Để văn bản dễ hiểu, có ý nghĩa và rành mạch, hợp lí không chỉ có tính chất liên kết mà còn phải có sự sắp xếp, trình bày các câu, đoạn theo một thứ tự hợp lí.. Tất cả những cái đó người [r]
Trang 1MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
I/ MỤC TIÊU: Học xong bài này học sinh phải:
1 Kiến thức:
- Mạch lạc trong VB và sự cần thiết của mạch lạc trong VB.
- Điều kiện cần thiết để một VB có tính mạch lạc.
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng nói, viết mạch lạc.
3 Thái độ:
- Có ý thức vận dụng kiến thức về mạch lạc trong làm văn.
II/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
Chứng minh, nêu vấn đề, thảo luận,…
III/ CHUẨN BỊ:
Giáo viên: bảng phụ, tài liệu tham khảo,
Học sinh: bài soạn, bảng phụ,…
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp: Nắm sĩ số, nề nếp lớp.(1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ:(5 phút)
Bố cục trong văn bản có tầm quan trọng nh thế nào? Nó là gì?
3 Nội dung bài mới:
a/ Đặt vấn đề.
Để văn bản dễ hiểu, có ý nghĩa và rành mạch, hợp lí không chỉ có tính chất liên kết mà còn phải có sự sắp xếp, trình bày các câu, đoạn theo một thứ tự hợp lí Tất cả những cái đó người ta gọi là mạch lạc trong văn bản
b/ Triển khai bài.
Hoạt động 1:
GV: Gọi HS: Đọc mục 1a để tìm hiểu
mạch lạc trong văn bản và trả lời câu
hỏi
Xác định mạch lạc có những tình chất
gì theo mục là?
Mạch lạc là:
Trôi trảy thành dòng,thành mạch
Tuần tự đi qua khắp các phần các đoạn
trong văn bản
Thông suốt liên tục,không đứt đoạn
Thế nào là mạch lạc trong văn bản?
Hoạt động 2:
Các điều kiện để văn bản có tính mạch
lạc
Đọc mục 2a SGK trang 31 và trả lời
câu hỏi SGK.
I Mạch lạc và những yêu cầu
về mạch lạc trong văn bản.
1 Mạch lạc trong văn bản.
Trong văn bản: mạch lạc là
sự tiếp nối các câu, các ý theo một trình tự nhất định
2 Các điều kiện để văn bản
có tính mạch lạc.
Một văn bản có tính mạch lạc là:
Trang 2a Một văn bản như truyện “cuộc chia
tay của những con búp bê” có thể kể về
nhiều sự việc, nói về nhiều nhân vật
Nhưng nội dung kiến thức truyện luôn
bám sát đề tài luôn xoay quanh một sự
việc chính với nhân vật chính
Chủ đề liên kết các sự việc trên có
thành một thể thống nhất không?
b “Cuộc chia tay của những con búp
bê”thì mạch văn đó chính là cuộc chia
tay: hai anh em Thành và Thủy buộc
phải chia tay Nhưng hai con búp bê
của các em, tình anh em của các em thì
không thể chia tay Không một bộ phận
nào trong thiêng truyện lại không liên
quan đến chủ đề đau đớn và tha thiết
đó Mạch lạc và liên kết có sự thống
nhất với nhau
Các đoạn văn ấy có mối liên hệ với
nhau như thế nào?
c Một văn bản có thể mạch lạc thì:các
đoạn trong đó liên hệ với nhau về
không gian, thời gian, tâm lí, ý nghĩa,
miễn là tự nhiên hợp lí
Thế nào là văn bản có tính mạch lạc?
Tìm hiểu tính mạch lạc trong bài tập?
Hoạt động 3:
Cảm nhận về tính mạch lạc trong “cuộc
chia tay của nhựng con búp bê”
Các phần các đoạn các câu trong văn bản địều nói về một
đề tài, biểu hiện một chủ đề chung xuyên suốt
Các phần các đoạn các câu trong văn bản được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng,hợp lí,trước sau hô ứng nhau nhằm làm cho chủ đề liền mạch và gợi được nhiều hứng thú cho người đọc (người nghe)
II Luyện tập.
1/32 Tính mạch lạc trong văn bản
b Văn bản (2)
Ý tứ chủ đạo xuyên suốt toàn đoạn văn của Tô Hoài:sắc vàng trù phú đầm ấm của làng quê vào mùa đông,giữa ngày mùa.Ý tứ ấy dẫn dắt theo dòng chảy hợp lí, phù hợp
Câu đầu giới thiệu bao quát
về sắc vàng trong thời gian (Mùa đông, giữa ngày mùa)và trong không gian (Làng quê) Sau đó tác giả nêu lên biểu hiện của sắc vàng trong không gian và thời gian đó
Hai câu cuối là nhận xét,cảm xúc về màu vàng
Mạch văn thông suốt bố cục mạch lạc
Trang 32/34 Ý tứ chủ đạo của câu chuyện xoay quanh cuộc chia tay của hai anh em và hai con búp bê.Việc thuật lại qúa tĩ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của hai ngừơi lớn có thể làm ý chỉ đạo bị phân tán không giữ được sự thống nhất,do đó làm mất sự mạch lạc của câu chuyện
4 Củng cố: (3 phút)
- Dòng nào sau đây không phù hợp khi so sánh yếu tố mạch lạc trong
văn bản?
a Mạch máu trong cơ thể sống
b Mạch giao thông trên đường phố
c Trang giấy trong một quyển vở
d Dòng nhựa sống trong một cái cây
5 Dặn dò: (1 phút)
- Làm bài tập 1b, 2, SGK/33, 34
- Soạn bài: Những câu hát về tình cảm gia đình.
- Đọc kĩ văn bản
- Trả lời các câu hỏi SGK/36