Slide văn 11 thực hành về thành ngữ, điển cố _Hương ft Nguyệt

Slide văn 11 thực hành về thành ngữ, điển cố _Hương ft Nguyệt tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, b...

UBND TỈNH ĐIỆN BIÊN

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử e – Learning

…………

Bài giảng : Tiết 23-24: THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ

Chương trình Ngữ văn, lớp 11 Giáo viên : Hoàng Thu Hương – Hoàng Thị Ánh Nguyệt

Hoanghuong8181@gmail.com , Anhnguyethoang2011@gmail.com

Điên thoại: 01232269649 - 0973885418 Trung tâm GDTX Điện Biên Đông Thị trấn Điện Biên Đông – Huyện Điện Biên Đông - Tỉnh Điện Biên

TIẾT 23-24: THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ

Thành ngữ: Đàn gảy tai trâu

=> Đưa điều hay ho, tốt đẹp đến với đối

tượng không biết thưởng thức và cảm

thụ thì cũng chỉ phí công vô ích mà thôi

4 Phân loại thành ngữ theo cấu tạo:

- Thành ngữ đối

- Thành ngữ so sánh

Bài tập 1: Tìm thành ngữ trong đoạn

thơ sau, phân biệt với từ ngữ

thông thường về cấu tạo và đặc

điểm ý nghĩa

“ Lặn lội thân cò khi quãng vắng

Eo sèo mặt nước buổi đò đông

Một duyên hai nợ âu đành phận

Năm nắng mười mưa dám quản công

Bài tập 2: Phân tích giá trị nghệ

thuật của các thành ngữ in

đậm (về tính hình tượng, tính

biểu cảm, tính hàm xúc) trong

các câu thơ sau

- “người nách thước kẻ tay đao

Đầu trâu mặt ngựa ào ào như sôi”

-” Một đời được mấy anh hùng

Bõ chi cá châụ chim lồng mà chơi”

- “ Đội trời đạp đất ở đời,

Họ Từ tên Hải vốn người Việt

Đông”

(Truyện Kiều-Nguyễn Du)

II BÀI TẬP:

- Đầu trâu mặt ngựa:

+ Tính hình tượng: Hình ảnh con trâu, con ngựa

+ Tính hàm xúc: Thể hiện sự hung hãn, ngang ngược của bọn sai nha khi đến nhà Thuý Kiều.

+Tính biểu cảm: Bộc lộ thái độ lên án, căm ghét.

- Đội trời đạp đất:

+ Tính hình tượng : Hành động trước trời, đất

+ Tính hàm xúc: Thể hiện khí phách ngang tàng, không chịu khuất phục

+ Tính biểu cảm: Bộc lộ thái độ ca ngợi, ngưỡng mộ khí phách anh hùng của Từ Hải.

- Cá chậu chim lồng:

+Tính hình tượng : Hình ảnh con cá trong chậu, con chim trong lồng

+ Tính hàm xúc : Thể hiện cách sồng tù túng, bế tắc, nhàm chán

+ Tính biểu cảm : Bộc lộ thái độ chán ghet đối với lối sống gò bó mất tự do

⇒ Nếu thay các thành ngữ bằng những từ ngữ thông thường, tương đương về nghĩa thì vẫn có thể biểu hiện được nội dung cơ bản nhưng mất đi tính hình tượng, tính

cũ bắt nạt ma mới Cậu ấy vừa

mới chân ướt chân ráo đến,

mình phải tìm cách giúp đỡ

chứ. b) Họ không đi tham quan,

không đi thực tế kiểu cưỡi

ngựa xem hoa mà đi chiến đấu

thực sự, đi làm nhiệm vụ của

những chiến sĩ bình thường.

a)- Ma cũ bắt nạt ma mới :người cũ cậy quen biết nhiều lên mặt, bắt nạt người mới

- Chân ướt chân ráo: (chưa thành thạo) còn mới mẻ, lạ lẫm

Nếu thay thế bằng các từ ngữ thông thường (màu xanh )giảm sắc thái biểu cảm do mất tính hình tượng trong cụm từ, diễn đạt dài

b) Cưỡi ngựa xem hoa :(cưỡi ngựa thì không thể xem thấy hết vẻ đẹp của hoa

vì nhanh và từ xa) làm việc qua loa (không sâu sát , kĩ lưỡng.)

Bài tập vui:Nhìn hình đoán thành ngữ

Mẹ tròn con vuông

Sinh nở bình an,

mẹ con đều khỏe mạnh

VD: Chúc

chị mẹ tròn

con vuông!

VD: Sĩ tử ngày xưa

phải nấu sử

sôi kinh mới

mong lập thân được.

Nấu sử sôi kinh

Chăm chỉ, cần cù trong học tập.

Giơ cao đánh khẽ

Dù mắng mỏ nhưng vẫn thương, không trừng phạt như lời đe.

VD: Cô ấy mắng thế thôi nhưng

lại hay giơ cao

đánh khẽ.

Bảy nổi ba chìm

lận đận, long đong, vất vả.

VD: Cuộc đời chị ấy đúng

là bảy nổi ba

chìm.

Cưỡi ngựa

xem hoa

Xem hoặc làm một cách qua loa đại khái

VD: Cậu ấy soạn bài theo kiểu cưỡi ngựa xem hoa ấy mà

 Sự gian xảo, giả tạo, giả vờ tốt bụng, nhân từ của những kẻ xấu.

 Nói về những kẻ vô trách nhiệm trước những

việc làm của mình.

 Nói về những kẻ bội bạc, vong ơn

Cá lớn nuốt cá bé

-> kẻ mạnh ăn hiếp kẻ yếu, đứa lớn bắt nạt đứa nhỏ

Gà

Ông nói gà, bà nói vịt

-> Không đồng quan điểm

Vịt

Hu hu đau

quá

CÒN NƯỚC, CÒN TÁT

1 Treo đầu dê bán thịt chó

Thành ngữ

Thành ngữ Thành ngữ Thẳng thắn, thật thà

Vô tâm, vô ơn, bạc nghĩa

Giả danh, giả cái tốt đẹp để làm điều xấu xa

Khuyên, nhắc nhở con người phải biết sống

ân nghĩa, thủy chung, không được quên ơn nghĩa của người khác giành cho mình

Đề cao vẻ đẹp, giá trị tâm hồn, khuyên người nên trau dồi, hoàn thiện tính nết, phẩm chất của bản thân

5.Ăn ngay nói thật

4 Xanh như lá, bạc như vôi

Chọn đáp án đúng điền vào câu sau:

Người thì Người thì áo rách như là áo tơi.

Đúng rồi, bấm chuột để tiếp tục Bạn đã trả lời sai, bấm chuột

để tiếp tục

Bạn đã trả lời sai, bấm chuột

để tiếp tục Bạn đã trả lời đúng

Câu trả lời của bạn là:

Câu trả lời đúng là: Bạn chưa hoàn thành câu hỏi Bạn phải trả lời câu hỏi trước

khi sang trang tiếp theo

Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi sang trang tiếp theo Trả lời Trả lời Làm lại Làm lại

A) Mớ ba mớ bảy

B) Cười ra nước mắt

C) Ăn ốc nói mò

D) Nước đổ đầu vịt

Chọn đáp án đúng điền vào câu sau:

Mỗi một đồng bào phải sẵn lòng bác ái, cư xử cho

Câu trả lời của bạn là:

Câu trả lời đúng là: Bạn chưa hoàn thành câu hỏi Bạn phải trả lời câu hỏi trước Bạn phải trả lời câu hỏi trước Trả lời Trả lời Làm lại Làm lại

A) Đầu trâu mặt ngựa.

B) Con rồng cháu tiên.

C) Mạt cưa mướp đắng.

D) Đầu voi đuôi chuột

III Hướng dẫn về nhà:

- Hoàn thiện các bài tập vào vở bài tập

- Xem lại khái niệm thành ngữ, tìm thêm 10 thành ngữ và đặt câu với mỗi thành ngữ

- Đọc và chuẩn bị trước phần tiếp theo của bài học này :

Thực hành về thành ngữ, điển cố (tiết 2) - phần điển cố

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Từ điển Tiếng Việt thông dụng, Nguyễn Như Y (chủ

4 Tư liệu tham khảo trên web giaoandientu violet

5 Phần mềm soạn Bài giảng điện tử – Nguyễn Sơn Hải biên soạn (Cục Công nghệ thông tin – Bộ Giáo dục và Đào tạo –

Phiên bản 8/2009)

6 Phần mềm Adobe Presenter

7 Trang Google ( tải Video clip; nhạc beat)

8 Sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1, Phan Trọng Luân (tổng chủ biên) – Nxb Giáo dục, 2006