THUỐC KHỬ hàn ppt _ Y HỌC CỔ TRUYỀN (slide nhìn biến dạng, tải về đẹp lung linh)

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916. Slide y học cổ truyền ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn y học cổ truyền bậc cao đẳng đại học chuyên ngành Y dược

THUỐC KHỬ HÀN

Bài giảng pptx các mơn chuyên ngành Y dược hay nhất cĩ tại “tài liệu ngành dược hay nhất”;

https://123doc.net/users/home/user_home.php?

use_id=7046916

THUỐC KHỬ HÀN

- Định nghĩa:

Là thuốc có tác dụng ôn trung

(làm ấm bên trong), thông kinh, hoạt lạc, thông mạch, giảm đau và hồi

dương cứu nghịch

- Chữa các chứng

 Rối loạn tiêu hóa do lạnh

 Mất máu, mất nước,

 Mất nhiều mồ hôi gây choáng, trụy tim mạch

- Biểu hiện :

+ Trung khí hay tỳ vị lạnh rối loạn tiêu hóa : đầy bụng, chậm tiêu,

nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng

+ Do mất nước, mất máu, mất

nhiều mồ hôi  thóat dương, vong dương

- Phân loại: 2 loại: + Ôn trung

+ Hồi dương cứu nghịch

1 THUỐC ÔN TRUNG:

- Làm ấm cơ thể khi nội hàn quá

mạnh, giảm đau, kiện tỳ, hành khí

tiêu ứ tích.

- Vị cay thơm, tính ấm

+ Các vị thuốc: Thảo quả, Tiểu hồi hương, Đại hồi, Cao lương khương, Đinh hương, Can khương, Xuyên tiêu, Ngô thù du

THẢO QUẢ

Amomum aromaticum Roxb họ Gừng (Zingiberaceae)

Bộ phận dùng: quả

Tính vị: cay, tính nhiệt

Quy kinh: tỳ, vị

Công năng chủ trị:

- Làm ấm bên trong, giảm đau → hàn thấp tích lại gây

bụng trướng, đau

- Kiện tỳ, tiêu thực → Tỳ vị hư nhiệt, ăn uống không tiêu, đau bụng, tiêu chảy, nôn

- Trừ ách nghịch → trị sốt rét

Liều dùng: 2 - 8 g

Kiêng kỵ: không có hàn thấp thực tà

THẢO QUẢ

TIỂU HỒI HƯƠNG

Foeniculum vulagare Mill họ hoa tán (Apiaceae)

Bộ phận dùng: quả

Tính vị: cay, tính nhiệt

Quy kinh: can, thận, tỳ, vị

Công năng chủ trị:

- Khử hàn, giảm đau → đau bụng do lạnh, đau ruột non, viêm đau tinh hoàn

- Hành khí, tiêu ứ → đầy bụng, nôn, đại tiện lỏng

- Làm ấm kinh, trừ khí hư bạch đới của phụ nữ

Liều dùng: 4 – 12 g

Kiêng kỵ: chứng nhiệt, âm hư hỏa vượng

ĐẠI HỒI

- Tên: Illicium verum Hook.F họ hồi Illiaceae

- BPD: Quả khô có nhiều tai trong có hạt

- TVQK: cay, tính nhiệt vào can, thận, tỳ, vị

- Công năng, Chủ trị:

+ Khử hàn, ấm kinh → Chữa đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy do lạnh

+ Kiện tỳ, tiêu thực, khai vị chỉ nôn → Chữa ăn không tiêu, đầy bụng

+ Giảm đau, hoạt huyết → đau dạ dày, đau ruột

+ Giải độc → Chữa ngộ độc thức ăn, dị ứng

+ Chữa đau nhức khớp, đau lưng, sa trực tràng

-LD: 4-8g / ngày

- Kiên kỵ: âm hư hỏa vượng

ĐẠI HỒI

CAO LƯƠNG KHƯƠNG (CỦ RIỀNG)

họ hoa tán (Apiaceae)

Bộ phận dùng: quả

Tính vị: cay, tính nhiệt

Quy kinh: can, thận, tỳ, vị

Công năng chủ trị:

- Khử hàn, giảm đau → đau bụng do lạnh, đau ruột non, viêm đau tinh hoàn

- Hành khí, tiêu ứ → đầy bụng, nôn, đại tiện lỏng

- Làm ấm kinh, trừ khí hư bạch đới của phụ nữ

Liều dùng: 4 – 12 g

Kiêng kỵ: chứng nhiệt, âm hư hỏa vượng

ĐINH HƯƠNG

Bộ phận dùng: nụ hoa

Tính vị: cay, tính ấm

Quy kinh: phế, thận, tỳ, vị

Công năng chủ trị:

- Ôn trung, giáng nghịch, kiện tỳ chỉ nôn → đau bụng do hàn, sôi bụng, tiêu chảy

- Giảm đau → đau răng, đau lợi

Liều dùng: 2 - 6 g

CAN KHƯƠNG

Zingiber officinale Rose họ gừng (Zingiberaceae)

Bộ phận dùng: thân rễ

Tính vị: cay, tính ấm

Quy kinh: tâm, phế, tỳ, vị

Công năng chủ trị:

- Ôn trung, hồi dương → tỳ vị hư hàn, tay chân quyết lạnh

- Ôn trung chỉ tả → bụng sôi, đại tiện lỏng

- Ấm vị chỉ nôn → hàn tà gây nôn

- Ấm kinh chỉ huyết → xuất huyết do hư hàn

- Ôn phế chỉ khái → hàn phạm phế gây ho, suyễn

Liều dùng: 2 - 6 g

Kiêng kỵ: âm hư có nhiệt, thận trọng khi phụ nữ có thai

XUYÊN TIÊU

Zanthoxylum nitidum họ cam (Rutaceae)

Bộ phận dùng: quả

Tính vị: cay, tính ấm hơi có độc

Quy kinh: phế, thận, vị

Công năng chủ trị:

- Ôn trung chỉ thống → ngực bụng đau lạnh, đau bụng lỵ

- Khử trùng tiêu tích → đau bụng do giun

Liều dùng: 4 – 8 g

Kiêng kỵ: âm hư hỏa vượng

NGÔ THÙ DU

Evodia rutaecarpa họ cam (rutaceae)

Bộ phận dùng: quả → sao qua

Tính vị: cay, đắng, tính ôn

Quy kinh: can, thận, tỳ, vị

Công năng chủ trị:

- Khử hàn, chỉ thống → đau bụng, đau ngực sườn

- Giáng nghịch chỉ nôn → vị hàn khí nghịch gây nôn, nuốt chua

- Chỉ ngứa → đau thấp chẩn (ngứa), chảy nước vàng

Liều dùng: 4 – 12 g

Kiêng kỵ: huyết hư, cơ thể nhiệt, phụ nữ có thai

2 THUỐC HỒI DƯƠNG CỨU NGHỊCH

- Lấy lại phần dương khi chân dương suy giảm

- Thoát dương do hàn tà nhập lý

- Tạng phủ hư hàn: tâm dương hư, thận dương hư → cơ thể lạnh, chân tay lạnh, đau lưng, sôi bụng, tiêu chảy

- Các vị thuốc: Phụ tử, Quế nhục

PHỤ TỬ

Aconitum carmichaeli họ Hoàng liên Ranunculaceae

Bộ phận dùng: củ nhánh của cây ô đầu

Tính vị: cay, ngọt, tính đại nhiệt, có độc

Quy kinh: tâm, tỳ, thận

Công năng chủ trị:

- Hồi dương cứu nghịch → tâm thận dương hư, mồ hôi tự

vã ra, nôn nhiều, người lạnh, chân tay co quắp, mạch nhỏ muốn tuyệt

- Khử hàn, giảm đau → phong hàn thấp tý, đau nhức

xương khớp, chân tay lạnh

- Ấm thận hành thủy → viêm thận mạn tính, chức năng thận kém, dương khí không đủ, lưng gối đau lạnh

- Kiện tỳ vị → Tỳ vị hư hàn

Liều dùng: 4 - 12 g

Kiêng kỵ: âm hư dương thịnh, phụ nữ có thai, trẻ em< 15t

QUẾ NHỤC

Cinnamomum cassi Prese họ long não Lauraceae

Bộ phận dùng: vỏ thân, vỏ cành cây quế

Tính vị: cay, ngọt, tính đại nhiệt, có ít độc

Quy kinh: can, tỳ, thận

Công năng chủ trị:

- Hồi dương → thận dương hư, tay chân lạnh giá, co

quắp

- Khử hàn, giảm đau, thông kinh hoạt lạc → đau bụng dữ dội do hàn nhập lý, tiết tả, nôn

- Ấm thận hành thủy → dương khí hư nhược, phù thũng, tiểu tiện khó

Liều dùng: 2 - 6 g

Kiêng kỵ: âm hư dương thịnh, phụ nữ có thai, trẻ em< 15t