Và ch c ch n, không ph i là chiêm bao... Tôi s không đi khom.
Trang 1ÔN LUY N S 1
Th i gian làm bài thi: 120 phút
=================
I PH N I (7,0 đi m)
Mùa xuân luôn là đ tài kh i g i nhi u c m xúc cho thi nhân vi t lên nh ng v n
th d t dào c m xúc Tr c khi t giã cu c đ i, nhà th Thanh H i đã đ l i cho n n
th ca hi n đ i Vi t Nam m t áng th xuân giàu ý ngh a
Câu 1. ( 1,0 đi m) Nêu hoàn c nh sáng tác c a bài th ?
Câu 2. ( 1,0 đi m) Nêu n i dung chính c a bài th ?
Câu 3 (2,0 đi m) c đo n th đ u c a bài th :
a Xác đ nh và g i tên thành ph n bi t l p trong đo n trong th trên?
b Xác đ nh bi n pháp tu t n d trong đo n th trên và nêu tác d ng c a bi n pháp
c đo n trích sau và tr l i câu h i:
“ […] t n c v n là khái ni m tr u t ng, mà tho t đ u con ng i khó có th
c t ngh a cho th t gãy g n, rõ ràng Nh ng nh ng ng i thân nh ông bà, cha m , anh em… thì l i vô cùng c th và đ c m i ng i c m nh n trong nh ng m i quan h
c ng vô cùng c th ó là m i quan h g n bó máu th t hình thành ngay t khi ta c t
ti ng khóc chào đ i và s đi theo ta su t cu c đ i v i bi t bao bi n c , th ng tr m, bu n vui, hi v ng… T cái nôi gia đình, m i ng i đ u có m t tu i th g n li n v i k ni m
Trang 2v cây đa, b n n c, sân đình, l y tre, mái tr ng, th y cô, bè b n Theo th i gian,
nh ng k ni m y d n d n tr thành s i dây tình c m neo gi tình yêu c a m i con
ng i v i gia đình, quê h ng… Và có th nói, chính tình yêu đ i v i gia đình, quê
h ng s kh i ngu n cho tình yêu đ t n c.”
Câu 1 ( 0,25 đi m) Xác đ nh ph ng th c bi u đ t chính c a đo n trích trên ?
Câu 2: (0,75 đi m) Phân tích c u trúc ng pháp c a câu sau: T cái nôi gia đình, m i
ng i đ u có m t tu i th g n li n v i k ni m v cây đa, b n n c, sân đình, l y tre, mái tr ng, th y cô, bè b n
Câu 3 (2, ,0 đi m) T đo n trích trên, em hãy nêu suy ngh v trách nhi m c a thanh
niên v i đ t n c (Trình bày kho ng 2/3 trang gi y thi )
đ m ý cho đi m bài làm c a h c sinh c n đ c đánh giá t ng quát, tôn tr ng ý đúng
c a ng i vi t, ch cho đi m t i đa nh ng bài vi t có sáng t o
- Vi c chi ti t hóa s đi m không đ c sai l ch so v i đi m t i đa c a m i câu
- Ch m theo thang đi m 10; đi m l đ n 0,25 đi m
B H ng d n c th
I PH N I
1 - Hoàn c nh sáng tác bài th : Bài th đ c Thanh H i vi t vào tháng
11 – 1980 , không bao lâu tr c khi nhà th qua đ i
1,0
2 - HS nêu n i dung chính c a bài th : Bài th là ti ng lòng tha thi t
yêu m n và g n bó v i đ t n c, v i cu c đ i; th hi n c nguy n
chân thành c a nhà th đ c c ng hi n cho đ t n c, góp m t “mùa
xuân nho nh ” c a mình vào mùa xuân l n c a dân t c
Trang 3+ Bi n pháp tu t : n d chuy n đ i c m giác “T ng gi t long lanh
r i/ Tôi đ a tay tôi h ng”
+ Tác d ng: B ng s c m nh n tinh t c a m t tâm h n ngh s , nhà
th đã t o d ng đ c m t hình nh tuy t đ p, g i ra s liên t ng
phong phú cho ng i đ c v âm thanh c a ti ng chim Âm thanh
m t mà, trong v t c a ti ng chim thánh thót nh chu i ng c long
lanh, đ ng l i làm thành t ng gi t ni m vui, r i xu ng cõi lòng r ng
m c a thi s , th m vào tâm h n đang r o r c tình xuân Nh v y t
m t hình t ng, m t s v t đ c c m nh n b ng âm thanh (thính
giác), tác gi đã chuy n đ i bi n nó thành m t s v t có th nhìn
đ c b ng m t (th giác) b i nó có hình kh i, màu s c r i l i đ c
nh c m nh n nó b ng da th t, b ng s ti p xúc (xúc giác) S chuy n
đ i c m giác y là m t sáng t o ngh thu t g i c m t con m t nhìn
r t th c a thi s Hình nh đ a tay “h ng” xi t bao yêu quý, nâng
niu đã th hi n đ c s đ ng c m c a tâm h n nhà th tr c thiên
nhiên và cu c đ i
0,5 1,0
n i dung và ngh thu t) Trong đo n v n, h c sinh có s d ng thành
ph n kh i ng Các em có nhi u cách c m nh n khác nhau, tuy nhiên
ph i nêu đ c nh ng n i dung c b n sau:
- T xúc c m tr c mùa xuân c a thiên nhiên, c a đ t n c, nhà th
mu n góp m t mùa xuân nho nh c a mình đ làm nên m t mùa
xuân l n, mùa xuân c a thiên nhiên, mùa xuân c a đ t n c
+ V i hình nh “mùa xuân nho nh ”, nhà th Thanh H i đã làm m i
cho th xuân ây là m t n d đ y sáng t o, c ng là cách th hi n
thi t tha, c m đ ng c nguy n c ng hi n c a thi s , đ ng th i nó đã
kh c sâu ý t ng: “M i cu c đ i đã hoá núi sông ta” (Nguy n Khoa
i m) Th t c m đ ng làm sao tr c ao c c a nhà th , d u đã qua
tu i xuân c a cu c đ i, v n đ c làm m t mùa xuân nh trong mùa
xuân l n lao c a dân t c
0,5
0,25
0,5
Trang 4+ Thái đ “l ng l dâng cho đ i” nói lên ý nguy n th t khiêm nh ng
nh ng h t s c b n b và vô cùng đáng quý c a nhà th Các t láy
“nho nh ”, “l ng l ” là cách nói khiêm t n, chân thành mà gi n d , là
cách s ng cao đ p
+ i p t “Dù là” k t h p v i bi n pháp tu t hóan d “tu i hai
m i” (tu i tr ), “khi tóc b c” (con ng i lúc đã v già) khi n âm
đi u câu th tha thi t, sâu l ng Ý th đ c nh n m nh làm cho ng i
đ c không ch xúc đ ng tr c m t gi ng th m áp, mà còn xúc đ ng
tr c l i tâm s thi t tha c a m t con ng i đã t ng tr i qua hai cu c
kháng chi n, đã c ng hi n tr n cu c đ i và s nghi p cho cách m ng
v n tha thi t đ c s ng đ p, s ng có ích v i t t c s c s ng t i tr
c a mình cho cu c đ i chung
- o n th đã đem đ n cho chúng ta bao c m xúc đ p v mùa xuân,
g i cho ta suy ngh v m t l s ng cao đ p c a m t tâm h n trong
sáng khi n ta c m ph c và tin yêu Còn gì đ p h n mùa xuân ? Có
tình yêu nào r ng l n h n tình yêu quê h ng đ t n c ? Th m
nhu n tâm t , c nguy n c a c a nhà th , chúng ta càng thêm tin
yêu vào mùa xuân c a đ t n c và “mùa xuân nho nh ” trong lòng
mình Bài th đ c vi t m t tháng tr c khi nhà th tr v v i cát
b i nh ng không g i chút b n kho n v b nh t t, nh ng suy ngh
riêng t cho b n thân mà ch l ng l cháy b ng m t khát khao đ c
+ đ u có m t tu i th g n li n v i k ni m v cây đa, b n n c, sân
đình, l y tre, mái tr ng, th y cô, bè b n.: v ng
0,25 0,25 0,25
Trang 5* N i dung:
- B t c th i đ i nào, m i con ng i chúng ta nh t là th h thanh
niên c ng luôn ph i ý th c vai trò trách nhi m c a mình đ i v i đ t
n c
- Th h tr ph i xác đ nh t t ng, tình c m, lí t ng s ng c a mình:
yêu quê h ng đ t n c, t hào t tôn dân t c, có ý th c b o v ch
quy n lãnh th c a dân t c; lao đ ng, h c t p đ kh ng đ nh b n l nh,
tài n ng cá nhân và ph c v c ng hi n cho đ t n c, s n sàng có m t
khi T Qu c c n
- Th i đ i ngày nay, xu th toàn c u là xu th h i nh p, khoa h c k
thu t phát tri n v i t c đ cao, v y th h tr c n ph i h c t p tích l y
tri th c đ góp ph n phát tri n đ t n c theo k p th i đ i, h i nh p
v i xu th phát tri n chung c a qu c t
- Các b n tr c ng c n quan tâm theo dõi tình hình chung c a đ t
n c, t nh táo tr c hành đ ng c a mình không b k x u l i d ng
(xuyên t c n i dung phòng ch ng d ch b nh Covid, đ a nh ng thông
tin sai l ch gây hoang mang trong c ng đ ng…); phê phán nh ng
hành vi chà đ p lên giá tr truy n th ng c a dân t c; nh ng du h c
sinh không có ý th c xây d ng đ t n c…
-> Xây d ng và b o v t qu c là trách nhi m thiêng liêng c a thanh
niên nói riêng và c a m i con ng i Vi t Nam nói chung
* L u ý: Khuy n khích h c sinh có suy ngh riêng, tuy nhiên ph i h p lí, thuy t ph c
Không cho đi m nh ng câu, bài vi t có suy ngh l ch l c, tiêu c c
y qua bài th “Nói v i con”
Câu 1 (0,5 đi m) Bài th đ c vi t theo th th nào? Nêu ph ng th c bi u đ t chính
c a bài th ?
Trang 6Câu 2 (1,5 đi m) Nêu n i dung chính c a bài th ? Bài th g i cho em nh đ n m t tác
ph m v n xuôi c ng vi t v tình ph t vô cùng xúc đ ng, đó là tác ph m nào? C a ai?
Câu 3 (1,0 đi m ) Xác đ nh các bi n pháp tu t và nêu tác d ng c a các bi n pháp tu
t đó trong đo n th sau:
“ Chân ph i b c t i cha
Chân trái b c t i m
M t b c ch m ti ng nói Hai b c t i ti ng c i.”
Câu 4 ( 4,0 đi m) B ng đo n v n kho ng 10 đ n 12 câu theo l p lu n t ng-phân-h p,
em hãy làm rõ v đ p c a c i ngu n sinh d ng con ng i mà nhà th Y Ph ng th
hi n đo n th đ u c a bài th Trong đo n v n, có s d ng thành ph n kh i ng và thành ph n bi t l p (g ch chân và ch rõ các thành ph n đó)
II PH N II ( 3,0 đi m)
c đo n trích sau và tr l i các câu h i :
Có ph i chúng ta đang ngày càng ít nói v i nhau h n Chúng ta g p nhau qua
YM, tin nh n, chúng ta đ c blog hay nh ng câu status trên Facebook c a nhau m i ngày, chúng t a nh ng t ng đã bi t h t, hi u h t v nhau mà không c n th t nên l i Có
ph i v y ch ng? Có ph i ta c ng nh loài cá heo có th giao ti p v i nhau b ng sóng siêu âm Ti ng nói con ng i dùng đ làm gì n u không ph i đ th l , đ giãi bày, đ xoa d u N u mu n đ c hi u thì ph i đ c l ng nghe N u mu n đ c l ng nghe thì
ph i nói tr c đã V y thì còn ng n ng chi n a, hãy nói v i nhau đi Nói v i ba, v i
m , v i anh ch , v i em, v i b n bè ng chat, đ ng email, đ ng post lên Facebook, hãy ch y đ n g p nhau, hay ít nh t, hãy nh c đi n tho i lên, th m chí ch đ g i nhau
m t ti ng “ i” d u dàng M t ti ng ng i th c s ân c n, yêu th ng, quan tâm, g n
g i Và ch c ch n, không ph i là chiêm bao
(Trích N u bi t tr m n m là h u h n - Ph m L Ân, NXB H i Nhà v n 2019)
Câu 1 (0,5 đi m) Xác đ nh và g i tên m t thành ph n bi t l p có trong đo n trích
Câu 2 (0,5 đi m) Ch ra hai phép liên k t hình th c đ c s d ng trong đo n trích
Câu 3 (2,0 đi m) T ng li u trên, em hãy vi t đo n v n (kho ng 2/3 trang gi y thi)
nêu suy ngh c a em v h u qu c a vi c chúng ta đang ngày càng ít nói v i nhau h n
= = = H t = = =
Trang 7A H ng d n chung
- Giáo viên c n n m v ng h ng d n ch m đ đánh giá t ng quát bài làm, tránh đ m ý cho đi m Do đ c tr ng c a môn Ng v n nên khi ch m c n ch đ ng, linh ho t, tránh
đ m ý cho đi m bài làm c a h c sinh c n đ c đánh giá t ng quát, tôn tr ng ý đúng
c a ng i vi t, ch cho đi m t i đa nh ng bài vi t có sáng t o
- Vi c chi ti t hóa s đi m không đ c sai l ch so v i đi m t i đa c a m i câu
- Ch m theo thang đi m 10; đi m l đ n 0,25 đi m
2 - N i dung chính c a bài th : Bài th th hi n tình c m gia đình m
cúng, ca ng i truy n th ng c n cù, s c s ng m nh m c a quê h ng
và dân t c Bài th giúp ta hi u thêm v s c s ng và v đ p tâm h n
c a m t dân t c mi n núi, g i nh c tình c m g n bó v i truy n th ng,
v i quê h ng và ý chí v n lên trong cu c s ng
- G i nh đ n tác ph m “Chi c l c ngà” c a nhà v n Nguy n Quang
vui, đ y p ti ng nói c i đó, trong t ng b c đi ch p ch ng c a
con đ u có s dìu d t, nâng đ c a cha m n ch a trong đó là ni m
h nh phúc vô biên c a cha m -> Con l n lên trong tình yêu th ng,
- Dung l ng kho ng : 12 câu
* N i dung: H c sinh c m nh n đ c v đ p c a đo n th : o n th
đ u c a bài th , b ng nh ng l i tâm tình v i con, Y Ph ng đã g i v
0,5
Trang 8c i ngu n sinh d ng c a m i con ng i Trong đo n, có s d ng
ph n kh i ng và thành ph n bi t l p (g ch chân và ch rõ các thành
ph n đó)
C i ngu n c a h nh phúc con ng i chính là gia đình và quê h ng -
cái nôi êm đ t đó con l n lên, tr ng thành v i nh ng nét đ p trong
tình c m, tâm h n ó là đi u đ u tiên ng i cha mu n nói v i đ a
con c a mình
- B n câu th đ u tiên ng i cha đã g i ra m t hình nh đ m m c a
gia đình h nh phúc qua cách nói th t l , th t riêng, mang h i th c a
ng i dân t c Tày T ng b c đi, ti ng nói, ti ng c i c a con đ u
đ c cha m nâng niu, đón nh n Tuy nhiên, đ ng sau l i nói c th đó,
tác gi mu n khái quát m t đi u l n h n: con sinh ra trong h nh phúc
(Cha m mãi nh v ngày c i/ Ngày đ u tiên đ p nh t trên đ i) và l n
lên b ng tình yêu th ng, trong s nâng đón, v v , mong ch c a cha
m
- Bên c nh tình c m gia đình th m thi t, h nh phúc, quê h ng th
m ng ngh a tình và cu c s ng lao đ ng trên quê h ng c ng giúp con
tr ng thành, giúp tâm h n con đ c b i đ p thêm lên
+ Y Ph ng có cách g i r t đ c đáo v nh ng con ng i quê h ng:
“ng i đ ng mình”, m t cách g i r t g n g i và thân th ng
+ Cu c s ng lao đ ng c n cù và t i vui c a “ng i đ ng mình” -
ng i b n mình - ng i buôn làng mình đ c g i lên qua các hình nh
đ p, đ m s c màu dân t c Nh ng đ ng t “đan, ken, cài” r t g i c m
bên c nh giúp cho ng i đ c hình dung đ c nh ng công vi c c th
c a con ng i trên quê h ng còn g i ra tính ch t g n bó, hoà quy n,
qu n quýt c a con ng i và c a quê h ng, x s
+ i v i ng i đ ng mình, r ng núi quê h ng th m ng và tr tình
c ng là m t trong nh ng y u t nuôi con khôn l n, nâng đ tâm h n
con Thiên nhiên v i nh ng sông, su i, gh nh, thác đã nuôi d ng
con ng i c v tâm h n và l i s ng B ng cách nhân hoá “r ng” và
“con đ ng” qua đi p t “cho”, ng i đ c có th nh n ra l i s ng tình
ngh a c a “ng i đ ng mình” Quê h ng y chính là cái nôi đ đ a
con vào cu c s ng êm đ m
=> o n th g i nh c cho chúng ta v c i ngu n sinh d ng c a m i
ng i, b i b ng cho chúng ta l s ng đ p, bi t trân quý gia đình, quê
0,25
0,5
0,5
0,5 0,5
0,5
0,25
Trang 92 * Hai phép liên k t hình th c đ c s d ng trong đo n trích trên là: Hs
có th l a chon hai trong ba phép liên k t sau:
- Phép n i: t "và", "v y thì"
- Phép th : t (ta - chúng ta)
- Phép l p: chúng ta, có ph i, l ng nghe,
0,25 0,25
- Chúng ta đang ngày càng ít nói v i nhau h n có ngh a là chúng ta
không g p nhau, giao ti p v i nhau b ng l i nói, đang d n xa nhau
- H u qu nghiêm tr ng khi chúng ta d n tr thành “nô l ” c a công
ngh , t chìm đ m trong th gi i c a riêng mình cùng v i chi c đi n
tho i:
+ Con ng i ngày càng xa cách nhau
+ Khó có đ c s th u hi u v i nhau
+ D d n t i l i s ng tr m c m, vô c m, thu mình ho c th
- Smartphone hay máy tính b ng đang th c hi n m t cu c xâm l ng c a
riêng mình M t cu c xâm l ng âm th m, l ng l nh ng đ đ chi ph i
t t c M t chi c máy vô tri vô giác nh ng l i có m t s c m nh vô cùng
ghê g m Nh v y, công ngh phát tri n đã vô tình đ y con ng i ra xa
nhau h n B i th i gian đa ph n h dành cho máy móc, thi t b đi n t
nhi u h n là nh ng cu c trò chuy n, h n hò đ n thu n
0,25
0,25 0,5
0,5
Trang 10- Vi c lo i b các công c công ngh khoa h c ra kh i cu c s ng là
không th , b i nh ng ti n ích mà chúng đem l i vô cùng l n B i xã
h i loài ng i là s phát tri n đi lên không ng ng ngh và khoa h c k
thu t là b c đ m quan tr ng cho s phát tri n y Tuy nhiên, hãy bi t
s d ng m t cách có ch ng m c đ không b l thu c vào các thi t b
đi n t
- C n quan tâm yêu th ng nhau, s ng hòa h p v i m i ng i, và “Hãy
b chi c đi n tho i xu ng đ trò chuy n vui v cùng nhau”
0,25
0,25
T NG I M 10
* L u ý: Khuy n khích h c sinh có suy ngh riêng, tuy nhiên ph i h p lí, thuy t ph c
Không cho đi m nh ng câu, bài vi t có suy ngh l ch l c, tiêu c c
ÔN LUY N S 11
Th i gian làm bài thi: 120 phút
=================
I PH N I (7,0 đi m)
c đo n trích sau và tr l i các câu h i :
“… V ng l ng đ n đáng s Cây còn l i x xác t nóng Khói đen v t v t ng
c ng trong không trung, che đi nh ng gì t xa Các anh cao x có nhìn th y chúng tôi không? Ch c có, các anh y có nh ng cái ng dòm có th thu c trái đ t vào t m m t Tôi đ n g n qu bom C m th y có ánh m t các chi n s dõi theo mình, tôi không s
n a Tôi s không đi khom Các anh y không thích cái ki u đi khom khi có th c đàng hoàng mà b c t i.”
Câu 1 (1,0 đi m) o n trích trên trích trong tác ph m nào? C a ai?
Câu 2. (1,0 đi m) Xác đ nh thành ph n bi t l p có trong đo n trích trên? Nêu rõ đó là
thành ph n bi t l p gì?
Câu 3 (1,0 đi m ) i u gì khi n nhân v t “tôi” đ n g n qu bom l i c m th y không s
n a?
Câu 4 ( 4,0 đi m) Vi t đo n v n kho ng 12 câu theo phép l p lu n t ng - phân - h p
trình bày suy ngh c a em v lòng d ng c m c a nhân v t Ph ng nh trong m t l n phá bom Trong đo n v n, có s d ng câu nghi v n có ch c n ng b c l c m xúc (g ch chân ch rõ câu nghi v n đó)
II PH N II ( 3,0 đi m)
c đo n trích sau và tr l i các câu h i :