Văn 9 - Tiết 28 : Văn bản - Cảnh ngày xuân

3/ Đạp thanh: giẫm lên cỏ xanh ( tiết thanh minh, đi chơi xuân ở.. chốn đồng quê, giẫm lên cỏ xanh nên gọi là đạp thanh.[r]

Tiết 28 - Văn bản:

Mục tiêu bài học:

I Tìm hiểu chung:

1, Vị trí đoạn trích:

- Phần thứ nhất: “Gặp gỡ và đính ước.

Cảnh ngày xuân.

( Trích Truyện Kiều)

Ngày xuân con én đ a thoi

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu m ơi.

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh

Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.

Dập dỡu tài tử giai nhân, Ngựa xe nh n ớc áo quần nh nêm.

Ngổn ngang gò đống kéo lên,

Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

B ớc dần theo ngọn tiểu khê,

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh.

Nao nao dòng n ớc uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

Giải nghĩa từ khó:

1/ Thiều quang: ánh sáng đẹp, tức nói ánh sáng ngày xuân Ý cả

câu chín chục ngày xuân, mà nay đã ngoài sáu mươi ngày, tức đã qua tháng giêng, tháng hai và đã bước sang tháng ba.

2/Thanh minh: tiết vào đầu tháng ba, mùa xuân khí trời mát mẻ,

trong trẻo, người ta đi tảo mộ, tức là đi sửa sang lại phần mộ của người thân

3/ Đạp thanh: giẫm lên cỏ xanh ( tiết thanh minh, đi chơi xuân ở

chốn đồng quê, giẫm lên cỏ xanh nên gọi là đạp thanh.

4/ Vàng vó: thứ đồ hàng mã, giả những thoi vàng hình khối chữ

nhật dùng trong việc tang ma hoặc lễ hội.

5/ Tiền giấy: loại hàng mã gồm những giấy tờ có in hình đồng tiền

kẽm hay tiền đồng, dùng trong việc cúng tể…xong đem đi đốt cho người âm phủ dùng Đây đều là những hổ tục mê tín.

Ngày xuân con én đ a thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu m ơi.

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh

Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.

Dập dỡu tài tử giai nhân, Ngựa xe nh n ớc áo quần nh nêm.

Ngổn ngang gò đống kéo lên,

Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

B ớc dần theo ngọn tiểu khê,

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh.

Nao nao dòng n ớc uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

Khung cảnh mựa xuõn

Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh

Cảnh chị em Thỳy Kiều du xuõn trở về.

Cảnh ngày xuân.

( Trích Truyện Kiều)

II Tìm hiểu chi tiết:

1, Khung cảnh mùa xuân:

- Con én đưa thoi

- Thiều quang … sáu mươi

Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.

Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Ngày xuân con én đưa thoi, Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Phương thảo liên thiên bích

Lê chi sổ điểm hoa.

(Cỏ thơm liền với trời xanh

Trên cành lê có mấy bông hoa)

( Thơ cổ - Trung Quốc)

Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

( Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Có ý kiến cho rằng khi sáng tác hai câu thơ này, Nguyễn

Du đã có sự tiếp thu và sáng tạo từ hai câu thơ cổ Trung Quốc:

Phương thảo liên thiên bích

Lê chi sổ điểm hoa.

(Cỏ thơm liền với trời xanh

Trên cành lê có mấy bông hoa)

( Thơ cổ - Trung Quốc)

* Nguyễn Du đã có sự tiếp thu và sáng tạo từ hai câu thơ cổ Trung Quốc:

+ Tiếp thu: Bút pháp ước lệ cổ điển

Hình ảnh: cỏ non, hoa lê.

+ Sáng tạo: Màu sắc hài hòa.

Đảo trật tự từ.

Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

( Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Không gian cao rộng, khoáng đạt.

Thời gian trôi nhanh

- Lễ tảo mộ.

- Hội đạp thanh.

- Gần xa, nô nức.

- Yến anh, tài tử giai nhân, ngựa

xe, áo quần.

Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.

Gần xa nô nức yến anh,

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân Dập dìu tài tử giai nhân,

Ngựa xe như nước áo quần như nêm Ngổn ngang gò đống kéo lên,

Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

TT TT

DT

DT

DT DT

Ngựa xe như nước áo quần như nêm.

nô nức yến anh

(hoán dụ, so sánh)

Ngổn ngang gò đống kéo lên,

Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

II 1 2 3.

Tà tà bóng ngả về tây,

Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

Bước dần theo ngọn tiểu khê,

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

Tà tà bóng ngả về tây,

Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

Bước dần theo ngọn tiểu khê,

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ:

- Học thuộc đoạn trích “ Cảnh ngày xuân”.

- Viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em

về bốn câu thơ đầu của đoạn trích” Cảnh ngày xuân”

- Soạn bài : “ Thuật ngữ”

? Có ý kiến cho rằng: “ Cùng là bức tranh miêu tả thiên nhiên ngày xuân nhưng ở bốn câu thơ đầu và sáu câu thơ cuối lại gợi cho ta những nỗi niềm riêng” Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?

Ngày xuân con én đưa thoi,

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

Bước lần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

Bốn câu thơ đầu Sáu câu thơ cuối

3 Cảnh chị em Kiều du xuân trở về:

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

Bước lần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

Tà tà bóng ngả về tây,

Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

Bước lần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

- Bút pháp tả cảnh ngụ tình.

- Cảnh thanh tao êm dịu.

- Lòng người bâng khuâng, nuối tiếc…

lòng người náo nức, hân hoan

lòng người bâng khuâng, nuối tiếc

lòng người bâng khuâng, nuối tiếc lòng người náo nức, hân hoan