Đó là tâm trạng bỡ ngỡ và những cảm giác mới mẻ của nhân vật “ tôi ” trong ngày đầu tiên đi học.. - Cốt truyện được xây dựng theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi cùng bao kỉ niệm, cảm xú
Trang 1ÔN TẬP VỀ VĂN BẢN TRUYỆN KÝ HIỆN ĐẠI Bài 1 : Văn bản : “ TÔI ĐI HỌC” ( Thanh Tịnh )
I Những nét chính về tác giả và tác phẩm
1 Tác giả
- Thanh Tịnh (11.12.1911 – 17.7.1988) tại Hà Nội, tên thật là Trần Văn Ninh, lên 6 tuổi đổi tên là Trần Thanh Tịnh
- Quê hương : ở xóm Gia Lạc, ven sông Hương, ngoại ô thành phố Huế (Mảnh đất quê hương với thiên nhiên thơ mộng, với những câu Nam Ai, Nam Bình, với điệu hò mái nhì, mái đẩy trên sông đã ảnh hưởng đến tâm hồn sáng tác thơ văn của ông)
- Từ 1933 bắt đầu đi làm, lúc đầu ông làm hướng dẫn viên du lịch rồi chuyển vào nghề dạy học Đây là thời gian ông bắt đầu sáng tác văn chương
- Trước năm 1946 ông vừa dạy học, vừa làm thơ Ông có mặt ở trên nhiều lĩnh vực : Thơ, truyện dài, ca dao, bút ký nhưng thành công hơn cả là truyện ngắn
- Chủ đề sáng tác của Thanh Tịnh thường hướng về làng quê, niềm đồng cảm với những con người mộc mạc, đằm thắm Truyện ngắn của ông nhìn chung toát lên một tình cảm êm dịu, trong trẻo Thơ, văn của ông nhẹ nhàng mà thấm sâu, mang dư vị man mác buồn thương, vừa ngọt ngào, vừa quyến luyến
- Với gần 60 năm cầm bút, ông đã để lại một sự nghiệp khá đồ sộ như :
+ Về thơ: Hận chiến trường( 1937 ), Đi từ giữa một mùa sen (tập truyện thơ 1973 )
…
+ Về truyện: Quê mẹ (1941); Chị và em(1942), Ngậm ngải tìm trầm (1943), Xuân và Sing(1944 )…
2 Tác phẩm:
- Thể loại : Truyện ngắn ( viết dưới dạng hồi ký)
- Phương thức biểu đạt chính : Tự sự (kết hợp miêu tả và biểu cảm)
- Xuất xứ : In trong tập truyện ngắn Quê mẹ ( 1941 )
- Kết cấu : Bằng một ngòi bút giàu chất thơ, tác giả đã diễn tả những kỷ niệm của buổi tựu trường đầu tiên trong đời Đó là tâm trạng bỡ ngỡ và những cảm giác mới
mẻ của nhân vật “ tôi ” trong ngày đầu tiên đi học Truyện được kết cấu theo dòng
hồi tưởng của nhân vật “ tôi ”
- Cốt truyện được xây dựng theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi cùng bao kỉ niệm, cảm xúc nhẹ nhàng mà sâu lắng về một khoảnh khắc đầy đáng nhớ trong cuộc đời: buổi tựu trường đầu tiên
* Những giá trị đặc sắc về Nội dung và nghệ thuật :
- Truyện ngắn Tôi đi học của Thanh Tịnh không chứa đựng nhiều sự kiện và nhân vật, không có những xung đột mâu thuẫn xã hội mà giàu chất trữ tình êm dịu, trong trẻo Truyện được cấu trúc theo dòng hồi tưởng của nhân vật “tôi” về buổi tựu trường đầu tiên
- Toàn bộ tác phẩm là “ những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường’’ của nhân vật tôi Nó gần như tự truyện, vừa nhẹ nhàng, vừa man mác vừa ngọt ngào quyến luyến những dư vị buồn thương của kỉ niệm đầu đời Qua dòng hồi tưởng ấy, Thanh Tịnh diễn tả những cảm giác, tâm trạng theo trình tự thời gian, không gian của buổi tựu trường đầu tiên trong đời
Trang 2- Theo dòng hồi tưởng của nhân vật, những cảm xúc, tâm trạng của tác giả Thanh Tịnh được diễn tả rất sinh động: sự hồi hộp, băn khoăn lo lắng, thậm chí có cả tiếng khóc, đôi chút tiếc nuối vẩn vơ, vừa náo nức, hân hoan, vừa e dè, bỡ ngỡ… Tác giả
đã khơi gợi lại những rung cảm sau xa trong tâm hồn bạn đọc bởi trong cuộc đời, ai cũng từng trải qua những cảm xúc, tâm trạng tương tự
- Tác phẩm có ý nghĩa đối với tất cả mọi người bởi nó đã ghi lại một trong những thời điểm đáng nhớ nhất trong cuộc đời mỗi con người - buổi tựu trường đầu tiên với bao kỷ niệm trong sáng, tinh khôi của tuổi học trò
- Tôi đi học kết hợp hài hoà, nhuần nhuyễn giữa tự sự với trữ tình, miêu tả với biểu cảm Đây chính là nguyên nhân cơ bản tạo nên sức cuốn hút của tác phẩm Trên dòng hồi tưởng, thuật chuyện giàu cảm xúc, nhân vật tôi đã bộc lộ tâm trạng, cảm giác thật chân thành, tha thiết Bởi thế Tôi đi học gieo vào lòng người đọc bao nỗi niềm bâng khuâng, bao rung cảm nhẹ nhàng, trong sáng Hình thức hồi tưởng, thuật kể từ ngôi thứ nhất càng tạo nên tính gần gũi, chất trữ tình đậm đà cho văn bản
II/ LUYỆN TẬP
Câu 1 : Nêu diễn biến các sự việc trong văn bản Tôi đi học của Thanh Tịnh ?
1 Tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên
a Trên đường tới trường:
- Là buổi sớm đầy sương thu và gió lạnh chú bé cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn trong chiếc áo vải dù đen dài – Lòng chú tưng bừng, rộn rã khi được mẹ âu yếm nắm tay dắt di trên con đường dài và hẹp – Cậu bé cảm thấy mình xúc động, bỡ ngỡ, lạ lùng – Chú suy nghĩ về sự thay đổi – Chú bâng khuâng thấy mình đã lớn
b Tâm trạng của cậu bé khi đứng trước sân trường
- Ngạc nhiên, bỡ ngỡ, vì sân trường hôm nay thật khác lạ, đông vui quá - Nhớ lại trước đâythấy ngôi trường cao ráo sạch sẽ hơn các nhà trong làng Nhưng lần này lại thấy ngôi trường vừa xinh xắn, oai nghiêm đĩnh đạc hơn – Chú lo sợ vẩn vơ, sợ hãi khép nép bên người thân – Chú cảm thấy trơ trọi, lúng túng, vụng về – Khi nghe ông đốc gọi tên, chú bé giật mình, lúng túng , tim như ngừng đập oà khócnức
nở
c Tâm trạng của cậu bé khi dự buổi học đầu tiên
- Khi vào lớp học, cảm xúc bâng khuâng, hồi hộp dâng lên man mác trong lòng cậu Cậu cảm thấy một mùi hương lạ bay lên Thấy gì trong lớp cũng lạ lạ hay hay rồi nhìn bàn ghế rồi lạm nhận đó là của mình
2 Hình ảnh người mẹ
- Hình ảnh người mẹ là hình ảnh thân thương nhất của em bé trong buổi tựu trường Người mẹ đã in đậm trong những kỷ niệm mơn man của tuổi thơ khiến cậu bé nhớ mãi Hình ảnh người mẹ luôn sánh đôi cùng nhân vật tôi trong buổi tựu trường Khi thấy các bạn mang sách vở, tôi thèm thuồng muồn thử sức mình thì người mẹ cúi đầu nhìn con, cặp mắt âu yếm, giọn nói dịu dàng “thôi để mẹ cầm cho ” làm cậu bé
vô cùng hạnh phúc Bàn tay mẹ là biểu tượng cho tình thương, sự săn sóc động viên khích lệ Mẹ luôn đi sát bên con trai , lúc thì cầm tay, mẹ đẩy con lên phía trước , lúc bàn tay mẹ nhẹ nhàng xoa mái tóc của con
Trang 3
Câu 2: Từ văn bản Tôi đi học của Thanh Tịnh, em hãy tự kể về kỷ niệm ngày đầu tiên đi học của em ở mái trường tiểu học?
Dàn bài 1
a Mở bài :
- Giới thiệu về ngày tựu trường đầu tiên dưới mái trường tiểu học của em
- Lý do hồi tưởng và kể lại: Ấn tượng sâu đậm về buổi tựu trường đó
b Thân bài :
- Những kỉ niệm có thể được kể theo trình tự: (Thời gian, không gian hoặc Diễn biến tâm trạng)
+ Những chuẩn bị của em và gia đình cho ngày đầu tiên đi học;
+ Khi đi trên đường đến trường;
+ Khi đứng trên sân trường;
+ Khi xếp hàng cùng các bạn;
+ Khi nhận thầy, cô giáo chủ nhiệm, nhận lớp;
+ Khi lần đầu tiên bước vào lớp;
+ Khi ngồi vào ghế trong lớp học bài đầu tiên
+ Mỗi kỉ niệm để lại ấn tượng cảm xúc sâu đậm được trình bày thành một đoạn
c Kết bài : Cảm xúc của bản thân về ngày đầu đi học Lời tự hứa của em
Dàn ý 2
a Mở bài
- Cảm nhận chung: Trong đời học sinh, ngày đầu tiên đi học bao giờ cũng để lại dấu
ấn sâu đậm nhất
b Thân bài
- Đêm trước ngày khai trường: Em chuẩn bị đầy đủ sách vở, quần áo mới; Tâm trạng nôn nao, háo hức lạ thường
- Trên đường đến trường
+ Tung tăng đi bên cạnh mẹ, nhìn thấy cái gì cũng thấy đẹp đẽ, đáng yêu( bầu trời, mặt dất, con đường, cây cối, chim muông )
+ Thấy ngôi trường thật đồ sộ, còn mình thì quá nhỏ bé
+ Ngại ngùng trước chỗ đông người
+ Được mẹ động viên nên mạnh dạn hơn đôi chút
- Lúc dự lễ khai trường
+ Tiếng trống vang lên giòn giã, thúc giục
+ Lần đầu tiên trong đời, em được dự một buổi lễ long trọng và trang ngghiêm như thế
+ Ngỡ ngàng và lạ lùng trước khung cảnh ấy
+ Vui và tự hào vì mình đẫ là học sinh lớp một
+ Rụt rè làm quen với các bạn mới
c Kết bài
- Cảm xúc của em: Cảm thấy mình đã lớn Tự nhủ phải chăm ngoan, học giỏi để cha
mẹ vui lòng
Những ý chính cần kể:
1 Lý do, nguyên nhân khơi gợi kỷ niệm của em
- Dòng hồi tưởng được khơi gợi một cách tự nhiên, hợp lý “ Hằng năm cứ vào cuối thu tựu trường”
Trang 4Những biến chuyển của đất trời sang thu đã làm cho người ta bâng khuâng, hoài niệm, xúc động nhớ về dĩ vãng Từ hiện tại đánh thức quá khứ, em đã nhìn thấy hình ảnh chính mình qua hình ảnh những em nhỏ đang đi học
- Những lí do đó khẳng định kỷ niệm về ngày tựu trường đầu tiên đã in đậm và neo đậu bền chặt trong tâm trí em Mỗi lần nhớ về kỷ niệm đó em đều có cảm giác mơn man, êm ái, nhẹ nhàng
2 Tâm trạng của em
* Tâm trạng của em khi được bố hoặc mẹ(người thân) đưa trên đường đến trường
- Nhớ những kỷ niệm ngày đầu tiên đi học mà em lại nhớ những cảm giác trong sáng
để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng mình: “ Với tôi những cảm giác trong sáng ấy như những giọt sương ban mai long lanh đọng trên cành lá ” HS có thể sử dụng nghệ
thuật so sánh và nhân hoá, để khẳng định nỗi nhớ của mình về ngày đầu tiên đi học là bất biến theo thời gian Dù thời gian có đi qua bao lâu nhưng mỗi lần nhớ lại vẫn còn thấm đẫm cảm xúc
- Tâm trạng đó được gắn với thời gian và không gian cụ thể
+ Trên đường đến trường :“ Buổi sáng hôm ấy, một buổi sáng mùa thu dịu mát, mẹ dắt tay em trên con đường làng quen thuộc” Cảnh vật hôm nay thật tươi đẹp (miêu tả quanh cảnh xung quanh)
+ Thấy mọi vật xung quanh đều vui tươi, rộn rã như nâng bước chân em
+ Thấy mình chững chạc đứng đắn hơn trong bộ quần áo mới
=>Khi miêu tả chú ý thể hiện sự thay đổi về nhận thức, đánh dấu sự trưởng thành của
em, một sự kiện quan trọng trong suy nghĩ và cuộc đời
=> Vì tôi đi học có nghĩa là đồng nghĩa với sự lớn lên về nhận thức Những hành động đó đều biểu đạt tâm trạng hồi hộp , mới mẻ của nhân vật tôi
* Tâm trạng nhân vật tôi khi đứng trên sân trường và khi được gọi tên vào lớp
- Khi đứng trên sân trường, em nhìn ngắm ngôi trường và mọi người ( miêu tả cảnh sân trường) em cảm thấy rụt rè, e sợ , bởi còn lạ lẫm
=>Bước vào cổng trường là thế giới tri thức kỳ diệu mới mẻ đầy hấp dẫn, là một quãng trời rộng lớn mà các cậu học trò mới chỉ là những chú chim non vừa thèm muốn được tung cánh bay vào quãng trời rộng ấy nhưng còn e sợ, ngập ngừng
- Nghe tiếng trống tập trung => tiếng trống đầu tiên khua động tâm hồn em Tiếng trống vang lên là sự giao hoà giữa quá khứ và hiện tại Nó chấm dứt quãng thời gian
tự do với những trò chơi tuổi thơ và tiếng trống còn mở ra hiện tại : Sắp phải rời xa người thân và vào lớp học
- Thấy giật mình, lúng túng khi được gọi tên Trong tâm trí em cũng như bạn bè cùng trang lứa, đây là thời khắc có ý nghĩa hết sức quan trọng Lần đầu tiên em thấy xa người thân,
- Hình ảnh em khóc khi phải từng bước theo bạn vào lớp là một hình ảnh đầy cảm động và có ý nghĩa sâu sắc Đó là giọt nước mắt của sự trưởng thành Bước vào cổng trường là lớn lên về nhận thức Nhưng nỗi sợ hãi ban đầu cũng nhanh chóng qua đi khi được thầy cô giáo động viên an ủi
* Tâm trạng của nhân vật tôi khi vào lớp học
- Em thấy cái gì cũng cũng lạ, sau đó quen dần
- Lần đầu tiên em cảm nhận được thế giới tri thức mà mình và các bạn đang được bước vào, đó là niềm mong ước của hàng triệu trẻ em trên thế giới Trước mắt em là những chân trời rộng mở đang chờ đợi
- Dòng chữ “ Tôi đi hoc” vừa khép lại thế giới mới , một bầu trời mới , một tâm trạng
mới , một giai đoạn mới trong cuộc đời, khắc sâu kỷ niệm đó trong lòng, dù thời gian
Trang 5năm tháng có phủ mờ tất cả thì kỷ niệm ngày đầu đi học vẫn gọi về trong tâm hồn
Đó cũng là trách nhiệm của mình trước cuộc đời
Câu 3: Trong truyện ngắn Tôi đi học nhà văn đã dùng phép so sánh để làm nổi bật tâm trạng của nhân vật Em hãy tìm và phân tích tác dụng của những câu văn có sử dụng phép so sánh ?
Gợi ý
- Trong tác phẩm tác giả Thanh Tịnh đã nhiều lần dùng hình ảnh so sánh:
- Các hình ảnh so sánh chính xác, gợi cảm, diễn tả tâm trạng của nhân vật rất tinh tế, nhẹ nhàng mà sâu sắc, vừa thể hiện tâm trạng hồn nhiên, trong sáng của nhân vật vừa thể hiện được cảnh thiên nhiên tươi sáng, trong trẻo=>góp phần làm cho câu văn trở nên nhẹ nhàng, phù hợp việc thể hiện dòng cảm xúc thấm đẫm kỉ niệm thơ ngây
Trong truyện ngắn “Tôi đi học” có 12 lần Thanh Tịnh sử dụng biện pháp nghệ
thuật tu từ so sánh Hãy chỉ ra
T
SS Sự vật được so sánh
1 Những cảm giác trong sáng ấy
nảy nở trong lòng tôi
như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa
bầu trời quang đãng
2 Tôi không lội qua sông thả diều
và không đi ra đồng nô đùa
như như
thằng Quý thằng Sơn nữa
3 ý nghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi
nhẹ nhàng
như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi
4 Nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng
5 Trường Mĩ Lí trông xinh xắn và
oai nghiêm
như cái đình làng
6 Sân nó rộng, mình nó cao như trong những buổi trưa hè đầy vẵng lặng
như
mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân
Con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ
9 Những cậu bé vụng về lúng túng như tôi
10 Hết co một chân, các cậu lại
duỗi mạnh
như đá một của ban tưởng tượng
11 Tôi cảm thấy như quả tim tôi ngừng đập
12 Tôi chưa lần nào thấy xa mẹ tôi như lần này
Câu 4: Phân tích sự kết hợp giữa kể, tả với bộc lộ cảm xúc trong tác phẩm “Tôi
đi học”?
Gợi ý
- Các yếu tố: kể, tả, biểu cảm được trình bày đan xen trong văn bản(kể là yếu tố chủ yếu)
+ Kể: diễn biến câu chuyện lần đầu tiên đi học
Trang 6+ Miêu tả: cảnh trên đường, sân trường
+ Biểu cảm: tâm trạng khi lần đầu tiên đi học
=> Sự kết hợp hài hoà giữa tự sự với trữ tình, giữa miêu tả với bộc lộ cảm xúc, cảm giác đã tạo nên vẻ cuốn hút, hấp dẫn riêng của “Tôi đi học”Trên dòng hồi tưởng, thuật, kể, nhân vật “tôi” bộc lộ tâm trạng, cảm giác thật chân thành, thiết tha Bởi thế
“Tôi đi học” gieo vào lòng người đọc bao nỗi niềm bâng khuâng, bao rung cảm nhẹ nhàng, trong sáng Hình thức hồi tưởng, thuật kể từ ngôi thứ nhất càng tạo nên tính gần gũi, chất trữ tình đậm đà cho văn bản
Câu 5: Phân tích tâm trạng của nhân vật tôi trong ngày đầu đi học ?
A-Mở bài
- Giới thiệu về Thanh Tịnh và tác phẩm “ Tôi đi học”: Là tác phẩm tiêu biểu của
nhà văn, ghi lại 1 kỉ niệm đẹp của ngày đầu tiên đi học Vì vậy xuát hiện đã trên 60
năm nhưng tác phẩm vẫn như còn mới trong lòng mỗi con người ( neo đậu trong lòng mỗi con người những kỉ niệm)
- Dòng cảm xúc và tâm trạng của nhân vật Tôi cũng chính là dòng cảm xúc và tâm trạng của bất kì ai đã từng một thời cắp sách đến trường
B-Thân bài
*Giới thiệu hoàn cảnh xuất hiện dòng cảm xúc: Dòng cảm xúc được khơi gợi từ không gian mùa thu êm đềm với hình ảnh “ lá rụng, đám mây bàng bạc, những em bé nép bên mẹ ”
=>Đánh thức những sâu thẳm trong tâm hồn của nhân vật Tôi những kỉ niệm, quá khứ được gọi về
+ Bằng các câu văn “ Hàng năm”, “ Tôi quên sao được” ( câu khẳng định) diễn tả sức sống lâu bền của kỉ niệm, khẳng định kỉ niệm đầu tiên đi học, nó trường tồn, vĩnh cửu với thời gian
+ Mỗi lần sống lại những kỉ niệm, nhân vật Tôi “ mơn man, náo nức” ( sử dụng từ láy)
=> Bộc lộ cảm xúc êm ái, nhẹ nhàng khi nhớ về kỉ niệm
*Phân tích tâm trạng của nhân vật Tôi
1-Tâm trạng của nhân vật Tôi trên con đường đến trường
+ Mở đầu cho kỉ niệm là hình ảnh “ con đường làng” gắn với người mẹ thân yêu, với hành động âu yếm -> Thời khắc thiêng liêng và quan trọng
+ Con đường làng trở nên lạ lẫm, cảnh vật cũng thay đổi: Tôi đi học
+ Bộ quần áo => Trang trọng, tự cầm sách vở, bút thước
->Tôi đã trưởng thành về nhân thức; tâm trạng hồi hộp, ngỡ ngàng
2-Tâm trạng Tôi khi đứng trước sân trường và trước giờ vào học:
Xen với tâm trạng hồi hộp, mới mẻ là tâm trạng rụt rè, e sợ khi đứng trước 1 thế giới kì lạ:
+ Ngôi trường được so sánh với đình làng Hoà ấp -> Ngôi trường trở nên thiêng liêng, trang trọng của mỗi người
+ Tiếng trống trường vào lớp - vang dội cả lòng: Tiếng trống khua động tâm hồn, giao hoà quá khứ và hiện tại, nó chấm dứt quãng thời gian bay nhảy tự do, tiếng trống
mở ra hiện tại
+ Khi nghe gọi tên vào lớp mà Tôi như thấy tim ngừng đập Lúc này mọi người dồn hết con mắt vào những cô cậu học trò nhỏ -> Tự nhiên thấy sợ -> Khóc: Giọt nước mắt của sự trưởng thành, của hạnh phúc Vì vậy nhân vật Tôi thấy mình lúc này như “ con chim non đứng bên bờ e sợ” Hình ảnh so sánh có ý nghĩa sâu sắc, vừa có
ý nghĩa thực vừa có ý nghĩa tượng trưng
Trang 73-Tâm trạng của nhân vật Tôi khi vào trong lớp
+ “Thấy cái gì cũng hay, là lạ”, lạm nhận là vật của riêng mình -> ý thức được việc học
+ Cánh chim đồng nội đã trở về lớp học Hình ảnh “ Một con chim con ” đó chính là cậu bé buổi đầu rụt rè để ngày mai sẽ được bay cao, bay xa hơn vào khung trời cao rộng Hình ảnh này vừa có bóng dáng của quá khứ, vừa có bóng dáng của hiện tại và tương lai
+ Hình ảnh cuối cùng của tác phẩm có dòng chữ “ Tôi đi học” có ý nghĩa làm cho câu chuyện kết thúc tự nhiên và bất ngờ -> Khép lại 1 thế giới mới, 1 bầu trời mới, 1 tâm trạng mới, 1 giai đoạn mới trong cuộc đời, vừa khắc sâu kỉ niệm đó trong lòng
Dù thời gian có phủ mờ tất cả, nhưng Tôi đi học vẫn sống mãi trong tâm hồn
C-Kết bài
- Khái quát nghệ thuật và nội dung của tác phẩm
- Suy nghĩ của bản thân: Hãy trân trọng, giữ gìn và nâng niu những kỉ niệm
Câu 6: Cảm nhận về hình ảnh người mẹ trong truyện ngắn: Tôi đi học?
Người mẹ là hình ảnh thân thương nhất của nhân vật tôi trong ngày tựu trường Người mẹ hiền in đậm trong những kỉ niệm mơn man mà nhân vật tôi nhớ mãi không bao giờ quên
- Mẹ âu yếm dắt tay trên con đường làng trong sự niềm hạnh phúc thơ ngây của chú bé
- Mẹ nhìn con với cặp mắt âu yếm, giọng nói nhẹ nhàng khi con muốn thử cầm bút thước
- Đặc biệt là hình ảnh “bàn tay mẹ” – biểu tượng cho tình thương, sự săn sóc vỗ về,
an ủi động viên khích lệ mẹ lúc nào cũng sát bên con, lúc thì “dịu dàng đẩy con tới trước”, lúc “nhẹ vuốt tóc” con thơ khi con nức nở khóc theo các bạn Vì thế chú bé mới cảm thấy “trong thời thơ ấu chưa có lần nào xa mẹ như lần này”
=> Qua hình ảnh ngươì mẹ Thanh Tịnh đã làm cho trang văn “Tôi đi học ”dạt dào cảm xúc, trở thành một kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ không thể phai mờ
Câu 7: Phân tích văn bản Tôi đi học của Thanh Tịnh?
* Dàn ý
1 Mở bài
- Thanh Tịnh tên thật là Trần văn Ninh , sinh năm 1911, quê Gia Lạc – Huế Giọng
văn Thanh Tịnh nhẹ nhàng, sâu lắng, giàu chất thơ
- Tôi đi học là truyện ngắn in trong tập Quê Mẹ, xuất bản năm 1941 Đây là thiên hồi
ký cảm động về kỉ niệm của ngày đầu tiên đi học
2 Thân bài
- Khung cảnh mùa thu ( Bầu trời, mặt đất ) mùa học sinh tựu trường với không khí
nô nức, hân hoan
- Ngày đầu tiên đi học để lại ấn tượng sâu đậm, không bao quên
- Sau ba chục năm, nhớ về ngày ấy, tác giả vẫn còn bồi hồi xúc động
- Những hình ảnh trong quá khứ hiện lên vẹn nguyên trong tâm tưởng Đó là con đường quen thuộc đến trường, ngôi trường, đám bạn học trò cũ, thầy cô giáo và người
mẹ dịu hiền )
- Tâm trạng của cậu bé được mẹ dắt tay đi học Thấy cái gì cũng khác lạ, bỡ ngỡ, rụt
rè xen lẫn háo hức, cảm thấy mình đã lớn khôn lên
Trang 8- Trước mắt cậu bé là một thế giới mới mẻ, lạ lùng Cậu vừa lo sợ phập phồng, vừa khát khao tìm hiểu, muốn được làm quen với bạn, với thầy, với thế giới tri thức vô tận cùng những bài học đầu tiên
- Vừa ngỡ ngàng, vừa tự tin, cậu bé bước vào giờ học đầu tiên của ngày đầu đến lớp
3 Kết bài
- Thiên hồi ký tôi đi học được viết từ cảm xúc trong sáng, hồn nhiên và nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế
- Thanh Tịnh đã nói thay tất cả chúng ta cảm giác kỳ diệu của buổi học đầu tiên trong đời, bài học làm người, bài học của những ước mơ
- Bài văn là mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và làm rung động hàng triệu trái tim người đọc hơn nửa thế kỉ qua
Câu 8: Cho câu chủ đề như sau:
“Em quên sao được kỉ niệm ngày đầu tiên đi vào lớp một Viết tiếp từ câu chủ đề trên để tạo thành một đọan văn diễn dịch?
VD: Em quên sao được kỉ niệm ngày đầu tiên vào lớp một Đó là tâm trạng háo hức của buổi tối hôm trước, khi mẹ cùng em chuẩn bị những thứ đồ dùng học tập cho em, được mặc thử bộ quần áo mới mẹ đã mua cho Đó là cảm giác khi thấy con đường thân quen hàng ngày mà bỗng dưng trở nên lạ lẫm, là sự ngỡ ngàng khi bước vào sân trường với cảnh nhộn nhịp tươi vui, sự nghiêm trang của ngôi trường Đặc biệt là cảm giác hồi hộp, lo lắng khi nghe thầy gọi vào lớp
Câu 9: Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật tôi trong truyện ngắn tôi đi học của Thanh Tịnh?
* Dàn ý
a Mở bài
- Tôi đi học là truyện ngắn của nhà văn Thanh Tịnh, in trong tập quê mẹ, xuất bản năm 1941 Đây là dòng cảm xúc trữ tình của nhân vật tôi- tức tác giả, khi nhớ về kỉ
niệm của ngày đầu tiên đi học
- Trong cuộc đời mỗi con người, kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò, nhất là buổi tựu trường đầu tiên, thường được ghi nhớ mãi Thanh Tịnh đẫ diễn tả dòng cảm xúc ấy bằng nghệ thuật tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm, với những rung động chân thành tinh tế
- Bài văn gợi lên trong lòng người đọc những kỉ niệm đẹp đẽ, sâu sắc và sự liên tưởng thú vị
b Thân bài
- Khung cảnh thiên nhiên màu thu( bầu trời, mặt đất ) gợi cho tác giả nhớ lại ngày khai trường đầu tiên
- Ngày đầu tiên đi học để lại ấn tượng sâu đậm, không thể nào quên trong kí ức
- Sau ba chục năm, nhớ về ngày ấy, tác giả vẫn còn bồi hồi xúc động
- Những hình ảnh trong quả khứ hiện lên tươi rói trong tâm tưởng ( con đường đến trường, ngôi trường, học trò cũ, học trò mới, thầy giáo )
- Được mẹ dắt tay đi học, cậu bé thấy cái gì cũng khác lạ, tâm trạng rụt rè xen lẫn háo hức, khát khao tìm hiểu, vừa muốn được làm qen với thầy, với bạn
- Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin, cậu bé bước vào giờ học đầu tiên
+ Cảm nghĩ của bản thân khi đọc tôi đi học
Trang 9- Tôi đi học được viết từ cảm xúc trong sáng, hồn nhiên và nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế
- Thanh Tịnh đã nói lên cảm giác kì diệu của buổi học đầu tiên Kỉ niệm sâu sắc ấy sẽ sống mãi trong tâm hồn của mỗi con người
c Kết bài Bài văn làm rung động tâm hồn người đọc nhiều thế hệ
Câu 10: Phân tích chất thơ trong truyện ngắn “ Tôi đi học” của Thanh Tịnh?
a Mở bài
- Giới thiệu nhà văn Thanh Tịnh và phong cách diễn đạt riêng của ông Mảnh đất quê hương với thiên nhiên thơ mộng, với những câu Nam Ai, Nam Bình, với điệu hò mái nhì, mái đẩy trên sông đã ảnh hưởng đến tâm hồn sáng tác thơ văn của ông
- Truyện ngắn của ông nhìn chung toát lên một tình cảm êm dịu, trong trẻo Thơ, văn của ông nhẹ nhàng mà thấm sâu, mang dư vị man mác buồn thương, vừa ngọt ngào, vừa quyến luyến
- Giới thiệu về tác phẩm : Là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách thanh Tịnh, giàu chất trữ tình
b Thân bài
* Phân tích chất thơ
- Truyện là dòng cảm xúc được giải bày trên trang giấy của một tâm hồn cậu bé ngày đầu đến trường Kỷ niệm đó vừa trong sáng , vừa thấm đẫm cảm xúc Truyện không có những mâu thuẫn xã hội mà chỉ có những tiếng nói tâm hồn tha thiết :( dẫn chứng )
- Biểu hiện ở tình huống truyện hồi tưởng buổi tựu trường đầu tiên : đánh thức quá khứ sống dậy với những kỷ niệm mơn man
- Biểu hiện ở tình cảm trong sáng với ngôi trường, với việc học, với bạn bè, thầy
cô, gia đình
c Kết luận : Khẳng định “ Tôi đi học” là áng thơ bằng văn xuôi