Mô tả được các đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng vừa thích nghi ở nước vừa thích nghi ở cạn.. Cơ sở hình thành chủ đề: chủ đề được xây dựng từ những nội dung kiến thức nào của SGK số t
Trang 1Ngày soạn: ………
Ngày dạy: ……….
TIẾT 37 - 38 CHỦ ĐỀ 10: LỚP LƯỠNG CƯ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Nắm vững các đặc điểm đời sống của ếch đồng Mô tả được các đặc
điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng vừa thích nghi ở nước vừa thích nghi ở cạn
Học sinh trình bày được sự đa dạng của lớp lưỡng cư về thành phần loài, môi trường sống và tập tính của chúng
- Hiểu được vai trò của lưỡng cư với tự nhiên và đời sống con người Trình bày được đặc điểm chungc của lưỡng cư
2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng quan sát tranh, kĩ năng hoạt động nhóm.
3.Thái độ : Giáo dục học sinh yêu thích động vật có ích.
4 Năng lực cần hình thành và phát triển:
+ Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp,
hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán
+ Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện
trong phòng thí nghiệm
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên: Tranh cấu tạo ngoài của ếch đồng
2 Học sinh: Đọc trước bài mới
III CẤU TRÚC CỦA CHỦ ĐỀ:
1 Cơ sở hình thành chủ đề: chủ đề được xây dựng từ những nội dung kiến thức
nào của SGK (số tiết, tên của từng tiết theo PPCT hiện hành)
Bài 35 (Tiết 37): Ếch đồng
Bài 37 (Tiết 38): Đa dạng và đặc điểm chung của lớp Bò sát
2 Cấu trúc nội dung chủ đề:
Cấu trúc nội dung
chủ đề theo từng tiết
Các mức độ câu hỏi, bài tập Nhận biết Thông hiểu Vận dụng VD cao
Trang 2Tiết 37: Ếch đồng Nắm được đặc
điểm đời sống của ếch
- Chỉ trên mẫu vật các bộ phận cấu tạo ngoài của ếch
- Giải thích các đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống ở cạn và ở nước
Tiết 38: Đa dạng và
đặc điểm chung của
lớp Lưỡng cư
- Nắm được
đa dạng của Lưỡng cư
- Nêu được ý nghĩa thực tiễn của lưỡng cư trong tự nhiên
- Giải thích hiện tượng thực tế
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút
Tiết 1: Không
Tiết 2: - Trình bày cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở
nước?
- Trình bày sự sinh sản và phát triển của ếch?
3 Bài mới: Mỗi bài 34 phút
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL
A, Khởi động 5p
B1: GV cho học sinh quan sát con ếch nhảy trong chậu
B2: GV gọi đại diện 2 hs vận dụng hiểu biết của mình trả lời câu hỏi:
? Mô phỏng lại cách nhảy của ếch
- GV gọi 1-2 nhóm lên thực hiện
B3: GV giới thiệu chung về lớp lưỡng cư Giới thiệu về chủ đề lưỡng cư
B Hình thành kiến thức
TIẾT 1 ẾCH ĐỒNG
Hoạt động 1: Tìm hiểu về đời sống
(10 phút)
I Đời sống
+ Ếch đồng có đời sống vừa ở cạn
Trang 3- GV Hướng dẫn học sinh quan sát
hình vẽ trả lời câu hỏi
- Thường gặp ếch đồng ở đâu?
- Thường gặp ếch đồng vào mùa
nào?
- Thức ăn của ếch đồng là gì?
- Giải thích vì sao ếch đồng thường
sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và
kiếm ăn vào ban đêm ?
- Hs trả lời câu hỏi
- 2 -3 hoc sinh trả lời câu hỏi học
sinh khác nhận xét, bổ sung
- Gv nhận xét và chốt
- Gv giải thích để học sinh hiểu rõ về
hiện tượng trú đông để không nhầm
lẫn với hiện tượng ngủ đông
Hoạt động 2: Tìm hiểu về cấu tạo
ngoài và di chuyển (15 phút)
- Gv cho học sinh quan sát mẫu vật
ếch đồng và cách di chuyển của ếch
đồng
- Mô tả các động tác di chuyển trong
nước?
- Các động tác di chuyển trên cạn ?
- Trình bày những đặc điểm cấu tạo
ngoài thích nghi với đời sống ở nước
? Giải thích ý nghĩa thích nghi ?
- Trình bày những đặc điểm cấu tạo
vừa ở nước (sống nơi ẩm ướt) + Chúng kiếm ăn vào ban đêm, thức
ăn là sâu bọ, cua, giun ốc
+ Có hiện tượng trú đông
+ Là động vật biến nhiệt
II Cấu tạo ngoài và di chuyển
1 Di chuyển
* Ếch có hai cách di chuyển:
- Nhảy cóc (trên cạn): Khi ngồi chi sau gấp thành chữ Z , lúc nhảy chi sau bật thẳng nhảy cóc
- Bơi (dưới nước): Chi sau đẩy nước, chi trước bẻ lái
2 Cấu tạo ngoài
a Cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở nước
- Đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành một khối thuôn nhọn về phía trước giúp giảm sức cản của nước khi bơi
- Da trần phủ chất nhày, ẩm dễ thấm
khí giúp ếch hô hấp trong nước
- Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón Tạo thành chân bơi để giữ nước
b Cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở cạn
- Mắt và các lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên đầu ( mũi ếch thông với khoang
- Năng lực tự học, tư duy sáng tạo, quan sát; kiến thức sinh học
- Năng lực tự quản lí,
tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ
Trang 4ngoài thích nghi với đời sống ở
cạn ?
- Học sinh quan sát và thảo luận theo
nhóm
Đánh dấu vào các đặc điểm thích
nghi theo môi tuờng sống ở SGK
- Đại diện nhóm trình bày, nhóm
khác bổ sung
- Gv nhận xét và chốt
Hoạt động 3: Tìm hiểu về sinh sản
và phát triển (10 phút)
- Gv yêu cầu học sinh thu thập thông
tin và trả lời câu hỏi
+ Ếch sinh sản vào mùa nào ?
+ So sánh sự thụ tinh của ếch với sự
thụ tinh của cá.
+ Vì sao sự thụ tinh của ếch gọi là
thụ tinh ngoài ?
- Hs trả lời
- Gv nhận xét và chốt
miệng và phổi vừa để ngửi vừa để thở ) để khi bơi vừa thở vừa quan sát
- Mắt có mí giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ Để bảo vệ mắt, giữ mắt khỏi bị khô, nhận biết được âm thanh trên cạn
- Chi năm phần có ngón chia đốt linh hoạt thuận lợi cho việc di chuyển trên cạn
III Sinh sản và phát triển
1 Sinh sản:
+ Ếch sinh sản vào cuối mùa xuân
+ Thụ tinh ngoài, đẻ trứng
+ Ếch có tập tính : ếch đực ôm lưng ếch cái đẻ ở cá bờ nước
2 Phát triển: Phát triển qua giai đoạn
biến thái
Trứng thụ tinh tạo ra nòng nọc trải qua một quá trình biến đổi phức tạp qua nhiều giai đoạn tạo thành ếch con
- Năng lực tự quản lí,
tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ
TIẾT 2 ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP LƯỠNG CƯ
Hoạt động 1: Tìm hiểu đa dạng về
thành phần loài (10 phút)
- GV yêu cầu HS đọc thông tin, thảo
luận nhóm
+ Câu 1: Chứng minh rằng lưỡng cư
đa dạng về số lượng loài
I Đa dạng về thành phần loài
- Lớp lưỡng cư có 4000 loài, được chia làm 3 bộ:
+ Bộ lưỡng cư có đuôi: hai chi sau và hai chi trước dài tương đương nhau
- Năng lực tự học, tư duy
Trang 5+ Câu 2: Lớp lưỡng cư gồm các bộ
+ Câu 3: Đặc điểm đặc trưng nhất để
phân biệt 3 bộ trong lơp lưỡng cư là
- HS đọc thông tin, thảo luận sau đó
trình bày, nhận xét, bổ sung rồi rút ra
kết luận
- GV hoàn thiện kiến thức cho HS
Hoạt động 2: Tìm hiểu đa dạng về
môi trường sống và tập tính (10
phút)
- GV yêu cầu HS quan sát H37.1,
đọc các chú thích, thảo luận hoàn
thành bảng “Một số đặc điểm sinh
học của Lưỡng cư”
- HS quan sát, thảo luận sau đó trình
bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết
luận
- Gv nhận xét và chốt
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm
chung và vai trò của lưỡng cư (15
phút)
- GV yêu cầu HS đọc thông tin bảng,
thảo luận:
+ Hãy nêu đặc điểm chung của
Lưỡng cư?
- HS thảo luận sau đó trình bày, nhận
xét, bổ sung và rút ra kết luận
- GV yêu cầu HS đọc thông tin, thảo
+ Bộ lưỡng cư không đuôi: hai chi sau dài hơn hai chi trướnc + Bộ lưỡng cư không chân: thiếu chi
II Đa dạng về môi trường sống và tập tính
- Nội dung ghi như phiếu học tập
III Đặc điểm chung của lưỡng cư
- Môi trường sống: nước và cạn
- Da: da trần(không có vảy), ẩm ướt
- Cơ quan di chuyển: bốn chi có màng ít hoặc nhiều(trừ ếch giun)
- Cơ quan hô hấp: Mang(nòng nọc), phổi và da(cá thể trưởng thành)
- Cơ quan tuần hoàn: tim 3 ngăn, có
2 vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ thể
là máu pha
- Môi trường sinh sản: dưới nước
- Sự phát triển: qua biến thái
- Là động vật biến nhiệt
- Thụ tinh ngoài
IV Vai trò của lưỡng cư
- Có ích cho nông nghiệp: diệt sâu bọ, sinh vật trung gian truyền
sáng tạo, quan sát; kiến thức sinh học
- Năng lực tự quản lí,
tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn
Trang 6+ Lưỡng cư có vai trò gì đối với
con người? Cho ví dụ?
- HS đọc thông tin, thảo luận sau đó
trình bày, nhận xét, bổ sung rồi rút ra
kết luận
- GV hoàn thiện kiến thức cho HS
- GV yêu cầu HS đọc kết luận chung
bệnh
- Có giá trị thực phẩm: ếch đồng
- Làm thuốc chữa bệnh: cóc
- Làm vật thí nghệm: ếch đồng
* Cần bảo vệ và tổ chức gây nuôi những loài có ý nghĩa kinh tế
ngữ
+ Hoạt động 3 Luyện tập củng cố
Bài 1: Trình bày cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở nước?
Bài 2: Trình bày sự sinh sản và phát triển của ếch?
Bài 3: Điền các từ hoặc cụm từ thích hợp (ếch giun, kì giông, mang, ấu trùng, cả ngày và đêm, da hoặc phổi, bốn chi) vào chỗ trống trong các câu sau:
-Động vật Lưỡng cư như ếch, nhái, cóc,…………., và………thuộc nhóm động vật máu lạnh và đều trải qua giai đoạn……… trước khi trưởng thành,
hô hấp bằng………( dưới nước) khi còn là…………., khi trưởng thành hô hấp bằng……… .Thông thường, lưỡng cư có……… Hoạt động……
+ Hoạt động 4 Vận dụng mở rộng
* Vì sao ếch thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và bắt mồi về đêm?
4 Củng cố: GV khắc sâu, mở rộng nội dung bài học
- Cho HS đọc ghi nhớ cuối bài
5 Hướng dẫn học ở nhà:
Tiết 1:
- Học kĩ bài, trả lời 4 câu hỏi cuối bài
- Mỗi nhóm chuẩn bị một con ếch đồng giờ sau thực hành mổ ếch
Tiết 2
Học bài, Đọc mục: “Em có biết”, Soạn bài mới
- Mẫu vật: Con thằn lằn ( rắn mối)
Trang 7- Tìm hiểu đời sống của thằn lằn bóng đuôi dài có đặc điểm gì khác so với Lưỡng cư.
- Kẻ bảng SGK/125 vào vở soạn
Trang 85 Hướng dẫn học ở nhà:
Tiết 1:
- Học kĩ bài, trả lời 4 câu hỏi cuối bài
- Mỗi nhóm chuẩn bị một con ếch đồng giờ sau thực hành mổ ếch
Tiết 2
Học bài, Đọc mục: “Em có biết”, Soạn bài mới
- Mẫu vật: Con thằn lằn ( rắn mối)
- Tìm hiểu đời sống của thằn lằn bóng đuôi dài có đặc điểm gì khác so với Lưỡng cư
- Kẻ bảng SGK/125 vào vở soạn
Trang 95 Hướng dẫn học ở nhà:
Tiết 1:
- Học kĩ bài, trả lời 4 câu hỏi cuối bài
- Mỗi nhóm chuẩn bị một con ếch đồng giờ sau thực hành mổ ếch
Tiết 2
Học bài, Đọc mục: “Em có biết”, Soạn bài mới
- Mẫu vật: Con thằn lằn ( rắn mối)
- Tìm hiểu đời sống của thằn lằn bóng đuôi dài có đặc điểm gì khác so với Lưỡng cư
- Kẻ bảng SGK/125 vào vở soạn
Trang 115 Hướng dẫn học ở nhà:
Tiết 1:
- Học kĩ bài, trả lời 4 câu hỏi cuối bài
- Mỗi nhóm chuẩn bị một con ếch đồng giờ sau thực hành mổ ếch
Tiết 2
Học bài, Đọc mục: “Em có biết”, Soạn bài mới
- Mẫu vật: Con thằn lằn ( rắn mối)
- Tìm hiểu đời sống của thằn lằn bóng đuôi dài có đặc điểm gì khác so với Lưỡng cư
- Kẻ bảng SGK/125 vào vở soạn