- Tìm hiểu cấu tạo của tập đoàn trùng roi và quan hệ về nguồn gốc giữa động vật đơn bào và động vật đa bào.. Kỹ năng:.[r]
Trang 1Ngày soạn: 23/8/2019 Tiết 3
Ngày dạy: 26/8/2019
CHƯƠNG I- NGÀNH ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH
Bài 3: THỰC HÀNH QUAN SÁT MỘT SỐ ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Học sinh thấy được ít nhất 2 đại diện điển hình cho ngành động vật nguyên sinh lag: trùng roi và trùng đế giày
- Phân biệt được hình dạng, cách di chuyển của 2 đại diện này
2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng sử dụng và quan sát mẫu bằng kính hiển vi
Ngoài ra còn giáo dục cho HS một số KNS cơ bản:
- Kĩ năng hợp tác và chia sẻ thông tin trong nhóm
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin
- Kĩ năng đảm nhiệm trách nhiệm và quản lí thời gian khi thực hành
3 Thái độ
- Nghiêm túc, tỉ mỉ, cẩn thận
4 Phát triển năng lực tư duy
- Năng lực quan sát
- Năng lực xử lý thông tin đã quan sát được
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
+ GV: - Kính hiển vi, lam kính, la men, kim nhọn, ống hút, khăn lau
- Tranh trung đế giày, trùng roi, trùng biến hình
+ HS: Váng nước ao, hồ, rễ bèo Nhật Bản, rơm khô ngâm nước trong 5 ngày
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Phương pháp: Thực hành- quan sát
- Kĩ thuật: Dạy học theo nhóm
IV TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: (7’)
- Câu hỏi 1, 2 SGK
- Kiểm tra sự chuẩn bị mẫu vật của HS
3 Bài mới:
ĐVNS là những động vật vô cùng nhỏ bé cơ thể chỉ có một tế bào, muốn quan sát được chúng ta phải dùng kính hiển vi Tuy nhiên, chúng là một thế giới động vật
vô cùng đa dạng Qua bài thực hành này các em sẽ hiểu rõ hơn về điều đó
Hoạt động 1: Quan sát trùng giày
Trang 2* Mục tiêu: HS tìm và quan sát được trùng giày trong nước ngâm rơm, cỏ khô.
* Thời gian: 18’
* Kĩ thuật: chia nhóm
* Phương pháp: Phương pháp trực quan-thưc hành
- GV lưu ý hướng dẫn HS tỉ mỉ vì đây là
bài thực hành đầu tiên,và phân chia nhóm
HS làm việc theo nhóm đã phân công
- GV hướng dẫn các thao tác:
+ Dùng ống hút lấy 1 giọt nhỏ ở nước
ngâm rơm (chỗ thành bình)
+ Nhỏ lên lam kính, đậy la men và soi
dưới kính hiển vi
+ Điều chỉnh thị trường nhìn cho rõ
+ Quan sát H 3.1 SGK để nhận biết trùng
giày
HS: Các nhóm tự ghi nhớ các thao tác của
GV
- GV kiểm tra ngay trên kính của các
nhóm
- Lần lượt các thành viên trong nhóm lấy
mẫu soi dưới kính hiển vi nhận biết
hình dạng trùng giày.
GV hướng dẫn cách cố định mẫu:Dùng la
menđậy lên giọt nước có trùng, lấy giấy
thấm bớt nước
- HS vẽ sơ lược hình dạng của trùng giày
- GV yêu cầu lấy một mẫu khác, HS quan
sát trùng giày di chuyển
- HS quan sát được trùng giày di chuyển
trên lam kính, tiếp tục theo dõi hướng di
chuyển
? Di chuyển theo kiểu tiến thẳng hay xoay
tiến?
- GV cho HS làm bài tập trang 15 SGK
chọn câu trả lời đúng
1 Quan sát trùng giày
- Hình dạng: Cơ thể hình khối, không
đối xứng, có hình chiếc giày
- Di chuyển: Vừa tiến vừa xoay, có
lông bơi
Trang 3- HS dựa vào kết quả quan sát rồi hoàn
thành bài tập
- Đại diện nhóm trình bày kết quả, các
nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV thông báo kết quả đúng để HS tự
sửa chữa, nếu cần
Hoạt động 2: Quan sát trùng roi
* Mục tiêu: HS quan sát được hình dạng của trùng roi và cách di chuyển.
* Thời gian: 13’
* Kĩ thuật: chia nhóm
* Phương pháp: Phương pháp trực quan-thưc hành
Hoạt động của GV và HS Nội dung
* GV cho HS quan sát H3.2, H3.3 SGK,
HS tự quan sát để nhận biết trùng roi
- GV làm sẵn 1 tiêu bản về trùng roi, y/c
HS lần lượt lên quan sát
- HS có thể tự lấy mẫu ( lấy váng xanh ở
nước ao hồ hay rũ nhẹ rễ bèo) để quan sát
trùng roi, đặt lên kính hiển vi và quan sát
- GV kiểm tra từng nhóm giúp HS điều
chỉnh kính có độ phóng đại khác nhau để
nhìn rõ
? Trùng roi có cấu tạo như thế nào
- HS quan sát đối chiếu H3.3 nêu được:
Cơ thể là 1 tế bào có kích thước hiển vi,
hình thoi, thuôn nhọn đầu tù và có roi
- GV yêu cầu HS đọc thêm thông tin,
quan sát H3.3 hoàn thành bài tập SGK
T16
- Các nhóm khác trao đổi và hoàn thành
phần BT
- Đại diện nhóm trình bày, có nhóm khác
bổ sung
* GV thông báo đáp án đúng:
+ Đầu đi trước + Vừa tiên vừa
xoay
+ Màu sắc của hạt diệp lục
2 Quan sát trùng roi
a Hình dạng
- Hình lá dài, đầu tù có roi
- Cơ thể có các hạt diệp lục màu xanh lục và điểm mắt đỏ ở gốc roi
b Di chuyển
- Đầu đi trước
- Vừa tiến vừa xoay
c Màu sắc
- Có ánh sáng: màu xanh lục
- Không có ánh sáng: không có màu xanh lục
4 Củng cố, đánh giá(4')
- GV yêu cầu: HS vẽ hình trùng đế giày và trùng roi vào vở, ghi chú vào hình vẽ
- GV đánh giá kết quả của cả nhóm trong giờ thực hành
Trang 45 HDVN và chuẩn bị bài sau (2')
- Vẽ hình trùng giày ,trùng roi và chú thích vào vở
- Chuẩn bị bài sau: Bài 4: "Trùng roi"
V/ RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày dạy: 27/8/2019 Tiết 4
Bài 4:TRÙNG ROI
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức
- HS mô tả được cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của trùng roi
- Nắm được cách dinh dưỡng và sinh sản của trùng roi
- Tìm hiểu cấu tạo của tập đoàn trùng roi và quan hệ về nguồn gốc giữa động vật đơn bào và động vật đa bào
2 Kỹ năng:
Rèn kỹ năng quan sát so sánh, giải thích hiện tượng
- Kỹ năng hợp tác, chia sẻ thông tin trong hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức học tập
Tích hợp giáo dục đạo đức:
+ Tôn trọng mối quan hệ giữa sinh vật với môi trường.
+ Tinh thần hợp tác, đoàn kết, trung thực trong các hoạt động nhóm, tự tìm hiểu kiến thức…
4 Phát triển năng lực
- Năng lực quan phát
- Năng lực tư duy logic
II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC
- GV: Phiếu học tập, tranh phóng to H1, H2, H3 SGK
- HS: Ôn lại bài thực hành
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HOC
- Phương pháp:Trực quan, hoạt động nhóm, vấn đáp
- Kĩ thuật: giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi
IV TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
Trang 5- Thu bài vẽ hình trùng roi và trùng giày
3 Bài mới
KĐ: Trùng roi là Động vật nguyên sinh dễ gặp nhất ở ngoài thiên nhiên, lại
có cấu tạo đơn giản và điển hình cho ng ành Động vật nguyên sinh, là 1 nhóm sinh vật có đặc điểm vừa của TV và vừa của ĐV (môn TVvà ĐV đều coi trùng roi thuộc pham vi nghiên cứu của mình) Đây cũng là một bằng chứng về sự thống nhất về nguồn gốc của giới ĐV và TV Vậy chúngcó cấu tạo như thế nào? Chúng
ta đã được quan sát ở bài trước, tiết này chúng ta tiếp tục tìm hiểu một số đặc điểm của trùng roi
Hoạt động 1: Tìm hiểu trùng roi xanh
* Mục tiêu: HS quan sát được hình dạng của trùng roi và cách di chuyển
* Thời gian: 20’
* Kĩ thuật: chia nhóm
* Phương pháp: Phương pháp trực quan-thưc hành
- GV yêu cầu:
+ Nghiên cứu SGK, vận dụng kiến thức
bài trước
?Trùng roi sống ở đâu?
- Cá nhân tự đọc thông tin ở mục I trang
17 và 18 SGK
+ Quan sát H 4.1 và 4.2 SGK
? Trùng roi cấu tạo và di chuyển như thế
nào.
+ Hoàn thành phiếu học tập
- GV đi đến các nhóm theo dõi và giúp đỡ
nhóm yếu
- Thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến và
hoàn thành phiếu học tập:
- Yêu cầu nêu được:
1.Cấu tạo trùng roi.
Cách di chuyển?
2 Hình thức dinh dưỡng?
I Trùng roi xanh
1 Nơi sống: Trong nước ngọt (ao, hồ
, đầm,ruộng, vũng nước mưav
2 Cấu tạo và di chuyển
a Cấu tạo:
- Cơ thể là 1 TB (0,05m) hình thoi,
có roi + Màng + Chất nguyên sinh: +Hạt diệp lục, hạt dự trữ
+ Không bào: Co bóp và tiêu hoá + Điểm mắt, Có roi di chuyển
b Di chuyển:
- Roi xoáy vào nước vừa tiến vừa xoay mình
3 Dinh dưỡng
- Tự dưỡng và dị dưỡng
Trang 6
3 Trình bày quá trình sinh sản của trùng
roi xanh?
- HS dựa vào H 4.2 SGK và trả lời, lưu ý
nhân phân chia trước rồi đến các phần
khác
(Kiểu sinh sản vô tính chiều dọc cơ thể)
- Đại diện các nhóm ghi kết quả trên
bảng, các nhóm khác bổ sung
- GV chữa bài tập trong phiếu:( bảng kết
luận)
- Làm nhanh bài tập mục thứ 2 trang
18 SGK.
- GV yêu cầu HS quan sát phiếu chuẩn
kiến thức
- HS các nhóm nghe, nhận xét và bổ sung
(nếu cần)
- 1 vài nhóm nhắc lại nội dung phiếu học
tập
- Sau khi theo dõi phiếu, GV nên kiểm tra
số nhóm có câu trả lời đúng
Tích hợp giáo dục đạo đức:
+ Tôn trọng mối quan hệ giữa sinh vật
với môi trường
+ Tinh thần hợp tác, đoàn kết, trung
thực trong các hoạt động nhóm, tự tìm
hiểu kiến thức…
- Hô hấp: Trao đổi khí qua màng tế bào
- Bài tiết: Nhờ không bào co bóp
4 Sinh sản
- Vô tính bằng cách phân đôi theo chiều dọc cơ thể
- Đáp án: Roi và điểm mắt, có diệp
lục, có thành xenlulôzơ
Kết luận: (Bảng phiếu học tập)
Kết luận:
Phiếu học tập: Tìm hiểu trùng roi xanh
Bà
i
tập
Tên
động vật
Đặc điểm
Trùng roi xanh
1
Cấu tạo
Di chuyển
- Là 1 tế bào (0,05 mm) hình thoi, có roi, điểm mắt, hạt diệp lục, hạt dự trữ, không bào co bóp
- Roi xoáy vào nước vừa tiến vừa xoay mình
Trang 7Dinh dưỡng - Hô hấp: Trao đổi khí qua màng tế bào.
- Bài tiết: Nhờ không bào co bóp
3 Sinh sản - Vô tính bằng cách phân đôi theo chiều dọc
Hoạt động 2: Tìm hiểu tập đoàn trùng roi
* Mục tiêu: HS thấy đựoc tập đoàn trùng roi xanh là động vật trung gian giữa động vật đơn bào và động vật đa bào
* Thời gian: 10’
* Kĩ thuật: dạy học nhóm, đặt câu hỏi
* Phương pháp: Phương pháp trực quan, vấn đáp phát hiện
Hoạt động của GV và HS Nội dung
- GV yêu cầu HS:
+ Đọc, Nghiên cứu SGK quan sát H 4.3
trang 18
- Cá nhân đọc TT
+ Hoàn thành bài tập mục trang 19
SGK (điền từ vào chỗ trống).
- Trao đổi nhóm và hoàn thành bài tập:
- Đại diện nhóm trình bày kết quả, nhóm
khác bổ sung
- 1 vài HS đọc toàn bộ nội dung bài tập
- GV nêu câu hỏi:
?Tập đoàn Vôn vôc dinh dưỡng như thế
nào?
- Hình thức sinh sản của tập đoàn
Vônvôc?
- GV lưu ý nếu HS không trả lời được
thì GV giảng: Trong tập đoàn 1 số cá
thể ở ngoài làm nhiệm vụ di chuyển bắt
mồi, đến khi sinh sản một số tế bào
chuyển vào trong phân chia thành tập
đoàn mới
- Tập đoàn Vônvôc cho ta suy nghĩ gì
về mối liên quan giữa động vật đơn bào
và động vật đa bào?
- GV rút ra kết luận. Tích hợp giáo dục
đạo đức:
II.Tập đoàn trùng roi
- Đáp án: trùng roi, tế bào, đơn bào, đa bào
- Trong tập đoàn bắt đầu có sự phân chia chức năng cho 1 số tế bào
Kết luận:
- Tập đoàn trùng roi gồm nhiều tế bào, bước đầu có sự phân hoá chức năng
Trang 8+ Tôn trọng mối quan hệ giữa sinh vật
với môi trường
+ Tinh thần hợp tác, đoàn kết, trung
thực trong các hoạt động nhóm, tự
tìm hiểu kiến thức…
4 Củng cố (7’)
- Có thể gặp trùng roi ở đâu?
- Trùng roi giống và khác với thực vật ở những điểm nào?
5 Hướng dẫn về nhà: (3’)
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục “Em có biết”
- Kẻ phiếu học tập vào vở bài tập
V Rút kinh nghiệm: