THUỐC GIẢI BIỂU ppt _ Y HỌC CỔ TRUYỀN

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916. Slide y học cổ truyền ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn y học cổ truyền bậc cao đẳng đại học chuyên ngành Y dược

THUỐC GIẢI BIỂU

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”;

https://123doc.net/users/home/user_home.php?

use_id=7046916

THUỐC GIẢI BIỂU

• ĐỊNH NGHĨA

• Là những thuốc có tác dụng

phát tán, phát hãn (làm ra mồ hôi)

• PHÂN LOẠI THEO YHCT

• 1. PHÁT TÁN PHONG HÀN: thuốc

giải biểu có vị cay, ấm

• 2 PHÁT TÁN PHONG NHIỆT:

thuốc giải biểu có vị cay, mát

CÔNG NĂNG CHỦ TRỊ

• - GIẢI BIỂU  GIẢI CẢM

• - SƠ PHONG GIẢI KINH ĐAU DÂY

TÍNH CHẤT CHUNG

• VỊ CAY

•

• TÍNH ÔN HOẶC MÁT

• PHÁT TÁN, THĂNG

• CHỨA TINH DẦU

• PHẦN LỚN QUY KINH PHẾ

CHÚ Ý SỬ DỤNG

• BỆNH CÒN Ở BIỂU

•

• LIỀU THAY ĐỔI THEO KHÍ HẬU

• CHÚ Ý CHO NGƯỜI GIÀ, TRẺ EM,

• PHỤ NỮ CÓ THAI

• KHÔNG NÊN DÙNG LÂU (MẤT TÂN

DỊCH)

• UỐNG LÚC CÒN NÓNG GIÚP RA MỒ HÔI

KIÊNG KỴ

•

• TỰ HÃN, ĐẠO HÃN

• CAO HUYẾT ÁP

• THIẾU MÁU, MẤT MÁU

• SỐT DO ÂM HƯ, TRIỀU NHIỆT

THUỐC PHÁT TÁN PHONG HÀN

( Thuốc giải biểu cay ấm, thuốc tân

ôn giải biểu)

- Thuốc có vị cay, tính ấm

- Công năng chung: Phát tán phong

hàn, phát hãn, giải biểu, chỉ

thống, thông kinh hoạt lạc

- Chữa bệnh cảm mạo phong hàn,

sốt, rét run, đau đầu, nghẹt mũi, đau mình mẩy

- Vị thuốc: 12 thuốc: Quế chi, Ma

hoàng, Sinh khương, Kinh giới, Tô

diệp, Khương hoạt, Hành, Hương nhu

tía, Tế tân, Bạch chỉ, Phòng phong,

Rau mùi

QUẾ CHI

Cinnamomum cassia Họ Long não Lauraceae.

Bộ phận dùng: cành non phơi khô

- Ấm kinh thông mạch → đau nhức xương khớp

- Hành huyết giảm đau → bế kinh ứ huyết ở phụ nữ

- Ấm thận hành thủy → thận dương suy, tiểu tiện khó

Liều dùng: 4 – 20 g

Kiêng kỵ: Thấp nhiệt, âm hư hỏa dượng, các chứng xuất huyết, phụ nữ có thai

• Quy kinh: Vào 3 kinh phế, vị, tỳ

• - Phát tán phong hàn

• - Làm ấm vị, hết nôn, đau bụng không

tiêu.

• - Hóa đờm, chỉ ho

• - Lợi niệu, tiêu phù thủng

• - Giải độc khử trùng

• - Dùng trong cứu gián tiếp lên huyệt

GỪNG

• Chủ trị:

• - Cảm phong hàn, trúng lạnh

• - Đau bụng ăn không tiêu

• - Tiêu chảy, kiết lỵ

• - Ho có đờm, viêm phế quản

• - Rửa vết thương

• - Giải độc bán hạ, làm gia vị, giải dị

ứng

• Liều dùng : 4-12g/ngày

• Kiêng kỵ: Ho do phế nhiệt, nôn do vị

nhiệt không dùng

KINH GIỚI

• Tên KH : Elsholtzia ciliata; Họ

Lamiaceae (Hoa môi)

• BPD : cành, ngọn có hoa (kinh giới

• - Trừ phong, trấn kinh

• - Lợi tiểu tiện

KINH GIỚI

• - Cảm phong hàn, phong nhiệt

• - Chữa mẫn ngứa ngoài da

• - Cầm máu tử cung, máu cam, tiểu

tiện ra máu

• - Trúng nắng, trúng phong

• - Bí tiểu tiện

• Chữa cảm cúm, đau nhức các đầu xương:

Kinh giới tươi (cành non, lá) 50g, Gừng sống 10g Hai thứ rửa sạch, giã nát vắt lấy nước cốt cho bệnh nhân uống, ngày uống 2 lần, bã thuốc xoa dọc xương sống từ trên xuống.

TÍA TOÂ (TOÂ DIEÄP)

• Teân KH : Perilla frutescens

• Ho ï Lamiaceae (Hoa moâi)

TÍA TÔ

• Chủ trị :

• Liều dùng : 4-12g/ngày dạng thuốc sắc

tơ (tươi) 15g, Hành tươi 3 củ Cả hai rửa sạch, thái nhỏ, cho vào bát cháo nĩng để bệnh nhân

ăn, ăn xong thì đắp chăn kín cho ra mồ hơi.

Liều dùng: 4 – 12 g

Kiêng kỵ: Huyết hư, không do nguyên nhân

phong hàn

diệt ký sinh trùng

Liều dùng: 4 – 40 g

Kiêng kỵ: Biểu hư, mồ hôi nhiều, mật ong (tương kỵ)

HƯƠNG NHU TÍA

• Tên KH : Ocimum sanctum; Ho ï

Lamiaceae (Hoa môi)

• BPD : lá, hoa

• TVQK : cay, ấm  phế, vị

• Công năng:

• - Giải cảm hàn, cảm nhiệt

• - Hóa thấp kiện vị

• - Lợi niệu, tiêu phù

• - Sát trùng

• - Giúp mọc tóc

HƯƠNG NHU TÍA

sốt, có rét, nặng đầu

ăn uống

nhu)

Liều dùng: 4 – 12 g

Kiêng kỵ: Biểu hư, mồ hôi nhiều

BẠCH CHỈ

• Tên KH : Angelica dahurhica

• Ho ï Apiaceae (Hoa tán)

• BPD : Rễ cây

• TVQK :cay, ấm  phế, vị, đai trường

• Công năng :

• - Phát tán phong hàn

• - Khử phong, giảm đau

• - Giải độc

• - Hành huyết, điều kinh

• - Kiện cơ nhục

BẠCH CHỈ

• Chủ trị :

• - Cảm sốt

• - Đau đầu, đau trán,

• - Đau nhức khớp xương, đau răng,

đau dây thần kinh, viêm mũi

• - Đại tiện ra máu

• - Kinh nguyệt không đều

• - Cơ nhục đau mỏi

• Liều dùng : 4-12g/ngày

• Kiêng kỵ: chứng hư, uất hỏa, sốt

xuất huyết

THUỐC PHÁT TÁN PHONG NHIỆT (Thuốc giải biểu cay mát, tân

lương giải biểu)

BẠC HÀ

• Tên KH : Mentha arvensis

• Ho ï Lamiaceae (Hoa môi)

• BPD : Bộ phận trên mặt đất

• TVQK : cay, mát  can, phế

BẠC HÀ

• Chủ trị:

• - Cảm sốt, đau đầu, không ra mồ

hôi

• - Ăn uống không tiêu, ợ chua, tiêu

chảy, buồn nôn

• - Ho khan hoặc có đờm

• - Sởi

• - Sát trùng răng miệng

• Liều dùng: 2 – 12 g

• Kiêng kỵ: khí hư huyết táo, can

dương thịnh, biểu hư, mồ hôi nhiều

THUYỀN THOÁI

Cryptotympana pustulata Fabricius

Họ Cicadae (ve sầu)

Bộ phận dùng: toàn xác lột con ve sầu

Liều dùng: 4 – 12 g

Kiêng kỵ: chứng hư, không có phong nhiệt

- Giải độc, làm cho sởi mọc, dị ứng

- Nhuận tràng, thông tiện → táo bón do viêm họng có sốt

Liều dùng: 4 – 12 g

Kiêng kỵ: tỳ hư, tiết tả

TANG DIỆPMorus alba L Họ Moraceae (dâu tằm)

CÚC HOA

• Ho ï Asteraceae (Cúc)

• BPD : Hoa

• TVQK : ngọt, đắng, tính bình  8 kinh: phế,

can, tâm, đởm, vị, tỳ, đại tràng, tiểu tràng

• - Giải cảm nhiệt

• - Thanh can sáng mắt

• - Bình can hạ áp

• - Giải độc

CÚC HOA

• Chủ trị:

• - Cảm sốt, đau đầu, đau mắt đỏ, mắt sưng đau

• - Huyết áp cao, chóng mặt, hoa mắt

• - Mụn nhọt, đinh độc

• Liều dùng: 4 - 24g/ngày

• Kiêng kỵ: tỳ vị hư hàn, đau đầu do

phong hàn

CÁT CĂN = SẮN DÂY

• - Thanh tâm nhiệt

• - Hạ huyết áp

CÁT CĂN

đau gáy, ban sởi

nhiều (bệnh tiểu đường)

tiểu đục

âm hư hỏa vượng.

MẠN KINH TỬVitex trifolia L Họ Verbenaceae (cỏ roi ngựa)

THANH CAOArtemisia apiaceae Hance Họ Ateraceae (cúc)

Bộ phận dùng: quả, hoa, lá rễ

Tính vị: đắng, tính hàn

Quy kinh: can, đởm

Công năng chủ trị:

phong nhiệt, cảm nắng, sốt cao, không có mồ hôi

cốt chung (nóng, đau âm ỉ trong xương, ra mồ hôi trộm

ăn kém

Liều dùng: 4 – 12 g

Kiêng kỵ: ra nhiều mồ hôi vào mùa hè

- Giải cảm nhiệt → sốt cao do cảm mạo

- Sơ can giải uất, ích tinh, sáng mắt → hoa

mắt, chóng mặt, kinh nguyệt không đều

- Kiện tỳ vị, bổ trung ích khí, thăng dương khí

→ đầy trướng bụng, nôn, sa tử cung, sa ruột

- Trừ ách nghịch → sốt rét, hàn nhiệt vãng lai Liều dùng: 8 – 16 g

Kiêng kỵ: âm hư hỏa vượng

- Giải độc, làm cho sởi mọc, mụn nhọt ở

miệng, lưỡi, đau răng.

- Thăng dương khí → các chứng sa

- Thanh vị nhiệt → nóng, rát loét dạ dày,

thanh nhiệt ở hầu họng

Liều dùng: 4 – 8 g