DẪN XUẤT HALOGEN (hóa hữu cơ)

DẪN XUẤT HALOGEN... Công thức -COOH -SO 3 H -COOR -COX -CONH 2 -CN -CHO -COR -OH -SH -NH 2 =NH -X F, Cl, Br, I -NO 2 Nhóm thế phụCarboxy Sulfonyl- sulfo Alkoxy carbonyl- Halogenoformyl-

DẪN XUẤT HALOGEN

Công thức

-COOH

-SO 3 H -COOR -COX -CONH 2 -CN -CHO -COR -OH -SH -NH 2

=NH -X (F, Cl, Br, I) -NO 2

Nhóm thế (phụ)Carboxy

Sulfonyl- (sulfo) Alkoxy carbonyl- Halogenoformyl- Carbamoyl-

Formyl- Oxo- (ceto) Hydroxy- (oxy) Mercapto-

Cyano- Imino- Halogeno- Nitro-

Amino-Nhóm chínhAcid …oic Acid …carboxylic Acid …sulfonic Alkyl … oat

…oyl halid -amid

-nitril -al -on -ol -thiol -amin -imin -halid

I DANH PHÁP

Vị trí + tên halogeno + hydrocarbon

Halogen cùng loại : di, tri, tetra…

Khác loại : theo thứ tự abc : Br- Cl- F- I hay theo độ lớn F- Cl- Br- I

Br CH 2 CH 2 Cl CH 2 C CH 3

Br

Cl C C Cl

Br Br

Cl

I

Br F

1-bromo-2-cloroetan 2-bromopropen dicloroacetylen

Danh pháp IUPAC

HBr RCH 2 CH 2

a Từ alkan : SR

CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 Cl

X

II ĐIỀU CHẾ

 Với dẫn chất P

3 R-OH + PCl 3 3R-Cl + H 3 PO 3 R-OH + PCl 5 R-Cl + POCl 3 + HCl

R-OH + SOCl 2 R-Cl + SO 2 + HCl

 Với SOCl2

1 Alkyl halid R-X

R C H O

a Halogen hóa nhân thơm

b Phản ứng Sandmeyer (diazo hóa)

III HÓA TÍNH

1 Cấu tạo và khả năng phản ứng

VD : phản ứng thủy phân R-X + H-OH R-OH + H-X

III HÓA TÍNH

a Phản ứng thế ái nhân S N R-X + Nu - R-Nu + X

-2 Hợp chất alkyl halid RX

Hợp chất cơ kim

Mg

III HÓA TÍNH

a Phản ứng thế ái nhân S N

3 Hợp chất aryl halid Ar-X

Thế khó, đòi hỏi nhiệt độ và áp suất Nhóm rút e ở o, p : thế dễ hơn

NO 2

NO 2

O 2 N

- NaCl

NH 3 / 200C

Cu 2 O

CuCN /  pyridin

III HÓA TÍNH

b Phản ứng với kim loại

3 Hợp chất aryl halid ArX

Wurtz

Mg

III HÓA TÍNH

c Phản ứng của nhân thơm S E

3 Hợp chất aryl halid ArX

IV ỨNG DỤNG

CH 2 Cl 2 , CHCl 3 , CCl 4 : dung môi chiết

CH 2 =CH-Cl  nhựa dẻo PVC

Tetrafluoroboro etan : khí fréon trong kỹ nghệ lạnh

Chlorobenzen : nguyên liệu tổng hợp phenol, anilin, DDT

IV ỨNG DỤNG Dẫn chất halogen trong thiên nhiên :

O CHCl 2

2-dichloroacetamido-3-[p-nitrophenyl]propandiol-1,3 Chloramphenicol

Chlortetracyclin

HỢP CHẤT CƠ KIM

R-M, R2M, R-M-X, R3M

Thuốc thử Grignard : RMgX (X = Cl, Br)

I CẤU TẠO - DANH PHÁP

Gốc hydrocarbon + Kim loại

(CH 3 ) 3 C-Li t-Butyl lithium

CH 2 =CH-Li Vinyl lithium

R MgX

+



H 2 O

C OH + MgXOH R

R' C

R''

O

Anhydrid acetic

RMgX

CH 3 C

O R

Alcol bậc 3 Etyl acetat

R OEt OEt

- 2 EtOH

R O

1) RMgX

R OH R

III HÓA TÍNH

2 Phản ứng cộng

d Với epoxyd (oxyd etylen)

Alcol bậc 1 Tăng 2 C acid carboxylic

Tăng 1 C