áp dụng và sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05) Ở nhóm người bệnh được áp dụng mô hình CSNB theo đội, 80% người bệnh được tư vấn dinh dưỡng, 54% được nhận các chăm sóc cơ bản, 96% được cán bô y tế thực hiện phòng chống biến chứng Tuy còn một số mặt hạn chế nhưng sau đó bệnh viện đã triển khai nhân rộng mô hình tại các khoa lâm sàng [16]
Trang 20Tác giả Huỳnh Lê Xuân Bích (2009) và tác giả Đặng Thị Ly (2010) cũng đều có những nghiên cứu quan sát để tìm hiểu thực trạng các hoạt động thường quy, công tác quản lý đội và sự hài lòng của người bệnh, NNNB đến điều trị tại bệnh viện Việt Nam
- Thụy Điển - Uông Bí Kết quả cho thấy, thiếu nhân lực trong các đội chăm sóc do CBYT còn tham gia đi học nâng cao trình độ, nghỉ chế độ, đi công tác nên hoạt động đi buồng còn mang tính hình thức, việc thảo luận phân cấp CSNB, nắm bắt tình hình diễn biến bệnh tật của người bệnh chưa tốt và thảo luận kế hoạch chăm sóc giữa các thành viên trong đội cho người bệnh nặng phần lớn các khoa chưa thực hiện đầy
đủ CBYT tư vấn sức khỏe, tư vấn sử dụng thuốc và giải thích tình hình bệnh cho người bệnh còn hạn chế [3][17]
Sau khi, triển khai mô hình đạt hiệu quả, bệnh viện Uông Bí đã chuyển giao cho các bệnh viện trên cả nước mô hình CSNB theo đội từ năm 2009 Một số bệnh viện cũng
đã có một số những nghiên cứu đánh giá kết quả của việc thực hiện mô hình này
Năm 2011, Nguyễn Thị Hạ và cộng sự đã tiến hành nghiên cứu đánh giá kết quả thực hiện mô hình chăm sóc theo đội của 32 đội chăm sóc, 32 Điều dưỡng đội trưởng,
32 bác sĩ, 10 ĐDV và 320 NNNB tại 16 bệnh viện công lập tại tỉnh Bắc Giang Kết quả nghiên cứu cho thấy, Điều dưỡng đội trưởng còn chưa giám sát tốt các thành viên trong đội khi tham gia đi buồng do vậy gần 30% người bệnh chưa được phân cấp chăm sóc Điều dưỡng đội trưởng chưa hỗ trợ ĐDV làm các thủ thuật khó [13]
Trang 21Chương 2 LIÊN HỆ THỰC TIỄN
2.1 Thông tin chung về bệnh viện
Bệnh viện Trung Ương Thái nguyên là bệnh viện đa khoa hạng I, tuyến Trung ương đóng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
Bệnh viện có nhiệm vụ chính là khám chữa bệnh cho nhân dân tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, thực hiện các nhiệm vụ khác như đào tạo, chỉ đạo tuyến, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế…
Bệnh viện được sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp của Bộ Y tế; sự phối hợp của các Ban ngành cùng sự cố gắng nỗ lực của tập thể cán bộ nhân viên Bệnh viện, qua gần
67 năm xây dựng và phát triển Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên đã có nhiều đóng góp to lớn trong sự nghiệp bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tỉnh và một
số tỉnh lân cận Hiện nay bệnh viện có 1300 giường kế hoạch, 1500 giường thực kê, bệnh viện có >1000 cán bộ công chức, người lao động
Hiện tại Bệnh viện có 52 Trung tâm/Khoa/Phòng: 10 Phòng chức năng, 31 khoa lâm sàng, 11 khoa cận lâm sàng Bệnh viện có 279 BS, 580 ĐDV, hộ sinh, KTV; tỷ lệ BS/ĐDV, hộ sinh, KTV là 1/ 2,07 Ngoài ra, bệnh viện còn là nơi thực hành cho học sinh, sinh viên, học viên trường Đại học Y- Dược, Trung cấp y tế Thái Nguyên [2] Bệnh viện đã xác định nâng cao chất lượng công tác CSNB là một mục tiêu cốt lõi để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và chất lượng bệnh viện Bệnh viện đã
nghiên cứu và triển khai “Mô hình chăm sóc người bệnh theo đội” từ năm 2012
Ban đầu, triển khai thí điểm tại khoa 4 khoa, đến năm 2013 triển khai toàn Bệnh viện Hiện tại Bệnh viện đã triển khai mô hình chăm sóc người bệnh toàn diện theo đội tại
31 khoa lâm sàng của bệnh viện Sự thay đổi chức năng này đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh tại bệnh viện, song do với nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân hiện tại và trong thời gian tới, cần
có sự cố gắng hơn nữa về các mặt: kỹ thuật công nghệ, năng lực chuyên môn của NVYT, đảm bảo nhân lực đủ cho các đội chăm sóc để nâng cao chất lượng hoạt động của đội nhằm giảm tỷ lệ người bệnh chuyển tuyến, đảm bảo an toàn và hướng tới sự hài lòng người bệnh
Trang 22Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức Hệ thống Điều dƣỡng trong Bệnh viện
Hình 2.2 Mời Cục CQLKCB triển khai tập huấn CSNBTD