1) Hoa gồm những bộ phận chính nào? Bộ phận nào là quan trọng nhất? - Hoa gồm các bộ phận chính: đài, tràng, nhị và nhuỵ. Đài và tràng làm thành bao hoa bảo vệ nhị và nhuỵ. Tràng gồm nhi[r]
Trang 1CHƯƠNG V: HOA VÀ SINH SẢN HỮU TÍNH
Mục tiêu chương
1 Về kiến thức
- Biết được bộ phận hoa, vai trò của hoa đối với cây
- Phân biệt được sinh sản hữu tính có tính đực và cái khác với sinh sản sinh dưỡng Hoa là cơ quan mang yếu tố đực và cái tham gia vào sinh sản hữu tính
- Phân biệt được cấu tạo của hoa và nêu các chức năng của mỗi bộ phận đó
- Phân biệt được các loại hoa: hoa đực, hoa cái, hoa lưỡng tính, hoa đơn độc
và hoa mọc thành chùm
- Nêu được thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy
- Phân biệt được giao phấn và tự thụ phấn
- Trình bày được quá trình thụ tinh, kết hạt và tạo quả
2 Về kĩ năng
- Biết cách thụ phấn bổ sung để tăng năng suất cây trồng
3 Về thái độ:
- Giáo dục hs bảo vệ các loại hoa
4 Định hướng phát triển năng lực
- Giúp học sinh phát triển năng lực cá nhân, năng lực hợp tác, năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế
Ngày soạn: 7/12/2018
Tiết: 31
Bài 28: CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HOA
I Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức
-Biết được bộ phận hoa, vai trò của hoa đối với cây
-Phân biệt được cấu tạo của hoa và nêu các chức năng của mỗi bộ phận đó
- Giải thích được vì sao nhị và nhuỵ là những bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa
2 Về kỹ năng:
- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích tách các bộ phận trên mẫu vật
- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh
- kÜ n¨ng l¾ng nghe tÝch cùc, hîp t¸c
3 Về thái độ: - Giáo dục hs bảo vệ các loại hoa.
4 Định hướng phát triển năng lực
- Giúp học sinh phát triển năng lực cá nhân, năng lực hợp tác, năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế
Trang 2II Chuẩn bị của GV và HS
- Gv: Mô hình hoa; hình 28.1; 28.2; 28.3; Mẫu vật hoa: bưởi, cúc, hoa hồng
- Hs: Sưu tầm các loại hoa như bài học
III Phương pháp: Quan sát - Hoạt động theo nhóm – Tìm tòi -trực quan
IV Tiến trình giờ dạy - giáo dục
1/ Ổn định lớp: 1’
2/ Kiểm tra bài cũ:4’
H: Trình bày kỹ thuật: Giâm cành, chiết cành, ghép cây ? Cho vd mỗi kỹ thuật
trên?
3 Bài mới:
ĐVĐ: Cơ quan sinh sản của cây có hoa là hoa, quả, hạt Vậy hoa có cấu tạo như thế nào và hình thức sinh sản ra sao? -> Vào bài
* Hoạt động 1: Tìm hiểu các bộ phận của của hoa
- Mục tiêu: HS xác định được các bộ phận chính của hoa: đài, tràng, nhị, nhuỵ
- Phương pháp: Quan sát - Hoạt động theo nhóm – Tìm tòi -trực quan
- Thời gian: 20’
- Kĩ thuật: động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi
- Hình thức tổ chức:Nhóm (Cặp), cá nhân
Hoạt động của gv và hs
-GV: yêu cầu các nhóm HS ( 4-5 HS) Thực
hiện phần lệnh SGK.Từng nhóm HS quan sát
một hoa mang đến lớp (hoa bưởi) và quan sát
tranh H 28.1 SGK để trả lời câu hỏi: Hoa bưởi
gồm những bộ phận nào?
-HS: từng nhóm HS tách và quan sát các bộ
phận của hoa bưởi, đối chiếu với H 28.1 SGK,
thảo luận nhóm và cử đại diện trả lời câu hỏi
Đại diện 1 nhóm HS trình bày câu trả lời, các
em khác bổ sung
-GV: Nhận xét, bổ sung và chốt lại: Hoa
bưởi gồm một cuống hình trụ, đầu cuống phình
to thành đế hoa, trên đế có một vành màu xanh
lục, đó là đài hoa Phía ngoài đài hoa có bốn
(đôi khi năm) cánh hoa màu trắng làm thành
tràng hoa, tiếp theo tràng là nhị chính giữa hoa
là nhuỵ
Nội dung bài học
1 Các bộ phận của hoa:
Trang 3-GV: Tiếp đó, GV cho từng nhóm lấy một nhị
hoa quan sát và đối chiếu với H 28.2 để trả lời
câu hỏi:
Nhị hoa gồm những bộ phận nào?
Hạt phấn nằm ở đâu?
-HS: Các nhóm HS thực hiện yếu cầu của GV
và cử đại diện trình bày câu trả lời Một vài HS
trả lời câu hỏi, các em khác bổ sung
-GV: nhận xét, bổ sung và chính xác hoá đáp
án: nhị hoa bao gồm chỉ nhị dài, bao phấn màu
vàng Hạt phấn màu vàng nằm trong bao phấn
-GV: yêu cầu HS quan sát nhuỵ hoa( cắt ngang
bầu nhuỵ, quan sát noãn và đối chiếu với H
28.2 để trả lời câu hỏi:
Nhuỵ gồm những bộ phận nào?
Noãn nằm ở đâu?
-HS: từng HS quan sát nhuỵ (chú ý cắt ngang
bầu nhuỵ để thấy noãn) đối chiếu với H 28.3
SGK, thảo luận nhóm và cử đại diện báo cáo
kết quả trước lớp Đại diện một vài HS trả lời
câu hỏi, các em khác bổ sung
Bước2
- GV: nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức: nhuỵ có
một phần ở dưới phình to gọi là bầu nhuỵ, trên
bầu là vòi nhuỵ và tận cùng lá đấu nhuỵ( có
chất dính)
Bầu nhuỵ cắt ngang có nhiều ngăn, mỗi
ngăn có hai lá noãn nhỏ, như vậy noãn nằm
trong bầu
-GV: Hoa có các bộ phận nào?
-HS: Rút ra kết luận
- Hoa điển hình gồm các bộ phận chính là: Cuống hoa, đế hoa,
lá đài, cánh hoa, nhị và nhuỵ
- Nhị gồm: Chỉ nhị, bao phấn chứa nhiều hạt phấn
- Nhuỵ gồm: đầu nhuỵ, vòi nhuỵ, bầu chứa noãn
*Hoạt động 2: Tìm hiểu chức năng các bộ phận của hoa.
Mục tiêu: HS xác định được chức năng của từng bộ phận của hoa: đài, tràng,
nhị, nhuỵ
- Phương pháp: Quan sát - Hoạt động theo nhóm – Tìm tòi -trực quan
- Thời gian: 15’
- Kĩ thuật: động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi
- Hình thức tổ chức:Nhóm (Cặp), cá nh
Trang 4-GV: yếu cầu HS đọc thông tin SGK và dựa
vào kiến thức đã có để trả lời hai câu hỏi
phần lệnh SGK /93
- HS: Từng HS độc lập suy nghĩ tìm câu trả
lời Hai HS trả lời câu hỏi, các em khác bổ
sung
-GV: nhận xét, bổ sung và chốt lại:
Nhị và nhuỵ là bộ phận sinh sản chính
của hoa Vì nhị chứa hạt phấn mang tế bào
sinh dục đực, nhuỵ chứa noãn mang tế bào
sinh dục cái
Đài hoa và tràng hoa bao bọc nhị và
nhuỵ tạo thành bao hoa chức năng chính
của bao hoa là che chở bảo vệ cho nhị và
nhuỵ
-HS:rút ra kết luận
2 Chức năng các bộ phận của hoa:
-Đế hoa là nơi để các bộ phận của hoa đính vào đỡ toàn bộ hoa
- Cánh hoa: có nhiều màu sắc, thu hút côn trùng, nhiện vụ chính là bảo
vệ hoa
Nhị là cơ quan sinh dục đực -mang tế bào sinh dục đực
Nhuỵ : cơ quan sinh dục cái -mang tế bào sinh dục cái
- Nhị và nhuỵ là bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa vì mang tế bào sinh dục đực và cái
4 Củng cố:3’
1) Hoa gồm những bộ phận chính nào? Bộ phận nào là quan trọng nhất?
- Hoa gồm các bộ phận chính: đài, tràng, nhị và nhuỵ Đài và tràng làm
thành bao hoa bảo vệ nhị và nhuỵ Tràng gồm nhiều cánh hoa, màu sắc của
cánh hoa khác nhau tuỳ loại Nhị có nhiều hạt phấn mang tế bào sinh dục
đực, nhuỵ có bầu chứa noãn mang tế bào sinh dục cái Nhị và nhuỵ là cơ
quan sinh sản chủ yếu và là bộ phận quan trong nhất
2) Nêu chức năng các bộ phận của hoa?
-Đế hoa là nơi để các bộ phận của hoa đính vào đỡ toàn bộ hoa
- Cánh hoa: có nhiều màu sắc, thu hút côn trùng, nhiện vụ chính là bảo vệ
hoa
- Nhị là cơ quan sinh dục đực - mang tế bào sinh dục đực
- Nhuỵ : cơ quan sinh dục cái - mang tế bào sinh dục cái
- Nhị và nhuỵ là bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa vì mang tế bào sinh dục
đực và cái
5/ Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị bài sau;2’
-Học bài, trả lời câu hỏi SGK /95
- Xem trước bài: “ Các loại hoa”
Chuẩn bị: + Mỗi nhóm gồm 4- 6 HS chuẩn bị đầy đủ các loại mẫu vật bao
gồm: 2 loại cây có hoa đơn tính và 3-4 loại hoa lưỡng tính
- Chuẩn bị: Hoa bí, mướp, hoa râm bụt, hoa loa kèn, hoa huệ, tranh
ảnh các loại hoa khác nhau./
Trang 5
Ngày soạn:7/12/2018
Tiết: 32
Bài 29 : CÁC LOẠI HOA
I Mục tiờu
1 Về kiến thức
- Phõn biệt được cỏc loại hoa: hoa đực, hoa cỏi, hoa lưỡng tớnh, hoa đơn độc và hoa mọc thành chựm
2 Về kỹ năng
- Rốn kĩ năng quan sỏt, so sỏnh, hoạt động nhúm
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin để xác định các bộ phận sinh sản chủ yếu
của hoa và cỏch xếp hoa trờn cõy là đặc điểm chủ yếu để phõn chia cỏc nhúm hoa
- kĩ năng tự tin đặt câu hỏi, trả lời câu hỏi
- kĩ năng lắng nghe tích cực
3 Về thỏi độ
- Giỏo dục hs bảo vệ thực vật
4 Định hướng phỏt triển năng lực và tư duy
Giỳp học sinh phỏt triển năng lực tri thức sinh học, tư duy phõn tớch và khỏi quỏt
II Chuẩn bị của GV và HS
- Gv: Chuẩn bị H: 29.1 (sgk)
- Hs: Chuẩn bị hoa bưởi, hoa dưa chuột, hoa cải
III Phương phỏp
- Quan sỏt - Hoạt động theo nhúm – Tỡm tũi -trực quan.
IV Tiến trỡnh giờ dạy - giỏo dục
1/ Ổn định lớp: 1’
2/ Kiểm tra bài cũ:3’
H: Trỡnh bày cỏc bộ phận của hoa? chức năng của chỳng?
3/ Giảng bài mới:
Vào bài: Hoa của cỏc loại cõy rất khỏc nhau Để phõn chia hoa thành cỏc
nhúm, một số bạn căn cứ vào bộ phận sinh sản của hoa, cú bạn lại dựavào số lượng hay đặc điểm của cỏnh hoa, cú nhúm lại dựa trờn cỏch xếp hoa trờn cõy… Cũn chỳng ta hóy chọn cỏch phõn chia hoa vào bộ phận sinh sản chủ yếu và dựa vào cỏch xếp hoa trờn cõy
GV: Ghi tờn bài lờn bảng
Trang 6Hoat động 1:
Mục tiêu: Quan sát bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa.
- Phương pháp: Quan sát - Hoạt động theo nhóm – Tìm tòi -trực quan
- Thời gian: 25’
- Kĩ thuật: động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi
- Hình thức tổ chức:Nhóm (Cặp), cá nhân
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
- -Gv: Cho hs nhận xét, bổ sung
Gọi hs lên bảng làm bt ở sgk (bảng phụ): 1 Những hoa có đủ nhị và nhuỵ gọi là:
2 Những hoa thiếu nhị hoặc nhuỵ gọi là:
+Hoa đơn tính chỉ có nhị gọi là:
+Hoa đơn tính chỉ có nhuỵ gọi là:
-Hs: Lên bảng làm bt Gv: Nhận xét, bổ sung: 1:Hoa lưỡng tính 2: Hoa đơn tính 3: Hoa đực 4:Hoa cái -Gv: Yêu cầu hs hoàn thành tiếp cột 4 (bảng b.t) 1 Phân chia các nhóm hoa căn cứ vào bộ phận sinh sản chủ yếu của Hoa số mấy Tên hoa Các bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa Thuộc nhóm hoa nào? Nhị Nhụy 1 Hoa dưa chuột x Đơn tính 2 Hoa dưa chuột x Đơn tính 3 Hoa cải x x Lưỡng tính 4 Hoa bưởi x x Lưỡng tính 5 Hoa liễu x Đơn tính 6 Hoa liễu x Đơn tính 7 Hoa cây khoai tây x x Lưỡng tính 8 Hoa táo tây x x Lưỡng tính -Hs: Tiếp tục hoàn thành bảng -Gv: Sau khi hs hoàn thành bảng xong, cho hs rút ra kết luận: H: Vậy hoa chia thành mấy nhóm ? Gồm những nhóm nào ? 2 nhóm: Đơn tính và lưỡng tính Gv: Nhận xét, bổ sung, yêu cầu hs hoàn thành bảng vào vở
* Có hai loại hoa:
- Hoa đơn tính chỉ có nhị
- Hoa lưỡng tính có cả nhị và nhuỵ
Trang 7Hoạt động 2: (10’)
Mục tiêu: Phân chia các nhóm hoa.
- Phương pháp: Quan sát – Tìm tòi -trực quan
- Thời gian: 10’
- Kĩ thuật: động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi
- Hình thức tổ chức: Cá nhân
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
Gv: Cho hs tìm hiểu t.tin sgk, quan sát
H: 29.2
H: Có mấy cách xếp hoa trên cây ?
H: Hãy lấy VD về hoa mọc thành cụm
và hoa mọc đơn độc ?
-Hs: Trả lời Gv: Nhận xét, bổ
sung
Mở rộng kiến thức:
Những hoa nhỏ thường mọc thành
cụm có tác dụng thu hút sâu bọ
đến hút mật, từ hoa này sang hoa
khác, giúp cho sự thụ phấn, tạo
quả nhiều hơn
2 Phân chia các nhóm hoa dựa vào cách xếp hoa trên cây
* Căn cứ vào cách xếp hoa trên cây
có thể chia hoa thành 2 nhóm:
- Hoa mọc đơn độc: Hoa hồng, hoa sen
- Hoa mọc thành cụm: Cúc, hoa mẫu đơn
4/Củng cố:4’
- GV: Căn cứ vào bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa có thể chia hoa thành mấy nhóm?- HS: 2 nhóm:
+ Hoa đơn tính: chỉ có nhị hoặc nhuỵ
+ Hoa lưỡng tính: có cả nhuỵ và nhị
- GV: Dựa vào cách xếp hoa trên cây chia làm 2 nhóm:
a/ Hoa mọc cách và hoa mọc đối
b/ Hoa mọc đơn độc và hoa mọc thành cụm
c/ Hoa mọc đối và hoa mọc vòng
d/ Hoa đơn tính và hoa lưỡng tính
- HS: b
5/ Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị bài sau:2’
- Học bài.- Trả lời câu hỏi và bài tập SGK/tr98