* Phương pháp: - Thuyết trình, đàm thoại, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, hoạt cá nhân, hoạt động nhóm... - GV yêu cầu HS thảo luận nhóm theo bàn sau đó gọi 2 HS [r]
Trang 1Ngày soạn : 31/ 10/2019
Ngày giảng: /11/2019 Tiết 22
LUYỆN TẬP
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: - Củng cố cho học sinh định nghĩa hàm số bậc nhất , tính chất đồng biến, nghịch biến của hàm số bậc nhất
- Cách xác định hệ số a của hàm số bậc nhất khi biết đồ thị đi qua 1 điểm
2 Kĩ năng: Rèn kỹ năng chứng minh tính đồng biến , nghịch biến của hàm số bậc nhất
3 Thái độ: - Học tập nghiêm túc, tính cẩn thận, chính xác , khoa học
- Yêu thích môn học
4 Về tư duy: Luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận, diễn đạt chính xác, rõ ý
5 Năng lực: Tính toán, tư duy, GQVĐ, tự học, giao tiếp, hợp tác
II Chuẩn bị của thày và trò :
Thày : - Giải bài tập trong sgk , bảng phụ kẻ ô vuông
Trò : - Nắm chắc các tính chất đồng biến và nghịch biến của hàm số bậc nhất
- Giải các bài tập về nhà và phần luyện tập , giấy kẻ ô vuông
III.Phương pháp- Kỹ thuật dạy học.
* Phương pháp: - Thuyết trình, đàm thoại, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực
hành, hoạt cá nhân, hoạt động nhóm
- Phân tích, so sánh, tổng hợp.
* Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
IV.
Tiến trình dạy học - GD:
1 Tổ chức :(1’)
2 Kiểm tra bài cũ :(5’)
HS1: Hàm số bậc nhất có dạng nào ? hàm số đồng biến , nghịch biến khi nào ?
Giải bài tập 8 ( c , d )
HS2: Giải bài tập 9 ( sgk - 48 )
3 Bài mới : (35’)
Hoạt động 1: Dạng 1 - Tìm ĐK để hàm số đã cho là hàm số bậc nhất
- Thời gian: 9 phút
- Mục tiêu: Dựa vào định nghĩa hàm số bậc nhất HS biết tìm ĐK của tham số để
hàm số đã cho là hàm số bậc nhất
- Hình thức dạy học: Dạy học theo phân hóa, dạy theo tình huống
- Phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, hoạt động nhóm
- Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
- Năng lực: Tính toán, tư duy, GQVĐ, tự học, giao tiếp, hợp tác
- GV gọi HS đọc đề bài sau đó suy nghĩ
tìm cách làm
- Hàm số bậc nhất có dạng tổng quát
như thế nào ?
- Để các hàm số trên là hàm số bậc nhất
Bài tập 13(sgk/48)
a) y = 5 - m x -1
Để hàm số trên là hàm số bậc nhất ta phải
có : 5- m có nghĩa và khác 0
Trang 2thì ta phải có điều kiện gì ?
- Gợi ý :
Viết dưới dạng y = ax + b sau đó tìm
điều kiện để a 0
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm theo
bàn sau đó gọi 2 HS đại diện 2 nhóm
lên bảng làm bài
- HS: các nhóm khác nhận xét, sửa chữa
? Tại sao 1 0
1
m
m
m 1
- GV nhận xét, sửa chữa và chốt cách
làm
? Vậy để một hàm số là hàm bậc nhất
cần thỏa mãn những ĐK nào
Từ đó suy ra 5 - m >0 m < 5 Vậy với m < 5 thì hàm số trên là hàm số bậc nhất
b)
m +1
y = x + 3, 5
m -1
Để hàm số trên là hàm số bậc nhất ta phải
có :
m +1
m -1 có nghĩa và khác 0
Suy ra :m + 1 0 và m -1 0 Hay m - 1 và m 1
Vậy với m 1 và m -1 thì hàm số trên
là hàm số bậc nhất
- Ghi nhớ: Để một hàm số là hàm bậc
nhất cần thỏa mãn 2 ĐK:
+ Có dạng y = ax + b + Hệ số a 0
Hoạt động 2: Dạng 2 – Nhận biết hàm số đồng biến, nghịch biến.
- Thời gian: 10 phút
- Mục tiêu: HS biết vận dụng tính chất của hàm số bậc nhất để tìm ĐK của tham số
để hàm số bậc nhất là hàm số đồng biến, nghịch biến, biết nhận biết hàm số bậc nhất đã cho là hàm đồng biến hay nghịch biến
- Hình thức dạy học: Dạy học theo phân hóa, dạy theo tình huống
- Phương pháp: Đàm thoại, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, hoạt động cá nhân
- Kỹ thuật dạy học: Hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
- Năng lực: Tính toán, tư duy, GQVĐ, tự học, giao tiếp
? Nêu ĐK để hàm số bậc nhất là hàm
số đồng biến, nghịch biến
- HS đọc bài tập và làm làm việc cá
nhân bài tập vào vở
- GV yêu cầu HS độc lập làm bài vào
vở, sau đó mời một em trình bày
- Một HS đứng tại chỗ trình bày
- GV ghi đáp án lên bảng
- GV viên khai thác BT 13 (SGK)
? Với m < 5 thì hàm số ở phần a BT 13
là hàm đồng biến hay nghịch biến
- GV yêu cầu HS làm BT:
Cho hàm số y = 1 3,5
1
x m
m
( m 1)
Bài tập 7 (SBT)
a) Hàm số y là hàm số đồng biến khi và chỉ khi m + 1 > 0 m > -1
b) Hàm số y là hàm số nghịch biến khi và chỉ khi m + 1 < 0 m < -1
HS:Với m < 5 hàm số y= 5 m.x 5 m
Luôn là hàm đồng biến
Bài tập bổ sung.
Hàm số y đồng biến khi
1 0 1
m m
Trang 3Tìm m để hàm số đã cho là hàm đồng
biến, nghịch biến
- GV hướng dẫn :
? Hàm số y đồng biến khi nào
? Hàm số y nghịch biến khi nào
- GV hướng dẫn HS tìm ĐK và KL
Khi đó m + 1 và m – 1 trái dấu nhau
tìm được -1 < m < 1
GD: Học sinh sự cẩn thận khi tính
toán, tự do phát triển trí thông minh,
phát huy khả năng tiềm ẩn của bản
thân.
m + 1 > 0 và m – 1 > 0 Hoặc m + 1 < 0 và m – 1 < 0 Giải ra và kết hợp ĐK ta được:
m > 1 hoặc m < - 1
- Hàm số: y nghịch biến khi và chỉ
1
m
m
Hoạt động 3: Dạng 3 – Tính giá trị của hàm số hoặc biến số.
- Thời gian: 6 phút
- Mục tiêu: HS biết thay giá trị của biến số (hoặc giá trị của hàm số) vào công thức của hàm số để tính giá trị của hàm số (hoặc giá trị của biến số)
- Hình thức dạy học: Dạy học theo phân hóa, dạy theo tình huống
- Phương pháp: Đàm thoại, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, hoạt động nhóm Năng lực: Tính toán, tư duy, GQVĐ, tự học, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề
- Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
- Năng lực: Tính toán, tư duy, GQVĐ, tự học, giao tiếp, hợp tác
- GV: Nêu bài tập 14 cho HS thảo luận
nhóm tìm lời giải bài toán trên
GV chia lớp làm 4 nhóm
- Cho các làm ra phiếu sau đó đổi phiếu
cho nhau để kiểm tra chéo kết quả
- GV đưa ra đáp án đúng cho các nhóm
kiểm tra và nêu nhận xét bài làm của
nhóm được kiểm tra ( đúng , sai , chưa
được chỗ nào )
- GV tổ chức cho HS làm 2 phần (a , b)
còn phần (c) cho HS về nhà làm bài
Bài tập 14(sgk/48)
Cho hàm số : y = 1- 5 x -1
a ) Hàm số trên là hàm số nghịch biến trên R vì hệ số a = 1- 5 < 0
( vì 1 < 5 ) b) Khi x = 1 5 thay vào công thức của hàm số ta có :
y = 1- 5 1+ 5 -1
y = 1- 5-1 = -5
Hoạt động 4: Dạng 4 – Biểu diễn điểm trên mặt phẳng tọa độ.
- Thời gian: 10 phút
- Mục tiêu: HS ôn lại cách biểu diễn một điểm trên mặt phẳng tọa độ đã học ở lớp 7
- Hình thức dạy học: Dạy học theo phân hóa, dạy theo tình huống
- Phương pháp: Đàm thoại, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, hoạt động cá nhân
Trang 4- Kỹ thuật dạy học: Hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ.
- Năng lực: Tính toán, tư duy, GQVĐ, tự học, giao tiếp
- GV ra bài tập gọi Hs đọc đề bài suy nghĩ
nêu cách làm ?
- Hãy dùng giấy kẻ ô vuông biểu diễn các
điểm trên trên mặt phẳng toạ độ Oxy
- GV cho HS làm vào giấy kẻ ô vuông sau
đó treo bảng phụ kẻ ô vuông và biểu diễn
các điểm để Hs đối chiếu kết quả
Những điểm có hoành độ bằng 0 nằm trên trục tung Oy
- Những điểm có tung độ bằng 0 nằm trên trục hoành Ox
- Tất cả những điểm có tung độ bằng 3 nằm trên đt // Ox cắt trục tung tại điểm C(0 ;3)
- GV kiểm tra Hs dưới lớp thực hành
? Những điểm có hoành độ bằng 0 nằm
ở đâu
? Những điểm có tung độ bằng 0 nằm ở
đâu
? Tìm trên mặt phẳng tọa độ tất cả
những điểm có tung độ bằng 3
? Tìm trên mặt phẳng tọa độ tất cả
những điểm có hoành độ bằng 3
? Những điểm có hoành độ và tung độ
bằng nhau nằm ở đâu
? Những điểm có hoàng độ và tung độ
đối nhau nằm ở đâu
GV: Rèn tính cẩn thận chính xác
cho HS.
- Tất cả những điểm có hoành độ bằng 3 nằm trên đt // Oy cắt trục hoành tại điểm E(3 ;0)
- Tất cả những điểm có hoành độ và tung
độ bằng nhau nằm trên đường phân giác của góc phần tư thứ I và thứ III
D(1; 1) ; H(-1; -1)
H
G
F
D
E
C
B
A
-1
-3 1
3
1
3 -1
-3
- Tất cả những điểm có hoành độ và tung
độ đối nhau nằm trên đường phân giác của góc phần tư thứ II và thứ IV
B(-1; 1) ; F(1; -1)
4 Củng cố : (2’)
- Hàm số bậc nhất có dạng tổng quát như thế nào ? các hệ số thoả mãn điều kiện gì ?
- Hàm số bậc nhất đồng biến , nghịch biến khi nào ?
5 Hướng dẫn : (2’)
- Học thuộc các khái niệm , tính chất
- Xem lại các bài tập đã chữa , giải lại dể nhớ cách làm
- Giải bài tập 14 (c) ( Thay giá trị của y vào công thức để tìm x )
Trang 5-Thời gian:
- Phương pháp:
- Phương tiện: