Hãy vẽ đường trung trực của đoạn thẳng AB Đường thẳng vuông góc với một đoạn thẳng tại trung điểm của nó được gọi là đường trung trực của đoạn thẳng đóVẽ và nêu được cách vẽ 5đ5đ HS1 :
Trang 1Phân phối chương trình môn Hình học lớp 7
I KẾ HOẠCH DẠY HỌC
Cả năm : 140 tiết Đại số 7 : 70 tiết Hình học 7 : 70 tiếtHọc kì I
19 tuần (72 tiết)
15 tuần đầu × 4 tiết = 60 tiết
4 tuần cuối × 3 tiết = 12 tiết
40
13 tuần đầu × 2 tiết = 26 tiết
2 tuần giữa × 3 tiết = 6 tiết
4 tuần cuối × 2 tiết = 8 tiết
32
13 tuần đầu × 2 tiết = 26 tiết
6 tuần cuối × 1 tiết = 6 tiết
Học kì II
18 tuần (68 tiết)
14 tuần đầu × 4 tiết = 56 tiết
4 tuần cuối × 3 tiết = 12 tiết
30
12 tuần đầu × 2 tiết = 24 tiết
6 tuần giữa × 1 tiết = 6 tiết
38
12 tuần đầu × 2 tiết = 24 tiết
2 tuần giữa × 3 tiết = 6 tiết
4 tuần cuối × 2 tiết = 8 tiết
II PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH
HỌC KỲ I
Chương I ĐƯỜNG THĂNG VUÔNG GÓC VÀ ĐƯỜNG THẲNG SONG 2 (16 tiết)
1 §1 Hai góc đối đỉnh
3,4 §2 Hai đường thẳng vuông góc
5,6 §3 Các góc tạo bởi một đường thẳng cắt hai đường thẳng
7 §4 Hai đường thẳng song song
17,18 §1 Tổng ba góc của một tam giác
19,20 §2 Hai tam giác bằng nhau
21,22 §3 Trường hợp bằng nhau thứ nhất của tam giác cạnh – cạnh – cạnh (c-c-c)
23, 24 §4 Trường hợp bằng nhau thứ hai của tam giác cạnh – góc – cạnh (c-g-c)
25,26 §5 Trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác góc – cạnh – góc (g-c-g)
28,29 Thực hành ngoài trời
30,31 Kiểm tra học kì I (Cùng với tiết 39 của Đại số để kiểm tra cả Hình học và Đại số)
32 Trả bài kiểm tra học kì I
HỌC KÌ II
33, 34 Luyện tập về ba trường hợp bằng nhau của tam giác
35,36 §6 Tam giác cân
37,38 §7 Định lí Pytago
39,40 §8 Các trường hợp bằng nhau của tam giác vuông
Trang 241,42 Luyện tập
43, 43 Thực hành ngoài trời
45 Ôn tập chương với sự trợ giúp của máy tính CASIO hoặc máy tính tương đương
Chương III CÁC ĐƯỜNG ĐỒNG QUY TRONG TAM GIÁC (24 tiết) QUAN HỆ GIỮA CÁC YẾU TỐ CỦA TAM GIÁC.
47,48 §1 Quan hệ giữa góc và cạnh đối diện trong một tam giác
49,50 §2 Quan hệ giữa đường vuông góc và đường xiên, đường xiên và hình chiếu
51,52 §3 Quan hệ giữa ba cạnh của một tam giác Bất đẳng thức tam giác
54 §4 Tính chất ba trung tuyến của tam giác
56,57 §5 Tính chất tia phân giác của một góc
58 §6 Tính chất ba đường phân giác của tam giác
60,61 §7 Tính chất đường trung trực của một đoạn thẳng
62 §8 Tính chất ba đường trung trực của một tam giác
64,65 §9 Tính chất ba đường cao của tam giác
67 Ôn tập chương
68 Ôn tập cuối năm
69 Kiểm tra cuối năm (Cùng với tiết 70 của Đại số để kiểm tra cả Hình học và Đại số)
70 Trả bài kiểm tra cuối năm
Trang 3Chương I
ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG GÓC ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG
Đầy đủ dụng cụ học tập : SGK, bảng con, bảng nhóm, thước thẳng, thước đo góc, giấy rời
III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)
Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp
2 Kiểm tra bài cũ : (1 ph)
Kiểm tra đồ dùng học tập của HS
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài : (3 ph)
GV giới thiệu chương trình Hình học lớp 7 GV nêu yêu cầu về sách vở, dụng cụ học tập, ý thức và phương pháp học tập bộ môn Toán Giới thiệu sơ lược về nội dung chương I :
– Hai góc đối đỉnh
– Hai đường thẳng vuông góc
– Các góc tạo bởi một đường thẳng cắt hai đường thẳng
– Hai đường thẳng song song
– Tiên đề Ơclít về đường thẳng song song
Trang 4– Từ vuơng gĩc đến song song.
– Khái niệm định lí
GV : Hơm nay chúng ta sẽ nghiên cứu khái niệm đầu tiên của chương : Hai gĩc đối đỉnh
Tiến trình bài dạy :
15’ HOẠT ĐỘNG 1
GV đưa hình vẽ hai gĩc đối đỉnh
và hai gĩc khơng đối đỉnh (vẽ ở
GV giới thiệu : µO1 và µO3 cĩ mỗi
cạnh của gĩc này là tia đối của
một cạnh của gĩc kia ta nĩi Ơ1 và
µO3 là hai gĩc đối đỉnh Cịn
2Mvà ˆ
Mˆ 1 ; Aˆvà ˆB khơng phải là
hai gĩc đối đỉnh
GV : Vậy thế nào là hai gĩc đối
đỉnh ?
GV : Ghi định nghĩa trên bảng và
yêu cầu HS nhắc lại
GV cho HS làm (SGK-Tr.81)
GV : Cho gĩc ·xOy , em hãy vẽ
HS quan sát hình vẽ trên bảng phụ
HS quan sát và trả lời :– µO1 và µO3 cĩ chung đỉnh O
Cạnh Oy là tia đối của cạnh Ox
Cạnh Oy’ là tia đối của cạnh Ox’
(Hoặc Ox và Oy làm thành một đường thẳng, ……)
2Mvà ˆ
Mˆ1
− cĩ chung đỉnh M,
Ma và Md đối nhau, Mb và Mc khơng đối nhau
Bvà ˆAˆ
− khơng cĩ chung đỉnh nhưng bằng nhau
HS : Hai gĩc đối đỉnh là hai gĩc
mà mỗi cạnh của gĩc này là tia đối của một cạnh của gĩc kia
(SGK-Tr.81) :
µO2 và µO4 cũng là hai gĩc đối đỉnh vì : Tia Oy’ là tia đối của cạnh Ox’ và Ox là tia đối của cạnh Oy
HS : Hai đường thẳng cát nhau sẽ tạo thành hai cặp gĩc đối đỉnh
HS1 : Gĩc M1 và M2 khơng phải là hai gĩc đối đỉnh vì Mb và Mc khơng phải là hai tia đối nhau (hoặc cĩ thể trả lời vì Mb và Mc khơng tạo thành một đường thẳng)HS3 : Hai gĩc A và B khơng đối đỉnh vì hai cạnh của gĩc này khơng là tia đối của hai cạnh gĩc kia
HS lên bảng thực hiện và nêu cách
1 Thế nào là hai gĩc đối đỉnh Định nghĩa :
Hai gĩc đối đỉnh là hai gĩc mà mỗi cạnh của gĩc này là tia đối của một cạnh của gĩc kia.
3Ivà ˆIˆ
4Ivà ˆIˆ
2 1
4
3 2 1 O
d
c b
B A
y' y x'
Trang 5gĩc đối đỉnh với gĩc ·xOy ?
GV : Trên hình bạn vừa vẽ cịn
cặp gĩc đối đỉnh nào khơng ?
GV : Em hãy vẽ hai đường thẳng
cắt nhau và đặt tên các gĩc đối
x
– Vẽ tia Ox’ là tia đối của tia Ox,
vẽ tia Oy’ là tia đối cuat tia Oy
⇒ ·x’Oy’ là đối đỉnh với ·xOy
HS : ·xOy’ đối đỉnh với ·yOx’
HS lên bảng vẽ hình
I n
m
4
3 2 1
3Ivà ˆIˆ
* 1 là hai gĩc đối đỉnh
4Ivà ˆIˆ
* 2 là hai gĩc đối đỉnh
15’ HOẠT ĐỘNG 2
GV : Quan sát hai gĩc đối đỉnh µO
1 và µO3, µO2 và µO4 Em hãy ước
lượng bằng mắt và so sánh độ lớn
của gĩc µO1 và µO3, µO2 và µO4,
4
3 và II
và ˆ ,Iˆ ˆ
GV : Em hãy dùng thước đo gĩc
kiểm tra lại kết quả vừa ước
lượng
GV gọi một HS lên bảng kiểm tra
bằng thước đo gĩc HS cả lớp tự
kiểm tra hình vẽ của mình trên vở
GV : Dưa vào tính chất của hai
Cách lập luận như trên là ta đã
giải thích µO1 = µO3 bằng cách suy
luận
HS : ……
( µO1 = µO3 ; µO2 = µO4 ;
4 3
Iˆ = ; I 2 = )
Một HS lên bảng đo và ghi kết quả cụ thể vừa đo được và so sánh
HS cả lớp thực hành đo trên vở của mình rồi so sánh
µO2 + µO3 = 1800 (2)(vì hai gĩc kề bù)
Từ (1) và (2), suy ra :
µO1 + µO2 = µO2 + µO3
⇒ µO12 = µO3
2 Tính chất của hai gĩc đối đỉnh
Hai gĩc đối đỉnh thì bằng nhau.
Trang 6O
GV : Đưa bảng phụ ghi bài 2
(SGK-Tr.82) yêu cầu HS đứng tại
chỗ trả lời và điền vào chỗ trống
HS :
………
(không)
Bài 1 (SGK-Tr.82)
a) Góc xOy và góc x’Oy’ là hai
góc đối đỉnh vì cạnh Ox là tia đối
của cạnh Ox’ và cạnh Oy là tia đối của cạnh Oy’.
b) Góc x’Oy và góc xOy’ là hai góc đối đỉnh vì cạnh Ox là tia đối của cạnh Ox’ và cạnh Oy’ là tia đối của cạnh Oy.
Bài 2 (SGK-Tr.82)
HS2 :a) Hai góc có mỗi cạnh của góc này là tia đối của một cạnh của
góc kia được gọi là hai góc đối đỉnh.
b) Hai đường thẳng cắt nhau tạo
thành hai cặp góc đối đỉnh.
Bài 1 (SGK-Tr.82)
a) Góc xOy và góc x’Oy’ là hai
góc đối đỉnh vì cạnh Ox là tia đối
của cạnh Ox’ và cạnh Oy là tia đối
của cạnh Oy’
b) Góc x’Oy và góc xOy’ là hai góc đối đỉnh vì cạnh Ox là tia đối của cạnh Ox’ và cạnh Oy’ là tia đối của cạnh Oy.
Bài 2 (SGK-Tr.82)
HS2 :a) Hai góc có mỗi cạnh của góc này là tia đối của một cạnh của
góc kia được gọi là hai góc đối đỉnh.
b) Hai đường thẳng cắt nhau tạo
thành hai cặp góc đối đỉnh
4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (2 ph)
• Học thuộc định nghĩa và tính chất hai góc đối đỉnh Học cách suy luận
• Biết vẽ góc đối đỉnh với một góc cho trước, vẽ hai góc đối đỉnh nhau Bài tập về nhà : Bài 3, 4,,5 Tr.83) + Bài 1, 2, 3 (SBT-Tr83)
(SGK-• Tiết sau luyện tập
IV) RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG :
Trang 7Đầy đủ dụng cụ học tập : SGK, bảng con, bảng nhóm, thước thẳng, thước đo góc
III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)
Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp
2 Kiểm tra bài cũ : (9 ph)
a) Thế nào là hai góc đối đỉnh ? Vẽ
hình minh họa Bằng suy luận hãy
giải thích vì sao hai góc đối đỉnh
HS1 : Thế nào là hai góc đối đỉnh ? Vẽ hình, đặt tên và chỉ ra các cặp góc đối đỉnh
HS2 : Nêu tính chất của hai góc đối đỉnh ? Vẽ hình ? Bằng suy luận hãy giải thích vì sao hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
HS3 : Ch a bài t p 5 (SGK-Tr.82).ữ ậ
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài : Để nắm vững hơn nữa về tính chất của hai góc đối đỉnh, tiết học hôm nay ta cùng
Luyện tập
Tiến trình bài dạy :
28’ HOẠT ĐỘNG 1
Trang 8Luyện tập Bài 6 (SGK-Tr.83)
GV : Dựa vào hình vẽ và nội dung bài
toán em hãy tóm tắt nội dung bài toán
dưới dạng cho và tìm
GV : Biết số đo µO1, em có thể tính
được µO3 không ? Vì sao?
Biết µO1 ta có thể tính được µO2
không ? Vì sao ?
Dựa vào đâu để tính được µO4 ?
GV chú ý hướng dẫn HS cách trình bày
theo kiểu chứng minh để HS quen dần
với bài toán hình học
Bài 7 (SGK-Tr.83)
GV cho HS hoạt động nhóm (trong 3
phút) Yêu cầu mỗi câu trả lời phải có
lí do
GV cho các nhóm treo bảng nhóm, yêu
cầu HS nhận xét bài làm của các nhóm
GV yêu cầu một HS đọc đề bài
Muốn vẽ góc vuông ·xAy ta làm thế
- Vẽ tia đối Ox’ của tia Ox
- Vẽ tia đối Oy’ của tia Oy ta được đường thẳng xx’ cắt yy’
HS:… µO1 = µO3 = 470 (đối đỉnh)
HS : Dựa vào hai góc kề bù
HS : Dựa vào hai hóc đối đỉnh
HS hoạt động theo nhóm bài 7
(SGK-Tr.83) :
………
6 5
z
z'
4
3 21
O
y y'
3 2 1
y' x'
x
Giải :
Có µO1 = µO3 = 470 (đối đỉnh)
Có µO1 + µO2 = 1800 (vì kề bù)Vậy µO2 = 1800 = µO1
µO2 = 1800 – 470 = 1330
Có µO4 = µO2 = 1330 (đối đỉnh)
Bài 7 (SGK-Tr.83)
Giải :
µO1 = ˆO44 (đối đỉnh)
µO2 = µO5 (đối đỉnh)
µO3 = µO6 (đối đỉnh)
x
Nhận xét : Hai góc bằng nhau chưa chắc đối đỉnh.
Bài 9 (SGK-Tr.93)
Trang 9Hai góc vuông không đối đỉnh là hai
góc vuông nào ?
Ngoài cặp góc vuông trên em có thể
tìm được các cặp góc vuông khác
không đối đỉnh nữa không ?
Các em đã thấy trên hình vẽ hai
đường thẳng cắt nhau tạo thành một
GV : Yêu cầu HS nêu lại nhận xét
Dùng êke vẽ tia Ay sao cho
·xAy = 900
HS : Vẽ tia đối Ax’của tia Ax
Vẽ tia Ay’ là tia đối của tia Ay
ta được ·x’Ay’ đối đỉnh ·xAy
HS : ·xAy và xAy’là một cặp ·góc vuông không đối đỉnh
HS : ·xAy và yAx’· ·yAx’ và x’Ay’· ·y’Ax’ và y’Ax·
y’Ax yAx’= = 900 (đối đỉnh)
HS : Hai đường thẳng cắt nhau tạo thành môt góc vuông thì các góc còn lại cũng bằng một vuông (hay 900)
GV yêu cầu HS nhắc lại :
Thế nào là hai góc đối đỉnh
Tính chất của hai góc đối đỉnh
GV cho HS làm bài tập 7 (Tr.74 –
SBT)
HS trả lời câu hỏi : …………
HS trả lời : Câu a đúng Câu b sai (dùng hình vẽ bác bỏ câu sai)
4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (2 ph)
• Yêu cầu HS làm lại bài 7 (SGK-Tr.83) vào vở bài tập Vẽ hình cẩn thận Lời giải phải nêu lí do
• Bài tập về nhà : Bài 4, 5, 6 (Tr.74 – SBT)
• Đọc trước bài “Hai đường thẳng vuông góc” Chuẩn bị giấy, êke
IV) RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG :
Trang 10Giải thích được thế nào là hai đường thẳng vuông góc với nhau Công nhận tính chất : Có duy nhất một đường
thẳng b đi qua A a∈ và b ⊥ a Hiểu thế nào là đường trung trực của một đoạn thẳng.
Thước, êke, giấy rời, bảng nhóm
III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)
Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp
2 Kiểm tra bài cũ : (4 ph)
a) Thế nào là hai góc đối đỉnh ? Nêu tính chất của hai góc đôí
Trang 11Vẽ góc ·x’Ay’ đối đỉnh · xAy Giải thích được: x’Ay’ 90· = 0
2đ1đ
HS : a) Thế nào là hai góc đối đỉnh ? Nêu tính chất của hai góc đôí đỉnh
b) Vẽ góc ·xAy= 900 Vẽ góc ·x’Ay’ đối đỉnh· xAy
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài : (1 ph)
GV : ·x’Ay’ và xAy là hai góc đối đỉnh nên xx’, yy’ là hai đường thẳng cắt nhau tại A, tạo thành một ·góc vuông ta nói đường thẳng xx’ và yy’ vuông góc với nhau Đó là nội dung của bài học hôm nay
Tiến trình bài dạy :
10’ HOẠT ĐỘNG 1
GV cho HS cả lớp làm
HS trải phẳng giấy đã gấp, rồi dùng
thước và bút vẽ các đường thẳng theo
nếp gấp, quan sát các nếp gấp và các
góc tạo thành bởi các nếp gấp đó
GV vẽ đường thẳng xx’, yy’ cắt nhau
tại O và ·xOy = 900 yêu cầu HS nhìn
GV : Em hãy dựa vào bài số 9
(SGK-Tr.83) đã chữa ở tiết trước nêu cách
suy luận
GV gọi một HS đứng tại chỗ trả lời
GV : Vậy thế nào là hai đường thẳng
Cho xx’ ∩ yy’ = {O}
·xOy = 900Tìm ·xOy’ x’Oy x’Oy’= · = · = 900 Giải thích
HS : Hai đường thẳng xx’, yy’ cắt nhau và trong các góc tạo thành có một góc vuông được gọi là hai đường thẳng vuông góc
Hoặc HS có thể trả lời :Hai đường thẳng vuông góc là hai đường thẳng cắt nhau tạo thành bốn góc vuông
Kí hiệu là xx’ ⊥ yy’
O
x'
y' y x
Trang 12GV cho HS hoạt động nhóm yêu cầu
HS nêu vị trí của điểm O đối với
đường thẳng a rồi vẽ hình theo các
trường hợp đó
GV quan sát và hướng dẫn HS vẽ hình
GV nhận xét bài của các nhóm
GV : Theo em có mấy đường thẳng đi
qua O và vuông góc với a?
GV : Ta thừa nhận tính chất sau : Có
một và chỉ một ……… cho trước
GV treo bảng phụ ghi đề các bài tập :
Bài 11 (SGK-Tr.86) : Hãy điền vào
chỗ trống (…)
a) Hai đường thẳng vuông góc với
nhau là hai đường thẳng ……
b) Cho đường thẳng a và điểm M, có
một và chỉ một đường thẳng b đi qua
điểm M và ……
c) Đường thẳng xx’ vuông góc với
đường thẳng yy’, kí hiệu ………
Bài 12.(SGK-Tr.86) : Trong hai câu sau
, câu nào đúng ? Câu nào sai ? Hãy bác
: Điểm O có thể nằm trên đường thẳng a, điểm O có thể nằm ngoài đường thẳng a
HS hoạt động theo nhóm
HS quan sát các hình 5, hình 6 (SGK-Tr.85) rồi vẽ theo
Dụng cụ vẽ có thể là thước thẳng, êke, thước đo góc
Đại diện một nhóm trình bày bài
HS : Có một và chỉ một đường thẳng đi qua O và vuông góc với đường thẳng a cho trước
HS đứng tại chỗ trả lời :
a) Hai đường thẳng vuông góc với nhau là hai đường thẳng cắt nhau tạo thành bốn góc vuông (hoặc trong các góc tạo thành có một góc vuông)
b) Cho đường thẳng a và điểm M,
HS :a) Đúng
b) Sai, vì a cắt a’ tại O nhưng Ô1 ≠
900
2 Vẽ hai đường thẳng vuông góc
O a á
Trang 131 a'
a
O
10’ HOẠT ĐỘNG 3
GV : Cho bài toán : Cho đoạn AB Vẽ
trung điểm I của AB Qua I vẽ đường
thẳng d vuông góc AB
Gọi hai HS lên bảng vẽ HS cả lớp vẽ
vào vở
GV : Giới thiệu đường thẳng d là
đường trung trực của đoạn AB
GV : Vậy đường trung trực của một
đoạn thẳng là gì ?
GV nhắc lại định nghĩa đường trung
trực của đoạn thẳng và nhấn mạnh hai
điều kiện (vuông góc, qua trung điểm)
GV : Giới thiệu điểm đối xứng Yêu
cầu HS nhắc lại
GV : Muốn vẽ đường trung trực của
đoạn thẳng ta vẽ thế nào ?
GV cho HS làm bài tập :
Cho đoạn thẳng CD = 3 cm Hãy vẽ
đường trung trực của đoạn thẳng ấy ?
Gọi một HS nêu trình tự vẽ
Ngoài cách vẽ của bạn em còn cách vẽ
nào khác ?
HS1 : Vẽ đoạn thẳng AB và trung điểm I của AB
HS2 : Vẽ đường thẳng d vuông góc với AB tại I
HS : Đường thẳng vuông góc với một đoạn thẳng tại trung điểm của
nó được gọi là đường trung trực
của đoạn thẳng đó
HS chú ý lắng nghe
HS : d là trung trực của đoạn AB ta nói A và B đối xứng với nhau qua đường thẳng d
– Qua H vẽ đường thẳng d ⊥ CD
d là trung trực của CD
HS : Gấp giấy sao cho điểm C trùng với điểm D Nếp gấp chính là đường thẳng d là đường trung trực của đoạn CD
3 Đường trung trực của một đoạn thẳng
Định nghĩa :
Đường thẳng vuông góc với một đoạn thẳng tại trung điểm của nó được
gọi là đường trung trực
của đoạn thẳng đó.
B A
Củng cố, hướng dẫn giải bài tập
1) Hãy nêu định nghĩa hai đường thẳng vuông góc ? Lấy ví dụ thực tế về hai
đường thẳng vuông góc
2) Bài tập trắc nghiệm :
Nếu biết hai đường thẳng xx’ và yy’ vuông góc với nhau tại O thì ta suy ra
điều gì ? Trong số những câu trả lời sau thì câu nào sai ? Câu nào đúng :
a) Hai đường thẳng xx’ và yy’ cắt nhau tại O
b) Hai đường thẳng xx’ và yy’ cắt nhau tạo thành một góc vuông
c) Hai đường thẳng xx’ và yy’ tạo thành bốn góc vuông
d) Mỗi đường thẳng là đường phân giác của một góc bẹt
HS : Nhắc lại định nghĩa (SGK-Tr.84)
Ví dụ : Hai cạnh kề của một hình chữ nhật Các góc nhà …
Trang 14• Học thuộc định nghĩa hai đường thẳng vuông góc, đường trung trực của một đoạn thẳng.
• Biết vẽ hai đường thẳng vuông góc, vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng
• Bài tập về nhà : Bài 13, 14, 15, 16 (SGK-Tr.86, 87) + Bài 10, 11 (Tr.75–SBT)
IV) RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG :
Trang 15III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)
Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp
2 Kiểm tra bài cũ : (9 ph)
TB
Yếu
HS 1 : ? Thế nào là hai đường
thẳng vuông góc ?
Cho đường thẳng xx’ và O
∈xx’ Hãy vẽ đường thẳng
yy’ đi qua O và vuông góc
xx’
Hai đường thẳng xx’, yy’ cắt nhau và trong các góc tạo thành có một góc vuông được gọi là hai đường thẳng vuông góc
Vẽ và nêu được cách vẽ
6đ4đ
TB
HS 2 : ? Thế nào là đường
trung trực của đoạn thẳng ?
Cho đoạn thẳng AB = 4cm
Hãy vẽ đường trung trực của
đoạn thẳng AB
Đường thẳng vuông góc với một đoạn thẳng tại trung
điểm của nó được gọi là đường trung trực của đoạn
thẳng đóVẽ và nêu được cách vẽ
5đ5đ
HS1 : a) Thế nào là hai đường thẳng vuơng gĩc ?
b) Cho đường thẳng xx’ và điểm O thuộc xx’ hãy vẽ đường thẳng yy’ đi qua O và vuơng gĩc xx’
HS2 : a) Thế nào là đường trung trực của đoạn thẳng ?
b) Cho đoạn thẳng AB = 4 cm Hãy vẽ đường trung trực của đoạn AB
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài : • GV: Nhằm củng cố khái niệm và tính chất về hai đường thẳng vuông góc Hôm nay ta
tiến hành đi vào tiết Luyện tập
Tổ chức luyện tập
Tiến trình bài dạy :
y'
x x'
I d
B A
Trang 16Gọi lần lượt ba HS lên bảng
kiểm tra xem hai đường thẳng
a và a’ có vuông góc với nhau
không ?
GV yêu cầu HS quan sát ba
bạn kiểm tra trên bảng và nêu
GV : Em hãy cho biết vị trí
của 3 điểm A, B, C có thể xảy
– Dùng thước đo góc vẽ góc xOy bằng 450
– Lấy điểm A bất kì nằm trong góc xOy
– Dùng êke vẽ đường thẳng d1 qua A và vuông góc với Ox
– Dùng êke vẽ đường thẳng d2
đi qua A vuông góc với Oy
HS trao đổi nhóm và vẽ hình, nêu cách vẽ vào bảng nhóm
Trình tự 1 : →
Trình tự 2 :
– Vẽ hai đường thẳng d1, d2 cắt nhau tại O, tạo thành góc 600.– Lấy B tuỳ ý trên tia Od1.– Vẽ đoạn thẳng BC ⊥ Od2, điểm C ∈ Od2
– Vẽ đoạn BA ⊥ Od1 điểm A nằm trong góc d1Od2
Trình tự 3 :
– Vẽ đường thẳng d1, d2 cắt nhau tại O tạo thành góc 600.– Lấy C tuỳ ý trên tia Od2.– Vẽ đường thẳng vuông góc với tia Od2 tạiC cát Od1 tại B– Vẽ đoạn BA ⊥ Od1 điểm A nằm trong góc d1Od2
HS đọc đề bài tập …………
HS : – Ba điểm A, B, C thẳng hàng
– Ba điểm A, B, C không thẳng hàng
HS 1 : Vẽ trường hợp 3 điểm
A, B, C thẳng hàng và nêu cách vẽ :
A
Trang 17– Vẽ trung trực d1 của đoạn
AB ; Vẽ trung trực d2 của đoạn BC
HS 2 : Vẽ trường hợp 3 điểm
A, B, C không thẳng hàng :– Dùng thước vẽ đoạn AB = 2cm, đoạn BC = 3cm sao cho
A, B, C không thẳng hàng
– Vẽ trung trực d1 của đoạn
AB ; Vẽ trung trực d2 của đoạn BC
HS : – Trường hợp A, B, C thẳng
hàng thì d 1 // d 2
– Trường hợp A, B, C không
thẳng hàng thì d 1 cắt d 2 tại một điểm.
B
d2
d1
5’ HOẠT ĐỘNG 2 (Củng cố, hướng dẫn giải bài tập)
GV nêu câu hỏi :
– Định nghĩa hai đường thẳng vuông góc với nhau
– Phát biểu tính chất đường thẳng đi qua một điểm và vuông
góc với một đường thẳng cho trước
Trắc nghiệm : Trong các câu sau, câu nào đúng, câu nào
sai?
a) Đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn AB là trung trực
của đoạn AB
b) Đường thẳng vuông góc với đoạn AB là trung trực của đoạn
AB
c) Đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn AB và vuông góc
với AB là đường trung trực của đoạn AB
d) Hai mút của đoạn thẳng đối xứng với nhau qua đường trung
trực của nó
HS trả lời câu hỏi theo yêu cầu của GV
………
a) Saib) Sai c) Đúngd) Đúng
4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (2 ph)
• Xem lại các bài tạp đã giải
• Làm bài tập : 10 → 15 (Tr.75–SBT)
• Đọc trước bài : “Các góc tạo bởi một đường thẳng cắt hai đường thẳng”
IV) RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG :
Trang 18Ngày soạn : 20/08/201009
Ngày dạy : 07/09/2010
MỘT ĐƯỜNG THẲNG CẮT HAI ĐƯỜNG THẲNG
Trang 19Đầy đủ dụng cụ học tập : SGK, bảng con, bảng nhĩm, thước thẳng, thước đo gĩc.
III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)
Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp
2 2 Kiểm tra bài cũ : (3 ph)
TB
HS 1 : Vẽ hai đường thẳng
phân biệt a và b Vẽ đường thẳng c cắt đường thẳng a và
b lần lượt tại A và B Hãy cho biết có bao nhiêu góc đỉnh A, có bao nhiêu góc đỉnh B
3đ 2đ
- GV nhận xét – đánh giá GV đánh số các góc như hình 12 SGK
HS 1: a) Vẽ hai đường thẳng phân biệt a và b, vẽ đường thẳng c cắt đường thẳng a và b lần lượt tại A và B
4
3 21
4 3 2 1
c
b a
B A
b) Hãy cho biết cĩ bao nhiêu gĩc đỉnh A, cĩ bao nhiêu gĩc đỉnh B (Cĩ 4 gĩc đỉnh A, cĩ 4 gĩc đỉnh B)
GV : Đánh số các gĩc như hình vẽ
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài :
GV giới thiệu : Cặp gĩc so le trong, cặp gĩc đồng vị, cặp gĩc trong cùng phía được xác định như thế nào? Bài học này giúp em hiểu được điều đĩ
Tiến trình bài dạy :
14’ HOẠT ĐỘNG 1
GV yêu cầu HS dựa vào hình vẽ trên
bảng, đứng tại chỗ nêu tên các cặp
Â3 và Bˆ ; Â3 4 và Bˆ 4
1 Gĩc so le trong Gĩc đồng vị
4
1 4
3 2 1
c
b a
B A
Trang 20Đường thẳng c còn gọi là cát tuyến
Cặp góc so le trong nằm ở giải trong
và nằm về hai phía (so le) của cát
t z
4 1
3 2
B A
GV treo bảng phụ ghi bài tập 21
(SGK-Tr.89) Yêu cầu HS lần lượt
điền vào chỗ trống trong các câu
I T
O N
: Một HS lên bảng
Hai cặp góc so le trong là Â1 và 3
Bˆ ; Â4 và Bˆ 2Bốn cặp góc đồng vị là : Â1 và Bˆ1
4 32 1
B
b a
HS : Có một đường thẳng cắt hai đường thẳng tại A và B, có µA4 =
µB2 = 450
HS hoạt động theo nhóm : ………
Bảng nhóm :a) Có µA4 và µA1 là hai góc kề bù nên : µA1 = 1800 – µA1
⇒ µA1 = 1800 – 450 = 1350.Tương tự : Bˆ = 1803 0 - Bˆ 2
so le trong bằng nhau thì : a) Hai góc so le trong còn lại bằng nhau;
b) Hai góc đồng vị bằng nhau.
Trang 21GV cho HS sửa lại câu b :
b) Hãy tính µA2 So sánh µA2 và µB2
(Yêu cầu làm bài phải có tóm tắt dưới
dạng : Cho và tìm Có hình vẽ, kí hiệu
đầy đủ)
GV : Nếu đường thẳng c cắt hai
đường thẳng a, b và trong các góc tạo
+ µA3 = Bˆ = 1353 0
µA4 = Bˆ = 454 0.Đại diện một nhóm lên bảng trình bày hình vẽ, tóm tắt đề bài và câu a
Đại diện nhóm khác trình bày câu
b và câu c
HS :– Cặp góc so le trong còn lại bằng nhau
– Hai góc đồng vị bằng nhau
HS nhắc lại tính chất như Tr.89):
(SGK-………
10’ HOẠT ĐỘNG 3
Củng cố, hướng dẫn giải bài tập
GV treo bảng phụ ghi bài tập 22
GV giới thiệu cặp góc trong cùng
phía Â1 và Bˆ giải thích thuật ngữ 2
“trong cùng phía” Em hãy tìm xem
còn cặp góc trong cùng phía khác
không ?
Em có nhận xét gì về tổng hai góc
trong cùng phía ở hình vẽ trên
GV : Nếu một đường thẳng cắt hai
đường thẳng và trong các góc tạo
4 3 2 1
B
A
HS đọc tên các cặp góc so le trong, các cặp góc đồng vị trên hình vẽ : ………
HS : Cặp góc Â4 và Bˆ3
HS : Â1 + Bˆ = 1802 0 ; Â4 + Bˆ = 3
1800
HS: Nếu một đường thẳng cắt hai
đường thẳng và trong các góc tạo thành có một cặp góc so le trong bằng nhau thì tổng hai góc trong cùng phía bằng 180 0 (hay hai góc trong cùng phía bù nhau).
HS : Nếu một đường thẳng ……
Trang 22lại thì :
– Hai góc so le trong còn lại bằng nhau
– Hai góc đồng vị bằng nhau.
–Hai góc trong cùng phía bù nhau
4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (2 ph)
• Bài tập về nhà : Bài 23 (SGK-Tr.89) + Bài 16 → 20 (Tr.75, 76, 77 – SBT)
• Đọc trước bài “Hai đường thẳng song song”
• Ôn lại định nghĩa hai đường thẳng song song và các vị trí của hai đường thẳng (Hình 6)
IV) RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG :
Ngày soạn : 22/08/201009
Ngày dạy : 09/09/2010
Tiết : 06 §3 CÁC GÓC TẠO BỞI MỘT ĐƯỜNG THẲNG
CẮT HAI ĐƯỜNG THẲNG - LUYỆN TẬP
I) MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
HS được củng cố về các góc tạo bởi một đường thẳng cắt hai đường thẳng và tính chất : Cho hai đường thẳng
và một cát tuyến, nếu có một cặp góc so le trong bằng nhau thì ……
Trang 232 Kỹ năng :
HS cĩ kĩ năng vẽ hình và nhận biết : Cặp gĩc so le trong, cặp gĩc đồng vị, cặp gĩc trong cùng phía, cặp gĩc so
le ngồi, hai cặp gĩc ngồi cùng phía
Làm theo hướng dẫn tiết trước, giấy rời, thước kẻ, bút viết bảng
III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)
Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp
2 Kiểm tra bài cũ : (7 ph)
? Nêu khái niệm và tính chất hai
góc kề bù?
Hai góc có tổng số đo 1800 có
phải là hai góc kề bù không?
Cho ví dụ
* Hai góc kề bù là hai góc có một cạnh chung; hai cạnh còn lại là hai tia đối nhau
* Hai góc kề bù có tổng số đo 1800
* Chưa chắc đã kề bù – Nêu được ví dụ
4đ
4đ
a) Thế nào là hai số hữu tỉ ? Cho ví
dụ 3 số hữu tỉ (dương, âm, 0)
b) Làm bài tập 3 (SGK-Tr.8)
HS1 : a) Vẽ hai đường thẳng phân biệt a, b và cát tuyến c cắt đường thẳng a, b lần lượt tại A và B Viết tên các
cặp gĩc so le trong, các cặp gĩc trong cùng phía, các cặp gĩc đồng vị
b) Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng a, b và trong các gĩc tạo thành cĩ một cặp gĩc so le trong
bằng nhau thì cĩ kết luận gì về hai gĩc so le trong cịn lại, các gĩc đồng vị ?
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài :
Giới thiệu bài : • GV: Nhằm củng cố khái niệm và tính chất về góc tạo bởi một đường thẳng cắt hai
đường thẳng Hôm nay ta tiến hành đi vào tiết Luyện tập
Tiến trình bài dạy : Tổ chức luyện tập
Tiến trình bài dạy :
28’ HOẠT ĐỘNG 1(Luyện tập)
GV dựa vào hình vẽ của HS được
kiểm tra trên bảng, giới thiệu hai
HS nghe GV giới thiệu ……
Trang 24của bài tập 17 Yêu cầu HS lên
bảng điền tiếp số đo các góc còn
A c
b
a
GV theo dõi giúp đỡ các nhóm
Gọi một HS lên bảng thực hiện
4 3 2 1
c
b a
B A
Một HS lên bảng làm theo yêu cầu của GV
Xét một cặp góc trong cùng phía, chẳng hạn A và Bµ1 µ2
µ1 µ3
A =B b) Cặp góc so le trong còn lại là :
Xét một cặp góc trong cùng phía, chẳng hạn A và Bµ1 µ2
Trang 25GV : Qua bài tập trên nếu đường
thẳng c cắt hai đường thẳng a, b
và trong các góc tạo thành có một
cặp góc so le trong bằng nhau thì
có kết luận gì về : Hai góc so le
trong còn lại, hai góc so le ngoài,
hai góc đồng vị, hai góc trong
(ngoài) cùng phía ?
Xét một cặp góc ngoài cùng phía, chẳng hạn A và Bµ3 µ4
Có Aµ3+Bµ4 =Bµ3+Bµ4(theo cầu c)
Hai góc so le ngoài bằng nhau
Hai góc trong (ngoài) cung phía
7’ HOẠT ĐỘNG 2 (Củng cố, hướng dẫn giải bài tập)
GV treo bảng phụ ghi đề bài tập 19 (SBT-Tr76)
Yêu cầu HS lần lượt lên bảng điền vào (…)
h) Một cặp góc đồng vị khác là …….nêu câu hỏi :
– Định nghĩa hai đường thẳng vuông góc với nhau
– Phát biểu tính chất đường thẳng đi qua một điểm và vuông góc với
một đường thẳng cho trước
Trắc nghiệm : Trong các câu sau, câu nào đúng, câu nào sai?
a) Đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn AB là trung trực của
đoạn AB
b) Đường thẳng vuông góc với đoạn AB là trung trực của đoạn AB
c) Đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn AB và vuông góc với AB
là đường trung trực của đoạn AB
d) Hai mút của đoạn thẳng đối xứng với nhau qua đường trung trực
HS trả lời câu hỏi theo yêu cầu
của GV
………
SaiSai ĐúngĐúng
4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo :(2 ph)
• Xem lại các bài tập đã giải
• Làm bài tập : 10 → 15 (Tr.77–SBT)
• Đọc trước bài : “Hai đường thẳng song songCác góc tạo bởi một đường thẳng cắt hai đường thẳng”
IV) RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG :
Trang 26 Ôn lại thế nào là hai đường thẳng song song (đã học ở lớp 6)
Công nhận dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song : “Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng a và b
sao cho có một cặp góc so le trong bằng nhau thì a song song b”.
Đầy đủ dụng cụ học tập : SGK, bảng con, bảng nhóm, thước thẳng, êke, bút viết bảng
III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)
Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp
Trang 272 Kiểm tra bài cũ : (5 ph)
TB
HS 1 : ?.Nêu tính chất các góc
tạo bởi một đường thẳng cắt
hai đường thẳng
?.Cho hình vẽ (GV treo bảng
phụ BP1) điền tiếp vào hình
số đo các góc còn lại
.? Hãy nêu thế nào là hai
đường thẳng song song ?
Đường thẳng c cắt hai đường thẳng a;b trong các góc tạo thành có một cặp góc so le trong bằng nhau thì:
+ Cặp góc so le trong còn lại cũng bằng nhau.
+ Các cặp góc đồng vị bằng nhau.
+ Các cặp góc so le ngoài bằng nhau.
+ Các cặp góc trong cùng phía bù nhau + Các cặp góc ngoài cùng phía bù nhau
Nhận xét:
HS1 : a) Nêu tính chất các gĩc tạo bởi một đường thẳng cát hai đường thẳng
b) Cho hình vẽ (GV treo bảng phụ đã vẽ hình) :
Điền tiếp vào hình số đo các gĩc cịn lại
GV nêu câu hỏi :
– Hãy nêu vị trí của hai đường thẳng phân biệt
– Thế nào là hai đường thẳng song song ?
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài : (1 ph)
GV : Ở lớp 6 ta đã biết thế nào là hai đường thẳng song song Để nhận biết hai đường thẳng cĩ song song hay khơng ? Cách vẽ hai đường thẳng như thế nào ? Chúng ta sẽ nghiên cứu trong bài học hơm nay :
“Hai đường thẳng song song”
Tiến trình bài dạy :
5’ HOẠT ĐỘNG 1
GV : Cho HS nhắc lại kiến thức đã học ở
lớp 6 trong (SGK-Tr.90)
b a
GV : Cho đường thẳng a và đường thẳng
b muốn biết đường thẳng a cĩ song với
đường thẳng b khơng ta làm thế nào ?
GV : Muốn chứng minh hai đường thẳng
song song ta cần phải dựa trên dấu hiệu
nhận biết hai đường thẳng song song
HS trả lời :
Hai đường thẳng song song
là hai đường thẳng khơng cĩ điểm chung
Hai đường thẳng phân biệt thì song song hoặc cắt nhau
HS : ………
(Cĩ thể HS trả lời chưa chính xác hoặc trả lời sai)
1 Nhắc lại kiến thức lớp 6
Hai đường thẳng song song
là hai đường thẳng khơng cĩ điểm chung.
Hai đường thẳng phân biệt thì soĩng song hoặc cắt nhau.
2 Dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song
115 0
115 0
1 4
4
1
BA
115 °
115 °
3 4 1 2
4
3 2 1 B A
Trang 28GV treo bảng phụ vẽ hình 17
(SGK-Tr.90)
c)
b) a)
m
g e
d c
b a
GV : Em có nhận xét gì về vị trí và số đo
của các góc cho trước ở hình (a, b, c)
GV : Qua bài toán trên ta thấy rằng nếu
một đường thẳng cắt hai đường thẳng
khác tạo thành một cặp góc so le trong
bằng nhau hoặc một cặp góc đồng vị bằng
nhau thì hai đường thẳng đó song song
Chúng ta thừa nhận tính chất đó
GV treo bảng phụ ghi “Dấu hiệu nhận
biết hai đường thẳng song song”
(SGK-Tr.90) Yêu cầu HS nhắc lại
GV : Trong tính chất này cần có điều gì
và suy ra được điều gì ?
Hai đường thẳng a và b song song với
nhau kí hiệu là a // b
Em hãy diễn đạt cách khác để nói lên a và
b là hai đường thẳng song song
GV trở lại hình vẽ :
b a
Dựa trên dấu hiệu hai đường thẳng song
song, em hãy kiểm tra bằng dụng cụ xem
a có song song với b không ?
Gợi ý : Kiểm tra bằng cách vẽ đường
thẳng c bất kì cắt a và b Đo một cặp góc
so le trong (hoặc cặp góc đồng vị) xem có
bằng nhau hay không ?
– Đường thẳng a song song b
– Đường thẳng m song song n
– Đường thẳng d không song song với đường thẳng e
HS2 lên bảng dùng thước thẳng kéo dài các đường thẳng
và nêu nhận xét
HS:
– Ở hình a : Cặp góc cho trước là cặp góc so le trong, số
đo mỗi góc đều bằng 450
đo hai góc đó bằng nhau và đều băng 600
HS nhắc lại dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song
HS : Trong tính chất này cần
có đường thẳng c cắt hai đường thẳng a và b, có một cặp góc so le trong hoặc một cặp góc đồng vị bằng nhau
Từ đó suy ra a và b song song với nhau
HS : Nói cách khác – Đường thẳng a song song với đường thẳng b
– Đường thẳng b song song với đường thẳng a
– a và b là hai đường thẳng
song song
– a và b là hai đường thẳng không có điểm chung
HS : Lên bảng làm theo yêu
Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng a, b và trong các góc tạo thành có một cặp góc
so le trong (hoặc một cặp góc đồng vị bằng nhau) thì a và b song song với nhau.
Hai đường thẳng a, b song song kí hiệu là a // b
Trang 29GV : Vậy muốn vẽ hai đường thẳng song
với nhau ta làm thế nào ?
cầu của GV
c
b a
– Vẽ đường thẳng c bất kì
– Đo cặp gĩc so le trong (hoặc cặp gĩc địng vị) so sánh rồi nêu nhận xét
GV : Gọi đại diện một nhĩm lên bảng vẽ
lại hình như trình tự của nhĩm
GV giới thiệu : Hai đoạn thẳng song song,
hai tia song song (trên bảng phụ)
Nếu biết hai đường thẳng song song thì
ta nĩi mỗi đoạn thẳng (mỗi tia) của đường
thẳng này song song với mọi đoạn thẳng
(mọi tia) của đường thẳng kia
D
B C
A
y'
y x'
x
HS trao đổi nhĩm
Bảng nhĩm :Trình tự vẽ :– Dùng gĩc nhọn 600 (hoặc
300 hoặc 450) của êke, vẽ đường thẳng c tạo thành với đường thẳng a gĩc 600 (hoặc
Ay tia
Cx' //
Ax tia
CD //
AB thẳng đoạn y'
x' D C,
xy B A,
y' x' //
xy Cho
Trang 305’ HOẠT ĐỘNG 4
Củng cố, hướng dẫn giải bài tập
Bài 24 (SGK-Tr.91)
Trong các câu trả lời sau hãy chọn câu đúng.
Thế nào là hai đường thẳng song song ?
a) Hai đoạn thẳng song song là hai đoạn thẳng không có
điểm chung
b) Hai đoạn thẳng song song là hai đoạn thẳng nằm trên
hai đường thẳng song song
GV yêu cầu HS nhắc lại dấu hiệu nhận biết hai đường
thẳng song song
HS làm bài 24 (SGK-Tr.91) :– Hai đường thẳng a, b song song với nhau kí
b) Câu đúng
HS phát biểu như (SGK-Tr.90)
4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (2 ph)
• Học thuộc dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song
• Bài tập về nhà : Bài 25, 26 (SGK-Tr.91) + Bài 22, 23, 24 (Tr.77, 78 SBT)
• Tiết sau luyện tập
IV) RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG :
Trang 31Đầy đủ dụng cụ học tập : SGK, bảng con, bảng nhĩm, thước thẳng, êke
III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)
Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
TB
HS: ? Nêu dấu hiệu hai đường
thẳng song song
Giải bài tập 26/tr 91 SGK (Vẽ
hình và trả lời câu hỏi SGK)
Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng a, bvà trong các góc tạo thành có một cặp góc so le trong bằng nhau ( hoặc một cặp góc đồng vị bằng nhau) thì a và b song song với nhau
Kí hiệu : a // b
Bài tập 26/ SGK
Ax và By song song với nhau vì đường thẳng AB cắt Ax, By tạo thành cặp góc sole trong bằng nhau (= 120 0 ) (theo dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song song).
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài : • GV: Nhằm củng cố kiến thức và rèn luyện kĩ năng sử dụng dấu hiện hai đường thẳng
song song Hôm nay ta tiến hành Luyện tập.
Tổ chức luyện tập
Tiến trình bài dạy :
B y
HS cả lớp nhận xét đánh giá
HS : Cĩ thể dùng thước đo gĩc hoặc dùng êke cĩ gĩc 600
Vẽ gĩc 600, gĩc kề bù với gĩc
600 là gĩc 1200
HS lên bảng vẽ hình theo cách khác
Bài 26 (SGK-Tr.91)
120 0
120 0
x A
B y
Trả lời :
Ax // By vì đường thẳng AB cắt Ax, By tạo thành cặp gĩc so le trong bằng nhau (= 1200) (Theo dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song)
Trang 32Bài 27 (SGK-Tr.91)
GV cho cả lớp đọc đề bài Sau
đó gọi hai HS nhắc lại đề bài
GV : Bài toán cho điều gì ?
Yêu cầu điều gì ?
GV cho HS nghiên cứu đề bài
Sau đó cho hoạt động nhóm,
yêu cầu nêu cách vẽ
GV hướng dẫn :
Dựa vào dấu hiệu nhận biết hai
đường thẳng song song để vẽ
HS nghiên cứu đề bài
le trong bằng nhau)
Trên đường thẳng đó lấy điểm D sao cho AD = BC
ta có thể vẽ được hai đoạn AD
và AD’ cùng song song với BC
và bằng BC
HS : Trên đường thẳng qua A
và song song với BC, lấy D’
nằm khác phía D đối với A, sao cho AD’ = AD
HS hoạt động theo nhóm : …Bảng nhóm :
Cách 1 :
- Vẽ đường thẳng xx’
- Trên xx’ lấy điểm A bất kì
- Dùng êke vẽ đường thẳng c qua A tạo với Ax góc 600
- Trên c lấy B bất kì (B ≠ A)
- Dùng êke vẽ ·y’BA = 600 ở vị trí so le trong với ·xAB
- Vẽ tia đối By của tia By’ ta được y’y // xx’
Bài 28 (SGK-Tr.91)
60 0
60 0
c B
A x'
y
x y'
60 0
60 0
c B
A x'
y
x y'
HOẠT ĐỘNG 2
Củng cố, hướng dẫn giải bài
tập
Bài 29 (SGK-Tr.92)
GV yêu cầu HS thảo luận
nhóm, sau đó làm việc cá nhân
HS thảo luận nhóm…………
Trang 33GV : Bài toán cho ta điều gì ?
Yêu cầu làm điều gì ?
GV gọi HS2 lên bảng vẽ ·xOy
thước đo góc để kiểm tra xem
·xOy và ·x’O’y’ có bằng nhau
không ?
*GV Hãy tìm trường hợp hai
góc không bằng nhau (bù
nhau)
HS1 : Bài toán cho góc nhọn
·xOycó O’x’ // Ox ; O’y’ //
Oy So sánhxOy và x’O’y’· ·
HS2 :
y'
x' O'
x
y O
HS3 : Điểm O’ nằm ngoài góc
·xOy
O
x
y O'
x'
y'HS4 : Lên bảng đo và nêu nhận xét :
xOy x’O’y’=
y'
x' O'
x
y O
Trang 34GV gọi HS2 lên bảng vẽ xOy và điểm O’.
GV gọi HS3 lên bảng vẽ tiếp vào hình HS1 đã vẽ
O’x’ // Ox ; O’y’ // Oy
GV : Theo em còn vị trí nào của điểm O’ đối với
góc xOy ? Em hãy vẽ trường hợp đó
GV gọi HS4 lên bảng dùng thước đo góc để kiểm
tra xem xOy và x’O’y’ có bằng nhau không ?
x
y O
HS3 : Điểm O’ nằm ngoài góc xOy
O
x
y O'
x'
y'
HS4 : Lên bảng đo và nêu nhận xét :
xOy = x’O’y’
4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (2 ph)
• Bài tập về nhà : Bài 30 (SGK-Tr.92) + Bài 24, 25, 26 (Tr.78 – SBT)
• Bài 29 : Bằng suy luận khẳng định xOy và x’O’y’ xOy và x’O’y’ cùng nhọn có O’x’ // Ox ; O’y’ // Oy · ·thì ·xOy x’O’y’= · xOy = x’O’y’
• Đọc bài : “Tiên đề Ơclít về đường thẳng song song”
IV) RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG :
Trang 35Đầy đủ dụng cụ học tập : SGK, bảng con, bảng nhóm, thước thẳng, thước đo góc.
III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)
Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp
3. 2 Kiểm tra bài cũ : (6 ph)
Trang 36Đ.T Câu hỏi kiểm tra Phương án trả lời B.Đ
TB
Cho điểm M không thuộc đường thẳng a Vẽ
đường thẳng b đi qua M và b // a
Gọi ba học sinh lần lượt lên bảng vẽ và trả
lời câu hỏi
HS 1: Nêu cách vẽ
HS 2: Nêu cách vẽ
HS 3: Nhận xét
HS 1 : vẽ băng cách sử dụng góc so le trong.
HS 2 : vẽ băng cách sử dụng góc đồng vị
HS 3: HS Khá vẽ băng cách sử dụng vẽ đường vuông góc
Ba đường thẳng này trùng với nhau
7đ
3đ
- GV nhận xét – đánh giá
GV yêu cầu cả lớp làm bài tốn sau : Cho điểm M khơng thuộc đường thẳng a Vẽ đường thẳng b đi qua M và b // a
GV gọi một HS lên bảng vẽ hình theo trình tự đã học ở bài học trước
Gọi HS2 lên bảng thực hiện lại và cho nhận xét
(Nhận xét : Đường thẳng b em vẽ trùng với đường thẳng bạn vẽ)
GV : Yêu cầu HS3 vẽ đường thẳng b qua M, b // a bằng cách khác và nêu nhận xét
(Nhận xét : Đường thẳng này trùng với đường thẳng b ban đầu)
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài : (23 ph)
GV : Để vẽ đường thẳng b đi qua điểm M và b // a ta cĩ nhiều cách vẽ Nhưng liệu cĩ bao nhiêu đường thẳng đí qua M và song song với đường thẳng a ?
HS : …… cĩ thể chưa trả lời được hoặc cĩ thể nêu : qua M chỉ vẽ được một đường thẳng song song với đường thẳng a
GV : Bằng kinh nghiệm thực tế người ta nhận thấy : Qua điểm M nằm ngồi đường thẳng a, chỉ cĩ một đường thẳng song song với đường thẳng a mà thơi Điều thừa nhận ấy mang tên “Tiên đề Ơ-clít” mà ta sẽ học hơm nay
Tiến trình bài dạy :
HS nhắc lại tiên đề Ơ-clít :
Qua một điểm ở ngồi một đường thẳng chỉ cĩ một đường thẳng song song với đường thẳng đĩ.
1 Tiên đề Ơ-clít
a
M ∉ a ; b qua M và b // a là duy nhất
M .
a b
Trang 37GV cho HS đọc mục “Có thể em
chưa biết” (SGK-Tr.93) giới thiệu
về nhà toán học lỗi lạc Ơ-clít
GV : Với hai đường thẳng song
GV : Em hãy kiểm tra xem hai
góc trong cùng phía có quan hệ
thế nào với nhau ?
Ba nhận xét trên chính là tính chất
của hai đường thẳng song song
GV treo bảng phụ ghi tính chất
hai đường thẳng song song
GV : Tính chất này cho điều gì và
suy ra được điều gì ?
HS3 : làm câu d Nhận xét : Hai góc đồng vị bằng nhau
1
3
2 4
4 3
2 1
A c
B
b a
HS : Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng song song thì :
+ Hai góc so le trong bằng nhau
+ Hai góc đồng vị bằng nhau
HS : Hai góc trong cùng phía có tổng bằng 1800 (hay bù nhau)
HS phát biểu tính chất Tr.93) HS khác nhắc lại
(SGK-HS : Tính chất này cho : Một đường thẳng cắt hai đường thẳng song song
Suy ra : Hai góc so le trong bằng nhau ; Hai góc đồng vị bằng nhau ; Hai góc trong cùng phía bù nhau
a) Â4 = Bˆ1
b) Giả sử Â4 ≠ Bˆ Qua A ta vẽ tia 1
AP sao cho PAB ·PAB = Bˆ1
2 Tính chất của hai đường thẳng song song
Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng song song thì : a) Hai góc so le trong bằng nhau ;
b) Hai góc đồng vị bằng nhau ; c) Hai góc trong cùng phía bù nhau.
Trang 38– Nếu Â4 ≠ Bˆ qua A vẽ tia AP 1
sao cho ·PABPAB = Bˆ 1
nhau, theo tính chất các góc tạo
bởi một đường thẳng cắt hai
đường thẳng ta suy ra được hai
góc đồng vị bằng nhau, hai góc
trong cùng phía bù nhau
⇒ AP // b vì có hai góc so le trong bằng nhau
– Qua A vừa có a // b, vừa có AP //
b điều này trái tiên đề Ơ-clít
– Vậy đường thẳng AP và đường thẳng a chỉ là một hay Â4 = ·PAB
dưới dạng kí hiệu hình học Khi
tính toán phải nêu rõ lí do
Bài 32 (SGK-Tr.94)
GV treo bảng phụ ghi đề bài
Yêu cầu HS đứng tại chỗ trả lời
3
1
b a
B
A
Cho a // b ; AB ∩a = {A}
AB ∩ = {B}, Â4 = 370 Tìm a) Bˆ1 = ?
b) So sánh Â4 và Bˆ4
c) Bˆ2 = ?Giải : Có a // ba) Theo tính chất hai đường thẳng song song ta có : Bˆ1 = b) Â4 = 370 (cặp góc so le trong)
Có Â4 và Â1 là hai góc kề bù suy ra: Â1 = 1800 – Â4 (tính chất hai góc kề bù)
Vậy Â1 = 1800 – 370 = 1430
Có Â1 = Bˆ4 = 1430 (hai góc đồng vị)
2
Bˆ = Â1 = 1430 (hai góc so le trong)
3
1
b a
B
A
Cho a // b ; AB ∩a = {A}
AB ∩ = {B}, Â4 = 370 Tìm a) Bˆ1 = ?
b) So sánh Â4 và Bˆ4
c) Bˆ2 = ?Giải : Có a // ba) Theo tính chất hai đường thẳng song song ta có : Bˆ1 = b) Â4 =
370 (cặp góc so le trong)
Có Â4 và Â1 là hai góc kề bù suy ra: Â1 = 1800 – Â4 (tính chất hai góc kề bù)
Vậy Â1 = 1800 – 370 = 1430
Có Â1 = Bˆ4 = 1430 (hai góc đồng vị)
2
Bˆ = Â1 = 1430 (hai góc so le trong)
hoặc Bˆ2 = Bˆ4 = 1430 (đối đỉnh)
Trang 39Bài 33 (SGK-Tr.94)
GV treo bảng phụ ghi đề bài Gọi
một HS lên bảng điền vào chỗ
trống
Hướng dẫn giải bài tập 31 :
Để kiểm tra hai đường thẳng có
song song với nhau nhau không,
ta vẽ một cát tuyến cắt hai đường
thẳng đó rồi kiểm tra hai góc so le
trong (hoặc đồng vị) có bằng nhau
hay không rồi kết luận
d) Sai
HS lên bảng điền vào chỗ trống
Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng song song thì:
a) Hai góc so le trong bằng
nhau
b) Hai góc đồng vị bằng nhau Hai góc trong cùng phía bù
nhau.
Bảng nhóm :
Bài 32 (SGK-Tr.94)
GV treo bảng phụ ghi đề bài
Yêu cầu HS đứng tại chỗ trả lời
Bài 33 (SGK-Tr.94)
GV treo bảng phụ ghi đề bài Gọi một HS lên bảng điền
vào chỗ trống
Hướng dẫn giải bài tập 31 :
Để kiểm tra hai đường thẳng có song song với nhau nhau
không, ta vẽ một cát tuyến cắt hai đường thẳng đó rồi kiểm
tra hai góc so le trong (hoặc đồng vị) có bằng nhau hay
không rồi kết luận
Cho a // b ; AB ∩a = {A}
AB ∩ = {B}, Â4 = 370
Tìm a) Bˆ1 = ? b) So sánh Â4 và Bˆ4
c) Bˆ2 = ?Giải : Có a // ba) Theo tính chất hai đường thẳng song song ta
có : Bˆ1 = b) Â4 = 370 (cặp góc so le trong)
Có Â4 và Â1 là hai góc kề bù suy ra : Â1 = 1800
– Â4 (tính chất hai góc kề bù)Vậy Â1 = 1800 – 370 = 1430
Có Â1 = Bˆ4 = 1430 (hai góc đồng vị)
2
Bˆ = Â1 = 1430 (hai góc so le trong)hoặc Bˆ2 = Bˆ4 = 1430 (đối đỉnh)
HS lên bảng điền vào chỗ trống
Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng song song thì:
c) Hai góc so le trong bằng nhau
d) Hai góc đồng vị bằng nhau
e) Hai góc trong cùng phía bù nhau.
4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (2 ph)
• Bài tập về nhà : 31, 35 (SGK-Tr.94) + Bài 27, 28, 29 (Tr78, 79-SBT)
• Làm lại bài 34 vào vở bài tập
• Tiết sau luyện tập
4 3
2 1
B
b a