CHỦ đề lớp LƯỠNG cư

- Phân tích được đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở nước.. Học sinh ý thức được tình huống học tập và tiếp nhận để có phản ứng tích cựcđể trả lời

KẾ HOẠCH DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ

Ngày soạn: 15/01/2021

Tên chủ đề/ Số tiết: LỚP LƯỠNG CƯ (ẾCH ĐỒNG) / 2 tiết

I/ Nội dung chủ đề:

1/ Các bài thuộc chủ đề:

- Bài 35: Ếch đồng

- Bài 37: Đa dạng và đặc điểm chung của lớp Lưỡng cư (Mục III Đặc điểm chung: Không dạy các đặc điểm chung về cấu tạo trong)

2/ Mạch kiến thức:

- Đời sống của ếch đồng

- Cấu tạo ngoài, di chuyển, sinh sản của ếch đồng

- Đa dạng của lưỡng cư về: thành phần loài, môi trường sống, tập tính

- Đặc điểm chung của lưỡng cư

- Vai trò của lưỡng cư

3/ Thời lượng: Số tiết học trên lớp 2 tiết

- Tiết 1: Bài 35: Ếch đồng

- Tiết 2: Bài 37: Đa dạng và đặc điểm chung của lớp Lưỡng cư

II/ Mục tiêu: (chung cho cả chủ đề)

1 Kiến thức:

- HS trình bày được các đặc điểm đời sống của ếch đồng

- Phân tích được đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở nước

- Trình bày cách di chuyển, sinh sản của ếch đồng

- Trình bày được sự đa dạng của lưỡng cư về thành phần loài, môi trường sống và tập tính

- Nêu được vai trò của lưỡng cư với đời sống và tự nhiên

- Trình bày được đặc điểm chung của lưỡng cư

2 Kĩ năng

- Quan sát một số đại diện của lớp Lưỡng cư

- Rèn kĩ năng quan sát, thu thập kiến thức qua kênh hình

- Rèn kĩ năng quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp

- Kĩ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ:

- Giáo dục ý thức bảo vệ những loài động vật có ích và bảo vệ môi trường sống của chúng

- Giáo dục lòng yêu thích môn học

4 Năng lực cần đạt

4.1 Các năng lực chung:

4.1.1 Năng lực tự học:

Học sinh xác định được mục tiêu của chủ đề, tự đặt ra kế hoạch học tập để nổ lực thực hiện; lập và thực hiện kế hoạch học tập

4.1.2 Năng lực giải quyết vấn đề:

Học sinh ý thức được tình huống học tập và tiếp nhận để có phản ứng tích cực

để trả lời: Trong tình hình thực tế ở địa phương có nhiều nhà máy hóa chất, xí nghiệp, khu vực khai thác vật liệu xây dựng có nhiều khói, bụi, khí thảy, hoạt động canh tác nông nghiệp gây ô nhiễm môi trường ảnh hưởng đến tập tính và sự đa dạng của lớp lớp lưỡng cư Vậy làm thế nào để hạn chế những hiện tượng đó?

Thu tập tông tin từ các nguồn khác nhau: Từ các nguồn tư liệu, trong SGK, Internet

Học sinh phân tích được các giải pháp thực hiện có phù hợp hay không?

4.1.3: Năng lực tư duy sáng tạo:

Học sinh đặt ra được nhiều câu hỏi về chủ đề học tập

Đề xuất được nhiều ý tưởng

Các kĩ năng tư duy

4.1.4 Năng lực tự quản lý:

Quản lý bản thân: Nhận thức được vai trò quan trọng của lớp lưỡng cư để bảo

vệ các loài có lợi

Xác định đúng quyền và nghĩa vụ học tập chủ đề

Quản lý nhóm: Lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập

4.1.5 Năng lực giao tiếp:

Xác định đúng các hình thức giao tiếp: Ngôn ngữ nói, viết, ngôn ngữ cơ thể Mục đích, nội dung, đối tượng, phương thức giao tiếp

4.1.6 Năng lực hợp tác:

Làm việc cùng nhau, chia sẽ kinh nghiệm

4.1.7 Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông.

Khai thác có hiệu quả các nguồn thông tin từ Internet về vấn đề bảo vệ các động vật có ích

4.1.8 Năng lực sử dụng ngôn ngữ:

Năng lực sử dụng tiếng Việt, tiếng Anh trong nghiên cứu tài liệu

Sử dụng các thuật ngữ khoa học trong chủ đề

4.2 Năng lực chuyên biệt.

4.2.1 Các kĩ năng khoa học:

Quan sát, mô tả, liệt kê, xác định vị trí: Tranh ảnh, mô hình, video để xác định được cấu tạo, tập tính và đặc điểm chung của lớp lưỡng cư

Phân loại và phân nhóm các loài động vật được xếp vào lớp lưỡng cư

Tìm kiếm mối quan hệ giữa cấu tạo - chức năng các cơ quan của các đại diện thuộc lớp lưỡng cư

Tiên đoán: Khi các loài lưỡng cư có lợi không được bảo vệ sẽ gây ra hậu quả gì? Khi điều kiện môi trường thay đổi thì các loài lưỡng cư nói riêng và động vật nói chung có sự thay đổi như thế nào? Tuyên truyền tốt về vấn đề BVMT để bảo vệ sự đa dạng của động vật

Xử lý và trình bày số liệu (bao gồm: vễ đồ thị, lập bản, sơ đồ, ảnh chụp, )

về cấu tạo, hoạt động, tập tính của lưỡng cư

Hình thành giải thuyết khoa học: BVMT

4.2.2 Các kĩ năng sinh học cơ bản:

Các phương pháp nghiên cứu giải phẩu và sinh lý động vật

Các phương pháp nghiên cứu môi trường và sinh thái học

Các phương pháp phân loại

III XÁC ĐỊNH VÀ MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊU CẦU :

Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng

cao

Cấu tạo

ngoài và di

chuyển

Sinh sản và

phát triển

Đa dạng và

đặc điểm

chung của

lưỡng cư

Vai trò thực

tiễn của

Lưỡng cư

- Nêu được đặc điểm cấu tạo và hoạt động sống của lớp Lưỡng cư thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở trên cạn

- Cấu tạo ngoài của ếch đồng

- Nêu được sự đa dạng của lớp Lưỡng cư: số lượng, thành phần loài, môi trường sống

- Nêu được đặc điểm cơ thể của một số loài Lưỡng cư sống trong các môi trường, các điều kiện sống khác nhau

- Phân biệt được quá trình sinh sản, các giai đoạn phát triển của cơ thể trải qua các giai đoạn biến thái

- Phân biệt được 3

bộ trong lớp Lưỡng cư ở Việt Nam: có đuôi, không đuôi, không chân

- Trình bày được đặc điểm chung lớp Lưỡng cư: cơ quan di chuyển, đặc điểm sinh sản

và thân nhiệt, da, môi trường sống

- Giải thích vì sao ếch thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và bắt mồi về đêm

- Lấy ví dụ chứng minh vai trò của lớp lưỡng cư

+ Trong tự nhiên:

trong nông nghiệp (qua mối quan hệ dinh dưỡng giúp tiêu diệt thiên địch)

+ Trong đời sống con người: cung cấp thực phẩm,

Giải thích tại sao trong quá trình lớn lên, nồng nọc và ếch lại hoàn toàn

nhau

- Đề xuất biện pháp bảo vệ các loài Lưỡng

cư có ích

dược liệu, vật thí nghiệm trong nghiên cứu khoa học

IV XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÂU HỎI/ BÀI TẬP KTĐG NĂNG LỰC HỌC SINH:

1 Mức độ nhận biết:

Câu 1: Ếch đồng sống ở môi trường nào?

Câu 2: Mô tả các động tác di chuyển trong nước?

Câu 3: Mô tả các động tác di chuyển trên cạn?

Câu 4:Tim ếch có mấy ngăn? Máu đi nuôi cơ thể có đặc điểm gì?

2 Mức độ thông hiểu:

Câu 1: Trình bày những đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống ở nước ? Giải thích ý nghĩa thích nghi ?

Câu 2: Trình bày những đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống ở cạn ?

Câu 3: Ếch sinh sàn vào thời điểm nào? Hình thức thụ tinh của ếch là gì?

Câu 4: So sánh đặc điểm ngoài của con non với con trưởng thành, từ đó rút ra kiểu biến thái của ếch

Câu 5: Hệ tuần hoàn của ếch gồm bao nhiêu vòng? Gọi tên

Câu 6: Hệ tuần hoàn của cá hay ếch tiến hóa hơn? Vì sao?

Câu 7: Em hãy vẽ đường đi của máu trong hệ tuần hoàn của ếch vào sơ đồ hình 36.5 dưới đây

3 Mức độ vận dụng thấp:

Câu 1: Giải thích vì sao ếch đồng thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và kiếm ăn vào ban đêm ?

Câu 2: Ở vùng quê, vào những buổi tối, rất nhiều người dân đi soi ếch mỗi tối họ có thể bắt được tới 2kg ếch/người, đặc biệt vào mùa sinh sản họ dễ dàng bắt được nhiều đôi ếch cùng lúc

a Theo em, tại sao người dân lại đi bắt ếch vào ban đêm thay vì đi bắt vào ban ngày?

b Việc bắt các đôi ếch đang vào mùa sinh sản có ảnh hưởng gì đến sự đa dạng của loài ếch và các loài khác?

Câu 3: Vì sao bộ phận thải nước tiểu và chất thải tiêu hóa của ếch được gọi là huyệt

mà không phải hậu môn?

Câu 4: Em hãy lập bảng phân biệt các đặc điểm (môi trường sống, cách di chuyển, hệ

hô hấp, hệ tuần hoàn) của lớp lưỡng cư và lớp cá

4 Mức độ vận dụng cao

Câu 1: Em hãy kể về những lợi ích của ếch Từ những lợi ích trên em đã đề ra biện pháp gì để bảo vệ chúng?

Câu 2: Hệ tiêu hóa của ếch có gì sai khác so với những động vật đã học của ngành ĐVCXS? Điều đó có ý nghĩa gì?

Câu 3: Khi quan sát sự sinh sản của cá chép và ếch đồng, Mai nhận thấy cá chép và ếch đồng đều thụ tinh ngoài nhưng số lượng trứng trong mỗi lần đẻ của cá chép lại nhiều hơn so với ếch đồng Vì sao lại có sự khác nhau như vậy? Em hãy giải thích Câu 4: Ếch bơi lội rất giỏi, còn khi di chuyển trên cạn thì chủ yếu là bước nhảy Chúng

có thể nhảy liên tục hàng chục nhịp và có những cú nhảy rất xa so với chiều dài cơ thể chúng nhờ đặc điểm cấu tạo xương chi hình chữ “Z” Dựa vào đặc điểm bộ xương và đặc điểm di chuyển của ếch, hãy đưa ra lời khuyên đối với những gia đình nuôi ếch để ếch hạn chế nhảy ra ngoài khu vực nuôi

Câu 5: Theo kinh nghiệm dân gian, cóc được cho là một thực phẩm bổ dưỡng, dùng cho trẻ em còi xương, suy dinh dưỡng Khi mổ cóc để lấy thịt, người ta thực hiện các bước sau: Chặt bỏ đầu từ hai u mắt trở lên, chặt bỏ bốn bàn chân, rạch một đường thẳng trên lưng, lột bỏ da, bỏ toàn bộ phủ tạng (ruột, gan, trứng ) cho vào chậu nước

to rữa sạch nhiều lần Ngâm vào nước muối 1% trong 10 phút Theo em, có cần thiết phải thực hiện các bước lột bỏ da, bỏ toàn bộ phủ tạng của cóc không? Vì sao?

V CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Tranh cấu tạo ngoài và mô hình của ếch đồng

- Bảng phụ kẻ sẵn sgk/114

- Mô hình cấu tạo trong của ếch đồng

- Tranh ảnh về lớp lưỡng cư

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Mỗi nhóm 1 con ếch + kẻ bảng sgk/114 vào vở

- Tranh ảnh về lớp lưỡng cư + kẻ bảng vào vở

VI TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1 Khởi động:

B1: GV cho HS xem video về hoạt động sống của ếch đồng, quan sát mẫu vật,

tranh ảnh

B2: GV đặt câu hỏi:

? Ếch đồng sống ở môi trường nào

? Những đặc điểm nào của cá thích nghi với môi trường sống ở nước ,ở cạn?

HS trả lời

B3: GV nhận xét dẫn dắt vào bài mới

* Mở bài: Lớp lưỡng cư bao gồm những động vật vừa ở nước, vừa ở cạn: ếch đồng, nhái bén, chẫu chàng Trong bài học hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu một đại diện của lớp lưỡng cư là ếch đồng

2 Hoạt động hình thành kiến thức:

Hoạt động 1: Tìm hiểu đời sống:

Mục tiêu: - Nắm được đặc điểm sống của ếch đồng

- Giải thích được một số tập tính của ếch đồng

Phương pháp: Bàn tay nặn bột:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

-Yêu cầu HS đọc thông tin sgk

Thảo luận và trả lời

- Em biết những điều gì về ếch

đồng?

- Thường gặp ếch đồng ở đâu?

Kiếm ăn vào lúc nào

- Thường gặp ếch đồng vào

mùa nào?

- Thức ăn của ếch đồng?  Môi

trường sống?

- Đọc thông tin sgk/113 + kiến thức thực tế

Thảo luận và trả lời:

- Ao, ruộng, mương,…Ban đêm

- Cuối xuân đầu hè Trời ấm

- Sâu bọ, giun ốc  Cạn và nước

1 Đời sống

- Ếch đồng có đời

sống vừa ở nước, vừa

ở cạn

- Hoạt động chủ yếu vào ban đêm

- Có hiện tượng trú đông

- Là ĐV biến nhiệt

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo ngoài và di chuyển

Mục tiêu: Giải thích được những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở nước, vừa ở cạn

- Mô tả được cách di chuyển của ếch khi ở nước và ở cạn

Phương pháp: Bàn tay nặn bột

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của HS Nội dung

- Yêu cầu HS quan sát cách di

chuyển của ếch trong lồng nuôi +

H35.2 sgk Mô tả động tác di

chuyển trên cạn

- Thả ếch vào bể kính nước +

H35.3  Mô tả động tác di

chuyển trong nước

- Khi ngồi chân sau gấp chữ Z lúc nhảy chi sau bật nhảy Nhảy xa

- Dưới nước: Chi sau đẩy nước

1 Di chuyển: Ếch có 2 cách di

chuyển:

- Nhảy cóc (trên cạn)

- Bơi (dưới nước)

2 Cấu tạo ngoài:

(10’)

* Yêu cầu HS quan sát kĩ

H35.1,2,3 Hoàn chỉnh bảng/114

sgk

- Thảo luận  Trả lời:

- Những đặc điểm cấu tạo ngoài

của ếch thích nghi với đời sống ở

cạn?

- Thích nghi đời sống ở nước?

- Treo bảng phụ  HS điền và giải

thích được các ý nghĩa

thích nghi

- Chốt lại bảng kiến thức chuẩn

* Dựa vào kết quả quan sát được Hoàn thành bảng/ 114 sgk vào vở

- Thảo luận nhóm  thống nhất ý kiến:

- Điểm 2, 4, 5

- Điểm 1, 3, 6

- Đại diện nhóm điền vào bảng  Phát biểu

Lớp nhận xét, bổ sung

- Sửa vào vở

2 Cấu tạo ngoài:

Ếch đồng có các đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn

 Ở cạn: Di chuyển nhờ bốn chi có ngón, thở bằng phổi, mắt có mi, tai có màng nhĩ

 Ở nước: Đầu dẹp nhọn khớp với thân thành một khối rẽ nước khi bơi, chi sau có màng bơi, da tiết chất nhày làm giảm ma sát và dễ thấm khí, ếch thở bằng da là chủ yếu

Hoạt động 3: Tìm hiểu sinh sản và phát triển

Mục tiêu: Nắm được đặc điểm sinh sản và phát triển của ếch so với cá

Phương pháp: Bàn tay nặn bột

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Cho HS nghiên cứu sgk Trả

lời các câu hỏi:

* Ếch sinh sản vào mùa nào?

* Đến mùa sinh sản ếch có hiện

tượng gì?

* So sánh sự thu tinh của ếch

và cá

* Vì sao sự thu tinh của ếch gọi

là sự thụ tinh ngoài?

- Treo H35.4 sgk HS trình bày

sự phát triển của ếch  Kết luận

* HS tự thu thập thông tin

Nêu được các đặc điểm về sinh sản

Cuối xuân, đầu hạ (mùa mưa)

- Ghép đôi

- Những điểm giống và khác nhau

- Trong môi trường nước ( ngoài cơ thể con cái)

* HS trình bày trên tranh

3 sinh sản và phát triển :

- Thụ tinh ngoài, đẻ

trứng

- Trứng thụ tinh Nòng nọc  Ếch ( phát triển

có biến thái)

Hoạt động 4: Tìm hiểu đa dạng về thành phần loài

Mục tiêu: Nêu được những đặc điểm đặc trưng nhất để phân biệt 3 bộ lưỡng cư Môi trường sống đã ảnh hưởng đến cấu tạo ngoài

Phương pháp: Bàn tay nặn bột

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Cho HS đọc mục I/120  HS

xử lí thông tin  Nêu những đặc

điểm đặc trưng nhất phân biệt 3

bộ lưỡng cư ( đặc điểm chân)

- GV treo bảng  Hướng dẫn

nội dung cần điền

- Thông qua bảng  GV phân

tích mức độ gắn bó với môi

trường nước khác nhau  Ảnh

hưởng đến cấu tạo ngoài từng

bộ  Kết luận

- Cá nhân thu thập thông tin về 3

bộ lưỡng cư Thảo luận nhóm để hoàn thành bảng trong vở

- Đại diện nhóm lên điền vào bảng Các nhóm khác nhận xét,

bổ sung

- Hoàn thành bảng trong vở

Nêu được những đặc điểm đặc trưng để phân biệt được ba bộ

4 Đa dạng về thành phần loài

Bảng: Những đặc điểm phân biệt ba

bộ Lưỡng cư

Phiếu học tập

Tên bộ lưỡng cư Hình dạng Đuôi Đặc điểm phân biệt Chi

Lưỡng cư có đuôi Thân dài Dài và dẹp 2 chi trước và 2 chi sau tương

đương nhau

Lưỡng cư không đuôi Thân ngắn Không 2 chi sau dài hơn 2 chi trước

Lưỡng cư không

chân

Dài, giống giun

Hoạt động 5: Tìm hiểu sự đa dạng về môi trường sống và tập tính

Mục tiêu: Giải thích được sự ảnh hưởng của môi trường sống tới tập tính và hoạt động của lưỡng cư

Phương pháp: Bàn tay nặn bột:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Yêu cầu HS quan sát H37.1 

37.5 + đọc chú thích  Lựa

chọn câu trả lời điền vào bảng

sgk/121

- Treo bảng phụ Các nhóm

điền vào

- Thông báo kết quả đúng

- Cá nhân tự thu thập thông tin qua hình vẽ

- Thảo luận nhóm  Hoàn thành bảng

- Đại diện nhóm điền vào bảng các nhóm khác theo dõi, bổ sung

- Sửa vào vở

5 Đa dạng về môi trường sống và tập tính

Bảng Một số đặc điểm sinh học của lưỡng cư

Một số đặc điểm sinh học của lưỡng cư STT Tên đại diện ĐẶc điểm nơi sống Hoạt động Tập tính tự vệ

1 Cá cóc Tam

Đảo

Sống chủ yếu trong nước Chủ yếu về ban

đêm

Trốn chạy, ẩn nấp

2 Ễnh ương lớn Ưa sống ở nước hơn Ban đêm Doạ nạt

3 Cóc nhà Ưa sống trên cạn hơn Đêm + Chiều Tiết nhựa độc

4 Ếch cây Chủ yếu trên cây, bụi cây Ban đêm Trốn chạy, ẩn nấp

5 Ếch giun Sống chui luồn, trong

hang đất

Ngày, đêm Trốn chạy, ẩn nấp

Hoạt động 6: Tìm hiểu đặc điểm chung của lưỡng cư

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Yêu cầu các nhóm trao đổi

Trả lời câu hỏi về đặc điểm

chung của lớp lưỡng cư:

- Cá nhân tự nhớ lại kiến thức Thảo luận nhóm

Rút ra đặc điểm chung

6 Đặc điểm chung:

(Phần ghi nhớ SGK, trang 122)

 Môi trường sống

 Da

 Cơ quan di chuyển

 Hệ hô hấp

 Hệ tuần hoàn

 Sự sinh sản

 Sự phát triển

 Nhiệt độ cơ thể

 Nước và cạn

 Trần và ẩm ướt

 4 chi có màng

 Phổi và da

 2 vòng t/ hoàn, tim

3 ngăn, tâm thất chứa máu pha

 Đẻ trứng, thụ tinh ngoài

 Nòng nọc phát triển qua biến thái

 ĐV biến nhiệt

GDMT: Giáo dục cho HS ý thức bảo vệ

ĐV có ích

Hoạt động 7: Tìm hiểu vai trò của lưỡng cư

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Yêu cầu HS đọc thông tin muc

IV Nêu mặt lợi ích của lưỡng

cư Cho ví dụ

- Nguyên nhân sự suy giảm số

lượng lưỡng cư hiện nay và biện

pháp bảo vệ

- Săn bắt để làm thực phẩm, sử dụng thuốc trừ sâu  ô nhiễm môi trường Bảo vệ môi trường sống và gây nuôi

6 Vai trò của lưỡng cư

- Làm thức ăn cho người

- Một số lưỡng cư làm thuốc

- Diệt sâu bọ và động vật trung gian truyền bệnh

3 Luyện tập - vận dụng:

Mục tiêu: Học sinh nắm vững các kiến thức về lưỡng cư và ếch đồng.

Phương pháp: Bàn tay nặn bột, rèn luyện kỹ năng làm bài tập trắc nghiệm

Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Học sinh chú ý lắng nghe và suy nghĩ trả lời các câu hỏi trắc nghiệm

BT1: Hãy khoanh tròn vào chữ cái đầu câu trả lời đúng nhất:

1) Điều nào sau nay không đúng đối với ếch:

b) Đẻ trứng, thụ tinh trong d) Cả a, b, c đều đúng

2) Ếch thường sống quanh các vực nước vì:

a) Tránh được kẻ thù tấn công c) Tìm kiếm thức ăn dễ dàng

b) Có lợi cho việc hô hấp qua da d) Cả a, b, c đều đúng

3) Sự sinh sản và phát triển của ếch đồng khác với cá chép:

a) Đẻ trứng và thụ tinh ngoài c) Trong qua trình thụ tinh số

lượng trứng hao hụt rất ít

b) Sự phát triển có biến thái d) Cả a, b, c, đều đúng

4) Đặc điểm nào là đặc điểm chung của lưỡng cư

b Thích nghi đời sống ở cạn h Di chuyển bằng 4 chi có màng

c Vừa ở nước, vừa ở cạn i Di chuyển bằng cách nhảy cóc

d Tim 3 ngăn, 2vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ thể là máu pha l Phát triển có biến thái

BT2: Cho các thông tin sau đây:

1 Thụ tinh ngoài 2 Có hiện tượng ghép đôi 3 Số trứng ít

4 Đuôi dài 5 Có cơ quan đường bên 6 Hô hấp bằng mang

7 Hệ tuần hoàn 1 vòng, tim 2 ngăn

1) Sự sinh sản của cá giống ếch ở điểm nào?

2) Sự sinh sản của cá khác ếch ở điểm nào?

3) Cấu tạo của nòng nọc giống cá ở những điểm nào?

4 Vận dụng:

Mục tiêu: Học sinh vận dụng các kiến thức đã học vào so sánh, phân tích và giải thích

hiện tượng thực tế

Phương pháp: Bàn tay nặn bột

Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Câu 1: Giải thích vì sao ếch đồng thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và kiếm ăn

vào ban đêm?

Câu 2: Ở vùng quê, vào những buổi tối, rất nhiều người dân đi soi ếch mỗi tối họ có

thể bắt được tới 2kg ếch/người, đặc biệt vào mùa sinh sản họ dễ dàng bắt được nhiều đôi ếch cùng lúc

a Theo em, tại sao người dân lại đi bắt ếch vào ban đêm thay vì đi bắt vào ban ngày?

b Việc bắt các đôi ếch đang vào mùa sinh sản có ảnh hưởng gì đến sự đa dạng của loài ếch và các loài khác?

Câu 3: Vì sao bộ phận thải nước tiểu và chất thải tiêu hóa của ếch được gọi là huyệt

mà không phải hậu môn?

Câu 4: Em hãy lập bảng phân biệt các đặc điểm (môi trường sống, cách di chuyển, hệ

hô hấp) của lớp lưỡng cư và lớp cá

Học sinh tiếp nhận, suy nghĩ và trả lời:

Dự kiến sản phẩm:

Câu 1: Ếch thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và bắt mồi về đêm vì:

- Ếch hô hấp qua da là chủ yếu, nếu da khô cơ thể mất nước thì ếch sẽ chết

- Ếch bắt mồi về đêm vì thức ăn trên cạn của ếch là sâu bọ, khi đó là thời gian sâu bọ đi kiếm ăn nên ếch dễ dàng bắt được mồi

Câu 2: a Vì ếch thường ra khỏi hang và kiếm ăn vào ban đêm nên người dân dựa vào

tập tính này của ếch đề đi soi ếch vào ban đêm

b Làm giảm số lượng của ếch, dẫn đến nguy cơ bị tuyệt chủng, kéo theo các loài khác cũng bị biến đổi theo, vì ếch đồng là một trong những mắcxích quan trọng trong sự cân bằng sinh thái nông nghiệp

Câu 3: Em hãy kể về những lợi ích của ếch Từ những lợi ích trên em đã đề ra biện

pháp gì để bảo vệ chúng?

Câu 4: Nêu các điểm khác nhau về: môi trường sống, hô hấp, di chuyển của ếch

so với cá

Hô hấp Hô hấp bằng mang Hô hấp qua da và hô hấp bằngphổi. Cách di chuyển Bơi Bơi dưới nước và nhảy trên

cạn

Học sinh trả lời; học sinh khác nhận xét

Giáo viên nhận xét và đánh giá

4 Tìm tòi và mở rộng kiến thức:

Mục tiêu: Giúp học sinh nâng cao kiến thức, tìm tòi nâng cao khả năng tư duy và lòng

yêu thích môn học:

Phương pháp: Bàn tay nặn bột.

Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ

Học sinh tiếp nhận câu hỏi và trao đổi thông tin với nhau để trả lời

Câu 1: Cách bắt mồi của ếch có gì sai khác so cá? Điều đó có ý nghĩa gì?

Câu 2: Khi quan sát sự sinh sản của cá chép và ếch đồng, Mai nhận thấy cá chép và

ếch đồng đều thụ tinh ngoài nhưng số lượng trứng trong mỗi lần đẻ của cá chép lại nhiều hơn so với ếch đồng Vì sao lại có sự khác nhau như vậy? Em hãy giải thích

Câu 3: Ếch bơi lội rất giỏi, còn khi di chuyển trên cạn thì chủ yếu là bước nhảy.

Chúng có thể nhảy liên tục hàng chục nhịp và có những cú nhảy rất xa so với chiều dài

cơ thể chúng nhờ đặc điểm cấu tạo xương chi hình chữ “Z” Dựa vào đặc điểm bộ xương và đặc điểm di chuyển của ếch, hãy đưa ra lời khuyên đối với những gia đình nuôi ếch để ếch hạn chế nhảy ra ngoài khu vực nuôi

Câu 4: Theo kinh nghiệm dân gian, cóc được cho là một thực phẩm bổ dưỡng, dùng

cho trẻ em còi xương, suy dinh dưỡng Khi mổ cóc để lấy thịt, người ta thực hiện các bước sau: Chặt bỏ đầu từ hai u mắt trở lên, chặt bỏ bốn bàn chân, rạch một đường thẳng trên lưng, lột bỏ da, bỏ toàn bộ phủ tạng (ruột, gan, trứng ) cho vào chậu nước

to rữa sạch nhiều lần Ngâm vào nước muối 1% trong 10 phút Theo em, có cần thiết phải thực hiện các bước lột bỏ da, bỏ toàn bộ nội tạng của cóc không? Vì sao?

Giáo viên dự kiến sản phẩm:

Câu 1:

- Khác với cá, Ếch có khoang miệng rộng, lưỡi có hệ cơ riêng làm lưỡi cử động Phần trước lưỡi gắn vào thềm miệng, phần sau có thể phóng ra ngoài để bắt mồi và đưa vào trong Khi nuốt mồi to, ếch nhắm mắt, cầu mắt khi đó lồi vào khoang miệng đẩy mồi vào thực quản

Câu 2: Số lượng trứng của ếch ít hơn so với số lượng trứng của cá vì trứng của ếch

được bảo vệ tốt hơn và khả năng trứng được thụ tinh cũng cao hơn do ếch cái đẻ đến đâu thì ếch đực tưới tinh trùng luôn đến đó

Câu 3: Để ếch không nhảy ra được ngoài khu vực nuôi thì khu vực nuôi nên có lưới

bao quanh hoặc làm tường rào cao từ 1,5-2m để đề phòng những bước nhảy xa vài mét của ếch

Câu 4: Cần thiết, vì trong da cóc có chứa nhựa cóc rất độc và nội tạng của cóc chứa

một lượng chất độc đủ gây chết người (đặc biệt là trứng cóc) vì vậy việc làm kỹ như trên là rất cần thiết để loại bỏ các chất độc

5 Hướng dẫn về nhà:

- Các em về nhà đọc phần “ Em có biết?”.

- Đọc bài và soạn bài “thằn lằn bóng đuôi dài”

VII ĐÁNH GIÁ, RÚT KINH NGHIỆM