- Tác phẩm phản ánh hiện thực số phận người nông dân trước CMT8 qua tình cảnh của LH: nghèo túng, không có lối thoát, phải chọn cái chết để bảo toàn tài sản cho con và không phiền h[r]
Trang 1Tiết 2 :Hình tượng người nông dân trước
cách mạng tháng 8
Trang 2Văn bản : Tức n ớc vỡ bờ ( Trích: Tắt Đèn )
Ngô Tất Tố
3 Cấu trúc văn bản:
-Ph ơng thức biểu đạt:
-Bố cục:
Tự sự Miêu tả
Biểu cảm
Đ1: Từ đầu đến Có ngon miệng :“ ”
Ch D u ân cần chăm sóc chồng con.ị ậ
Đ2: Còn Lại: Chị Dậu can đảm đ ơng
đầu với bọn tay sai, pk
Trang 3I Tìm hiểu chung:
3 Cấu trúc văn bản: - Tóm tắt đoạn trích
Chị Dậu b ng bát cháo đến bên chồng “Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột” Anh Dậu mới kề bát cháo
đến miệng thì cai lệ và ng ời nhà lí tr ởng ập đến thúc s u Chị
Dậu từ tốn van xin khất số tiền s u còn thiếu Cai lệ quát mắng chị sa sả nh ng chị vẫn cố chịu nhẫn nhục van xin Cai lệ không nghe lời van xin của chị Dậu, hắn đánh chị và sấn đến trói anh Dậu Chị Dậu liều cự lại đánh tên cai lệ và ng ời nhà lí tr ởng
với cơn giận không nguôi “Thà ngồi tù Để cho chúng làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu đ ợc … ”
Trang 4*Hoàn cảnh gia đình:
- Nghèo “Nhất nhì trong hạng cùng đinh”
- Thiếu tiền nộp s u cho em chồng (chú Hợi đã chết năm ngoái
- Bán con, bán chó, bán cả gánh khoai cuối cùng mới đủ tiền
nộp s u cho anh Dậu
- Anh Dậu đ ợc khiêng về, mới tỉnh, có nguy cơ bị bắt trói lại
Khốn khổ, khó khăn và bế tắc vô cùng.
Nhõn vật chị Dậu
Trang 51 Chị Dậu yờu thương chồng
*Chăm sóc chồng:
+ “Cháo chín … ngả mâm bát múc ra la liệt … quạt cho chóng
nguội ”.
+ “Chị Dậu rón rén b ng … chỗ chồng nằm: - Thầy em cố
ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột”.
+ “ … ngồi xuống … có ý chờ … ăn có ngon miệng không”.
Ng ời phụ nữ dịu dàng, ng ời vợ đảm đang, rất mực
th ơng yêu chồng.
Trang 6* Cai lệ * Chị Dậu
- Tình cảnh: Thiếu s u thuế -Run run: “Nhà cháu … khất”
- Tha thiết: “Khốn nạn … lại”
- Túm tóc lẳng … nhào ra thềm
Tức n ớc vỡ bờ- Có
áp bức có đấu tranh.
Ng ời phụ nữ có sức sống mạnh mẽ,một tinh thần phản kháng tiềm tàng
Nhiệm vụ: Tróc nã s u thuế.
…Sầm sập tiến vào… Gõ … thét
- Trợn ng ợc hai mắt… quát …
- Giọng hầm hè … giật phắt cái
thừng… chạy … anh Dậu
-Xám mặt: “ Cháu van ông … ”
- Bịch … Chị Dậu mấy bịch … - Liều cự lại: “Chồng tôi … ông ”
- Nghiến răng: “ Mày … bà … xem”
- Túm lấy cổ … ấn dúi ra cửa
- Tát … chị … nhảy vào anh Dậu
- Ngã … miệng nham nham thét
Kẻ hống hách thô bạo
không có nhân tính
Xã hội phong kiến
đầy rẫy bất công, tàn
ác vô nhân đạo.
2 – Chị Dởu cú sức sống mạnh mẽ ( dỏm phản khỏng )
Trang 7*Nghệ thuật * Nội dung
- Vạch trần bộ mặt tàn ác bất nhân của xã hội phong kiến đ
ơng thời.
- Vẻ đẹp tâm hồn của ng ời phụ nữ nông dân, vừa giàu tình yêu th ơng vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ.
.
- Khắc họa nhân vật điển hình,
nghệ thuật t ơng phản nổi bật
tính cách nhân vật.
- Ngòi bút hiện thực sinh động
ngôn ngữ đối thoại đặc sắc,
chi tiết giàu kịch tính.
III- Tổng kết
Trang 8(Nam Cao)
* Tóm tắt tác phẩm
- Lão Hạc là người cô đơn, vợ mất, con bỏ đi đồn điền cao su, lão nuôi, yêu quý con Vàng, kỷ niệm của con trai lão
- Đói kém, bị ốm, phải tiêu vào tiền dành dụm cho con → LH phải bán con Vàng
- Nhờ ông giáo trông hộ vườn, giữ tiền ma chay cho mình → tự tử bằng bả chó
* Bố cục đoạn trích
-Đoạn 1: “Hôm sau…cũng xong” Lão
Hạc kể chuyện bán chó và nhờ ông giáo hai việc…ông giáo an ủi lão Hạc
- Đoạn 2: “Luôn mấy hôm…đáng buồn”
cuộc sống của LH sau đó, thái độ của Binh Tư và ông giáo
- Đoạn 3: “Không! Cuộc đời…một sào”
Cái chết của LH
3 đoạn
Trang 92 Tác phẩm
Lão Hạc là một tác phẩm tiêu biểu của nhà văn Nam Cao, được đăng báo lần đầu năm 1943
2 Tác phẩm
Trang 10Nhân vật lão Hạc
1 Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán “cậu Vàng”
* Tình cảm của lão Hạc với con Vàng - trước khi bán :
+ Gọi con chó là cậu Vàng như một bà hiếm hoi gọi con cái + Bắt rận, đem ra ao tắm
+ Cho ăn cơm….cái bát như một nhà giàu
+ Nhắm vài miếng lại gắp cho nó một miếng
+ Chửi yêu, nói với nó như nói một đứa cháu “À không, ông
không giết… ông nuôi”
Con Vàng là người bạn thân thiết
Trang 12* Sau khi bán “cậu Vàng”
+ Lão cố làm ra vui vẻ, cười như mếu
+ Đôi mắt lão ầng ậng nước
+ Mặt … co rúm, vết nhăn xô lại, ép …nước
mắt
+ Cái đầu ….ngoẹo, miệng móm mém…mếu
+ Lão hu hu khóc
- Tác giả dùng nhiều từ tượng hình, từ tượng thanh miêu tả ngoại hình để bộc lộ nội tâm nhân vật
Tâm trạng đau khổ tột cùng
- “Thì ra tôi già…lừa một con chó”
→ Day dứt, ngậm ngùi, mặc cảm mình là kẻ có tội
Lão Hạc là người sống tình nghĩa thủy chung, yêu thương loài vật; người cha có tình yêu
thương con sâu sắc
Trang 132 Việc làm của lão Hạc trước khi chết
Trước khi chết lão Hạc
đã cậy nhờ ông giáo những điều gì?
- Nhờ ông giáo:
+ giữ hộ ba sào vườn cho con trai + gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình
- Duy trì cuộc sống: ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai bữa ốc
- Từ chối mọi sự giúp đỡ gần như là hách dịch
Coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng danh
dự làm người.
Trang 143 Cái chết của lão Hạc
* Nguyên nhân:
+ Tình cảnh đói khổ túng quẫn (đó cũng là số phận cơ cực đáng thương của những người dân nghèo trước CMT8)
+ Muốn bảo toàn căn nhà, mảnh vườn cho con; không muốn gây phiền
hà cho hàng xóm láng giềng
“…lão Hạc…vật vã, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc lão tru tréo, bọt mép sùi ra…giật mạnh…lão vật vã đến hai
giờ đồng hồ rồi mới chết”
→ cái chết dữ dội, bi thảm Bộc lộ rõ số phận, nhân phẩm của người nông dân nghèo trước CMT8: nghèo khổ, bế tắc, cùng đường, giàu tình thương và lòng tự trọng Qua đó, tố cáo mạnh mẽ sự tàn ác bất nhân của chế độ phong kiến
Trang 151 Nghệ thuật 2 Nội dung
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất,
người kể là nhân vật hiểu,
chứng kiến toàn bộ câu chuyện
và cảm thông với LH
- Nghệ thuật phân tích tâm lí
già dặn, kể chuyện chân
thực, màu sắc trữ tình đan
xen triết lí sâu sắc
- Xây dựng được nhân vật
có tính cá thể hóa cao
- Tác phẩm phản ánh hiện thực số phận người nông dân trước CMT8 qua tình cảnh của LH: nghèo túng, không có lối thoát, phải chọn cái chết để bảo toàn tài sản cho con
và không phiền hà hàng xóm
- Cảm thông, trân trọng, ngợi ca
vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng tự trọng