Tiết 13: Điệp ngữ

3/ a/ Đoạn văn trong SGK lặp đi lặp lại một số từ ngữ không có tác dụng biểu cảm.. 4/ Hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ[r]

Trời xanh đây là của chúng ta Núi rừng đây là của chúng ta Những cánh đồng thơm mát Những ngả đường bát ngát.

Tìm những từ và cụm từ ngữ được lặp lại trong đoạn thơ trên?

Vậy sự lặp lại của những từ và cụm từ ngữ vừa tìm được có tác dụng gì?

TRƯỜNG THCS NGÔ GIA TỰ

NGỮ VĂN 7

GIÁO VIÊN : Vũ Thị Thanh Thúy

ĐIỆP NGỮ

I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ

1 Xét ví dụ:

Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ :

Cháu chiến đấu hôm nay

Ở khổ thơ đầu và khổ

gà trưa có những từ ngữ nào được lặp đi lặp lại ?

I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ

1 Xét ví dụ:

 Nhấn mạnh ý, gợi cảm xúc.

 Tạo nhạc điệu cho câu văn, câu thơ.

Bài tập nhanh Bài tập nhanh:

Em hãy tìm điệp ngữ trong đoạn thơ sau và nêu tác dụng của phép điệp ngữ ấy?

H H ồ Chí Minh muôn năm !

Hồ Chí Minh muôn năm !

Hồ Chí Minh muôn năm ! Phút giây thiêng anh gọi Bác ba lần.

=> Câu “Hồ Chí Minh muôn năm!” được nhắc lại 3 lần – Nỗi xúc động mạnh của anh Trỗi trước họng súng của kẻ thù.

VD : Nhà em có một cái bàn, có một cái tủ Nhà em có một cái giường, có một cái bếp Nhà em

có cha, có mẹ, có chị em, anh em Nhà em có rất nhiều thứ.

Cần phân biệt phép điệp ngữ với hiện tượng lặp từ – một loại lỗi mà các em thường mắc phải do vốn từ nghèo nàn

CHÚ Ý

GV: Lê Thị Xuân Huyền

GHI NHỚ

Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ

3 Kết luận: Ghi nhớ 1 ( SGK – 152 )

II/ Các dạng điệp ngữ :

So sánh điệp ngữ trong khổ thơ đầu của bài “tiếng gà trưa” với điệp ngữ trong hai đoạn thơ dưới đây, tìm đặc

điểm của mỗi dạng

1 Xét ví dụ:

a, Trên đường hành quân xa

Dừng chân bên xóm nhỏ

Tiếng gà ai nhảy ổ :

“Cục cục tác cục ta”

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ

b/ Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm

Sách trắng mở tung trắng cả rừng chiều

Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu sa

Thương em, thương em, thương em biết mấy

( Phạm Tiến Duật )

c/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?

 Điệp ngữ cách quãng

 Điệp ngữ nối tiếp

 Điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng )

II/ Các dạng điệp ngữ :

Qua những ví dụ trên, em hãy cho biết có mấy dạng

điệp ngữ?

1 Xét ví dụ:

Điệp ngữ có ba dạng Điệp ngữ cách quãng Điệp ngữ nối tiếp

Điệp ngữ chuyển tiếp (ĐN vòng).

GV: Lê Thị Xuân Huyền

GHI NHỚ

Điệp ngữ có nhiều dạng : điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng )

2 Kết Luận: Ghi nhớ 2 ( SGK – 152)

GV: Lê Thị Xuân Huyền

Tìm điệp ngữ trong đoạn văn, đoạn thơ sau và nói

rõ đấy là những dạng điệp

ngữ gì?

Bài tập nhanh

a/ Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thôi.

( Khánh Hoài )

b/ Một đèo, một đèo… lại một đèo

Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo

( Hồ Xuân Hương)

a/ Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa

nhau Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thôi.

( Khánh Hoài )

Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo

( Hồ Xuân Hương)

b/ “Một đèo”  điệp ngữ nối tiếp

a/ “xa nhau”  điệp ngữ cách quãng

“một giấc mơ”  điệp ngữ chuyển tiếp

I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ

1/ Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều

gì ?

a, Một dân tộc đã gan góc chống lại ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát-xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập !

(Hồ Chí Minh)

1/ Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều

gì ?

a, Một dân tộc đã gan góc chống lại ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát-xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do !

(Hồ Chí Minh)

GV: Lê Thị Xuân Huyền

- “một dân tộc đã gan góc”,

“dân tộc đó”

 Ý nhấn mạnh dân tộc Việt Nam đã anh dũng đấu tranh chống kẻ thù nay phải được độc lập, tự do.

b, Người ta đi cấy lấy công,

Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề

Trông trời trông đất, trông mây,

Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm Trông cho chân cứng đá mềm,

Trời êm biển lặng mới yên tấm lòng

( Ca dao )

GV: Lê Thị Xuân Huyền

- “đi cấy”, “trông”

 Ý nhấn mạnh nỗi lo toan, trông chừng thời tiết, mong cho mưa thuận gió hòa để làm lúa trúng mùa của người nông dân.

3/ a/ Theo em, trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không ?

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc em trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em.

GV: Lê Thị Xuân Huyền

3/ a/ Đoạn văn trong SGK lặp

đi lặp lại một số từ ngữ không

có tác dụng biểu cảm Đó là lỗi lặp.

GV: Lê Thị Xuân Huyền

b/ Chữa lại đoạn văn trên :

mảnh vườn trồng rất nhiều hoa

Em trồng hoa cúc, thược dược, đồng tiền, hồng, lay ơn Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa tặng

mẹ và chị em.

4/ Hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ Trao đổi bai viết với các bạn

khác, nêu nhận xét về cách dùng điệp ngữ trong bài của bạn.

4/ Viết đoạn văn ngắn có dùng điệp ngữ.

Kể từ khi thành lập năm 1698, tính đến

nay, thành phố Sài Gòn đã có 319 năm tuổi Thành phố Sài Gòn thời Mỹ ngụy có biệt danh là “Hòn ngọc viễn đông ” Năm

1975, thành phố được đổi tên là thành phố

Hồ Chí Minh Đã 42 năm sau ngày giải phóng, thành phố ngày một đi lên xứng đáng là thành phố công nghiệp hiện đại nhất cả nước.

DẶN DÒ

- Viết đoạn văn ngắn có dùng điệp ngữ.

- Nhận xét về cách sử dụng điệp ngữ trong đoạn văn đã học.

+Câu 2: Nêu tác dụng của lối chơi chữ?

+Câu 3: Nêu các lối chơi chữ?

XIN CHÀO TẠM BIỆT