Tiết 4: Liên kết trong văn bản

Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản.. 1.2[r]

NGỮ VĂN 7

GIÁO VIÊN: TRẦN THỊ ĐÔNG

I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản

1 Tính liên kết trong văn bản:

a) Ví du: (sgk/17)

Đọc đoạn văn sau:

Trướcưmặtưcôưgiáoư,ưconưđãưthiếuưlễưđộưvớiư mẹ.ưBốưnhớ,ưcáchưđâyưmấyưnămư,ưmẹưđãưphảiư thứcưsuốtưđêm,ưcúiưmìnhưtrênưchiếcưnôiưtrôngư chừngưhơiưthởưhổnưhểnưcủaưcon,ưquằnưquạiưvìư nỗiưloưsợ,ưkhócưnứcưnởưkhiưnghĩưrằngưcóưthểư mấtưcon!ưHãyưnghĩưxem,ưEn-ri-côưà!ưNgưườiư mẹưsẵnưsàngưbỏưhếtưmộtưnămưhạnhưphúcưđểư tránhưchoưconưmộtưgiờưđauưđớn,ưngườiưmẹưcóư thểưđiưănưxinưđểưnuôiưcon,ưcóưthểưhiưsinhưtínhư mạngưđểưcứuưsốngưcon!ưThôi,ưtrongưmộtưthờiư gianưconưđừngưhônưbố.

Thảo luận nhúm( 2p)

Theo em, En-ri-cụ cú thể hiểu được điều

bố muốn núi chưa? Nếu En-ri-cô chư a hiểu

ý bố thì h y cho biết vì lí do nào trong các lí ã

do kể sau đây:

-ưưVìưcóưcâuưvănưchưưaưđúngưngữưpháp.

-ưVìưcóưcâuưvănưnộiưdungưchưưaưthậtưrõưràng.

-ưVìưgiữaưcácưcâuưtrongưđoạnưcònưthiếuưsựưnốiư

kết.

1/ Tính liên kết trong văn bản

văn phải có sự liên kết.

b) Kết luận: * Ghi nhớ 1/18

2 Phương tiện liên kết trong văn bản

 a) Ví dụ 1: Bài tập 2/19

hướng về cùng một đề tài.

 => Muốn văn bản có tính liên kết thì các câu văn trong đoạn phải cùng

hướng về một đề tài.

 => Liên kết về nội dung.

b) Vớ dụ 2/18

 Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ

biết thế nào là không ngủ đ ợc Giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một li sữa, ăn một cái kẹo Gương mặt thanh thoát của đứa trẻ

tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại nh ư đang mút kẹo.

Sửa lại:

1.ưMột ngày kia, còn xa lắm,

ngày đó con sẽ biết thế nào là

không ngủ được(1) Giấc ngủ

đến với con dễ dàng nh uống

một li sữa, ăn một cái kẹo(2).G

ơng mặt thanh thoát của đứa

trẻ tựa nghiêng trên gối mềm,

đôi môi hé mở và thỉnh thoảng

chúm lại nh đang mút kẹo(3).

2.ưMột ngày kia, còn xa lắm,

ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được Còn bây giờ

giấc ngủ đến với con dễ dàng

nh uống một li sữa, ăn một cái kẹo Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo.

(Cổng trường mở ra)

=> Liờn kết về hỡnh thức.

I Liên kết và phương tiện liên kết

trong văn bản.

2 Phương tiện liên kết trong văn bản

Muốn văn bản có tính liên kết thì văn bản phải:

- Thống nhất về nội dung.

- Liên kết về hình thức ngôn ngữ.

c) Kết luận: Ghi nhớ 2: SGK/18

Vìưsaoưcácưcâuưthơưsauưđâyưkhôngưtạoưthànhưmộtưđoạnưthơưhoànư chỉnh?

ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưNgàyưxuânưconưénưđưaưthoi,

ưưưưưưưưưThiềuưquangưchínưchụcưđãưngoàiưsáuưmươi

ưưưưưưưưưưưưưưưưưLongưlanhưđáyưnướcưinưtrời

ưưưưưưưưThànhưxâyưkhóiưbiếcưnonưphơiưbóngưvàng

ưưưưưưưưưưưưưưưưưưSèưsèưnắmưđấtưbênưđàng

ưưưưưưưưưRầuưrầuưngọnưcỏưnửaưvàngưnửaưxanh.

A.Vìưchúngưkhôngưvầnưvớiưnhau

B.ưVìưchúngưcóưvầnưnhưngưgieoưkhôngưđúngưluật

C.ưVìưchúngưcóưvầnưnhưngưcácưýưkhôngưliênưkếtưvớiưnhau.

D.ưVìưcácưcâuưthơưchưaưđủưmộtưýưtrọnưvẹn

II Luyện Tập

Làm bài tập 1, 2, 3, 4, 5/19

1.ưBàiưtậpư1/18:ưSắp xếp những câu văn d ới đây theo một thứ tự hợp lí để tạo thành một đoạn văn có tính liên kết chặt chẽ

(1)Một quan chức của thành phố đã kết thúc buổi lễ phát th ởng

nh sau:

(2)Và ông đ a tay chỉ về phía các thầy giáo, cô giáo ngồi trên các hành lang (3)Các thầy, các cô đều đứng dậy vẫy mũ, vẫy khăn

đáp lại, tất cả đều xúc động về sự biểu lộ lòng yêu mến ấy của học sinh.(4)” Ra khỏi đây, các con ạ, các con không quên gửi lời chào và lòng biết ơn đến những ng ời vì các con mà không quản bao mệt nhọc, những ng ời đã hiến cả trí thông minh và lòng dũng cảm cho các con, những ng ời sống và chết vì các con, và họ đây này!”(5)Nghe lời kêu gọi cảm động, đáp ứng

đúng những tình cảm của mình, tất cả học sinh đều đứng dậy, dang tay về phía các thầy , các cô

Bài tập 2 :/19

Các câu đã có tính liên kết ch a? vì sao? Hãy chỉ ra ph ơng tiện ngôn ngữ đ ợc dùng để liên kết trong đoạn?

ưưưưưưư( 1) Tôiưnhớưđếnưmẹưtôiư“lúcưngườiưcònưsốngưtôiưlênưmư ời”.ư (2) ưMẹưtôiưâuưyếmưdắtưtayưtôiưđiưtrênưconưđườngưdàiư vàưhẹp.ư (3) ưSángưnay,ưlúcưcôưgiáoưđếnưthăm,ưtôiưnóiưvớiư mẹưcóưnhỡưthốtưraưmộtưlờiưthiếuưlễưđộ.ư (4) ưCònưchiềuư

nay,ưmẹưhiềnưtừưcủaưtôiưchoưtôiưđiưdạoưchơiưvớiưanhưconư traiưlớnưcủaưbácưgácưcổng.

Bài tập 2 :/19

Các câu đã có tính liên kết ch a? vì sao? Hãy chỉ ra ph ơng tiện ngôn ngữ đ ợc dùng để liên kết trong đoạn?

ưưưưưưư( 1) Tôiưnhớưđếnưmẹưtôiư“lúcưngườiưcònưsốngưtôiưlênưmư ời”.ư (2) ưMẹưtôiưâuưyếmưdắtưtayưtôiưđiưtrênưconưđườngưdàiư vàưhẹp.ư (3) ưSángưnay,ưlúcưcôưgiáoưđếnưthăm,ưtôiưnóiưvớiư mẹưcóưnhỡưthốtưraưmộtưlờiưthiếuưlễưđộ.ư (4) ưCònưchiềuư

nay,ưmẹưhiềnưtừưcủaưtôiưchoưtôiưđiưdạoưchơiưvớiưanhưconư traiưlớnưcủaưbácưgácưcổng.

=>ưĐoạnưvănưchỉưcóưliênưkếtưhìnhưthứcưmàưchưaưcóưsựư liênưkếtưvềưnộiưdung,ưýưnghĩa.

Bài tập 3/19

Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống

gốc na, gốc ổi mong tìm lại hình bóng

của và nhớ lại ngày nào trồng

cây, chạy lon ton bên bà bảo khi nào cây có quả sẽ dành quả to nhất, ngon

nhất cho , nh ng cháu lại bảo quả to

nhất, ngon nhất phải để phần bà bà ôm cháu vào lòng , hôn cháu một cái thật kêu.

ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư (TheoưNguyễnưThuưThủyưTiên,

ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưNhữngưbứcưthưưđoạtưgiảiưUPU)

bà

Thế là

bà

cháu

Bà

bà

cháu

2ưcâuưvănưtrênưnếuưtáchưkhỏiưvănưbảnưthìưcóưvẻưnhưưrờiư rạc:ưCâuưtrướcưnóiưvềưmẹ,ưcâuưsauưnóiưvềưcon.ưNhưngư

đoạnưvănư“Đêmưnayưmẹưkhôngưngủưđược.ưNgàyưmaiưlàư ngàyưkhaiưtrườngưlớpưmộtưcủaưcon”

-ưưưưưCóưýưkiếnưchoưrằngưsựưliênưkếtưgiữaư2ưcâuưtrênư

hìnhưnhưưkhôngưchặtưchẽưvậyưmàưchúngưvẫnưđượcưđặtư

cạnhưnhauưtrongưvănưbảnưư“Cổng tr ờng mở ra”.ưVậyư

theoưem,ưviếtưnhưưthếưcóưđúngưkhông?ưHãyưgiảiưthích?ư

khôngưchỉưcóư2ưcâuưđóưmàưcònưcóưcâuưthứư3ưđứngưtiếpư sauưkếtưnốiư2ưcâuưtrênưthànhưmộtưthểưthốngưnhấtưlàmư choưtoànưđoạnưvănưtrởưlênưliênưkếtưvớiưnhau.ư

=> ph ơng tiện ngôn ngữ không chỉ thể hiện qua các từ

ngữ liên kết mà có khi đó là sự phát triển liên tục về ý giữa các câu làm cho chúng gắn bó với nhau 1 cách tự nhiên.ư

Hướng dẫn học và làm bài ở nhà

+ưHọcưthuộcưnộiưdungưghiưnhớưbàiưhọc.

+ưHoànưthànhưbàiưtậpưtrongưsáchưgiáoưkhoa.

+ưViếtưđoạnưvănưcóưđộưdàiư5ưđếnư7ưcâuưtheoưchủưđềư vềưtìnhưmẹưconư(ưchỉưraưtínhưliênưkếtưvềưnộiưdungưvàư từưngữưlàmưphươngưtiệnưngônưngữưtrongưđoạnưvănư

đó.)

+ưChuẩnưbịưsoạnưbài “ưCuộcưchiaưtayưcủaưnhữngư

conưbúpưbê”

+ưĐọc,ưkểưtómưtắtưvàưtrảưlờiưcácưcâuưhỏiưtrongưSGK +ưViếtưmộtưđoạnưvănưbộcưlộưnhữngưtìnhưcảmưvềưgiaư

đìnhưcủaưmìnhư(ưưvềưchaư,ưvềưmẹ)