Theo SGK Văn 8 nói quá là một biện pháp tu từ nhằm phóng đại mức độ, quy mô, tính chất sự việc, hiện thường với mục đích chính là tạo ấn tượng, tạo điểm nhấn, tăng sức biểu cảm cho diễn [r]
Trang 1NÓI QUA
1 Nói quá là gì?
Trên mạng có rất nhiều khái niệm về nói quá, về cơ bản tất cả đều đúng nhưng nên dựa vào SGK có tính chuẩn xác cao nhất Theo SGK Văn 8 nói quá
là một biện pháp tu từ nhằm phóng đại mức độ, quy mô, tính chất sự việc, hiện thường với mục đích chính là tạo ấn tượng, tạo điểm nhấn, tăng sức biểu cảm cho diễn đạt
2 Tác dụng của biện pháp nói quá
Nói quá là phép tu từ thường dùng nhằm tạo ấn tượng, tăng sức biểu cảm Nói quá sử dụng trong khẩu ngữ hàng ngày như lo sốt vó, buồn nẫu ruột, tức sôi máu, vắt chân lên cổ, mệt đứt hơi…
Không chỉ vậy phép tu từ nói quá còn dùng trong các tác phẩm văn học cụ thể như các bài ca dao, châm biếm, anh hùng ca
Ví dụ
Bài toán khó quá nghĩ nát óc mà không ra.
=> “Nghĩ nát óc” là phép nói quá
Tây Thi có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành.
=> “nghiêng nước nghiêng thành” là phép nói quá
Gần tới kì thi cuối kỳ, Nam lo sốt vó.
=> “lo sốt vó” phép nói quá
Bị điểm kém, Hà khóc như mưa.
“khóc như mưa” phép nói quá diễn tả khóc nhiều
3 Phân biệt nói quá và nói khoác
Học sinh cần phân biệt rõ ràng giữa nói quá và nói khoác tránh nhầm lẫn khi sử dụng trong đời sống cũng như khi diễn đạt trong các bài tập làm văn Nói quá: nói đúng sự thật (tích cực), là biện pháp cường điệu tạo ấn tượng, tăng biểu cảm
Nói khoác: nói sai sự thật (tiêu cực), mục đích khoe khoang là chính Không những không có giá trị biểu cảm mà còn khiến người khác có thể hiểu nhầm, sai
ý nghĩa
Như vậy, sau bài này học các em cần phải hiểu nói quá là gì ? tác dụng
và đưa ra được các ví dụ minh họa Có như vậy mới sử dụng đúng cách và chuẩn xác nhằm tăng biểu cảm cho diễn đạt
4 Luyện tập : Xác định phép nói quá trong những trường họp sau :
a) Hôm nay, Hà Nội nóng như đổ lửa Thủ đô đang trong mùa nắng nóng
và đây là đợt nắng nóng cao điểm nhất từ đầu mùa Nhiệt độ cao nhất có thể lên tới 43 độ C Trong thời điểm này, chúng ta cần hạn chế ra đường từ 9h sáng đến
Trang 25h chiều Các bạn nên uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh để giải nhiệt, không nước nước đá vì có thể gây bệnh về họng Ở trong nhà có điều hòa, tránh bật dưới 25 độ C, dễ gây sốc nhiệt khi bạn ra ngoài Thời tiết này cần đưa trẻ em và người già vào nới thoáng mát Để sống chung với cái nóng như Hỏa Diệm Sơn của Hà Nội chúng ta hãy cố gắng thực hiện những điều trên
b) Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên
(Hồ Chí Minh)
c) Nhận xét nào nói đúng nhất tác dụng của biện pháp nói quá được sử dụng trong đoạn văn sau ?
- Mẹ ơi, ôi, mẹ ơi! - Cái âm thanh kì lạ không ra tiếng thở dài, không ra tiếng nức nở - Đen chết rồi, mẹ ơi! Đen chết rồi!
Đất nứt toát ra dưới chân Cái vực thẳm không đáy, không có đáy.
Méc-ghi rơi xuống vực, mỗi lúc một sâu, mỗi lúc một xuống sâu, bờ vực khép lại trên đầu, suốt đời không thoát ra được nữa, cho đến lúc chết
(C Mắc-ca-lâu, Tiếng chim hót trong bụi mận gai)