Siêu âm động mạch chi dưới >> Tải PDF

sóng tâm trương thay đổi, biến mất khi co mạch do lạnh, tăng biên độ khi được sưởi ấm hoặc sau vận động).. Teaching Manual of Color Duplex Sonography.[r]

SIÊU ÂM ĐỘNG MẠCH

CHI DƯỚI

Giải phẫu động mạch chi dưới

A.SƠ LƯỢC GIẢI PHẪU :

• -Động mạch chủ bụng chia thành 2 động

mạch chậu gốc ở khoảng L4-L5 ngang rốn

• -Các nhánh :

• +Động mạch chậu trong:gồm các nhánh

tạng,thành trong,thành ngoài tiểu khung

• +Động mạch chậu ngoài:từ chổ chia đôi đi

chếch ra phía sau ngoài bờ trong cơ thắt lưng,tận cùng ngang dây chằng bẹn.,lớn hơn động mạch chậu trong

ủoọng maùch ủuứi chung

-ẹoọng maùch ủuứi chung chia laứm 2 nhaựnh:

+ẹoọng maùch ủuứi noõng:

• Tiếp theo đm đùi chung ở khá nông theo một đờng nối giữa

cung đùi tới bờ sau trên của lồi cầu trong xơng đùi

A.Sễ LệễẽC GIAÛI PHẪU:

2.ẹOÄNG MAẽCH ẹUỉI:

-ẹoọng maùch chaọu ngoaứi ủeỏn ngang daõy chaống beùn ủoồi thaứnh

+ẹoọng maùch ủuứi saõu:

Là đờng phụ quan trọng khi tắc đm đùi nông

Frank Netter Interactive Atlas of Clinical Anatomy 1998

TM hiển lớn (great saphenous vein)

A.SƠ LƯỢC GIẢI PHẨU:

3.ĐỘNG MẠCH KHOEO:

• -Động mạch khoeo dài #2cm cho các nhánh của cơ và khớp

• -Động mạch khoeo chia:

• +Động mạch chày trước

• +Động mạch thân chày mác:chia 2 nhánh là động mạch

chày sau và động mạch mác

Frank Netter Interactive Atlas of Clinical Anatomy 1998

Động mạch

chày trước

Động mạch

mu chân

Động -TM chày trước

(anterior tibial artery and vein)

Động -TM chày sau (posterior tibial artery and vein)

Động -TM mác

(Peroneal artery and vein)

TM hiển lớn (great saphenous vein)

TM hiển bé (lesser saphenous vein) Frank Netter Interactive Atlas of Clinical Anatomy 1998

Động mạch mu chân (dorsalis pedis artery)

Động mạch mu đốt bàn

(dorsal metatarsal arteries) Frank Netter Interactive Atlas of Clinical Anatomy 1998

Động mạch gan chân ngoài

(lateral plantar artery)

Động mạch gan chân trong (medial plantar artery)

Frank Netter Interactive Atlas of Clinical Anatomy 1998

Động mạch gan chân sâu (deep plantar artery)

Động mạch gan chân ngoài

(lateral plantar artery)

Cung gan chân sâu

(deep plantar arch)

Động mạch gan đốt bàn (plantar metatarsal arteries)

Frank Netter Interactive Atlas

of Clinical Anatomy 1998

• +2D:Nên khảo sát với mặt cắt ngang sau đó cắt dọc để xác

định tính chất và mức độ lan rộng của tổn thương

• +Doppler màu:Có bắt màu hoàn toàn, phát hiện vùng khuyết

màu,dòng chảy ngược, vùng có hiện tượng aliasing

• +Phổ doppler:Khảo sát phổ ở các vị trí tại nơi hẹp,trước hẹp,

sau hẹp, thông nối động-tĩnh mạch

•

Mốc thăm dò động mạch chủ – chậu - đùi chung và đùi nông

Mốc thăm dò động mạch đùi nông - khoeo và chày sau

Mèc th¨m dß ®ộng mạch chµy sau

Mèc th¨m dß ®ộng mạch chµy tríc

Mèc th¨m dß ®ộng mạch chµy m¸c

Diagnostic Ultrasound C.M.Rumack 3rdEdition 2005

Đầu dò đặt phía sau Đầu dò đặt phía trước

Động mạch khoeo Động mạch chày trước (gần)

Động mạch chày trước (xa) Động mạch chày sau (gần)

Động mạch chày sau (xa) Động mạch mu chân

Động mạch mác

Động mạch mác

C.HÌNH ẢNH SIÊU ÂM BÌNH THƯỜNG:

1.2D:

Ta có các lớp theo thứ tự từ trong lòng mạch đi ra:

• -Lòng mạch :echo trống

• -Nội mạc: Một lớp mỏng echo dày

• -Trung mạc: Một lớp mỏng echo rất kém

• -Ngoại mạc: Một lớp echo dày

2.DOPPLER :

- Bắt màu hoàn toàn- Không có vùng khuyết màu - Không

có dòng chảy ngược- Không có hiện tượng aliasing

- Dạng phổ:

+Dạng 3 pha:Thông thường

+Dạng 2 pha với dòng hường về phía trước thì tâm thu

và 1 thành phần tâm trương hướng về phía trước:Khi lớn tuổi

- Vận tốc :thay đổi

•

• Phổ Doppler của động mạch ngoại vi khác với phổ

Doppler của ĐgM cảnh Lúc nghỉ, cơ của các chi gây một kháng lực ngoại vi cao tạo ra hình ảnh sóng ba pha (triphasic pattern)

• Sóng ba pha bao gồm:

– Sóng vận tốc cao trong thì tâm thu

– Tiếp đến là sóng đảo ngược ngắn tiền tâm trương – Sóng vận tốc thấp vào thì tâm trương (biên độ của sóng tâm trương thay đổi, biến mất khi co mạch do lạnh, tăng biên độ khi được sưởi ấm hoặc sau vận động)

Hofer Teaching Manual of Color Duplex Sonography

Gắng sức: Tăng biên độ sóng tâm trương Lúc nghỉ: Sóng ba pha

Phæ doppler t¹i ®ộng mạch khoeo

Phổ Doppler tại động mạch chày trước

Test gắng sức: Tăng biên độ sóng tâm trương

D.BỆNH LÝ:

• +Mảng xơ mỡ:Khó nhận biết,có thể

chỉ là 1 vùng không bắt màu tương ứng vị trí có dòng chảy rối

• +Mảng xơ :thành phần collagen tăng

nhiều hơn thành phần mỡ

• +Mảng xơ vữa với sự vôi hóa ở các vị

trí xuất huyết, hoại tử

• Can xi ho¸ líp gi÷a (Mediacalcose) ë bÖnh nh©n §T§

MVX tại đm đùi chung, gây tắc chỗ xuất phát

MVX không đồng nhất tại động mach đùi chung, gây hep 50%

D.BỆNH LÝ:

• -Độ echo:tùy thuộc tuổi của huyết khối, tăng

khi huyết khối co rút, bị xâm lấn bởi fibroblast và tốc chức hóa thành mô sợi

• -Huyết khối tại chổ: do xơ vữa, viêm thành

mạch hay rối loạn đông máu,chấn thương

• -Huyết khối từ xa đến:

Huyết khối mới gây tắc hoàn toàn đm đùi chung

Huyết khối mới gây tắc hoàn toàn đm đùi

D.BỆNH LÝ:

• +Thường do xơ vữa hay chấn thương và có

thể kết hợp với huyết khối, bóc tách thành mạch

• +Đường kính tại chổ phình lớn hơn đường

kính trước va sau chổ phình

• +Tại chổ phình bắt màu không đều,

Zing-Zang sign(+)

Diagnostic Ultrasound C.M.Rumack 3rdEdition 2005

GIẢ PHÌNH MẠCH

Diagnostic Ultrasound C.M.Rumack 3rdEdition 2005

GIẢ PHÌNH MẠCH

Diagnostic Ultrasound C.M.Rumack 3rdEdition 2005

GIẢ PHÌNH MẠCH

Chèn ép dưới hướng dẫn của siêu

âm sau 60 phút: huyết khối hoàn toàn giả phình mạch

D.BỆNH LÝ:

• -Thành mạch bị tổn thương, có chổ không

liên tục

• -Có vùng bắt màu aliasing

• -Tại chổ thông nối có phổ vận tốc cao, đơn

pha, kháng lực thấp

• -Có động mạch hóa phổ tĩnh mạch bị thông

nối

THÔNG NỐI ĐỘNG - TĨNH MẠCH

Diagnostic Ultrasound C.M.Rumack 3rdEdition 2005

D.BEÄNH LYÙ:

CHẨN ĐOÁN HẸP ĐỘNG MẠCH

• Tăng vận tốc bất thường xảy tại vị trí hẹp, cho hình ảnh aliasing trên Doppler màu Phổ

Doppler trở thành một pha (monophasic

• Sau chỗ hẹp giảm vận tốc tâm thu và sóng trở thành hai pha (biphasic pattern) với trở kháng cao vào thì tâm trương

Diagnostic Ultrasound C.M.Rumack 3rdEdition 2005

CHẨN ĐOÁN HẸP ĐỘNG MẠCH

Diagnostic Ultrasound C.M.Rumack 3rdEdition 2005

Phần trăm

hẹp

Phổ trước hẹp

Phổ tại chỗ hẹp Phổ sau hẹp

00-50% Ba pha PSV <180cm/s

và/hoặc ↑<100%

-(±) Phổ đảo ngược

51-75% Ba pha PSV >180cm/s

và/hoặc ↑>100%

-Phổ đảo ngược -(±) Dòng chảy rối

Tiêu chuẩn chẩn đoán tái hẹp sau khi làm bypass:

1 PSV ≤ 45cm/s 2 PSV > 250cm/s 3 Thay đổi tỷ lệ PSV > 2,5 lần

Hofer Teaching Manual of Color Duplex Sonography

• Phân loại mức độ hẹp theo K.A Jager

Phổ doppler hẹp đm đùi nông

CHẨN ĐOÁN HẸP ĐỘNG MẠCH

CHẨN ĐOÁN HẸP ĐỘNG MẠCH

BYPASS: bình thường

Phổ doppler hẹp khít đm đùi nông

Dấu hiÖu gi¸n tiÕp: t¹i ®m chµy sau ë bÖnh nh©n hÑp khit ®m

khoeo

• Hẹp khít

động

mạch đùi nông bên trái

D.BỆNH LÝ:

• 1.6 TẮC ĐỘNG MẠCH:

• +Thường do huyết khối trên nền xơ vữa hay

chấn thương

• +Tại chổ tắc:không bắt màu, không có phổ

• +Sau chổ tắc:Phổ vận tốc thấp,phổ rất phẳn, RI

thấp

• +Trước chổ tắc: thấy các tuần hoàn bàng hệ

T¾c

®ộng mạch chËu gèc bªn ph¶i

• Tắc hoàn toàn đm đoạn

đùi nông - khoeo

Tắc hoàn toàn động mạch đùi nông