Sự phát triển giới tính qua từng giai đoạn lứa tuổi

Quá trình hình thành giới tính Sự hình thành giới tính thai nhi sẽ xảy ra tại thời điểm trứng và tinh trùng gặp nhau, theo nguyên tắc: trứng mang nhiễm sắc thể X gặp tinh trùng mang nhi

SỰ PHÁT TRIỂN GIỚI TÍNH QUA CÁC GIAI ĐOẠN LỨA TUỔI

( Bắt đâu từ bào thai -> già)

I Quá trình hình thành giới tính

Sự hình thành giới tính thai nhi sẽ xảy ra tại thời điểm trứng và tinh trùng gặp nhau, theo nguyên tắc: trứng mang nhiễm sắc thể X gặp tinh trùng mang nhiễm sắc thể X sẽ hình thành hợp tử XX – giới tính nữ còn trứng mang nhiễm sắc thể X gặp tinh trùng mang nhiễm sắc thể Y sẽ hình thành hợp tử XY – giới tính nam

1 Quá trình hình thành giới tính thai nhi là nữ

Khi trứng mang nhiễm sắc thể X gặp tinh trùng mang nhiễm sắc X thì sẽ hình thành hợp tử XX, đồng nghĩa với việc giới tính của thai nhi là nữ Dưới tác động của các hormone sinh dục nữ (chủ yếu là sự có mặt của Estrogen), gen biệt hóa tinh hoàn SRY bị bất hoạt, chính vì thế, bộ phận sinh dục ngoài phát triển: Củ sinh dục sẽ xuất hiện giữa vùng mô hai chân và phát triển thành bộ phận sinh dục nữ, hay còn gọi là âm vật Đồng thời với quá trình này, nếp gấp niệu sinh dục 2 bên âm vật sẽ hình thành nên môi trong (môi nhỏ), làm cho âm đạo mở ra Đặc biệt, nếp gấp này cũng tạo nên vùng chậu do được nối với nhau ở mặt dưới Môi ngoài hay còn gọi là môi lớn sẽ được hình thành do nếp gấp Labiosrotal phát triển phồng to lên

Khi giới tính thai nhi là nữ, buồng trứng sẽ phát triển hoàn chỉnh ở tuần thai thứ 22

và di chuyển từ ổ bụng vào tiểu khung, sẽ có khoảng 6 triệu chứng ban đầu, khi em

bé chào đời thì sẽ giảm còn 1 đến 2 triệu trứng, bước vào tuổi dậy thì số lượng trứng chỉ còn khoảng 300.000 đến 400.000 trứng

2 Quá trình hình thành giới tính thai nhi là nam

Giới tính thai nhi là nam sẽ hình thành bộ phận sinh dục ngoài do có sự có mặt của nội tiết tố sinh dục nam Dyhydroterstoterone (DHT) do tinh hoàn sinh ra Nhiễm sắc thể X và một nhiễm sắc thể Y sẽ sinh ra testosterone thúc đẩy các ụ mô sinh dục phát triển thành cơ quan sinh dục nam Đến tuần thai thứ 12, củ sinh dục sẽ phát triển thành dương vật và dài ra, bao quy đầu cũng được hình thành thời điểm này, phần thân của dương vật cũng được hình thành do hai nếp gấp niệu sinh dục di chuyển gần nhau hơn Túi bìu (nơi chứa tinh hoàn) được hình thành do nếp gấp Labiosroltal gặp nhau, đường Raphe chính là đường nối giữa hai nếp gấp này Tinh hoàn được hình thành trong ổ bụng, vào tháng thứ 7 hoặc tháng thứ 8 của thai kỳ, tinh hoàn sẽ di chuyển xuống bìu vĩnh viễn

II Các giai đoạn phát triển của giới tính

1 Giai đoạn phôi thai: Thai nhi từ sau khi thụ tinh đã mang gen quy định giới

tính nhưng chưa có đặc điểm nào để nhận biết Cho đến tuần thứ 8, giới tuyến sinh dục mới bắt đầu phân li, và khi ấy thai nhi bắt đầu phát triển theo giới tính rõ ràng

2 Giai đoạn khi chào đời: Đứa trẻ chỉ mang dấu hiệu giới tính bên ngoài là cấu

tạo của cơ quan sinh dục bên ngoài

3 Giai đoạn từ 3 đến 4 tuổi: Trẻ đã bắt đầu ý thức được ý thức được giới tính của

mình, biết mình thuộc giới nào và phân biệt được giới tính của những người xung quanh mặc dù chỉ dựa vào những thuộc tính bên ngoài 4 Giai đoạn từ 6 đến 7 tuổi: Giới tính bắt đầu rõ rệt, biểu hiện ở sự phân hóa các hoạt động và định hướng giá trị Sự khác biệt giới tính ngày càng rõ rệt hơn Đứa trẻ sẽ lựa chọn những khuôn mẫu hành vi được chấp nhận ở môi trường xung quanh nó

5 Giai đoạn tuổi dậy thì: Trẻ có sự biến đổi rất quan trọng và rõ rệt vè giới tính

với những thay đổi lớn về cơ thể và bắt đầu định hướng giới tính Đây là giai đoạn thứ 2 của quá trình hình thành giới tính Thời kì này ở nữ bắt đầu từ 12 – 14 tuổi, nam từ 13 – 15 tuổi; các tuyến sinh dục bất đầu hoạt động tích cực làm cơ thể người phát triển rõ rệt theo giới Đây là thời kì trưởng thành sinh dục hay thời

kì chín muồi về tính dục tức là đã có khả năng sinh sản Toàn bộ cơ thể thay đổi một cách sâu sắc nhưng sự thay đổi này ở từng cá thể là khác nhau Mặt khác, những dấu hiệu thành chức năng tính dục ở nam là các đợt mộng tinh và ở nữ là xuất hiện kinh nguyệt

Cùng với sự biến đổi hình dáng thì biến đổi về tâm sinh lý cũng ngày càng rõ rệt, tác động mạnh mẽ đến ý thức của trẻ về bản thân

• Ở nam từ 14 đến 19 tuổi đã xuất hiện sự quan tâm đến giới nữ

• Ở nữ, chức năng tính dục hình thành sớm hơn nhưng sự phát triển tích cực tính dục ở nữ do cơ quan sinh dục tạo ra chậm hơn và từ từ đạt tới đỉnh cao sau nhiều năm

Thời kỳ này thường kết thúc vào tuổi 18 đến 20 Tuy nhiên, thời hạn và cường độc của sự chính muồi tính dục còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố : đặc điểm sinh lí có tính di truyền lẫn yếu tố điều kiện sinh hoạt, kinh tế, xã hội, tình trạng sức khỏe, dinh dưỡng, khí hậu, dời sống tâm lý Dưới tác động của nhiều yếu tố, ý thức về giới tính dần được hình thành

Sự hình thành những nét tâm lý giới tính, kể cả tâm lí tính dục còn phụ thuộc vào :

sự phát triển xã hội và điều kiện sống, các mối quan hệ xã hội của mỗi cá thể, nền giáo dục mà trẻ hấp thụ, phong tục tập quán Đăc biệt, sự hình thành đặc điểm giới tính gắn liền với sự hình thành và phát triển nhân cách

III Dựa trên sự phát triển sinh lý cơ thể

Giai đoạn 1: Từ khi lọt lòng đến 6, 7 tuổi:

– Giới tính chưa hình thành một cách rõ rệt mặc dù có những biểu hiện khác nhau giữa các bé trai và gái trong hoạt động vui chơi

– Chưa có sự khác biệt rõ ràng về đặc điểm cơ thể do hoạt động của các tuyến sinh dục chưa phát triển mạnh về chức năng sinh lí giới tính

– Ở giai đoạn này các em trai và gái quan hệ với nhau rất tự nhiên, chưa bị chi phối bởi các cảm xúc giới tính

Giai đoạn 2: Từ 7, 8 tuổi đến 10, 12 tuổi:

– Giới tính đã bắt đầu hình thành rõ rệt và sự phát triển của các em nam và nữ

có sự khác nhau về cả sinh lí và tâm lí

– Tốc độ sinh trưởng của các em nữ nhanh hơn các em nam nên ở thời kì này các em nữ thường cao hơn

– Đã có sự xác định khoảng cách giữa nam và nữ Sự giao tiếp giữa hai giới đã

có sự giữ kẽ hơn dù các rung cảm giới tính đã bắt đầu xuất hiện nhưng các

em chưa ý thức được

Giai đoạn 3: Từ 10, 12 đến 14, 15 tuổi (nữ); từ 11, 12 đến 16, 17 tuổi (nam):

– Tốc độ sinh trưởng của nữ tiếp tục tăng nhanh nên cơ thể các em cao lớn và khỏe mạnh hơn nam

– Các chức năng tính dục bắt đầu hoạt động, đặc biệt là từ 13, 14 tuổi trở đi

– Các em ý thức rõ rệt về giới của mình và có sự quan tâm đến người khác giới Đã bắt đầu chú ý đến vẻ đẹp cở thể và có nhiều băn khoăn về các vấn

đề tình dục, tình yêu ở người lớn

Giai đoạn 4: Từ 15, 16 đến 18, 20 tuổi (nữ); từ 17, 18 đến 22, 25 tuổi (nam):

– Các em bước vào thời kì chín muồi giới tính

– Ở giai đoạn cuối của lứa tuổi này, con người phát triển tương đối hoàn chỉnh

về các chức năng tính dục, xuất hiện những rung cảm yêu đương chân thực

và chân chính

– Có ý thức đầy đủ về giới và giới tính Có trách nhiệm trong tình yêu và hôn nhân

Giai đoạn 5: Từ 20, 21 đến 30, 35 tuổi (nữ); từ 25, 27 đến 35, 40 tuổi (nam):

– Giai đoạn phát triển cao của đời sống giới tính, các chức năng tính dục và sinh sản phát triển mạnh

– Cơ thể phát triển hoàn chỉnh và đẹp nhất trong cuộc đời

– Có ý thức cao về thẩm mỹ, đạo đức và xã hội giới tính

Giai đoạn 6: Từ 35, 37 đến 48, 50 tuổi (nữ); từ 40, 45 tuổi đến 55, 60 tuổi (nam):

– Thời kỳ phát triển cao của đời sống giới tính về cả sinh lí cơ thể và tâm lí xã hội

Giai đoạn 7: Từ 50, 52 tuổi đến 55, 60 tuổi ở nữ; 60, 62 tuổi đến 70, 75 tuổi ở

nam

– Đây là giai đoạn có nhiều biến đổi mạnh của đời sống tâm lí

– Là thời kì hồi xuân và mãn kinh ở nữ

– Ở nam cũng có nhiều biến đổi mạnh theo chiều hướng các chức năng tính dục yếu dần đi, đặc biệt là đời sống tình dục

Giai đoạn 8: Từ trên 55, 60 tuổi ở nữ và trên 70, 75 ở nam

– Đây là giai đoạn bước sang tuổi già, các chứng năng cơ bản của đời sống tích dục tắt dần

IV Dựa theo sự hình thành và phát triển các mối quan hệ giới tính

Giai đoạn 1: Thời kì giao tiếp nam nữ không bị chi phối bởi giới tính, thường là

từ khi sinh ra đến 6,7 tuổi

• Đặc điểm giới tính không bộc lộ rõ rệt, các em nam và nữ quan hệ tự nhiên, thân mật, hồn nhiên trong sáng, không bị chi phối bởi rung cảm tính dục

Giai đoạn 2: Thời kì giao tiếp nam nữ bắt đầu bị chi phối bởi giới tính:

• Có những mối giao tiếp cư xử với bạn khác giới

• Quan hệ chịu sự chi phối bởi những rung cảm giới tính, rung cảm tính

• Những rung cảm này thường là cơ sở giúp định hướng tới tình yêu đôi lứa hoặc tìm hiểu về đời sống hôn nhân gia đình

• Nếu thời kì này kéo quá dài, con người sẽ dễ bị mất cân bằng trong đời sống tâm lý

Giai đoạn 3: Thời kì yêu đương

• Bắt đầu từ khi con người xuất hiện những rung cảm yêu đương, đặc biệt là

có tình yêu thực sự (khoảng 17, 18 tuổi trở đi ở nữ và 20, 25 tuổi ở nam)

• Những rung cảm này giúp cho con người hướng tới việc chinh phục và xây dựng tình yêu đôi lứa

• Tình yêu giúp cho con người quan tâm hơn về đời sống hôn nhân và hướng tới nó

• Tuy nhiên, sự sai lệch và những cư xữ không đúng trong tình yêu, sự tan vỡ trong tình yêu và những hậu quả của cuộc tình không đúng đắn có thể dãn tới sự khủng hoảng trong sự phát triển nhân cách và tài năng

Giai đoạn 4: Thời kỳ hôn nhân và gia đình

• Nhiều chức năng giới tính phát triển mạnh, các đặc trưng giới tính thể hiện

rõ ràng, đậm nét, ảnh hưởng tới sự hình thành và phát triển nhân cách

• Sự kết hôn giúp con người trưởng thành hơn, chín chắn hơn trong cuộc sống,

dễ tạo lập được sự phát triển mạnh mẽ trong sự nghiệp và công danh, trưởng thành hơn trong hoạt động và giao tiếp, có ý thức trách nhiệm đối với xã hội

và gia đình • Hôn nhân bất hạnh con người sẽ sớm biến động về nhân cách, bất ổn trong sự phát triển, có thể dẫn tới cực đoan trong xu hướng, thể giới quan, nhân sinh quan

Giai đoạn 5: Thời kỳ gia đình đa thế thệ

• Các đặc điểm của đời sống giới tính đã ổn định và gắn liền với sự phát triển của nhân cách, của gia đình

• Các đặc điểm này được điều chỉnh và biến đổi dần theo hướng giảm đần về tính chất, chức năng hoặc cường độ hoạt động

• Biểu hiện lãnh nhạt, chán ngán tình dục hoặc sinh lý tình dục bị tổn thương