Viết đoạn văn ngắn khoảng 5-7 câu trình bày suy nghĩ của em về gia đình thân yêu, chỉ ra các trạng ngữ và nêu ý nghĩa của các trạng ngữ đó. Làm phần luyện tập SGK/58+65 bài chuyển đổi c[r]
Trang 1ÔN TẬP TIẾNG VIỆT LỚP 7 TUẦN 9
CÂU RÚT
GỌN
* Thế nào là rút gọn câu?
- Khi nói hoặc viết, người ta có thể lược bỏ một số thành phần (chủ
ngữ, vị ngữ hoặc cả chủ ngữ ,vị ngữ) của câu tạo thành câu rút gọn
VD : a - Uống nước nhớ nguồn ( rút gọn chủ ngữ) Mọi người ( ta,chúng ta…) uống nước nhớ nguồn
b -Bao giờ cậu đi Hà Nội ?
- Ngày mai ( rút gọn cả chủ ngữ,vị ngữ)
Bao giờ cậu đi Hà Nội ?
- Ngày mai, tớ đi Hà Nội.
* Mục đích của việc rút gọn câu ?
- Làm cho câu ngắn gọn ,vừa thông tin nhanh hơn , vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước
- Ngụ ý hành động, đặc điểm nói ở trong câu là của chung mọi người (Lược bỏ chủ ngữ)
* Cách dùng câu rút gọn:
+ Khi rút gọn câu tránh làm cho người đọc, người nghe hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung
+ Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã
CÂU ĐẶC
BIỆT
Thế nào là câu đặc biệt ?
-Câu đặc biệt là câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ,vị ngữ
* Tác dụng của câu đặc biệt
+Nêu lên thời gian nơi chốn :
VD : Một đêm mùa đông Trên cành cây
+Liệt kê thông báo :
VD : Đoàn người nhốn nháo lên Tiếng reo Tiếng vỗ tay
+Bộc lộ cảm xúc : VD: Than ôi ! Hỡi ơi! Trời ơi! … + Gọi đáp :
VD: Mẹ ơi ! Hải ơi!
TRẠNG
NGỮ
* Đặc điểm của trạng ngữ.
+ Về ý nghĩa: Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, dùng để xác định
thời gian (khi nào?) nơi chốn (ở đâu?) nguyên nhân (vì sao?) mục đích (để làm gì? ) phương tiện (bằng gì?) cách thức ( bằng cách nào? Như thế nào?) điều kiện (với điều kiện gì ?) diễn ra sự việc nêu trong câu
+ Về hình thức: Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu, giữa câu, cuối câu.
Giữa trạng ngữ với nòng cốt câu thường có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết
VD : + Trạng ngữ chỉ nơi chốn
Trên bầu trời, những áng mây đang bồng bềnh trôi.
+ Trạng ngữ chỉ thời gian
Trang 2Đêm qua, tôi không ngủ được
+ Trạng ngữ chỉ nguyên nhân
Vì đau chân, Lan không đến trường được.
+ Trang ngữ chỉ mục đích
Để đạt được học sinh giỏi, Lan phải cố gắng từng ngày
+ Trạng ngữ chỉ phương tiện
Bằng chiếc thuyền gỗ, họ vẫn ra khơi đánh cá.
+ Trang ngữ chỉ cách thức :
Với quyết tâm cao, họ đã vượt qua được gian khó
* Công dụng của trạng ngữ
+ Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu góp phần làm cho nội dung của câu được đầy đủ chính xác
+ Nối kết các câu, các đoạn với nhau, góp phần làm cho bài văn, đoạn văn được mạch lạc
CÂU CHỦ
ĐỘNG,
CÂU BỊ
ĐỘNG
* Câu chủ động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hoạt
động hướng vào người, vật khác (chỉ chủ thể của hoạt động)
VD : Hùng Vương // quyết định truyền ngôi cho Lang Liêu
CN(chủ thể) VN (đối tượng của hoạt động)
* Câu bị động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của
người, vật khác hướng vào (chỉ đối tượng của hoạt động).
VD : Lang Liêu // được Hùng Vương truyền ngôi
CN(đối tượng của hoạt động) VN (chủ thể)
* Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:
- Liên kết các câu trong đoạn thành một mạch văn thống nhất
* Cách chuyển đổi : có 2 cách Cách 1 : Đối tượng của hoạt động + ( bị ,được ) + chủ thể + động
từ (Cụm)
VD: Tôi đẩy chiếc thuyền ra xa (câu chủ động)
Chiếc thuyền ( bị , được) tôi đẩy ra xa Cách 2 : Đối tượng của hoạt động + ( lược bỏ hoặc biến chủ thể
thành bộ phận không bắt buộc ) + động từ (Cụm) VD: Tôi đẩy chiếc thuyền ra xa
Chiếc thuyền đẩy ra xa DÙNG
CỤM
CHỦ VỊ
ĐỂ MỞ
RỘNG
CÂU
Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu :
Là dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường gọi
là cụm chủ - vị (cụm C – V) làm thành phần của câu hoặc của cụm từ
để mở rộng câu
VD : Chiếc cặp sách // tôi /mới mua rất đẹp (Mở rộng vị ngữ)
c v
CN VN
* Các thành phần câu được mở rộng:
Trang 3+ Chủ ngữ : Mẹ / về // khiến cả nhà vui.
+ Vị ngữ : Chiếc xe máy này// phanh / đã bị hỏng + Bổ ngữ : Chúng ta có thể nói rằng //trời/ sinh lá sen để bao bọc
cốm,cũng như trời/ sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
+ Định ngữ : Nói cho đúng //thì phẩm giá của tiếng Việt chỉ mới thực
sự được xác định và đảm bảo từ ngày cách mạng tháng Tám / thành
công LIỆT KÊ Thế nào là liệt kê?
-Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn
tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực
tế hay của tư tưởng, tình cảm
VD : Những quả dưa hấu bổ phanh đỏ lòm lòm, những xâu lạp xường lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn của chú khách trưng ra giữa trời
Các kiểu liệt kê:
Xét theo cấu tạo: liệt kê theo từng cặp và liệt kê không theo từng cặp
VD : Tinh thần, lực lượng, tính mạng, của cải (không theo cặp) Tinh thần và lực lượng ; tính mạng và của cải (theo từng cặp) Xét theo ý nghĩa: liệt kê tăng tiến và liệt kê không tăng tiến
VD : Điện giật, dùi đâm, dao sắt, lửa nung ( tăng tiến) Tre, nứa, mai, vầu … (không tăng tiên)
DẤU CÂU * Dấu chấm phẩy
- Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép phức tạp
- Đánh dấu ranh giới các bộ phận trong một phép liệt kê phức tạp
* Dấu chấm lửng
-Tỏ ý còn nhiều sự vật , hiện tượng tương tự chưa liệt kê hết
VD : Chúng ta có quyền tự …….trang lịch sử thời đại Bà Trưng, Bà Triệu,Trần Hưng Đạo, Lê Lợi , Quang Trung…
-Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng
VD: Bẩm…quan lớn…đê vỡ mất rồi
-Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài hước, châm biếm
VD : Ô hay, có điều gì bố con trong nhà bảo nhau chứ sao lại…
* Dấu gạch ngang
-Đánh dấu bộ phận chú thích
VD: Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội thân yêu
-Mở đầu một lời nói của nhân vật trong đối thoại
VD :
Có người khẽ nói :
- Bẩm, dễ có khi đê vỡ ! -Nối các từ trong một liên danh
VD: Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va-ren – Phan Bội Châu
Trang 4BÀI TẬP
1 Viết đoạn văn ngắn khoảng 5-7 câu nêu cảm nghĩ về quê hương em, trong
đó có sử dụng câu rút gọn
2 Viết đoạn văn ngắn khoảng 5-7 câu nêu cảm nghĩ của em về tình hình dịch bệnh do vi rút covid 19 gây ra, trong đó có sử dụng câu đặc biệt
3 Viết đoạn văn ngắn khoảng 5-7 câu trình bày suy nghĩ của em về gia đình thân yêu, chỉ ra các trạng ngữ và nêu ý nghĩa của các trạng ngữ đó
4 Làm phần luyện tập SGK/58+65 bài chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
5 Hãy đặt câu có sử dụng phép liệt kê để :
a Tả một số hoạt động trên sân trường em giờ ra chơi
b Nêu những việc em đã làm được để cùng chung tay phòng chống dịch bệnh do vi rút covid 19 gây ra