Hệ thống kiến thức ngắn gọn, dễ hiểu; khắc sâu kiến thức bằng nhiều trò chơi sinh động. Mặc dù đã cài đồng hồ nhưng các trò chơi sẽ lôi cuốn và sinh động hơn nếu giáo viên kết hợp với kĩ thuật tia chớp. Thông qua hình thức này, học sinh sẽ củng cố, ghi nhớ kiến thức lâu hơn.
Trang 1Đầu TK X đến hết XIV
Đầu XV đến hết XVII
Nửa cuối
XIX
Đầu XVIII đến nửa đầu XIX
I Các giai đoạn phát triển của VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VN
Trang 2Hãy thống kê nhanh hệ thống tác giả, tác phẩm, thể loại văn học trung đại thuộc chương trình Ngữ văn 11.
II Các tác giả, tác phẩm, thể loại văn học T Đ VN (chương trình Ngữ văn 11).
Trang 3STT Tên tác giả Tên tác phẩm Thể loại
1 Lê Hữu Trác
Vào phủ chúa Trịnh( Trích Thượng kinh kí sự) - Kí sự
3 Nguyễn Khuyến Câu cá mùa thu
Thơ TNBCĐL.
10
Nguyễn Trường Tộ Xin lập khoa luật
( Trích Tế cấp bát điều)
Điều trần.
Trang 4Hãy xác định những CẢM HỨNG – NỘI DUNG nổi bật của văn học trung đại
NỘI DUNG
Chủ nghĩa
yêu nước
Chủ nghĩa nhân đạo
Trang 5Hãy nhắc lại những biểu hiện chủ yếu của nội dung yêu nước và nhân đạo của VH giai đoạn thế kỷ X- XVII?
Nội dung nhân đạo
Cảm thông với số phận người phụ nữ
- Thương cảm trước bi kịch và đồng cảm với khát vọng của con người
-Lên án, tố cáo những thế lực tàn bạo chà
đạp lên con người
- Đề cao truyền thống đạo lí nhân nghĩa của
dân tộc
Nội dung yêu nước
- Yêu thiên nhiên đất nước
- Niềm tự hào dân tộc
- Ý thức độc lập, tự chủ, tự cường
- Lòng căm thù giặc
-Tinh thần chiến đấu bất khuất, …
III Những biểu hiện mới của nội dung yêu nước và nhân
đạo trong VH từ TK XVII đến hết TK XIX
Trang 6Nêu rõ biểu hiện nội dung yêu nước qua các tác phẩm văn học đã học ở lớp 11?
Trang 7Nội dung Tác phẩm Biểu hiện ND
1.Yêu
nước
Bài ca phong cảnh Hương Sơn
Ngợi ca vẻ đẹp thiên nhiên đất nước
Bài ca ngắn đi trên cát Tìm hướng đi mới trước hình ảnh XH bế tắc
Chạy giặc Nỗi đau đớn, xót xa trước cảnh nước mất, nhà tan
Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc Lòng căm thù giặc, biết ơn và ngợi ca những người hy sinh vì Tổ quốc
Xin lập khoa luật Tư tưởng canh tân đất nước, biết lo cho sơn hà xã tắc bằng tâm huyết diều
trần
Chiếu cầu hiền Thu phục hiền tài đem sức ra phò tá triều đại chính nghĩa
Câu cá mùa thu - Cảm xúc phong phú đối với thiên nhiên, đối với làng quê bình dị quen thuộc
- Tâm sự lo âu khắc khoải trước những đổi thay của thời thế, trước vận nước
Vinh khoa thi hương Đau xót trước hiện thực, khơi dậy ý thức tư tưởng dân tộc, đề phòng… Đến
từ phương Tây, ý thức trách nhiệm.
Trang 8So với giai đoạn trước cảm hứng yêu nước trong văn học giai đoạn này có những biểu hiện gì mới?
Biểu hiện mới:
* Ý thức về vai trò của người trí thức đối với đất nước (Chiếu cầu hiền)
* Tư tưởng canh tân đất nước (Xin lập khoa luật)
* Tìm hướng đi mới cho cuộc đời trong hoàn cảnh xã hội bế tắc (Sa hành đoản ca)
*Ngợi ca vẻ đẹp của người lao động TP mang âm hưởng bi tráng, thể hiện rõ nét trong sáng tác của
Nguyễn Đình Chiểu.
Trang 9Nêu rõ biểu hiện nội dung nhân đạo qua các tác phẩm văn học đã học ở lớp 11?
Trang 10Nhân
đạo
Tự tình Con người ý thức về bi kịch duyên phận, về khát vọng hạnh phúc
mang dấu ấn cá nhân
Bài ca ngất ngưởng Con người ý thức về tài năng cá nhân, bản lĩnh cá nhân, sở thích cá
nhân tự do phóng túng
Thương vợ Cảm thông, trân trọng những vất vả, hy sinh của người vợ
Khóc Dương Khuê Vẻ đẹp tình người - Tình bạn keo sơn
Trang 11So với giai đoạn trước cảm hứng nhân đạo trong văn học giai đoạn này có những biểu hiện gì mới?
* Văn học giai đoạn này đã xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa
Biểu hiện mới:
- Hướng vào quyền sống của con người, nhất là con người trần thế, ý thức về cá nhân đậm nét hơn ( ý
thức về quyền sống cá nhân, hạnh phúc cá nhân, tài năng cá nhân )
Trang 12III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM VỀ THI PHÁP (NGHỆ THUẬT)
Trang 13CHƠi MÀ HỌC
Trang 15Trß ch¬I
AI NHANH HƠN
Trang 16DK 1
DK 3
DK 2
Là một hiện tượng độc đáo trong lịch sử VHVN
Đây là nhà thơ nào?
-Một người tài hoa nhưng cuộc đời tình duyên nhiều éo le ngang trái
Được mệnh danh “Bà chúa thơ Nôm”
Trang 17DK 1
DK 3
DK 2
Xuất thân trong gia đình nhà Nho, có hiệu là Hối trai
Đây là nhà thơ nào?
Thơ văn của ông thể hiện 2 nội dung lớn là lý tưởng đạo đức, nhân nghĩa và lòng yêu nước, thương dân
Tác giả của bài văn tế nổi tiếng cuối thế kỷ XIX…
Trang 18Đây là tác phẩm – tác giả nào?
Bài thơ nằm trong chùm thơ gồm 3 bài thơ của tác giả
Bài thơ thể hiện sự cảm nhận và nghệ thuật gợi tả tinh tế của Nguyễn Khuyến về cảnh sắc mùa thu đồng bằng Bắc Bộ
Câu cá mùa thu - Nguyễn Khuyến
Trang 19DK 1
DK 3
DK 2
Bài thơ được viết theo thể thơ cổ, có tính chất tự do phóng khoáng, không bị gò
bó về số câu, độ dài của câu, niêm luật, bằng trắc, vần điệu
Đây là tác phẩm – tác giả nào?
Nó được lấy cảm hứng từ sự đi đường vất vả, nhọc nhằn của chính tác giả
Nó biểu lộ sự chán ghét của một người trí thực đối với con đường danh lợi tầm thường đương thời
Bài ca ngắn đi trên bãi cát – Cao Bá Quát
Trang 20Đây là tác phẩm – tác giả nào?
Thể hiện tâm trạng đau đớn của tác giả trước tình cảnh đất nước ta bị thực dân Pháp xâm lược
Ghi lại thời điểm thực dân Pháp nổ tiếng súng xâm lược nước ta
Trang 21DK 1
DK 3
DK 2
Tác phẩm thể hiện tình cảm yêu nước của một con người có tư tưởng tiến bộ
Đây là tác phẩm – tác giả nào?
Nó thể hiện tư tưởng canh tân đất nước của tác giả
Nó bàn về sự cần thiết của pháp luật đối với xã hội
Trang 22DK 1
DK 3
DK 2
Lần đầu tiên họ có mặt ở vị trí trung tâm của tác phẩm VHTĐ
Đây là nhân vật nào?
Tác giả đã ngợi ca những vẻ đẹp vốn có của họ và họ đã làm ngời sáng lí tưởng
sống cao đẹp “thà chết vinh còn hơn sống nhục”
Là hình tượng trung tâm của VTNSCG
Trang 23DK 1
DK 3
DK 2
Nhấn mạnh tính hoạt động mạnh mẽ của những sự vật vốn yếu ớt và tĩnh lặng
Đây là hai câu thơ nào?
Thể hiện sức phản kháng mạnh mẽ, quyết liệt để thoát khỏi tâm trạng cô đơn, lẻ loi của nhân vật trữ tình
Giãi bày khát khao hạnh phúc của bà chúa thơ Nôm
Trang 24Trß ch¬I
XEM TRANH ĐỌC THƠ
Trang 25Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,
Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn
Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,
Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn
Thêi gian:
HÕt giê10 9
Trang 26Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Thêi gian:
HÕt giê10 9
Trang 27Trong triều ai ngất ngưởng như ông
Thêi gian:
HÕt giê10 9
Trang 28Sóng biếc theo làn hơi gợn tí
Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí
Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo
Thêi gian:
HÕt giê10 9
Trang 29Tựa gối buông cần lâu chẳng được
Cá đâu đớp động dưới chân bèo
Tựa gối buông cần lâu chẳng được
Cá đâu đớp động dưới chân bèo
Thêi gian:
HÕt giê10 9
Trang 30Chi nhọc quan quản gióng trống kỳ trống giục, đạp rào lướt tới, coi giặc cũng như không
Chi nhọc quan quản gióng trống kỳ trống giục, đạp rào lướt tới , coi giặc cũng như không
Thêi gian:
HÕt giê10 9
Trang 31Kẻ đâm ngang, người chém ngược, làm cho mã tà, ma ní hồn kinh
Kẻ đâm ngang , người chém ngược , làm cho mã tà, ma ní hồn kinh
Thêi gian:
HÕt giê10 9
Trang 32Trß ch¬I
LUYỆN TRÍ NHỚ
Trang 34Đọc câu thơ có hiện
- Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
- Bác Dương thôi đã thôi rồi
Đọc câu thơ có hiện
tượng từ nhiều nghĩa
HÕt giê10 9
Trang 36Đọc câu thơ, câu văn có
Trang 37Trß ch¬I
ĐỐ VUI
Trang 38Hai con tiêu chuẩn, dư ba Trăm công nghìn việc, vợ nhà tự lo Rong chơi trà rượu, ngủ khò
Ai kì cục thế, hỏi dò tên chi
Trang 39Mắt tối lòng không tối Bút tà chí không tà, Đâm mấy thằng gian xớn xác
Để lại cho đời tuyệt tác
HÕt giê 10 9
Nguyễn Đình Chiểu
Nguyễn Đình Chiểu
LÀ AI?
Trang 40Văn chương như thánh như thần,
Dựng cờ khởi nghĩa vì dân quên mình
HÕt giê 10 9
CAO BÁ QUÁT
CAO BÁ QUÁT
LÀ AI?
Trang 41Cuộc đời như áng phù vân
Biết bao vinh nhục cũng ngần ấy thôi
Thăng thăng giáng giáng mặc đời,
Đền ơn Tổ quốc thỏa đời làm trai
LÀ AI?
HÕt giê 10 9
Nguyễn Công Trứ
Nguyễn Công Trứ
Trang 42Mất đòn cân tạo hóa, Đành khép túi càn khôn, Tròn méo mặc miệng thế, Vẫn giữ tấm lòng son
LÀ AI?
HÕt giê 10 9
HỒ XUÂN HƯƠNG
HỒ XUÂN HƯƠNG