Sử 6 tuần 14 15

+ Lập bảng tóm tắt: Những nét chính về đời sống vật chất & tinh thần của cư dân Văn Lang (Gv chuẩn bị ở bảng phụ về các mặt: lương thực, nhà ở,phương tiện đi lại,hình thức nghệ thuậ[r]

Ngày soạn: ……….

Ngày giảng: 6A1………

6A2:……….

6A3……… Tuần 14,15 -Tiết 14

ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN CỦA CƯ DÂN VĂN LANG

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Làm cho HS hiểu thời Văn Lang, người dân Việt Nam đã xây dựng được cho mình một

cuộc sống vật chất và tinh thần riêng, vừa đầy đủ, vừa phong phú tuy còn sơ khai

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện thêm những kỹ năng liên hệ thực tế, quan sát hình ảnh và nhận xét.

* Kĩ năng sống: Rèn kĩ năng tư duy sáng tạo, hợp tác.

3 Thái độ:

- Bước đầu giáo dục lòng yêu nước và ý thức về văn hoá dân tộc.

4, Các năng lực hình thành:

- NL tự học, NL giải quyết vấn đề, NL ghi nhớ sự kiện lịch sử, Nl hợp tác, NL tư duy

II.CHUẨN BỊ

- Thầy: Tranh ảnh (lưỡi cày, trống đồng và hoa văn trang trí trên mặt trống đồng),

một số câu chuyện cổ tích về thời Hùng Vương.Máy tính, máy chiếu

- Trò: Đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan; soạn bài; và

chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên

III- PHƯƠNG PHÁP

- PP: Vấn đáp, thuyết trình, , dạy học nhóm,

- KT: Động não, chia nhóm, trình bày 1 phút

IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

1 Ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ

? Nhà nước Văn Lang được thành lập và được tổ chức như thế nào? Em có nhận xét gì

về tổ chức của nhà nước đầu tiên này?

* Đáp án

* Nhà nước Văn Lang được thành lập:

- Vào khoảng thế kỷ VII Tr.CN thủ lĩnh Văn Lang đã hợp nhất các bộ lạc, tự xưng là Hùng Vương

- Đóng đô ở Bạch Hạc (Việt Trì – Phú Thọ), đặt tên nước là Văn Lang

* Tổ chức nhà nước Văn Lang:

- Chia nước ra 15 bộ

- Đứng đầu nhà nước là Vua, dưới là Lạc Hầu, Lạc Tướng

- Đứng đầu bộ là Lạc Tướng

- Đứng đầu chiềng, chạ là Bồ Chính

- Chưa có luật pháp và quân đội

-> Bộ máy nhà nước còn đơn giản, sơ khai Tuy đơn giản nhưng đây đã là tổ chức chính quyền cai quản cả nước

3 Bài mới (35’)

* Giới thiệu bài:

- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học

- Thời gian: 1 phút

- Hình thức tổ chức: Cả lớp

- PP: thuyết trình

- Kĩ thuật: động não

Nhà nước Văn Lang hình thành trên cơ sở kinh tế, xã hội phát triển.Vậy đời sống vật chất, tinh thần của họ như thế nào? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta đi vào bài học hôm nay.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Hoạt động 1

* Mục tiêu:

- Học sinh biết được sự phát triển nông nghiệp và

các nghề thủ công của cư dân Văn Lang.

* Hình thức tổ chức:

- HĐ cá nhân/ nhóm.

- Thời gian: 8 phút

- PP: Vấn đáp, trực quan, thuyết trình, nhóm

- KT: Động não, chia nhóm

GV: Yêu cầu học sinh đọc phần 1/ SGK

- Cho học sinh quan sát các công cụ hình 33

- GV: Người Lạc Việt lúc đó đã biết trồng lúa

nước và lúa nương

* Gv giao nhiệm vụ cho các nhóm

- Gv chia lớp làm 4 nhóm

- Thời gian 3 phút

- Các nhóm nhận nhiệm vụ, thảo luận báo cáo –

nhóm khác nhận xét bổ sung

- Giáo viên chốt chuẩn kiến thức

Nhóm 1+2:

? Em hãy quan sát công cụ lao động ở hình 33 và

cho biết: Cư dân Văn Lang xới đất để gieo cấy

bằng công cụ gì?

- Lưỡi cày bằng đồng

- GV Văn Lang là một nước nông nghiệp, tuỳ theo

đất đai mà họ có cách gieo cấy trên ruộng hay trên

nương rẫy của mình

- GV: Như vậy nông nghiệp nước ta đã chuyển từ

giai đoạn nông nhiệp dùng cuốc sang nông nghiệp

dùng cày, các công cụ bằng đá đã chuyển sang công

1 Nông nghiệp và các nghề thủ công

cụ bằng đồng Đây là bước tiến dài trong lao động

sản xuất của cư dân Văn Lang

? Trong nông nghiệp, cư dân Văn Lang biết làm

những nghề gì?

- Biết trồng trọt và chăn nuôi

? Trong nông nghiệp, cây nào là cây lương thực

chính?

- Lúa là cây lương thực chính Ngoài ra họ còn

trồng khoai, đậu, cà, bầu, bí…

Nhóm 3+4

? Cư dân Văn Lang đã biết làm những nghề thủ

công gì?

- Làm gốm, dệt vải, lụa, xây nhà, đóng thuyền

? Qua hình 36, 37, 38 em nhận thấy nghề thủ công

nào phát triển nhất thời bấy giờ?

- Nghề luyện kim được chuyên môn hoá cao Làm

được lưỡi cày đồng, trống đồng, vũ khí, thạp đồng,

rèn sắt

? Nghề luyện kim ra đời có ý nghĩa gì?

- Nó tạo ra công cụ sản xuất cho các nghề khác

- GV giải thích thêm: Trống đồng là vật tiêu biểu

cho nền văn minh Văn Lang Kĩ thuật luyện đồng

của người Việt cổ đã đạt đến trình độ điêu luyện, nó

là hiện vật tiêu biểu nhất cho trí tuệ, tài năng và

thẩm mỹ của người thợ thủ công đúc đồng thời bấy

giờ (trong một thời gian dài chúng ta không thể

phục chế trống đồng bằng phương pháp hiện đại, vài

chục năm gần đây chúng ta mới phục chế được

trống đồng bằng phương pháp thủ công (đúc đồng ở

làng Ngũ Xá)

? Theo em, việc tìm thấy trống đồng ở nhiều nơi

trên đất nước ta và ở nước ngoài thể hiện điều gì?

- Đây là thời kì đồ đồng và nghề luyện kim rất

phát triển, cuộc sống định cư của người dân ổn định

hơn, no đủ hơn Họ có cuộc sống văn hoá đồng

nhất

- GV: Trống đồng Đông Sơn được tìm thấy ở

nhiều nơi trên đất nước ta và ở In đô nê xi a, Ma lai

xi a cũng tìm thấy trống đồng có nét giống như

trống đồng Đông Sơn nước ta

Hoạt động 2

- Mục tiêu:

- Học sinh biết được đời sống vật chất của cư dân

Văn Lang

a Nông nghiệp

- Trồng lúa, khoai, đậu, cà, bầu, bí…

- Trồng dâu, chăn tằm

- Đánh cá, nuôi gia súc

b Nghề thủ công

- Làm đồ gốm, dệt vải, lụa, xây nhà, đóng thuyền… phát triển

- Nghề luyện kim được chuyên môn hoá

- Biết rèn sắt

2 Đời sống vật chất của cư dân Văn Lang ra sao?

* Hình thức tổ chức:

- HĐ cá nhân/ nhóm.

- Thời gian: 8 phút

- PP: Vấn đáp, thuyết trình, nhóm.

- KT: Động não, chia nhóm

? Những nội dung cơ bản của đời sống vật chất là

gì?

- Ở, đi lại, ăn uống, mặc

* Gv giao nhiệm vụ cho các nhóm

- Gv chia lớp làm 4 nhóm

- Thời gian 3 phút

- Các nhóm nhận nhiệm vụ, thảo luận báo cáo –

nhóm khác nhận xét bổ sung

- Giáo viên chốt chuẩn kiến thức

Nhóm 1

- Nhà sàn làm bằng gỗ, tre, nứa, lá…

? Tại sao người dân Văn Lang lại ở nhà sàn?

- Chống thú dữ, tránh ẩm thấp

Nhóm 2

- Chủ yếu bằng thuyền

Nhóm 3

- Cơm nếp, cơm tẻ, rau, cà, thịt, cá

? Người Văn Lang mặc những gì?

- Đàn ông đóng khố, đàn bà mặc váy

GV giải thích thêm:

Bởi vì địa bàn của họ sinh sống rất lầy lội,sông ngòi

chằng chịt, cho nên dùng phương tiện bằng thuyền

là thuận lợi hơn cả Ngoài ra họ còn sử dụng voi,

ngựa làm phương tiện đi lại

Nhóm 4

- Thời tiết nóng nực, ẩm thấp, phải lao động trên

đồng ruộng

- GV: Địa bàn sinh sống của họ rất lầy lội sông

ngòi chằng chịt cho nên dùng phương tiện bằng

thuyền là thuận lợi, ngoài ra còn sử dụng voi, ngựa

làm phương tiện đi lại

-> GV chuyển ý: Đời sống vật chất của cư dân Văn

Lang phong phú Vậy đời sống tinh thần có gì đổi

mới chúng ta sang phần 3

Hoạt động 3

Mục tiêu:

- Học sinh biết được đời sống tinh thần của cư dân

Văn Lang.

* Hình thức tổ chức:

- Về ở: nhà sàn mái cong và mái tròn

- Đi lại: chủ yếu bằng thuyền

- Về ăn: cơm, rau, thịt, cá…

- Về mặc: nam đóng khố, nữ mặc váy

3 Đời sống tinh thần của cư dân

- HĐ cá nhân/ nhóm.

- Thời gian: 8 phút

- PP: Vấn đáp, thuyết trình, nhóm

- KT: Động não, chia nhóm, trình bày 1 phút.

* Gv giao nhiệm vụ cho các nhóm

- Gv chia lớp làm 4 nhóm

- Thời gian 3 phút

- Các nhóm nhận nhiệm vụ, thảo luận báo cáo –

nhóm khác nhận xét bổ sung

- Giáo viên chốt chuẩn kiến thức

Nhóm 1

- Chia thành nhiều tầng lớp khác nhau: Vua quan,

nông dân tự do, nô tỳ Sự phân biệt còn chưa sâu

sắc

- Quý tộc:có thế lực, giàu có trong xã hội

- Nông dân tự do:lực lượng chủ yếu nuôi sống xã

hội

- Nô tì: hầu hạ quý tộc

Nhóm 2

- Tổ chức lễ hội, vui chơi, ca hát, nhảy múa, đua

thuyền

Nhóm 3

- Trống đồng, chiêng, khèn

- GV: Trống đồng là hiện vật tiêu biểu của văn

minh Văn Lang, trên trống đồng có nhiều hoa văn

thể hiện sinh hoạt vật chất và tinh tinh thần của cư

dân Lạc Việt

- Chính giữa mặt trống là một ngôi sao nhiều

cánh tượng trưng cho Mặt Trời

- Trống đồng còn được coi là '' Trống sấm" người

ta đánh trống đồng để cầu nắng, cầu mưa đó là

những nghi lễ của cư dân nônh nghiệp trồng lúa

nước

? Nhìn vào hình 38 em thấy gì?

- Cách ăn mặc của người Văn Lang Họ đang

múa hát rất vui vẻ Cầu cho mưa thuận gió hoà, có

nhiều người cầm vũ khí để chống giặc ngoại xâm

?Ngày Tết chúng ta thường làm bánh gì ? Điều đó

nói lên điều gì ?

- Bánh chưng, bánh giầy->tượng trưng cho ý nghĩa

mặt đất và bầu trời

? Người Văn Lang đã có tín ngưỡng gì ?

- Thờ cúng các lực lượng tự nhiên: Mặt trời, Mặt

trăng, đất, nước… chôn người chết

Văn Lang có gì mới ?

- Tổ chức lễ hội, vui chơi: + Nhảy múa, hát ca… + Đua thuyền, giã gạo…

? Các truyện '' Trầu cau'', '' Bánh chưng, bánh

giầy'' cho ta biết thời Văn Lang có những phong

tục gì?

- GV: Họ chôn người chết trong quan tài, thạp,

bình, kèm theo công cụ, đồ trang sức

Nhóm 4 - Xã hội chia thành nhiều tầng lớp khác nhau, tổ chức lễ hội, có khiếu thẩm mĩ cao

- GV: Đời sống vật chất, tinh thần hoà quyện vào nhau tạo nên tính chất cộng đồng sâu sắc trong con người Lạc Việt Đây là quốc gia đầu tiên của nước ta, đời sống tinh thần phong phú chúng ta cần giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc ? Hãy cho biết những điểm mới trong đời sống tinh thần của cư dân Văn Lang ? - Xã hội chia thành nhiều tầng lớp - Biết tổ chức lễ hội - Có khiếu thẩm mỹ cao - Tín ngưỡng: + Thờ cúng các lực lượng tự nhiên + Chôn người chết cùng công cụ, đồ trang sức - Có khiếu thẩm mỹ cao -> Tạo nên tình cảm cộng đồng sâu sắc 4 Củng cố (2’) PP vấn đáp Giáo viên gọi học sinh trả lời những câu hỏi cuối bài: 1 Điểm lại những nét chính trong đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang qua nơi ở ăn mặc, phong tục, lễ hội, tín ngưỡng? 2 Em hãy mô tả trống đồng thời kì Văn Lang? 5 Hướng dẫn về nhà (3’) PP thuyết trình - Học bài kỹ, làm bài tập trong sách thực hành Tìm hiểu bài mới : Nước Âu Lạc + Suy nghĩ & tự trả lời những câu hỏi sgk đọc truyện cổ tích: thần,Mị châu-Trọng Thủy + Lập bảng tóm tắt: Những nét chính về đời sống vật chất & tinh thần của cư dân Văn Lang (Gv chuẩn bị ở bảng phụ về các mặt: lương thực, nhà ở,phương tiện đi lại,hình thức nghệ thuật,thờ cúng để hướng dẫn cho học sinh ) V/ RÚT KINH NGHIỆM