giao an diên 11

Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh Nội dung kiến thứcGV nêu trình tự thiết kế mạng điện theo các bớc : Trình tự thiết kế mạch điện đ-ợc tiến hành nh sau: Bớc 1: Xác định mụ

TIẾT THỨ

82 - 84 Ngày soạn /04/2010

LÝ THUYẾT: TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Trình bày được các bước thiết kế mạng điện

- Tính toán, thiết kế được mạng điện đơn giản cho một phòng ở

2.Kỹ năng:

- Vận dụng được kiến thức lý thuyết tính toán, thiết kế được mạng điện đơn giản cho một phòng

ở vào thực hành

3.Thái độ:

- Giáo dục học sinh có ý thức học tập nghiêm túc, khoa học, cẩn thận, chịu khó, tỷ mỹ

B.PHƯƠNG PHÁP:

Phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận.

C CHUẨN BỊ:

1-Chuẩn bị của giáo viên: Bản vẽ sơ đồ mạng điện lắp đặt kiểu nổi nối phân nhánh, sơ đồ mạng

điện lắp đặt theo phương thức phân tải tập trung

2- Chuẩn bị của học sinh: Vở ghi chép, SGK, dụng cụ học tập: Thước kẻ, bút chì, tẩy.

D TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:

I/ Ổn định tổ chức: (1 phút)

- Kiểm danh, nhắc nhở học sinh thực hiện nội quy ( nếu cần thiết )

II/ Kiểm tra bài cũ:

III/ Bài mới:

1 Đặt vấn đề: (1 phút)

Tiết trướcc các em đã nắm được kiến thức lý thuyết cũng như thực hành về thiết kế chiếu

sáng Tiết hôm nay thầy sẽ giúp các em biết tính toán,thiết kế mạng điện ta vào bài mới: Lý

thuyết: Tính toán, thiết kế mạng điện trong nhà.

2 Triển khai bài:

Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh Nội dung kiến thức

GV nêu trình tự thiết kế mạng

điện theo các bớc :

Trình tự thiết kế mạch điện

đ-ợc tiến hành nh sau:

Bớc 1: Xác định mục đích

yêu cầu sử dụng mạng điện

Bớc 2: Đa ra các phơng án

thiết kế và lựa chọn một phơng

án thích hợp

Bớc 3: Chọn dây dẫn, thiết

bị bảo vệ, đóng cắt và nguồn

lấy điện của mạng điện

Bớc 4: Lắp đặt và kiểm tra

mạch điện theo mục đích thiết

kế

Bớc 5: Vận hành thử và sửa

chữa những lỗi (nếu có)

GV diễn giảng:

Việc xác định mục đích, yêu

cầu tùy thuộc vào nhu cầu

dùng điện, đặc điểm ngôi nhà

và điều kện kinh tế của ngời sử

dụng điện

Để tính toán thiết kế mạng

điện, trớc hết ta cần xác định

nhu cầu sử dụng điện thực tế

lớn nhất Tính tổng công suất

yêu cầu của mạng điện dựa

trên việc cộng số học công

suất các phụ tải sẽ cho kết quả

không đúng với thực tế sử

dụng, việc thiết kế sẽ không

kinh tế và không đảm bảo yêu

cầu kỹ thuật

Thiết kế và lắp đặt mạng điện

trong nhà phải đảm bảo cho

việc sử dụng điện an toàn,

Học sinh tiếp thu

HS liờn hệ thực tế, kết hợp SGK, trả lời

Giỳp cụng việc lắp đặt mạng điện trở nờn dễ dàng hơn, kinh tế hơn và hiệu quả hơn

HS trả lời: Phụ thuộc vào nhu cầu dựng điện, đặc điểm ngụi nhà và điều kiện kinh tế người sử dụng

HS trả lời: Tổng cụng suất theo yờu cầu là cộng số học cụng suất cỏc phụ tải

Học sinh tiếp thu

I XÁC ĐỊNH MỤC ĐÍCH, YấU CẦU SỬ DỤNG MẠNG ĐIỆN

(43phỳt)

1.Tớnh cụng suất yờu cầu của phụ tải đối với mạng điện

Cụng suất yờu cầu của mạng

điện trong thực tế phải xột đến cỏc yếu tố sau:

- Khả năng phỏt triển thờm về nhu cầu dựng điện

- Việc sử dụng khụng đồng thời của cỏc phụ tải cú trong mạng điện

- Cỏc phụ tải khụng làm việc hết cụng suất

Nờn cụng suất yờu cầu của mạng điện được tớnh như sau:

Pyc = Pt.Kyc

Trong đú:

- Pt là tổng cụng suất định mức của cỏc phụ tải

- Kyc là hệ số yờu cầu Giỏ trị cho trong bảng 27.1 SGK Tr 124

2 Một số yờu cầu sử dụng mạng điện trong nhà

- Đạt tiờu chuẩn an toàn điện

- Sử dụng thuận tiện, dễ kiểm tra

và sửa chữa

- Khụng ảnh hưởng giữa mạch chiếu sỏng và cỏc mạch điện cung cấp điện cho cỏc thiết bị điện và đồ dựng điện khỏc

II PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ SƠ

ĐỒ MẠNG ĐIỆN

(45 phỳt)

1.Thiết kế sơ đồ mạng điện theo kiểu phõn nhỏnh từ đường dõy trục chớnh

thuận tiện, bền chắc và đẹp.Để

đạt đợc những điều kiện đó,

mạng điện trong nhà phải đảm

bảo những yêu cầu sau

Ngoài những yêu cầu trên

còn cần tính đến những yêu

cầu riêng của ngời sử dụng tùy

thuộc vào điều kiện kinh tế,

yêu cầu về mỹ thuật hoặc sở

thích riêng…

Theo cỏc em thiết kế mạng

điện trước khi lắp đặt cú ý

nghĩa gỡ?

GV dùng hình 27-1 phóng to

để giải thích cho HS hiểu về

phơng án “Thiết kế sơ đồ

mạng điện theo kiểu phân

nhánh từ đờng dây trục

chính ”

GV hớng dẫn HS cách chọn

dây dẫn điện bằng cách tra

bảng hoặc tính toán song phải

đảm bảo: Isd ≤Icp

GV yêu cầu HS nắm vững các

bảng 27-2 và bảng 27-3 để

chọn dây dẫn cho phù hợp

-GV phân tích cách chọn cầu

chì và đa ra yêu cầu dây chảy

của cầu chì

GV phân tích cách chọn cầu

dao hoặc áptômát và đa loại

áptômát có ba chức năng cjho

HS nhận biết

GV phân tích đặc điểm, u

nh-ợc điểm của phơng án trên để

học sinh nhận biết

- HS cùng thảo luận theo nhóm

GV dùng hình 27-2 phóng to

để giải thích cho HS hiểu về

phơng án “Thiết kế sơ đồ

mạng điện theo kiểu tập

HS thảo luận theo nhúm, trả lời

Đảm bảo cho việc sử dụng điện an toàn, thuận tiện, bền chắc và đẹp

HS tiếp thu

HS tiếp thu

HS thảo luận theo nhúm, trả lời

- Đường dõy điện chớnh đi vào sau cụng tơ và ỏp tụ mỏt ( hoặc cầu dao và cầu chỡ)

Đường dõy chớnh đi suốt qua cỏc khu vực cần cấp điện

- Rẽ nhỏnh vào cỏc bảng điện nhỏnh để cấp điện cho phũng hoặc khu vực đú, lần lượt như vậy cho đến cuối nguồn

HS thảo luận theo nhúm,

a) Đặc điểm

- Mỗi căn hộ cú đường dõy điện chớnh đi vào sau cụng tơ và ỏp tụ mỏt ( hoặc cầu dao và cầu chỡ)

- Đường dõy chớnh đi suốt qua cỏc khu vực cần cấp điện

- Đến từng phũng hoặc khu vực cần cấp điện thỡ rẽ nhỏnh vào cỏc bảng điện nhỏnh để cấp điện cho phũng hoặc khu vực đú, lần lượt như vậy cho đến cuối nguồn

- Những đồ dựng điện quan trọng hoặc cú cụng suất lớn (như mỏy giặt, mỏy bơm nước ) thỡ cú thể

đi một đường dõy riờng

- Mỗi nhỏnh đều cú thiết bị điều khiển riờng cho nhỏnh đú

Ưu, nhược điểm:

- Phương thức này đơn giản trong thi cụng, sử dụng ớt dõy và thiết bị bảo vệ nờn chi phớ kinh tế thấp

- Do phõn tỏn nhiều bảng điện nhỏnh nờn ảnh hưởng đến yờu cầu thẩm mỹ

2 Thiết kế sơ đồ mạng điện theo kiểu tập trung

a) Đặc điểm: Theo phương thức này , đường điện chớnh sau cụng

tơ và ỏptụmỏt sẽ được phõn ra thành nhiều nhỏnh khỏc nhau, mỗi nhỏnh đến từng tầng hay từng phũng trong căn hộ, trờn từng đường dõy nhỏnh đều cú ỏptụmỏt riờng cho từng nhỏnh phự hợp với yờu cầu dựng điện cho nhỏnh đú

Ưu, nhược điểm:

- Mạng điện này cú ưu điểm bảo

vệ chọn lọc khi cú sự cố chập

- GV phân tích đặc điểm, u

nh-ợc điểm của phơng án này để

học sinh nhận biết

- HS cùng thảo luận theo nhóm

? Xỏc định mục đớch yờu cầu

của mạng điện phụ thuộc vào

yếu tố nào?

? Tổng cụng suất theo yờu cầu

là gỡ?

Khả năng phỏt triển, việc sử

dụng khụng đồng thời của cỏc

phụ tải cú trong mạng điện,

cỏc phụ tải khụng làm việc

hết cụng suất

? Cỏc em hóy cho biết sử

dụng mạng điện trong nhà cần

cú yờu cầu gỡ?

Giỏo viờn chốt kiến thức

Trong tiết 1 cỏc em đó nắm

được cỏch tớnh cụng suất yờu

cầu của mạng điện, nắm được

một số yờu cầu sử dụng của

mạng điện trong nhà Tiết này

chỳng ta cựng tỡm hiểu

phương ỏn thiết kế mạng

điện

Cho học sinh quan sỏt mụ

hỡnh: Thiết kế mạng điện theo

kiểu phõn nhỏnh từ đường

dõy trục chớnh Yờu cầu học

sinh nhận xột đặc điểm?

Giỏo viờn gợi ý vớ dụ như ở

nhà cỏc em cú sử dụng mỏy

bơm nước thỡ đường nhỏnh

trả lời

- Những đồ dựng điện quan trọng hoặc cú cụng suất lớn thỡ cú thể đi một đường dõy riờng

- Mỗi nhỏnh đều cú thiết bị điều khiển riờng cho nhỏnh đú

HS liờn hệ thực tế, kết hợp SGK thảo luận theo nhúm, trả lời

HS ghi chép và nhận thức

HS quan sỏt, thảo luận, liờn

hệ thực tế, trả lời, HSkhỏc

bổ sung

- Đường điện chớnh sau cụng tơ và ỏptụmỏt sẽ được phõn ra thành nhiều nhỏnh khỏc nhau, mỗi nhỏnh đến từng tầng hay từng phũng trong căn hộ

- Trờn từng đường dõy nhỏnh đều cú ỏptụmỏt riờng

HS liờn hệ thực tế, kết hợp SGK thảo luận theo nhúm, trả lời

mạch, quỏ tải trong từng nhỏnh khụng làm ảnh hưởng đến toàn

bộ mạng điện

- Sử dụng thuận tiện, dễ dàng kiểm tra, đảm bảo an toàn điện

và đạt yờu cầu mỹ thuật

- Phương thức đi dõy này phải sử dụng nhiều dõy và thiết bị điện nờn chi phớ kinh tế cao

- Việc lắp đặt mạng điện phức tạp, thời gian thi cụng lõu

III CHỌN DÂY DẪN VÀ CÁC THIẾT BỊ ĐIỆN

(25 phỳt)

1 Chọn dõy dẫn điện

a) Tiết diện dõy dẫn

- Tiết diện dõy dẫn được tớnh toỏn theo cường độ dũng điện sử dụng, dũng điện sử dụng được tớnh theo cụng thức hoặc tra bảng

- Tớnh Isd đem so sỏnh với Icp của từng tiết diện dõy dẫn nhất định

để chọn đõy đón phự hợp (bảng 23-3 SGK Tr128): Isd<= Icp

b) Chiều dài dõy dẫn:

Tớnh theo sơ đồ lăp đặt mạch điện và cộng thờm cỏc mối nối (mỗi mối nối được tớnh 100mm) c) Vỏ cỏch điện

- Phự hợp với điện ỏp lưới điện

và điều kiện lắp đặt

2 Chọn cỏc thiết bị điện

a) Chọn cầu chỡ:

- Cầu chỡ phải tỏc động khi cú sự

cố quỏ tải hoặc ngắn mạch

- Cầu chỡ làm việc phải cú tớnh chọn lọc, tức là tỏc động nhanh, kịp thời tỏch phần mạch điện cú

sự cố để khụng ảnh hưởng đến mạch điện chung

điện có lắp chung vào các

nhánh có thiết bị khác không?

(ví dụ như đèn, quạt )

? Trước mỗi thiết bị cần bảo

vệ, hay điều khiển đều phải

có gì?

Từ những đặc điểm trên các

em thấy thiết kế mạng điện

theo kiểu phân nhánh từ

đường dây trục chính có ưu

và nhược điểm gi?

Cho học sinh quan sát mô

hình: Thiết kế mạng điện theo

kiểu tập trung Yêu cầu học

sinh nhận xét đặc điểm?

Giáo viên gợi ý: Nếu đi theo

từng nhánh thì trên mỗi nhánh

cần có cái gì?

Từ những đặc điểm trên các

em thấy thiết kế mạng điện

theo kiểu tập trung có ưu và

nhược điểm gi?

Giáo viên gợi ý bằng cách tạo

tình huống khi có sự cố chập

mạch hoặc quá tải, Trong quá

trình sử dụng có sự cố cần

kiểm tra, sửa chữa Các em

quan sát và cho biết trên sơ đồ

các em có thấy tốn kém nhiều

dây và thiết bị điện không?

Giáo viên hướng dẫn học sinh

cách tính chọn dây dẫn dựa

vào bảng 27-2 và 27-3 SGK

Tr 128 So sánh Isd với Icp

Theo các em cầu dao hoặc

- Khi có sự cố chập mạch, quá tải trong từng nhánh không làm ảnh hưởng đến toàn bộ mạng điện

- Sử dụng thuận tiện, dễ dàng kiểm tra, đảm bảo an toàn điện

- Phải sử dụng nhiều dây

và thiết bị điện nên chi phí kinh tế cao

Học sinh thực hiện

Học sinh thảo luận theo nhóm, trả lời:

- Tiết diện dây dẫn được tính toán theo cường độ dòng điện sử dụng vì nếu dòng điện sử dụng để dây điện quá nóng làm hỏng lớp cách điện gây ra sự cố

Học sinh liên hệ thực tế, trả lời:

- Tính theo sơ đồ lăp đặt mạch điện và cộng thêm các mối nối

Học sinh liên hệ thực tế kết hợp kiến thức, thảo luận, trả lời:

- Cầu chì có tác dụng bảo

vệ các thiết bị điện khi có

sự cố về điện

- Cầu chì phải tác động khi

có sự cố quá tải hoặc ngắn mạch

- Dây chảy không bị chảy khi có dòng điện sử dụng chạy qua lâu dài

Ic>=Isd

b)Chọncầu dao hoặc áptômát

- Cầu dao chung của cả mạng điện được đặt ngay sau công tơ điện Cầu dao được chọn sao cho điện áp của cầu dao phù hợp với điện áp của mạng điện, dòng điện định mức của cầu dao lớn hơn dòng điện sử dụng liên tục qua cầu dao

- Áptômát là thiết bị tự động ngắt điện trong trường hợốpc quá tải hay sự cố ngắn mạch

c) Chọn các thiết bị đóng cắt và lấy điện

IV LẮP ĐẶT VÀ KIỂM TRA MẠNG ĐIỆN THEO MỤC ĐÍCH

THIẾT KẾ

(15 phút)

- Tuỳ theo yêu cầu sử dụng mà

bố trí theo phương thức phân tải theo nhánh hay phân tải tập trung

- Cách lắp dặt có thể nổi trên sứ cách điện, trong ống nhựa hoặc lắp đặt ngầm trong tường

- Nghiên cứu kỹ nơi lắp đặt các khí cụ điện và thiết bị điện, yêu cầu thắp sáng.v.v để vẽ sơ đồ thiết kế mạng điện

áptômát có tác dụng gì? Như

vậy khi chọn cầu dao hoặc

áptômát phải đảm bảo những

yêu cầu gì? Giáo viên gợi ý:

So sánh điện áp, dòng điện

cho phép qua cầu dao với

điện áp, dòng điện của mạng

điện

Tuỳ theo yêu cầu sử dụng mà

bố trí theo phương thức lắp

đặt mạng điện các em đã

được nắm 2 phương thức lắp

đặt sau khi đã có phương

thức lắp đặt, các em liên hệ

thực tế và cho biết hiện nay

người ta lắp đặt nổi trên sứ

cách điện, trong ống nhựa hay

lắp đặt ngầm trong tường?

- Cầu chì làm việc tác động nhanh, kịp thời

- Dây chảy không bị chảy khi có dòng điện sử dụng chạy qua lâu dài

Học sinh liên hệ thực tế kết hợp kiến thức, thảo luận, trả lời:

- Cầu dao hoặc áptômát có tác dụng ngắt dòng điện khi cần thiết

- Cầu dao chung của cả mạng điện được đặt ngay sau công tơ điện

- Cầu dao được chọn sao cho điện áp của cầu dao phù hợp với điện áp của mạng điện, dòng điện định mức của cầu dao lớn hơn dòng điện sử dụng liên tục qua cầu dao

Học sinh liên hệ thực tế thảo luận theo nhóm, trả lời

IV/ Củng cố: (4 phút )

Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm

V/ Dặn dò: ( 1phút )

- Học bài cũ

-Tiết sau các em học bài mới THỰC HÀNH: TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN CHO MỘT PHÒNG Ở.