thực hành thành ngữ điển cố

Đọc lại chú thích về những điển cố in đậm ở hai câu thơ sau trong bài Khóc Dương Khuê và cho biết thế nào là điển cố.. =>Điển cố: những sự việc trước đây có trong sử sách, được lồng ghép

Thực hành:

Bài tập 1

Tìm thành ngữ trong đoạn thơ sau, phân biệt với từ ngữ thơng thường về cấu tạo và đặc điểm ý nghĩa:

Lặn lội thân cò khi quãng vắng,

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.

Một duyên hai nợ âu đành phận,

Năm nắng mười mưa dám quản công.

Một duyên hai nợ: một mình phải đảm đang công việc gia đình để nuôi

cả chồng và con.

Năm nắng mười mưa: vất vả cực

nhọc, chịu đựng dãi dầu nắng mưa.

Các thành ngữ kết hợp với “lặn lội thân cò”,

“eo sèo mặt nước” đã khắc hoạ rõ nét hình ảnh một người vợvất vả, tần tảo, đảm đang, tháo vát trong công việc gia đình

Tính biểu cảm cao

Hình nh c th , sinh ảnh cụ thể, sinh ụ thể, sinh ể, sinh

Hình nh c th , sinh ảnh cụ thể, sinh ụ thể, sinh ể, sinh

đđ ng ộng

đđ ng Cấu t o n đđ nh ộng ạo ổn đđịnh ổn đđịnh ịnh

Cấu t o n đđ nh ạo ổn đđịnh ổn đđịnh ịnh

Ngắn gọn, cơ động, dễ hiểu Nội dung khái quát

Bai tap3 Đọc lại chú thích về những điển cố in đậm ở hai câu thơ sau trong bài Khóc Dương Khuê và cho biết thế nào là điển cố

Giường kia treo cũng hững hờ,

Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn

(Nguyễn Khuyến, Khóc Dương Khuê)

- Giường kia: về Trần Phồn thời Hậu Hán

- Đàn kia: gợi nhớ đến câu chuyện Bá Nha và Chung Tử Kì

=>Điển cố: những sự việc trước đây có trong sử sách, được lồng ghép vào câu văn để chỉ ý nghĩa tương tự

Bài tập số 4 trang 67

SGK ngữ văn 11

Sầu đong càng lắc càng đầy,

Trong bài có ba điển cố:

Ở đây Nguyễn Du sử dụng điển cố ba thu với mục đích gợi cho ngưòi đọc

cảm nhận được khi Kim Trọng tương

tư Thuý Kiều thì mỗi phút, mỗi ngày

không gặp nàng lâu và xa như ba năm

Trong kinh thi xưa có câu: “Nhất

nhật bất kiến như tam thu hề” (một

ngày không thấy mặt nhau lâu như

ba mùa thu).

Nhớ ơn chín chữ cao sâu,

Một ngày một ngả bóng dâu tà tà

Điển cố thứ hai

“Chín Chữ” :bao gồm:

 Sinh :Sinh ra

 Trưởng : nuôi lớn

Nguyễn du sử dụng điển cố này nhằm gợi tả được tâm trạng Thuý Kiều, nàng luôn nghĩ về công lao của cha mẹ ở nơi quê nhà, còn nàng bây giờ phải tha

phương nơi đất khách quê người mà

chưa báo đáp được ơn gì cho cha mẹ

của mình cả.

Điển cố thứ ba

Khi về hỏi liễu Chương Đài,

Cành xuân đã bẻ cho ngưòi chuyên tay

“Liễu Chương Đài” gợi nhớ về

chuyện ngưòi đi làm quan

ngày xưa, viết thư về cho vợ

có câu ‘Cây liễu ở Chương Đài xưa xanh xanh, nay có còn không, hay là tay người khác

đã vịn bẻ mất rồi’

Ở đây ý nói Kiều suy nghĩ rằng khi mà Kim Trọng trở về không còn gặp Thuý Kiều nữa, nàng đã thuộc về người khác mất rồi

Điển cố thứ tư

Bấy lâu nghe tiếng má đào,

“Mắt xanh” :gợi về chuyện đời Tấn có Nguyễn Tịch quý ai là tiếp bằng mắt xanh( lòng đen của mắt), còn ghét ai

thì tiếp bằng mắt trắng

Ở đây có nghĩa Từ hải muốn n

ói

kiều

p

ao

c