Chúng ta có thể tự hào về bề dày lịch sử truyền thống dân tộc truyền thống yêu nước, truyền thống " tôn sư trọng đạo" được đề cập trông 2 câu chuyện trên đã giúp ch[r]
Trang 1TUẦN 7
Ngày soạn: Tiết 7
Bài 7: KẾ THỪA VÀ PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG
TỐT ĐẸP CỦA DÂN TỘC(Tiết 1)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu được thế nào là truyền thống tốt đẹp của dân tộc và 1 số truyền thống của dânn tộc Việt Nam
2 Kĩ năng.
- Biết phân biệt truyền thống tốt đẹp của dân tộc với phong tục, tập quán, thói quen lạc hậu cần xoá bỏ
- Có kỹ năng phân tích, đánh giá những quan niệm, thái độ, cách ứng xử khác nhau liên quan đến các giá trị truyền thống
3 Thái độ
- Có thái độ tôn trọng, bảo vệ, gìn giữ truyền thống tốt đẹp của dân tộc
- Biết phê phán đối với những thái độ và việc làm thiếu tôn trọng hoặc xa rời truyền thống
4 Năng lực
- Năng lực tự học : Tự giác chuẩn bị bài theo sự hướng dẫn của GV
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực hợp tác
- Tự nhận thức về giá trị của bản thân, tự chịu trách nhiệm về các hành vi và việc làm của bản thân, thực hiện trách nhiệm công dân với cộng đồng, đất nước, tự điều chỉnh hành vi phù hợp với pháp luật và chuẩn mực đạo đức xã hội
II Chuẩn bị:
1 Chuẩn bị của thầy: Ca dao, tục ngữ, câu chuyện nói về chủ đề, những tình
huống, trường hợp có liên quan đến chủ đề trong thực tế
2 Chuẩn bị của trò: Giấy khổ lớn và bút dạ, sưu tầm ca dao, tục ngữ nói về chủ
đề
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học:
1 Phương pháp dạy học:
- Đàm thoại, thuyết trình, nghiên cứu trường hợp điển hình, giải quyết vấn đề, chơi trò chơi
2 Kĩ thuật dạy học: động não, thảo luận nhóm, trình bày một phút, hỏi và trả lời,
IV Tiến trình giờ dạy - giáo dục
1 Ổn định tổ chức(1’)
Lớp Ngày dạy Tên học sinh vắng Bài tập về nhà
Trang 29A Học thuộc bài ( KN),BT
2 Kiểm tra bài cũ(5’):
? Hợp tác là gì? Nguyên tắc của hợp tác ? Làm bài tập 2 (sgk-23)
Gợi ý: - Hợp tác là cùng chung sức làm việc, hỗ trợ lẫn nhau trong các công việc, lĩnh vực nào đó vì lợi ích chung
- Nguyên tắc hợp tác:
+ Dựa trên cơ sở bình đẳng
+ Hai bên cùng có lợi
+ không làm hại đến lợi ích người khác
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Khởi động 1’
- Mục đích: Giới thiệu bài, tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS
- Phương pháp, kĩ thuật : thuyết trình
- Giáo viên sử dụng 3 bức tranh miêu tả 3 nghề
+ Thổ cẩm
+ Đông hồ
+ Nông trường trồng cà phê
? Đây là truyền thống gì của dân tộc ta
- Học sinh trả lời
- Giáo viên : Truyền thống nói chung và truyền thống nói riêng, lao độg cần cù là giá trị tinh thần, vật chất vô giá của dân tộc ta Để hiểu rõ
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài 12’
- Mục đích: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần đặt vấn đề
- Phương pháp: đàm thoại, thuyết trình, thảo luận nhóm
- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút, giao nhiệm vụ, trình bày nhiệm vụ
- Gọi học sinh đọc 2 tình huống sgk
(23-24)
- Giáo viên tổ chức thảo luận nhóm: (3
nhóm)
+ Học sinh cử đại diện nhóm và thư kí
+ Thư kí ghi ý kiến nhóm lên bảng, phiếu
I Đặt vấn đề
- Tình huống 1
- Tình huống 2
1 Bác Hồ nói về lòng yêu nước.
Trang 3học tập.
- Giáo viên giao câu hỏi cho nhóm
Nhóm 1
? Câu 1: Lòng yêu nước của dân tộc ta
thể hiện như thế nào qua lời của Bác
Hồ?
- Lòng yêu nước thể hiện:
+ Tinh thần yêu nước sôi nổi, kết thành làn
sóng mạnh mẽ, to lớn Nó lướt qua mọi sự
nguy hiểm, khó khăn Nó nhấn chìm lũ bán
nước và lũ cướp nước
+ Thực tiễn đã chứng minh điều đó:
Trong quá khứ lịch sử: Các cuộc kháng
chiến vĩ đại của dân tộc: Bà Trưng, Bà
Triệu, Trần Hưng Đạo
Trong k/c chống kháng chiến chống Mỹ:
Các chiến sỹ ngoài mặt trận, các công
chức ở hậu phương, phụ nữ cũng tham gia
kháng chiến, các Bà Mẹ anh hùng, người
dân thi đua sản xuất
? Câu2: Tình cảm và việc làm trên là
biểu hiện của truyền thống gì?
- Những tình cảm những việc làm tuy khác
nhau nhưng đều giống nhau ở lòng yêu
nước nồng nà và biết phát huy truyền
thống yêu nước
Nhóm 2
Câu 1: Cụ Chu Văn An là người như thế
nào?
- Cụ Chu Văn An là một nhà giáo nổi tiếng
ở đời Trần
- Cụ có công đào tạo những nhân tài cho
đất nước
- Học trò của cụ nhiều người là nhân vật
nổi tiếng
- Giáo viên bổ sung: Phạm Sư Mạnh là học
trò của cụ Chu Văn An, giữ chức hành
khiển (1 chức quan to)
? Câu 2: Nhận xét của em về cách cư sử
- Lòng yêu nước thể hiện:
+ Tinh thần yêu nước sôi nổi, kết thành làn sóng mạnh mẽ to lớn Nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn Nó nhấn chìm lũ bán nước và
lũ cướp nước + Thực tiễn đã chứng minh điều đó: Trong quá khứ lịch sử
Trong k/c chống kháng chiến chống Mỹ
2 Chuyện về một người thầy:
- Cụ Chu Văn An là một nhà giáo nổi tiếng ở đời Trần
- Cụ có công đào tạo những nhân tài cho đất nước
- Học trò của cụ nhiều người là nhân vật nổi tiếng
Trang 4của học trò cũ với thầy giáo Chu Văn
An? Cách cư sử đó biểu hiện truyền
thống gì?
- Học trò cũ của cụ tuy làm chức quan to
vẫn cùng bạn đến mừng sinh nhật thầy Họ
cư sử đúng một người học trò kính cẩn, lễ
phép, khiêm tốn tôn trọng thầy giáo cũ
- Cách cư xử của học trò Chu văn An thể
hiện truyền thống Tôn sư trọng đạo" của
dân tộc ta
Giáo viên nêu hành vi của học trò cũ của
cụ Chu Văn An
+ Đứng giữa sân vái chào nhà
+ Chào to kính cẩn
+ Không dám ngồi sập
+ Xin ngồi ghế kế bên, trả lời cặn kẽ mọi
việc
Nhóm 3
? Qua 2 câu chuyện trên, em có suy nghĩ
gì về những truyền thống tốt đẹp của dt
ta?
+ Lòng yêu nước của dân tộc ta là truyền
thống quý báu đó là truyền thống yêu nước
giữ mãi đến ngày hôm nay
+ Biết ơn kính trọng thầy cô dù mình là ai,
đó là truyền thống "Tôn sư trọng đạo" của
dân tộc ta Đồng thời tự thấy cần phải rèn
luyện những đức tính như học trò của cụ
Chu Văn An
Giáo viên kết luận : Dân tộc Việt Nam
có truyền thống lâu đời, Với mấy nghìn
năm văn hiến Chúng ta có thể tự hào về
bề dày lịch sử truyền thống dân tộc truyền
thống yêu nước, truyền thống " tôn sư
trọng đạo" được đề cập trông 2 câu chuyện
trên đã giúp chúng ta hiểu về tư tưởng của
dân tộc và đó là truyền thống mang tích
chất tích cực Tuy nhiên chúng ta cân hiểu
rõ truyền thống thường mang tính tiêu cực
và thái độ của chúng ta như thế nào?
- Bài học + Lòng yêu nước của dân tộc ta là truyền thống quý báu đó là truyền thống yêu nước giữ mãi đến ngày hôm nay
+ Biết ơn kính trọng thầy cô dù mình là ai, đó là truyền thống "Tôn
sư trọng đạo" của dân tộc ta
Trang 5- Giáo viên tổ chức thảo luận
? Theo em, bên cạnh truyền thống dân tộc mang ý nghĩa tích cực còn có truyền thống, thói quen, lối sống tiêu cực không? Nêu 1 vài ví dụ minh hoạ?
- Giáo viên liệt kê các ý kiến của học sinh lên bảng ( theo mẫu)
- Truyền thống
yêu nước
- Truyền thống
đạo đức
- ruyền thống
đoàn kết
- Truyền thống cầ
cù lao động
- Tôn sư trọng
đạo
- Phong tục tập
quán lành mạnh
- Tập quán lạc hậu
- Nếp nghĩ, lối sống tuỳ tiện
- Coi thường pháp luật
- Tư tưởng địa phương hẹp hòi
- Tục lệ ma chay, cưới xin, lễ hội lãng phí, mê tín dị đoan
? Em hiểu thế nào là phong tục, hủ tục?
+ Những yếu tố truyền thống tốt thể hiện sự lành mạnh và là phần chủ yếu gọi
là phong tục
+ Ngược lại, truyền thống không tốt, không phải là chủ yếu gọi là hủ tục
? Chúng ta cần làm gì để kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc?
- Kế thừa và phát huy truyền thống dân tộc là: Trân trọng, bảo vệ, tìm hiểu, học tập, thực hành giá trị truyền thống để các, cái đẹp của truyền thống phát triển và toả sáng
- Giáo viên giải thích:
+ Kế thừa và phát huy truyền thống dân tộc cần có nguyên tắc, đó là chọn lọc, tránh và loại bỏ những hủ tục
Trang 6+ Kế thừa, phát huy truyền thống dân tộc
là giữ gìn bản sắc dân tộc đồng thời học
hỏi tinh hoa văn hoá nhân loại Mối dân
tộc muốn phat huy cần giao lưu học hỏi và
tôn trọng truyền thống các dân tộc khác để
làm giàu và bổ sung cho dân tộc mình
+ Tuy nhiên học hỏi cũng cần có sự chọn
lọc, tránh chạy theo cái lạ, mốt, kệch cỡm
phủ nhận quá khứ
Ví dụ:
+ Truyền thống thờ cúng tổ tiên
+ Truyền thống áo dài Việt Nam
+ Truyền thống ẩm thực Việt Nam
+ Truyền thống hát những làn điệu dân ca
+ Giao lưu văn hoá với các nước
+ Giao lưu thể thao
+ Giao lưu du lịch
+ Tổ chức Festival âm nhạc: Na-uy- Ấn
Độ - Việt Nam
Giáo viên tổ chức học sinh thảo luận nhóm
Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung bài học
15’
- Mục đích: HS biết khái quát thành nội
dung bài học
- Phương pháp: vấn đáp, trực quan, giải
quyết vấn đề, thảo luận nhóm, chơi trò
chơi
- Kĩ thuật: trình bày một phút, hỏi và trả
lời, giao nhiệm v ụ, hoàn thành nhiệm vụ.
Nhóm 1
? Truyền thống là gì?
- Giá trị tinh thần như : Tư tưởng, đức tinh,
lối sống, cách ứng xử tốt đẹp
Nhóm 2
? Dân tộc Việt Nam có những truyền
II Nội dung bài học
1 Khái niệm truyền thống
- Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là những giá trị tinh thần hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác
2 Dân tộc ta có những truyền thống:
+ Yêu nước + Đoàn kết + Nhân nghĩa + Cần cù lao động + Hiếu học
+ Tôn sư trọng đạo + Hiếu thảo
+ Truyền thống văn hóa (các tập quán tốt đẹp )
+ Nghệ thuật(tuồng, chèo, các làn điệu dân ca )
Trang 7thống gì?
- Giáo viên bổ sung: yêu nước, Chống
ngoại xâm, nhân nghĩa, cần cù lao dộng,
hiếu cha mẹ, kính thầy mến bạn kho
tàng văn hóa, áo dài Việt Nam, tuồng
chèo, dân ca
? Có ý kiến cho rằng ngoài truyền thống
đánh giặc ra, dân tộc ta có truyền thống gì
đáng tự hào đâu? Em có đồng ý với ý kiến
trên không ? Vì sao?
HS: - Em không đồng ý với ý kiến đó Vì
ngoài truyền thống đánh giặc, dt ta còn có
rất nhiều truyền thống tốt đẹp khác như:
đoàn kết, nhân ái, cần cù lao động
4 Củng cố - luyện tập(5’)
- Giáo viên kết luận bài : Truyền thống dân tộc do giới thiệu trong bài là giá trị tư tưởng được hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc Kế thừa và phát huy truyền thống là bảo tồn, giữ gìn những giá trị tốt đẹp đồng thời giao lưu học hỏi tinh hoa của nhân loại để làm giàu cho truyền thống của chúng ta
? Em hãy kể những truyền thống tốt đẹp ở địa phương em?
HS: - Đi lễ đền chùa cầu cho quốc thái dân an; các lễ hội tưởng nhớ các vị anh hùng dân tộc
- Giáo viên tổ chức học sinh chơi trò tiếp sức : ( Nêu các câu ca dao, bài thơ, bài hát nói về truyền thống dân tộc)
5 Hướng dẫn học bài ở nhà(3’):
- Về nhà học bài đầy đủ, lấy dẫn chứng minh hoạ
- Bài tập về nhà: 1,2 ( sgk 25- 26)
- Đọc , tìm hiểu tiếp phần II, III của bài 7
+ Ý nghĩa của việc kế thừa và phát truyền thống dt
+ Chúng ta phải làm gì để kế thừa và phát truyền thống dt
V Rút kinh nghiệm