Thực hành THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ (có kèm MP4 để đố vui)

Bài giảng có hình ảnh sinh động giúp học sinh ôn nhanh kiến thức và đề dàng vận dụng để tăng diệu quả diễn đạt. Đặc biệtó kèm MP4 để đố vui với kĩ thuật tia chớp sẽ sinh động và tạo hứng thú cho học sinh. MP4 làm bằng ứng dụng trên điện thoại nên hiệu ứng, âm thanh và thời gian khá phù hợp .

Hình ảnh này gợi cho em

nghĩ đến thành ngữ nào?

Nghĩa của thành ngữ này được diễn đạt bằng những từ ngữ thông thường nào?

Hãy cho ví dụ một câu có

1 Khai ni m THÀNH NGỮ: ê

- Thành ngữ: là những cụm từ cố định, được hình thành trong lịch sử và tồn tại dưới dạng sẵn có, được sử dụng nguyên khối, có ý nghĩa biểu đạt và chức năng sử dụng tương đương với từ , nhưng có giá trị hình tượng và biểu cảm rõ rệt , mang lại cho lời nói những sắc thái thú vị.

Hãy nêu khái niệm thành

ngữ ?

BÀI TẬP 1

Tìm thành ngữ trong đoạn thơ sau, phân biệt với từ ngữ thông thường về cấu tạo và đặc điểm ý nghĩa?

Lặn lội thân cò khi quãng vắng,

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.

Một duyên hai nợ âu đành phận Năm nắng mười mưa dám quản công

BÀI TẬP 1

Tìm thành ngữ trong đoạn thơ sau, phân biệt với từ ngữ thông thường về cấu tạo và đặc điểm ý nghĩa?

Lặn lội thân cò khi quãng vắng,

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.

Một duyên hai nợ âu đành phận Năm nắng mười mưa dám quản công

Một duyên hai nợ

Sung sướng thì ít mà khổ cực thì nhiều

Năm nắng mười mưa

Bài tập 2

Phân tích giá trị nghệ thuật của các thành ngữ in đậm ( về tính hình tượng , tính biểu cảm, tính hàm súc) trong các câu thơ sau:

- Người nách thước kẻ tay đao

Đầu trâu mặt ngựa ào ào như sôi

- Một đời được mấy anh hùng

Bõ chi cá chậu chim lồng mà chơi

- Đội trời đạp đất ở đời

Họ Từ tên Hải vốn người Việt Đông

( Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Đầu trâu mặt ngựa

Đầu trâu mặt ngựa

Kẻ hung bạo, thú vật, vô nhân tính… Thái độ ghê sợ, căm ghét.

Cá chậu chim lồng

Cảnh sống chật hẹp, tù túng, mất tự do…Thái độ chán ghét…

Đội trời đạp đất

Hình ảnh con người có tầm vóc phi thường; khí phách ngang tàng; khát vọng tự do… Thái độ ngợi ca, ngưỡng mộ

Đầu trâu mặt ngựa

Kẻ hung bạo, thú vật, vô nhân tính… Thái độ ghê sợ, căm ghét.

Điển cố gợi chuyện Phù Đổng Thiên Vương vốn là một đứa bé vươn vai trở thành tráng sĩ đánh giặc giữ nước.

 Sức mạnh có thể làm nên chuyện lớn

II ĐIỂN CỐ II ĐIỂN CỐ

Sức trai Phù Đổng

Hãy nêu khái niệm điển cố?

2 Khai ni m ĐIỂN CỐ: ê

Điển cố:là những sự vật, sự việc trong sách vở đời trước hoặc trong đời sống văn hóa dân gian được dẫn gợi trong văn chương sách vở đời sau nhằm thể hiện những nội dung tương ứng Về hình thức, điển cố có thể được thể hiện bằng từ ngữ hoặc câu ; về ý nghĩa, điển cố có đặc điểm hàm súc, ý vị,

có giá trị tạo hình và biểu cảm.

Điển cố về Asin -một anh hùng trong thần thoại Hi Lạp

- mình đồng da sắt, chỉ có gót chân là có thể bị đâm thủng

Chỗ yếu nhất của một con người

Gót chân Asin

Bài tập 3

Xác định ý nghĩa của điển cố.

“Giường kia treo cũng hững hờ

Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn”

( Nguyễn Khuyến, Khóc Dương Khuê)

TÍCH

Khẳng định một tình bạn keo sơn gắn bó

Bài tập 4

Dựa vào chú thích trong các văn bản đã học, hãy phân tích tính hàm súc, thâm thúy của điển cố trong những câu thơ sau:

Ba thu dọn lại một ngày dài ghê.

- Nhớ ơn chín chữ cao sâu

Một ngày một ngả bóng dâu tà tà.

- Khi về hỏi liễu Chương Đài

Cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay.

- Bấy lâu nghe tiếng má đào,

Mắt xanh chẳng để ai vào có không?

( Nguyễn Du, Truyện Kiều)

NHÌN HÌNH ĐOÁN THÀNH NGỮ

HÃY ĐẶT CÂU CÓ THÀNH NGỮ ĐÓ

Gµ

Ông nói gà, bà nói vịt

 Không đồng quan điểm

VÞt

HÕt giê10 9

Nước mắt cá sấu

 Sự gian xảo, giả tạo, giả vờ tốt bụng, nhân từ của những kẻ xấu.

HÕt giê10 9

Đem con bỏ chợ

 Nói về những kẻ vô trách nhiệm trước những việc làm của mình. HÕt giê10 9

HÕt giê 10 9

Cưỡi ngựa xem hoa

Bảy nổi ba chìm

HÕt giê10 9

Giơ cao đánh khẽ

HÕt giê10 9

Ếch ngồi đáy giếng

HÕt giê10 9

Nấu sử sôi kinh

HÕt giê10 9

Mẹ tròn con vuông

HÕt giê10 9

!

Trứng khôn hơn vịt

HÕt giê10 9

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

HÕt giê10 9

Ăn vụng không biết chùi mép

HÕt giê10 9

Chó cắn áo rách

HÕt giê10 9

XÁC ĐỊNH ĐIỂN CỐ

HÃY XÁC ĐỊNH Ý NGHĨA CỦA ĐIỂN CỐ

Xac định cac ĐIỂN CỐ trong đoạn thơ sau:

Chăm làm thì được áo cơm cửa nhà

Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì

Cô Tấm trong TẤM CÁM

 Người hiền lành, tốt bụng

Chăm làm thì được áo cơm cửa nhà

Truyện ĐẼO CÀY GiỮA ĐƯỜNG

 Người không có lập trường

Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì

Sau khi tìm hiểu bài học này,

em rút ra được kinh nghiêm gì

cho bản thân?