ĐỀ CƯƠNG ôn tập NGỮ văn 8

4 Tứccảnh Pác Bó Hồ Chí Minh 1890-1969 Thất ngôn tứ tuyệt 2 phần: +3 câu đầu: Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác +Câu cuối: Cảm nghĩ của Bác Tinh thần lạc quan, phong thái ung dung, niềm

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 8 HỌC KÌ II (đến tuần 22,23)

Năm học 2019 - 2020

PHẦN I- VĂN BẢN: CÁC VĂN BẢN THƠ:

văn bản

Tác giả Thể

loại

Bố cục Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật 1

Ông đồ Vũ Đình

Liên

Thơ 5 chữ

3 phần:

- Đoạn 1+ 2:

Ông đồ thời xưa

- Đoạn 3+4:

Ông đồ thời nay

- Đoạn 5: Nỗi lòng tác giả

Thể hiện sâu sắc tình cảnh đáng thương của

"ông đồ", qua đó toát lên niềm thương cảm chân thành trước một lớp người đang tàn tạ

và nỗi tiếc nhớ cảnh

cũ người xưa của nhà

thơ

- Lời thơ giản dị

mà hàm súc, giàu sức gợi

- Giọng thơ nhẹ nhàng, trầm lắng

- Bút pháp tả cảnh ngụ tình, nghệ thuật đối lập, nhân hóa

rừng

Thế Lữ (1907-1989)

8 chữ/

câu

3 phần:

- Đoạn 1+ 4:

Khối căm hờn

và niềm uất hận

- Đoạn 2+3: Nỗi nhớ "thời oanh liệt"

- Đoạn 5: Khao khát "giấc mộng ngàn"

Mượn lời con hổ bị nhốt trong vườn bách thú để diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại, tầm thường tù túng và niềm khao khát tự do mãnh liệt của nhà thơ, khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước thưở ấy

- Bút pháp lãng mạn, cảm xúc mãnh liệt

- Câu thơ giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu

- Phép tương phản, điệp

- Đổi mới trong hình thức thể hiện(câu chữ, nhịp, vần, giọng điệu)

hương

Tế Hanh 1921

8 chữ/

câu

3 phần:

- 2 câu đầu: Giới thiệu về quê hương

- 14 câu tiếp theo: Hành trình

ra khơi và trở về của đoàn thuyền đánh cá.(2 đoạn)

- 4 câu cuối:

Bộc lộ trực tiếp nỗi nhớ quê hương

Tình yêu quê hương trong sáng, tha thiết được thể hiện qua bức tranh tươi sáng sinh động về một làng quê miền biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt làng chài

- Thể thơ tám chữ nhuần nhị, tự nhiên

- Hình ảnh thơ mang vẻ đẹp trong sáng, khỏe khoắn

và tinh tế, giàu ý nghĩa biểu tượng

- Sử dụng thành công biện pháp ẩn

dụ, so sánh

4 Khi con

tu hú

Tố Hữu (1920-2002)

Lục bát

2 phần:

+ 8 câu đầu:

Bức tranh mùa

hè trong tâm tưởng người tù cách mạng

+ 4 câu còn lại:

Tâm trạng người tù

Tình yêu cuộc sống và khát vọng tự do của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi trong nhà tù

- Giọng thơ khi da diết, sôi nổi, khi u uất, dằn vặt

- Tưởng tượng phong phú, dồi dào Xúc cảm tinh tế, mãnh liệt

- Thơ lục bát uyển chuyển

- Hình ảnh thơ bình

dị mà gợi cảm

- Nghệ thuật tương phản

4 Tức

cảnh

Pác Bó

Hồ Chí Minh (1890-1969)

Thất ngôn tứ tuyệt

2 phần:

+3 câu đầu:

Cảnh sinh hoạt

và làm việc của Bác

+Câu cuối: Cảm nghĩ của Bác

Tinh thần lạc quan, phong thái ung dung, niềm vui trong sự hòa hợp với thiên của Bác

Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ

- Vận dụng khéo léo thể thơ tứ tuyệt Đường luật

- Giọng thơ đùa vui, hóm hỉnh

- Hình ảnh thơ bình

dị, gợi cảm

* Nên và cần học thuộc lòng cả bài thơ, tham khảo bài văn nghị luận, tài liệu tham khảo khác về tác phẩm

CÂU HỎI ÔN TẬP PHẦN VĂN BẢN:

1- Nhớ rừng

Câu 1: Bài thơ là lời của ai? Việc mượn lời như vậy có ý nghĩa gì?

Câu 2: Đoạn 3 của bài thơ được xem là một bộ tranh tứ bình đẹp lộng lẫy Suy nghĩ của em?.

2-Ông đồ:

Câu 1: Hình ảnh ông đồ "xưa" và "nay" được thể hiện như thế nào trong bài thơ?

Câu 2: Em có nhận xét gì về cách mở đầu và kết thúc bài thơ? Nỗi niềm của tác giả?

3- Quê hương:

Câu 1: Vẻ đẹp quê hương được miêu tả như thế nào trong bài thơ?

Câu 2: Tình cảm của tác giả với quê hương?

4- Khi con tu hú:

Câu 1:Hoàn cảnh sáng tác bài thơ là gì?

Câu 2: Cảnh đất trời vào hè trong tâm tưởng người tù cách mạng hiện lên như thế nào? Hãy chỉ ra

sự thay đổi trong tâm trạng của người tù?

5- "Tức cảnh Pác Bó" của Hồ Chí Minh:

Câu 1: Tình yêu thiên nhiên của Bác trong bài thơ "Tức cảnh Pác Bó"?

Câu 2: Cái “sang” của cuộc đời cách mạng trong bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”

* Hãy suy nghĩ, tận dụng các nguồn tài liệu tham khảo, đọc và lựa chọn(nếu còn băn khoăn hãy trao đổi với bạn và cô) để có được câu trả lời ưng ý nhé!

PHẦN II: TIẾNG VIỆT:

CÂU(theo mục đích nói):

1 Câu nghi

vấn

- Có những từ nghi vấn (ai, gì, nào, sao, tại sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu hoặc từ hay (nối các vế có quan hệ lựa chọn

- Kết thúc câu bằng dấu hỏi chấm (?) Ngoài ra còn kết thúc bằng dấu chấm, dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng

- Dùng để hỏi

- Ngoài ra còn dùng để:

+ Cầu khiến + Bộc lộ tình cảm, cảm xúc

+ Khẳng định hay phủ định

- Mai cậu có phải đi lao động không?

+ Cậu chuyển giùm quyển sách này tới H được không?

+ Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?(Thế Lữ)

+ Chị kia chẳng phải là lớp trưởng lớp 9A trường mình hay sao?

2 Câu cầu

khiến

- có từ cầu khiến: hãy, đừng, chớ, đi, thôi, nào

hay ngữ điệu cầu khiến

- Thường kết thúc bằng dấu chấm than

- Khi ý cầu khiến không được nhấn mạnh thì kết thúc bằng dấu chấm

- Dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo

- Ra ngoài!

- Hãy lấy gạo làm bánh mà

lễ Tiên Vương

3 Câu cảm

thán - Có từ ngữ cảm thán: ôi,than ôi, hỡi ôi, biết bao, - Dùng để bộc lộ cảmxúc trực tiếp của người - Than ôi! Sức người khólòng địch nổi với sức trời!(

xiết bao, biết chừng nào

- Thường kết thúc bằng dấu chấm than

nói (viết) xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hàng ngày hay ngôn ngữ văn chương

Phạm Duy Tốn)

* Thực hành lại một số bài tập sgk để củng cố lí thuyết nhé!

PHẦN III: TẬP LÀM VĂN:

VĂN THUYẾT MINH:

* HS ôn kĩ các dạng đề sau:

I Thuyết minh: Giới thiệu một phương pháp (cách làm), giới thiệu về một danh lam thắng cảnh.

1 Danh lam thắng cảnh

a Mở bài: Giới thiệu khái quát về danh lam thắng cảnh

b Thân bài: Trình bày chi tiết về vị trí, lai lịch, nguồn gốc, đặc điểm, ý nghĩa (có thể trình bày theo quan hệ thời gian, không gian, theo các sự kiện gắn liền với danh lam đó)

c Kết bài: Cảm nghĩ chung về danh lam thắng cảnh hoặc nói về triển vọng phát triển trong tương lai…

2 Thuyết minh về một phương pháp

a Mở bài: Giới thiệu khái quát về vật liệu mà mình chọn làm

b Thân bài:

- Nguyên liệu

- Cách làm

- Yêu cầu thành phẩm

c Kết bài: Nêu lợi ích của nó đối với con người

* LẬP DÀN Ý VÀ THỰC HÀNH VỚI MỘT SỐ ĐỀ SAU:

1 Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh ở quê em

2 Giới thiệu về món ăn mang hương vị truyền thống ở quê em

3 Giới thiệu về cách làm một vật dụng quen thuộc của gia đình

II Nghị luận:

Đây cũng là kiểu bài quan trọng của học kì 2 lớp 8 Kiểu bài này cũng sẽ đồng hành với các

em trong chương trình văn 9 và cả cấp ba Ở lớp 7, các em cũng đã thực hành kiểu bài này với các

đề giải thích, chứng minh Chương trình lớp 8 các em sẽ được cung cấp thêm các kiến thức lí luận liên quan như: Luận điểm, luận cứ, lập luận, cách trình bày luận điểm giúp các em có hiểu biết

cụ thể hơn về bài văn nghị luận và cách làm bài văn nghị luận.

Vì vậy hãy giành thời gian tham khảo thêm các bài học tập làm văn trong sách giáo khoa

và các bài văn nghị luận qua các tài liệu tham khảo nhé!

CHÚC CÁC EM ÔN TẬP TỐT VÀ AN TOÀN TRONG MÙA PHÒNG CHỐNG DỊCH NHÉ!