- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của văn bản nghị luận.. - Bước đầu biết cách vận dụng những kiến thức về văn nghị luận vào đọc - hiểu văn bản..[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy
TIẾT 76 : TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN (TIẾP)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của văn
bản nghị luận
Bước đầu biết cách vận dụng những kiến thức về văn nghị luận vào đọc
-hiểu văn bản
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Khái niệm văn bản nghị luận
- Nhu cầu nghị luận trong đời sống
- Những đặc điểm chung của văn bản nghị luận
2 Kĩ năng:
a Kỹ năng chuyên môn:
- Nhận biết văn bản nghị luận khí đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu kĩ hơn kiểu văn bản quan trọng này
b Kỹ năng sống:
- Suy nghĩ phê phán, sáng tạo: phân tích bình luận và đưa ra ý kiến cá nhân
về đặc điểm bố cục, phương pháp làm bài văn nghị luận
- Ra quyết định lựa chọn : lựa chọ cách lập luận, lấy dẫn chứng khi tạo lập
và giao tiếp hiệu quả bằng văn nghị luận
3 Thái độ:
- Thấy được tầm quan trọng của thể loại văn nghị luận
III CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Phân tích tình huống giao tiếp để hiểu vai trò và cách tạo lập văn nghị
luận đạt hiệu quả
giao tiếp
- Thảo luận trao đổi, xác định đặc điểm, cách làm bài văn nghị luận
- Thực hành viết tích cực tạo lập bài văn nghị luận xét về cách viết bài văn nghị luận đảm
bảo tính chuẩn xác, hấp dẫn
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp :
2 Kiểm tra bài cũ Kiểm tra việc soạn bài của Hs
3 Bài mới :
GV giới thiệu bài
Tiết trước các em đã nắm được khái niệm và đặc điểm của văn nghị luận.
Để khắc sâu kiến thức đó giúp các em nhận diện được các văn bản nghị luận, giờ này chúng ta cùng làm bài tập.
III Luyện tập
Trang 2Đọc văn bản Sgk trang 9
Đây có phải là văn bản nghị luận không?
Vì sao?
Tác giả đề xuất ý kiến gì? Những dòng
những câu nào thể hiện ý kiến đó?
Để làm sáng tỏ lí lẽ đó, tác giả đưa ra
những dẫn chứng nào?
Bài văn nghị luận này có nhằm giải quyết
vấn đề trong cuộc sống không? Em có tán
thành ý kiến của bài viết không? Vì sao
Gv gọi vài em học sinh đọc đoạn văn sưu
tầm
- Học sinh nhận xét
- Gv sửa chữa, kết luận
- Học sinh đọc BT3 Nêu yêu cầu bài tập
- Học sinh làm bài
- Gọi 1-2 em lên bảng chữa Bt
Bài tập 1: Văn bản cần tạo ra thói quen
tốt trong đời sống xã hội
Giải:
a Đây chính là một văn bản nghị luận vì:
+ Vấn đề đưa ra để bàn luận và giải quyết là một vấn đề xã hội: cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội -một vấn đề thuộc lối sống đạo đức
+ Để giải quyết vấn đề trên, tác giả sử dụng nhiều lí lẽ, lập luận và dẫn chứng
để trình bày và bảo vệ quan điểm của mình
b.Tác giả đề xuất ý kiến: cần phân biệt
thói quen tốt và thói quen xấu.Cần tạo thói quen tố và khắc phục thói quen xấu trong đời sống hàng ngày từ những việc tưởng chừng rất nhỏ
- Câu văn biểu hiện ý kiến trên:
“ Có người biết phân biệt tốt và xấu văn minh cho xã hội” -> đó là lí lẽ
- Dẫn chứng:
+ Thói quen tốt: luôn dậy sớm, luôn đúng hẹn, giữ lời hứa, luôn đọc sách + Thói quen xấu: hút thuốc lá, hay cáu giận, mất trật tự, gạt tàn bừa bãi, vứt rác bừa bãi
c Bài nghị luận nhằm đúng vấn đề thực
tế trên khắp cả nước, nhất là ở thành phố, đô thị
- Về cơ bản chúng ta tán thành ý kiến trong bài viết vì những kiến giải tác giả đưa ra đều đúng đắn và cụ thể,nhưng thiết nghĩ cần phối hợp nhiều biện pháp hơn, nhiều tổ chức hơn
Bài tập 2: Sưu tầm hai đoạn văn nghị
luận chép vào vở
Đoạn văn
Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối ruột đau như cắt nước mắt đầm đìa, chỉ tiếc rằng chưa được xả thịt , lột da, moi gan, nuốt máu quân thù Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa ta cũng vui lòng
Trang 3- Học sinh nhận xét
- Gv sửa chữa
Bài tập 3: Nhận diện và tìm hiểu văn
bản “ Hai biển hồ”
- Văn bản “Hai biển hồ ” là văn bản nghị luận vì:
+ Nó được trình bày chặt chẽ, rõ ràng, sáng sủa, khúc chiết
+ Văn bản này được trình bày gián tiếp, hình ảnh bóng bẩy, kín đáo
- Mục đích của văn bản: Tả cuộc sống tự nhiên và con người quanh hồ nhưng không phải chủ yếu nhằm tả hồ, kể cuộc sống nhân dân quanh hồ hoặc phát biểu cảm tưởng về hồ
Văn bản nhằm làm sáng tỏ hai cách sống: cách sống cá nhân và cách sống chia sẻ hoà nhập Cách sống cá nhân là cách sống thu mình, không quan hệ, chẳng giao lưu thật đáng buồn và chết dần, chết mòn Còn cách sống chia sẻ hoà nhập là cách sống mở rộng làm cho con người tràn ngập niềm vui
V CỦNG CỐ, DẶN DÒ, HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Trong cuộc sống ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng nào ? Văn nghị
luận là gì ?
- Học kĩ ghi nhớ Tìm thêm 1 số tư liệu mà bài tập 3 yêu cầu
- Chuẩn bị bài: Tục ngữ về con người và xã hội