Quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

Trên cơ sở đó đƣa ra các nhóm giải pháp: (1) tăng cƣờng công tác giáo dục tuyên truyền, phổ biến cơ chế, chính sách, pháp luật về du lịch cho các cấp, các ngành doanh nghiệp và cán bộ[r]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn “Quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Phú Thọ” là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các nội dung trong luận văn này hoàn toàn được hình thành và phát triển từ những quan điểm của chính

cá nhân tôi, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS TS Phạm Thị Hồng Điệp Số liệu và kết quả có được trong luận văn là hoàn toàn trung thực

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Tác giả luận văn

Bùi Thị Đức Hằng

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tôi muốn gửi lời cảm ơn đến các Quý Thầy Cô Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã truyền đạt những kiến thức quý báu, tạo cho tôi những nền tảng kiến thức

Chân thành cảm ơn Ban Chủ nhiệm Khoa Kinh tế chính trị đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học và thực hiện nghiên cứu khoa học Sự quan tâm của thầy, cô đã góp phần tạo động lực cho tôi hoàn thành bài luận văn này

Chân thành cảm ơn PGS TS Phạm Thị Hồng Điệp, người hướng dẫn khoa học của luận văn đã hướng dẫn tận tình và giúp đỡ tôi về mọi mặt trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài

Đặc biệt, trân trọng cảm ơn Cục Thống kê tỉnh Phú Thọ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, Sở Thương mại du lịch tỉnh Phú Thọ, Ủy ban Nhân dân, Hội đồng Nhân dân tỉnh Phú Thọ đã cung cấp thông tin, tài liệu và hợp tác trong quá trình thực hiện luận văn Cảm ơn những đồng nghiệp, những người bạn

đã không quản ngày đêm hỗ trợ kỹ thuật, góp phần giúp tôi hoàn thành đề tài

Cuối cùng, tôi muốn gửi lời tri ân sâu sắc đến bố, mẹ và gia đình tôi Những người ủng hộ tôi hết mình về tinh thần cũng như tài chính trên con đường học vấn

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Tác giả luận văn

Bùi Thị Đức Hằng

TÓM TẮT

Tác giả đã tiến hành thu thập số liệu trong giai đoạn từ năm 2005-2013, thực hiện trình bày, phân tích thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Phú Thọ theo các tiêu chí về các mặt kinh tế, chính trị, xã hội Từ đó đưa ra những giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về hoạt động du lịch tỉnh Phú Thọ

Luận văn đã dựa trên nguồn thông tin thứ cấp thu thập được từ những tài liệu thống kê, nghiên cứu trước đây để xây dựng những luận cứ chứng minh giả thuyết đặt ra

Kết quả nghiên cứu chỉ ra công tác quản lý Nhà nước về hoạt động du lịch vẫn còn tồn tại nhiều bất cập Trên cơ sở đó đưa ra các nhóm giải pháp: (1) tăng cường công tác giáo dục tuyên truyền, phổ biến cơ chế, chính sách, pháp luật về du lịch cho các cấp, các ngành doanh nghiệp và cán bộ, nhân dân trong tỉnh; (2) đẩy mạnh công tác quy hoạch, tập trung đầu tư có trọng điểm và thu hút đầu tư để phát triển du lịch; (3) củng cố công tác tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ QLNN

về du lịch từ tỉnh đến cơ sở, đẩy mạnh cải cách các thủ tục hành chính liên quan nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch; (4) đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dwngx

và hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực cho HĐDL ở tỉnh Phú Thọ; (5) tăng cường xúc tiến du lịch, kêu gọi đầu tư, liên kết hợp tác trong phát triển du lịch của tỉnh; (6) tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh;

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC BẢNG ii

DANH MỤC HÌNH iii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH 5

1.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 5

1.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH 8

1.2.1 Khái quát về du lịch và hoạt động du lịch 8

1.2.2 Khái niệm, đặc điểm, vai trò quản lý Nhà nước đối với hoạt động du lịchError! Bookmark not defined

1.2.3 Nội dung quản lý Nhà nước đối với hoạt động du lịch của chính quyền

cấp tỉnh Error! Bookmark not defined

1.2.4 Tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịchError! Bookmark not defined

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước của chính quyền cấp tỉnh đối

với hoạt động du lịch Error! Bookmark not defined

1.3 KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU

LỊCH Ở TỈNH NINH BÌNH VÀ BÀI HỌC CHO TỈNH PHÚ THỌError! Bookmark not defined

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịch ở tỉnh Ninh

Bình Error! Bookmark not defined

1.3.2 Bài học quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịch cho tỉnh Phú ThọError! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined

2.1 PHƯƠNG PHÁP THU THẬP TÀI LIỆU, DỮ LIỆUError! Bookmark not defined

2.2 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ TÀI LIỆU, DỮ LIỆUError! Bookmark not defined

2.3 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SỐ LIỆU Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG

DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ Error! Bookmark not defined

3.1 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH

HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ Error! Bookmark not defined

3.1.1 Thực trạng hoạt động du lịch ở tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2005-2013Error! Bookmark not defined

3.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý Nhà nước đối với hoạt động du lịch

trên địa bàn tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined

3.2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU

LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ GIAI ĐOẠN 2005-2013Error! Bookmark not defined

3.2.1 Chính sách, pháp luật, văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động du lịchError! Bookmark not defined

3.2.2 Xây dựng và công khai chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển du

lịch ở tỉnh Error! Bookmark not defined

3.2.3 Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch và các doanh

nghiệp nhà nước địa phương hoạt động du lịch Error! Bookmark not defined

3.2.4 Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển du lịch tỉnh Phú ThọError! Bookmark not defined

3.2.5 Thanh tra, kiểm tra hoạt động du lịch và xử lý vi phạm trong lĩnh vực du

lịch Error! Bookmark not defined

3.3 Đánh giá chung về quản lý Nhà nước đối với hoạt động du lịch trên địa bàn

tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined

3.3.1 Những thành tựu đạt được Error! Bookmark not defined

3.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 4 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ

NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ

THỌ Error! Bookmark not defined

4.1 DỰ BÁO PHÁT TRIỂN NGÀNH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH PHÚ THỌ Error! Bookmark not defined

4.1.1 Dự báo phát triển ngành và quan điểm phát triển du lịch Việt NamError! Bookmark not defined

4.1.2 Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt

động du lịch ở tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined

4.2 CÁC GIẢI PHÁP CƠ BẢN HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI

VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌError! Bookmark not defined

4.2.1 Tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền, phổ biến cơ chế, chính sách,

pháp luật về du lịch Error! Bookmark not defined

4.2.2 Đẩy mạnh công tác quy hoạch, tập trung đầu tư có trọng điểm và thu hút

đầu tư phát triển du lịch Error! Bookmark not defined

4.2.3 Củng cố bộ máy quản lý nhà nước, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chínhError! Bookmark not defined

4.2.4 Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực cho

hoạt động du lịch ở tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined

4.2.5 Tăng cường xúc tiến du lịch, kêu gọi đầu tư, liên kết hợp tácError! Bookmark not defined

4.2.6 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động du lịch trên

địa bàn tỉnh Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

i

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

STT Ký hiệu Nguyên nghĩa

1 ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

13 UBND Ủy ban nhân dân

14 UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc

15 UNWTO Tổ chức Du lịch Thế giới

16 WTO Tổ chức thương mại Thế giới

17 XHCN Xã hội chủ nghĩa

ii

DANH MỤC BẢNG

1 Bảng 3.1 Thực trạng phát triển du lịch ở tỉnh Phú Thọ giai đoạn

2005-2013

2 Bảng 3.2 Số ngày lưu trú trung bình/ khách

3 Bảng 3.3 Kết quả GDP du lịch ở Phú Thọ giai đoạn 2005-2013

8 Bảng 3.8 Tổng sản phẩm (GRDP) phân theo khu vực kinh tế

9 Bảng 3.9 Tổng sản phẩm bình quân lao động phân theo ngành

kinh tế

10 Bảng 3.10 Sự phân mùa khí hậu ở khu vực tỉnh Phú Thọ

11 Bảng 3.11 Kết quả ban hành chính sách liên quan đến phát triển

du lịch ở tỉnh Phú Thọ

12 Bảng 3.12 Cân đối lao động xã hội

13 Bảng 3.13 Thống kê thu ngân sách Nhà nước

14 Bảng 4.1

Danh mục các dự án ưu tiên đầu tư phát triển du lịch Phú Thọ giai đoạn 2011 - 2020, định hướng đến năm

2030

iii

DANH MỤC HÌNH

STT Hình Danh mục sơ đồ Số trang

1 Hình 3.1 Sơ đồ tổ chức Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh

Phú Thọ

Ở Việt Nam, sau gần 30 năm đổi mới và phát triển, ngành du lịch đã có nhiều khởi sắc, thay đổi diện mạo và từng bước khẳng định tầm vóc của ngành trong nền kinh tế quốc dân, góp phần phát triển KT-XH, thúc đẩy giao lưu văn hóa làm cho nhân dân thế giới hiểu biết thêm về đất nước con người Việt Nam, tranh thủ được sự thiện cảm và sự đồng tình ủng hộ quốc tế trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc; đóng góp tích cực hơn cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước Hoạt động du lịch (HĐDL) tăng cả bề rộng lẫn chiều sâu Có thể nói rằng không có ngành kinh tế đi tắt đón đầu đuổi kịp trình độ phát triển của các nước trong khu vực, rút ngắn khoảng cách và chống tụt hậu về kinh tế nhanh bằng ngành du lịch Chính vì vậy,

những năm qua Đảng và Nhà nước ta có sự quan tâm đặc biệt đến ngành “công nghiệp

không khói” này Công tác quản lý nhà nước (QLNN) đối với ngành du lịch luôn được

tăng cường, đổi mới, từng bước hoàn thiện để phù hợp với điều kiện phát triển du lịch trong giai đoạn đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước và hội nhập kinh tế sâu hơn, đầy đủ hơn với khu vực và thế giới

Tỉnh Phú Thọ nằm ở vị trí trung tâm vùng núi phía Bắc Việt Nam, là cửa ngõ Tây Bắc của thủ đô Hà Nội và cầu nối vùng Tây Bắc với các tỉnh đồng bằng Bắc

Bộ Với hai di sản văn hóa thế giới, 1.372 di tích lịch sử văn hóa, 260 lễ hội, hơn 13.000 hiện vật qua các thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước, tỉnh Phú Thọ có lợi thế nổi bật để phát triển du lịch cội nguồn (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, 2013) Trong giai đoạn 2000-2012, tỉnh Phú Thọ đã thu hút được nhiều du khách trong và ngoài nước về thăm, lượng khách lưu trú bình quân tăng 17,05%/năm (Cục Thống kê tỉnh Phú Thọ, 2013)

2

Giai đoạn 2005-2013, tỉnh Phú Thọ đã xây dựng và ban hành nhiều văn bản

về phát triển du lịch Đặc biệt, trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2010 - 2015 đã khẳng định: Tạo bước phát triển vượt bậc về du lịch,…, phấn đấu xây dựng Phú Thọ thành trung tâm du lịch về cội nguồn với hạt nhân là Đền Hùng Chủ trương đó được Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh cụ thể hóa thành các Nghị quyết, quyết định, đề án, kế hoạch, chương trình và quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Phú Thọ trong từng giai đoạn Đây là cơ sở cho việc xây dựng các

kế hoạch và định hướng đầu tư phát triển du lịch cội nguồn của tỉnh, trong đó xác định dự án trọng điểm đầu tư là Khu du lịch quốc gia Đền Hùng

Để đạt được những mục tiêu nêu trên, trong những năm qua, Phú Thọ đã tập trung đầu tư phát triển du lịch đồng bộ trên cả ba nội dung: xây dựng cơ sở hạ tầng

du lịch, phát triển sản phẩm du lịch và xây dựng hệ thống cơ sở và đội ngũ nhân viên ngành du lịch

Tuy nhiên, kết quả HĐDL đạt được chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của tỉnh Chất lượng các dịch vụ du lịch chưa cao; doanh số kinh doanh du lịch còn khiêm tốn, khách lưu trú, đặc biệt là khách quốc tế ở lại Phú Thọ với số lượng

ít, số ngày lưu trú ngắn… Phú Thọ còn thiếu các khu nghỉ dưỡng, khách sạn, các khu vui chơi giải trí cao cấp đạt chuẩn quốc tế Hơn nữa, tỉnh chưa tạo được sản phẩm du lịch độc đáo, đặc trưng, có sức thu hút khách Về quản lý Nhà nước, còn lúng túng và thực hiện kém hiệu quả ở tất cả các khâu, đặc biệt là công tác xúc tiến, quảng bá du lịch, quản lý các cơ sở du lịch đảm bảo chất lượng và uy tín đối với khách hàng

Làm thế nào để tăng cường Quản lý Nhà nước trong lĩnh vực du lịch, qua đó phát triển và khai thác hợp lý, có hiệu quả hơn lợi thế của tỉnh Phú Thọ là câu hỏi đang được đặt ra đối với các cấp chính quyền và người dân trong tỉnh

Trong điều kiện hiện nay, để đổi mới, hoàn thiện quản lý Nhà nước đối với HĐDL trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, cần có những công trình nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới và hoàn thiện công tác này

3

Với những lý do nêu trên, đề tài: “Quản lý nhà nước đối với hoạt động du

lịch trên địa bàn tỉnh Phú Thọ” được lựa chọn làm luận văn tốt nghiệp khóa học

2.2 Nhiệm vụ

Để thực hiện được mục đích trên, luận văn xác định có những nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về vai trò, chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với HĐDL trong điều kiện đổi mới hiện nay ở Việt Nam nói chung và ở cấp tỉnh nói riêng

- Phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với HĐDL của tỉnh Phú Thọ từ năm 2005 đến năm 2013; từ đó đánh giá các kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân

- Đề xuất các giải pháp đổi mới và hoàn thiện quản lý nhà nước đối với HĐDL ở tỉnh Phú Thọ, nhằm khai thác có hiệu quả lợi thế tiềm năng du lịch của tỉnh giai đoạn 2015-2020

2.3 Câu hỏi nghiên cứu

Cần phải làm gì để hoàn thiện quản lý Nhà nước trong lĩnh vực du lịch, qua

đó phát triển và khai thác hợp lý, có hiệu quả hơn lợi thế của tỉnh Phú Thọ?

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là vấn đề quản lý nhà nước đối với HĐDL trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Nghiên cứu công tác quản lý nhà nước về HĐDL trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

4

- Phạm vi thời gian: Nghiên cứu thực trạng từ năm 2005 đến 2013, đề xuất phương hướng, giải pháp quản lý và phát triển du lịch Phú Thọ đến 2020, định hướng đến năm 2030

- Phạm vi nội dung: HĐDL ở đây được hiểu là các hoạt động kinh tế tương tác giữa các chủ thể tham gia vào các dịch vụ thuộc ngành du lịch diễn ra trên địa bàn khảo sát ở tỉnh Phú Thọ Các chủ thể đó bao gồm: các cơ sở kinh doanh dịch vụ nghỉ dưỡng, tham quan, khai thác tour, nhà hàng, bán đồ lưu niệm…; khách du lịch; các tổ chức hiệp hội về du lịch Luận văn chủ yếu nghiên cứu các quá trình và hoạt động quản lý nhà nước được thực hiện bởi chính quyền địa phương tỉnh

4 Đóng góp của luận văn

- Góp phần hệ thống hóa và làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận cơ bản

về quản lý nhà nước đối với HĐDL trên địa bàn một tỉnh

- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với HĐDL trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn từ 2005-2013, làm rõ những điểm tích cực, hạn chế và nguyên nhân

- Đề xuất được những giải pháp cơ bản, có khả năng áp dụng trong thực tiễn, góp phần hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với HĐDL trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới

- Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan và

cá nhân trong việc nghiên cứu hoạch định chính sách phát triển du lịch nói chung và

du lịch tỉnh Phú Thọ nói riêng

5 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, bố cục đề tài gồm 4 Chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý Nhà nước đối với hoạt động du lịch

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng quản lý Nhà nước đối với hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

Chương 4: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý Nhà nước đối với hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Phú Thọ