Ngữ văn 9 - Tiết 28: Cảnh ngày xuân

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh Gần xa nô nức, yến anh Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân Dập dìu tài tử giai nhân Ngựa xe như nước áo quần như nêm Ngổn ngang gò đống kéo lên Thoi vàng vó rắ

Trang 1

TRƯỜNG THCS HỢP ĐỒNG PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO CHƯƠNG MỸ

NGƯỜI THỰC HIỆN: LƯƠNG THANH VÂN

Trang 2

thuật miêu tả và cách dùng từ ngữ của Đại thi hào Nguyễn Du trong đoạn trích

«Chị em Thúy Kiều»?

Kiều càng sắc sảo mặn mà

So bề tài sắc lại là phân hơn

Làn thu thủy, nét xuân sơn

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh

=> Qua đoạn trích «Chị em Thúy Kiều» càng chứng tỏ Nguyễn Du là bậc thầy trong nghệ thuật miêu tả (tả người) và cách dùng từ ngữ (chọn lọc, đắt giá)

Trang 3

Tiết 28: Văn bản

Trích “Truyện Kiều – Nguyễn Du

Trang 4

I ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

1 Vị trí đoạn trích

Em hãy cho biết đoạn trích gồm bao nhiêu câu thơ, thuộc phần nào của tác phẩm?

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh Gần xa nô nức, yến anh Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

Dập dìu tài tử giai nhân Ngựa xe như nước áo quần như nêm

Ngổn ngang gò đống kéo lên Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay

Tà tà bóng ngả về tây Chị em thơ thẩn, dan tay ra về Bước dần theo ngọn tiểu khê Lần theo phong cảnh có bề thanh thanh

Nao nao dòng nước u ố n quanh Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang…”

Trang 5

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh Gần xa nô nức, yến anh Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

Dập dìu tài tử giai nhân Ngựa xe như nước áo quần như nêm

Ngổn ngang gò đống kéo lên Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay

Tà tà bóng ngả về tây Chị em thơ thẩn, dan tay ra về Bước dần theo ngọn tiểu khê Lần theo phong cảnh có bề thanh thanh

Nao nao dòng nước uôn quanh Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang…”

Cảnh lễ hội

thanh minh

S áu câu cuối:

Cảnh chị em Thuý Kiều du xuân trở về

Trang 6

1 Vị trí đoạn trích

2 Đọc – chú thích

3 Bố cục

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Khung cảnh mùa xuân

“…Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi

Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

Cảnh ng ày xuân:

Con én đưa thoi

=> Ẩn dụ, nhân ho á

Ngày xuân tươi đẹp, bầu trời trong s áng Thời gian trôi nhanh

Cảnh ng ày xuân được miêu tả bằng

c ác chi tiết, hình ảnh

n ào?

V ẻ đẹp m ùa xuân còn được đặc tả qua chi tiết

điển h ình nào?

Vẻ đẹp

m ùa xuân

Cỏ: xanh tận chân trời

Hoa: Trắng, điểm một v ài bông

Qua 4 câu thơ trên,

bức tranh xuân của

Nguyễn Du hiện lên

như thế n ào?

B ức hoạ m ùa xuân tươi

đẹp, trong s áng, tinh khiết

tr àn đầy sức sống

Trang 7

Tiết 28: Văn bản

“Phương thảo liên thiên bích,

Lê chi sổ điểm hoa”.

(Thơ cổ Trung Hoa)

Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

(Nguyễn Du)

Miêu tả cành lê điểm một vài bông hoa

mà không nói tới màu sắc của hoa lê Là bức hoạ tuyệt đẹp về mùa xuân:

Gam màu làm nền cho bức tranh xuân là thảm

cỏ non trải rộng chân trời,trên nền xanh cỏ non

ấy điểm xuyết một vài bông hoa lê trắng Nguyễn Du chỉ thêm chữ “trắng”cho cành lê

mà bức tranh xuân đã khác, nó là điểm nhấn làm nổi bật thần sắc của hoa lê Màu xanh của cỏ non và sắc trắng của hoa lê làm cho màu sắc có sự hài hoà tới mức tuyệt diệu Tất cả gợi lên vẻ đẹp riêng của mùa xuân

HOA LÊ

Trang 8

Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

Dập dìu tài tử giai nhân Ngựa xe như nước, áo quần như nêm

Ngổn ngang gò đống kéo lên Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

2 Khung cảnh lễ hội Thanh Minh

Bức tranh lễ hội gồm mấy hoạt động?

Trang 9

LỄ TẢO MỘ

HỘI THANH MINH

Trang 10

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

Trang 11

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh

Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

“ Ngựa xe như nước

áo quần như nêm”

(so sánh)

Không khí đông vui, nhộn nhịp.

.

“Nô nức yến anh”

(ẩn dụ)

Gợi hình ảnh trai thanh gái lịch vui

vẻ, rộn ràng.

Bức tranh lễ hội diễn ra trong

không khí đông vui, rộn ràng,

náo nức, mang đậm sắc màu

quê hương và phong tục cổ

truyền của dân tộc.

Trang 12

Trang 13

Trang 14

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về

Bước dần theo ngọn tiểu khê,

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

3 Cảnh chị em Thúy Kiều du xuân trở về

⇒ Thời gian: chiều tà

⇒ Khơng gian: khe nước nhỏ, dịp cầu, dịng nước uốn quanh

⇒ Con người: buồn, tiếc nuối

=> Cảnh và người thưa vắng, gợi tâm trạng buồn, luyến tiếc, bâng khuâng.

Tả cảnh ngụ tình

Trang 15

Tìm những từ ngữ đặc sắc được tác giả miêu tả trong đoạn thơ và nêu tác dụng của chúng?

1

3

2

Viết ý kiến cá nhân

Ý kiến chung của cả nhóm về chủ đề

Viết ý kiến cá nhân

Trang 16

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về

Bước dần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh.

Nao nao dòng nước uốn quanh, Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

Tà tà, thơ thẩn, thanh thanh

nao nao, nho nhỏ

Cảnh người thưa vắng, gợi buồn, luyến tiếc, bâng

khuâng.

Tà tà, thơ thẩn, thanh thanh

nao nao, nho nhỏ

Trang 17

*Ghi nhớ: SGK

IV LUYỆN TẬP

Trang 18

CẢNH NGÀY

XUÂN

CẢNH NGÀY

XUÂN

Giá trị nội dung:

Bức tranh mùa xuân

tươi đẹp

Giá trị nội dung:

Bức tranh mùa xuân

tươi đẹp

Giá trị nghệ thuật:

Cách sử dụng từ ngữ đặc sắc Nghệ thuật tả cảnh

ngụ tình

Giá trị nghệ thuật:

Cách sử dụng từ ngữ đặc sắc Nghệ thuật tả cảnh

Trang 19

Ê Y

T H Â N Ơ

H T

N G Ụ

T Ì N H

Lễ là hội là đạp thanh

2 3 trong tiết tháng ba, xanh tận chân trời, xanh tận chân trời,

4 như nước áo quần như nêm như nước áo quần như nêm5 Gần xa nô nức ,

6Thiều quang đã ngoài sáu mươi Thiều quang đã ngoài sáu mươi7

Chị em dan tay ra về.

9 Dịp cầu nho nhỏ cuối bắc ngang.10

Bước dần theo ngọn

11

Trang 20

xuân”, tìm hiểu ý nghĩa văn bản.

2 Viết một đoạn văn trình bày những suy nghĩ của em sau khi học xong đoạn trích.

3 Sưu tầm những bài thơ viết về đề tài mùa xuân.

4 Soạn bài “Kiều ở lầu Ngưng Bích”.

Trang 21

Xin chân th ành cảm ơn

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	2,61 MB