-Biết cách tìm các giá trị khác nhau trong bảng số liệu thống kê và tần số tương ứng, lập được bảng “tần số”.. Biết biểu diễn bằng biểu đồ cột đứng mối quan hệ nói trên.[r]
Trang 1CHƯƠNG III: THỐNG KÊ
I MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG:
1 Kiến thức:
-Bước đầu HS hiểu một số khái niệm cơ bản như bảng số liệu thống kê ban đầu, dấu hiệu, giá trị của dấu hiệu, tần số, bảng “tần số”(bảng phân phối thực nghiệm); công thức tính số trung bình cộng và ý nghĩa đại diện của nó, ý nghĩa của mốt
-Thấy được vai trò của thống kê trong thực tiễn
2 Kĩ năng:
-HS biết tiến hành thu thập số liệu từ những cuộc điều tra nhỏ, đơn giản, gần gũi học tập, trong cuộc sống (biết lập bảng từ dạng thu thập số liệu ban đầu đến dạng bảng “tần số”)
-Biết cách tìm các giá trị khác nhau trong bảng số liệu thống kê và tần số tương ứng, lập được bảng “tần số” Biết biểu diễn bằng biểu đồ cột đứng mối quan hệ nói trên Biết sơ bộ nhận xét sự phân phối các giá trị của dấu hiệu qua bảng “tần sô” và biểu đồ
-Biết cách tính số trung bình cộng của dấu hiệu theo công thức và biết tìm mốt của dấu hiệu
3 Tư duy:
-Rèn luyện khả năng quan sát, nhận biết, diễn đạt đúng ngôn ngữ toán học, tư duy suy luận, linh hoạt, sáng tạo cho HS
4 Thái độ:
-Giáo dục cho HS có ý thức luôn tìm tòi vận dụng toán học vào thực tế
-Có ý thức học tập bộ môn và yêu thích môn học
5 Các năng lực: Năng lực giải quyết vấn đề, hợp tác, đánh giá, tự đánh giá, tư duy
lôgic, sử dụng ngôn ngữ, tính toán
Trang 2Ngày soạn: 27/12/2017
Ngày giảng:
Tiết 41
THU THẬP SỐ LIỆU THỐNG KÊ, TẦN SỐ
I.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
-HS biết các khái niệm: Số liệu thống kê, tần số qua việc làm quen với các bảng về thu thập số liệu thống kê khi điều tra
-Từ bảng số liệu thống kê ban đầu, biết được:
+Dấu hiệu điều tra +Dãy giá trị của dấu hiệu +Đơn vị điều tra +Tần số của mỗi giá trị +Giá trị của dấu hiệu
2 Kĩ năng:
-Biết cách lập bảng số liệu thống kê ban đầu cho một cuộc điều tra nhỏ -Biết xác định tần số của mỗi giá trị
3 Tư duy:
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán; Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác
4 Thái độ:
-Có ý thức thu thập số liệu thông tin trong thực tế
Giáo dục đạo đức học sinh: giáo dục sinh ý thức, trách nhiệm
5 Các năng lực: Năng lực giải quyết vấn đề, hợp tác, đánh giá, tự đánh giá, tư
duy lôgic, sử dụng ngôn ngữ, tính toán
II.CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Bảng phụ ghi nội dung bảng 1 và 2
- HS: Thước thẳng, SGK
III.PHƯƠNG PHÁP - KĨ THUẬT DẠY HỌC:
- Phương pháp: Trực quan, vấn đáp, phát hiện vấn đề và giải quyết vấn đề, thực hành, hoạt động nhóm
- Kĩ thuật dạy học: hỏi và trả lời, chia nhóm
IV.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC - GIÁO DỤC:
1 Ổn định lớp:1 phút
2 Bài mới:
Hoạt động 1:Thu thập số liệu, bảng số liệu thống kê ban đầu.
- Mục đích: Làm quen với các bảng đơn giản về thu thập số liệu thống kê khi điều tra (về cấu tạo, về nội dung)
- Thời gian: 15 phút
- Phương pháp: Trực quan, vấn đáp, phát hiện vấn đề và giải quyết vấn đề
Trang 3- Kĩ thuật dạy học: hỏi và trả lời
- Hình thức tổ chức: dạy học tình huống
-GV yêu cầu HS đọc mục 1 SGK,
sau đó trả lời câu hỏi sau:
? Khi điều tra về số cây trồng của
mỗi lớp người điều tra đã làm thế
nào?
-HS (Tb): Người điều tra đã lập một
bảng ghi số lớp và số cây trồng của
từng lớp
? Việc làm đó gọi là gì?
-HS (khá): Thu thập số liệu
?Các số liệu thu thập được ghi lại
trong bảng gọi là gì?
-HS: Bảng số liệu thống kê ban đầu
-GV cho HS thực hiện ?1
?Bảng số liệu thống kê ban đầu ở
bảng 1gồm mấy cột?
-HS nêu 3 cột
-GV?: Khi điều tra về số con của
từng gia đình trong một xóm cần
tiến hành như thế nào?
-HS: Có thể gặp tổ trưởng xóm xin
danh sách các hộ gia đình rồi đến
từng nhà để thu thập số liệu
? Cấu tạo của bảng như thế nào?
-HS: Gồm ba cột (Số TT, tên chủ hộ,
số con trong 1 g/đ)
-GV treo bảng phụ 2 lên bảng và
giới thiệu bảng điều tra dân số nước
ta tại thời điểm 1/4/1999
-HS chú ý theo dõi
-GV giới thiệu: Tùy yêu cầu của mỗi
cuộc điều tra mà bảng số liệu thống
kê ban đầu có thể khác nhau
1 Thu thập số liệu, bảng số liệu thống
kê ban đầu.
*Ví dụ: (sgk- 4) bảng 1.
-Các số liệu thu thập được ghi lại trong bảng gọi là bảng số liệu thống kê ban đầu
?1:
Bảng 1 gồm ba cột
ST
T
Lớp Số cây trồng được
1
2
6A
6B
55 30
Trang 4Hoạt động 2: Dấu hiệu
- Mục đích: GV giúp HS tìm hiểu về dấu hiệu và giá trị của dấu hiệu, tìm hiểu
tần số của mỗi giá trị
- Thời gian: 10 phút
- Phương pháp: Vấn đáp, trực quan, thực hành, hoạt động nhóm
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Kĩ thuật dạy học: hỏi và trả lời, chia nhóm
-GV cho HS thức hiện ?2: Nội dung
điều tra trong bảng 1 là gì?
-HS (Tb): Điều tra về số cây trồng
được của mỗi lớp
-GV khẳng định: Việc điều tra về số
cây trồng được của mỗi lớp gọi là
dấu hiệu
?Vậy dấu hiệu là gì?
-HS (Tb): Dấu hiệu là nội dung cần
điều tra
-GV giải thích thêm: Dấu hiệu là
những vấn đề hay hiện tượng mà
người điều tra quan tâm tìm hiểu
-GV giới thiệu kí hiệu: là X, Y
? Tìm dấu hiệu X của bảng 2?
- HS (khá): Dấu hiệu X là dân số
nước ta năm 1999
- GV thông báo về đơn vị điều tra
-Cho HS thực hiện ?3: Bảng 1 có
bao nhiêu đơn vị điều tra?
- HS: Có 20 đơn vị điều tra
? Đọc tên các đơn vị điều tra ở bảng
2
- HS: Hà Nội, Hải Phòng, Hưng
Yên, Hà Giang, Bắc Cạn
*GV yêu cầu HS quan sát bảng 1
? Các lớp 6A, 6B, 7A, 7B trồng
được bao nhiêu cây?
2 Dấu hiệu
a Dấu hiệu, đơn vị điều tra
- Dấu hiệu: Nội dung cần điều tra
- Kí hiệu: X,Y
Ví dụ: Ở bảng 1:
Số cây trồng được là dấu hiệu
Mỗi lớp ở bảng 1 là một đơn vị điều tra
Ở bảng 2:
-Dấu hiệu X là dân số nước ta năm 1999 -Mỗi địa phương là một đơn vị điều tra
Trang 5- HS trả lời câu hỏi của GV.
- GV thông báo: mỗi đơn vị điều tra
có một số liệu, mỗi số liệu đó gọi là
một giá trị của dấu hiệu
? Ở bảng 1 có bao nhiêu giá trị của
dấu hiệu?
-HS: có 20 giá trị
? Có bao nhiêu đơn vị điều tra?
-HS: có 20 đơn vị
?Có nhận xét gì về số các giá trị của
dấu hiệu và số đơn vị điều tra?
-HS: Số các giá trị của dấu hiệu
bằng số các đơn vị điều tra
-GV yêu cầu HS làm ?4
-HS: Dấu hiệu X ở bảng 1 có 20 giá
trị
-HS đọc các giá trị của dấu hiệu (35;
30; 28; ; 50)
b Giá trị của dấu hiệu, dãy giá trị của dấu hiệu.
- Mỗi đơn vị có một số liệu, mỗi số liệu được gọi là một giá trị của dấu hiệu.
- Kí hiệu: x
- Số tất cả các giá trị (không nhất thiết khác nhau) của dấu hiệu bằng số các đơn vị điều tra.
- Kí hiệu: N
-Các giá trị thu thập được gọi là dãy giá trị của dấu hiệu.
?4: Dấu hiệu X ở bảng 1 có 20 giá trị.
Hoạt động 3: Tần số của mỗi giá trị
- Mục đích: GV giúp HS tìm hiểu tần số của mỗi giá trị.
- Thời gian: 10 phút
- Phương pháp: Vấn đáp, trực quan, thực hành, hoạt động nhóm
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Kĩ thuật dạy học: hỏi và trả lời, chia nhóm
-GV yêu cầu HS tiếp tục quan sát
bảng 1 để trả lời các câu hỏi:
? Có bao nhiêu số khác nhau trong
cột số cây trồng được? Nêu cụ thể
các số khác nhau đó?
-HS (Tb): Có 4 số khác nhau đó là:
28; 30; 35; 50
? Có bao nhiêu lớp trồng được 28
cây? Giá trị 28 xuất hiện bao nhiêu
lần?
-HS: 2 lớp Giá trị 28 xuất hiện 2
lần
3 Tần số của mỗi giá trị
- Tần số là số lần xuất hiện của mỗi giá trị trong dãy giá trị của dấu hiệu.
-Kí hiệu: n
Ví dụ:
Giá trị 30 xuất hiện 8 lần 8 là tần số của giá trị 30
Giá trị 28 xuất hiện 2 lần2 là tần số của giá trị 28
Trang 6-GV: 2 được gọi là tần số của g/t 28
? Tìm tần số của giá trị 30; 35; 50
-HS (Tb): Tần số của giá trị đó lần
lượt là 8; 3; 7
? Vậy tần số của mỗi giá trị là gì?
-HS (khá) trả lời
? Nêu cách tìm tần số của mỗi giá trị
theo cách hợp lí nhất
? Làm thế nào để kiểm tra xem có
đúng không?
-HS (khá): So sánh tổng tần số phải
bằng số các đơn vị điều tra
-GV đưa ra các kí hiệu và phân biệt
cho HS khỏi nhầm lẫn
- Yêu cầu học sinh đọc SGK (phần
đóng khung tr- 6)
-GV cho HS làm ?7
-HS có thể thảo luận theo bàn để làm
nhanh HS đọc phần chú ý trong sgk
?7:
Các giá trị khác nhau: 28; 30; 35; 50 Tần số tương ứng là: 2; 8; 3; 7
*Chú ý: sgk- 7
4 Củng cố: 7 phút
- Yêu cầu học sinh làm bài tập 2 (sgk- tr7)
+ GV đưa bảng phụ có nội dung bảng 4 lên bảng
a) Dấu hiệu mà bạn An quan tâm là : Thời gian cần thiết để đi từ nhà đến trường Dấu hiệu đó có 10 giá trị
b) Có 5 giá trị khác nhau
c) Giá trị 17 có tần số là 1
Giá trị 18 có tần số là 3 Giá trị 19 có tần số là 3
Giá trị 20 có tần số là 2 Giá trị 21 có tần số là 1
- Giáo dục học sinh ý thức, trách nhiệm trong công việc, biết trân trọng những điều nhỏ bé, bình thường trong cuộc sống.
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: 2 phút
-Nắm chắc các khái niệm: dấu hiệu, giá trị của dấu hiệu, tần số và các kí hiệu -Làm bài tập 1; 3 (sgk- 8) bài 1; 2 sbt
-Chuẩn bị giờ sau luyện tập
V RÚT KINH NGHIỆM
Ngày soạn: 29/ 12/2017 Tiết 42 Ngày giảng:
Trang 7LUYỆN TẬP
I.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức : - Củng cố và khắc sâu các khái niệm:
+Dấu hiệu điều tra, giá trị của dấu hiệu
+Đơn vị điều tra, tần số của mỗi giá trị
2 Kĩ năng:
-Biết xác định dấu hiệu, giá trị của dấu hiệu, các giá trị khác nhau của dấu hiệu và tìm được tần số của mỗi giá trị
3.Tư duy:
- Rèn luyện khả năng quan sát, khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình, phát triển tư duy linh hoạt
4.Thái độ:
-Có ý thức tìm hiểu và vận dụng kiến thức vào thực tế
5 Năng lực: Năng lực giải quyết vấn đề, hợp tác, đánh giá, tự đánh giá, tư duy
lôgic, sử dụng ngôn ngữ, tính toán
II.CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 GV: Bảng phụ 5; 6; 7 như SGK và bảng số liệu của bài tập 3 (SBT-4)
Có thể dùng máy chiếu để thay bảng phụ
2 HS: SGK, ôn tập bài cũ
III.PHƯƠNG PHÁP - KĨ THUẬT DẠY HỌC:
- Phương pháp: hoạt động nhóm, vấn đáp, luyện tập, thực hành, thuyết trình
- Kĩ thuật dạy học: hỏi và trả lời, chia nhóm
IV.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC - GIÁO DỤC:
1 Ổn định lớp:(1')
2 Kiểm tra bài cũ:(6') Một HS lên bảng chữa bài tập1 (sbt-3)
Bảng số liệu ban đầu cho ta
biết điều gì?
Dấu hiệu là gì? Tần số là gì?
Chữa bài tập 1 (sbt-3)
Lớp theo dõi và nhận xét bài
của bạn
Bảng số liệu ban đầu cho ta biết các số liệu thu thập được khi điều tra
Dấu hiệu là nội dung cần điều tra
Tần số là số lần xuất hiện của mỗi giá trị trong dãy
giá trị của dấu hiệu
Bài tập 1(sbt):
a) Để có bảng trên thì người điều tra phải gặp GVCN của từng lớp để xin sĩ số học sinh nữ của từng lớp rồi ghi lại
b) Dấu hiệu là số lượng nữ HS của từng lớp
Các giá trị khác nhau của dấu hiệu gồm 10 giá trị:
Trang 814; 15; 16; 17; 18; 19; 20; 24; 25; 28.
Tần số tương ứng của từng giá trị trên lần lượt là: 2; 1; 3; 3; 3; 1; 4; 1; 1; 1
GV đưa bảng số liệu thống kê ban đầu trên bảng phụ
18 20 17 18 14
25 17 20 16 14
24 16 20 18 16
20 19 28 17 15
3 Bài mới: Hoạt động 1: Bài tập 3 (sgk- 8), Bài tập 4 (sgk- 9), Bài tập 3 (sbt- 4) - Mục đích: Hướng dẫn học sinh làm bài tập 3, bài tập 4 - Thời gian: 30 phút - Phương pháp : hoạt động nhóm, vấn đáp, luyện tập, thực hành - Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa - Kĩ thuật dạy học: chia nhóm, hỏi và trả lời Hoạt động của GV và HS Nội dung *Phần a: Cho lớp thảo luận chung để trả lời *Phần b và c: -GV chia nửa lớp làm một bảng (bảng 5), nửa lớp làm bảng 6 -HS thực hiện theo nhóm bàn -GV gọi đại diện hai HS trả lời từng bảng và cùng thống nhất kết quả Qua bài tập 3 khắc sâu cho HS: +Số các giá trị (không nhất thiết khác nhau) bằng số các đơn vị điều tra (20 giá trị ứng với 20 đơn vị điều tra) +Số lần xuất hiện của một giá trị là tần số của giá trị đó (tần số của 8,3 là 2) Bài tập 3 (sgk- 8) a) Dấu hiệu là thời gian chạy 50m của một HS b) Số các giá trị của dấu hiệu ở mỗi bảng là 20 Số các giá trị khác nhau của dấu hiệu: *Bảng 1: 5 *Bảng 2: 4 c) Các giá trị khác nhau của dấu hiệu: *Bảng 1: 8,3; 8,4; 8,5; 8,7; 8,8 *Bảng 2: 8,7; 9,0; 9,2; 9,3 Tần số tương ứng của các giá trị: *Bảng 1: 8,3; 8,4; 8,5; 8,7; 8,8 Có n là: 2; 3; 8; 5; 2 *Bảng 2: 8,7; 9,0; 9,2; 9,3 Có n là: 3; 5; 7; 5
Bài tập 4 (sgk- 9)
-GV yêu cầu HS làm cá nhân ít phút, sau
Bài tập 4 (sgk- 9)
a) Dấu hiệu cần tìm hiểu là: khối lượng
Trang 9đó gọi HS trả lời bài.
? Dấu hiệu là gì? Số các giá trị khác
nhau của dấu hiệu là gì? Tìm các giá trị
khác nhau đó?
-HS thực hiện cá nhân theo đề nghị của
GV
Bài tập 3 (sbt- 4)
-GV cho HS đọc bài và quan sát bảng số
liệu (đưa trên bảng phụ) để tìm ra thiếu
sót khi điều tra
-HS theo dõi và trả lời (thảo luận nhóm
nếu cần thiết)
chè của một hộp trong tổng số 30 hộp
Số các giá trị của dấu hiệu là 30
b) Số các giá trị khác nhau của dấu hiệu
là 5 c) Các giá trị khác nhau của dấu hiệu là: 98; 99; 100; 101; 102
Tần số tương ứng của các giá trị trên theo thứ tự là: 3; 4; 16; 4; 3
Bài tập 3 (sbt- 4)
Bảng số liệu này chưa có tên chủ hộ thì không thể làm hóa đơn thu tiền điện được
Người điều tra cần phải lập danh sách ghi tên chủ hộ vào một cột và cột khác ghi lượng điện năng đã tiêu thụ tương ứng thì căn cứ vào đó mới làm hóa đơn thu tiền được
4 Củng cố:(5 phút)
Thông qua luyện tập hãy cho biết:
-Để điều tra một vấn đề nào đó có kết quả ta cần làm gì? (Phải đi thực tế tìm hiểu kỹ vấn đề và biết cách lập bảng số liệu đầy đủ, chính xác.)
-Tần số của mỗi giá trị là gì? Số tất cả các giá trị và số các đơn vị điều tra có
liên quan gì với nhau? (bằng nhau: n 1 + n 2 + + n k = N).
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau:(3 phút)
-Ôn lại các khái niệm: dấu hiệu, giá trị của dấu hiệu, tần số và các kí hiệu
-Xem lại các bài tập đã chữa
-Nghiên cứu trước bài 2
V RÚT KINH NGHIỆM