ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 8 - HK I (chi tiết)

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 8 - HK I (chi tiết) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất...

ĐỀ CƯƠNG ƠN THI HỌC KÌ I – NV 8

1 Văn học.

- N i dung, ngh thu t, ý ngh a các v n b n đã h c ội dung, nghệ thuật, ý nghĩa các văn bản đã học ệ thuật, ý nghĩa các văn bản đã học ật, ý nghĩa các văn bản đã học ĩa các văn bản đã học ăn bản đã học ản đã học ọc.

bản tác giả

Thể

Ý nghĩa

1

TÔI ĐI

HỌC

1941

Thanh Tịnh

(1911-1988)

Truyện ngắn

Những kỉ niệm trong sáng của tuổi học trị, nhất là buổi tựu trường đầu tiên thường được ghi nhớ mãi

Truyện ngắn được bố cục theo dịng hồi tưởng

Kết hợp hài hồ giữa

kể, miêu tả, bộc lộ tâm trạng, cảm xúc

Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi khơng bao giờ quên trong kí ức của nhà văn

2

TRONG

LÒNG MẸ

1938 in 1940

Nguyên

Hồng

(1918-1982)

Hồi ký (trích)

Phản ánh một cách chân thực và cảm động những cay đắng tuổi cực cùng tình yêu thương cháy bỏng của nhà văn đối với người mẹ bất hạnh

- Giàu chất trữ tình: giọng điệu, lời văn, dòng cảm xúc phong phú

- Kết hợp kể và tả bộc lộ cảm xúc

Tình mẫu tử là mạch nguồn tình cảm khơng bao giờ vơi trong tâm hồn con người

3

TỨC NƯỚC

VỠ BỜ

1939

Ngô Tất Tố

(1893-1954)

Tiểu thuyết (trích)

Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của

xã hội thực dân phong kiến đương thời

Ca ngợi sức mạnh phản kháng của người nông dân

- Khắc hoạ nhân vật sinh động

- Miêu tả sự diễn biến tâm lí tinh tế và hợp lý

Với cảm quan nhạy bén, nhà văn Ngơ Tất Tố phản ánh hiện thực về sức phản kháng mãnh liệt chống lại áp bức của những người nơng dân hiền lành, chất phát

4

LÃO HẠC

1943

Nam Cao

(1915-1951)

Truyện ngắn (trích)

Thể hiện số phận đau thương trong

xã hội cũ của người nơng dân và phẩm chất cao quý tiềm tàng của họ

Kể kết hợp với miêu

tả, biểu cảm

Sử dụng các chi tiết

cụ thể sinh động để khắc hoạ nhân vật

Văn bản thể hiện phẩm giá của người nơng dân khơng thể bị hoen ố cho dù phải sống trong cảnh khốn cùng

5 Cơ bé bán

diêm

An-Dec-Xen

(1805-1875)

–Đan Mạch

Truyện ngắn Tự

sự

Kể chuyện hấp dẫn , đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng, tình tiết diễn biến hợp lí

Lịng thương cảm sâu sắc đối với em bé bất hạnh

Truyện thể hiện niềm thương cảm sâu sắc của nhà văn đối với những số phận

bất hạnh.

6 Đánh nhau

với cối xay

gió

(Đôn-ki-hô-tê )

Xec-Van-Tet

(1547-1616 )-Tây

Ban Nha

Tiểu thuyết

Tự sự

* Xây dựng Đôn-Ki-Hô-Tê nực cười nhưng cơ bản có

những phẩm chất đáng quí

*Xan-chô Pan-Xa có những mặt tốt nhưng cũng bộc lộ nhiều điểm đáng chê trách

Nghệ thuật kể chuyện tô đậm sự tương phản giữa hai hình tượng nhân vật

Có giọng điệu phê phán hài hước

Chế giễu lí tưởng hiệp sĩ phiêu lưu, hão huyền, phê phán thói thực dụng thiển cận của con người trong đời sống xã hội

7 Chiếc lá cuối

cùng

O-Hen-Ri

(1862-1910)

Mĩ

Truyện ngắn Tự

sự

Tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ

Tình tiết hấp dẫn, sắp xếp chặt chẽ khéo léo, kết cấu đảo ngược tình huống hai lần

Chiếc lá cuối cùng là câu chuyện cảm động

về tình yêu

những người nghệ sĩ nghèo Qua đó, tác giả thể hiện quan niệm của mình về mục đích của sáng tạo nghệ thuật

8

Hai cây

phong

(Người thầy

đầu tiên

Ai-Ma-Tôp

(1928)-Liên

Xô )

Tiểu thuyết

Tự sự

Tình yêu quê hương da diết và lòng xúc động đặc biệt vì đấy là hai cây phong gắn với câu chuyện về thầy Đuy-Sen, người đã vun trồng ước mơ

hi vọng cho những học trò nhỏ của mình

Miêu tả sinh động bằng ngòi bút đậm chất hội hoạ

Hai cây phong là biểu tượng của tình yêu quê hương sâu nặng gắn liền với những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ của người nghệ sĩ làng Ku - ku - rêu

10

Đập đá ở

Côn Lôn

Phan Châu

Trinh

(1872-1926

Thất ngôn bát

cú

Cảm nhận một hình tượng đẹp lẫm liệt , ngang tàng của người anh hùng cứu nước dù gặp bước nguy nan nhưng vẫn không sờn lòng đổi chí

Bút pháp lãng mạn

và giọng điệu hào hùng

Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất phục ý chí, nghị lực và niềm tin lí tưởng của người chí sĩ cách mạng

* T

hơng tin v ề ngày trái đất năm 2000.

ND: thơng tin về ngày trái đất năm 2000 để cải thiện mơi trường sống, bảo vệ mơi trường

NT: Thuyết minh kết hợp với tự sự, miêu tả

* Ý nghĩa: Nhận thức về tác dụng của một hành động nhỏ, có tính khả thi trong việc bảo vệ mơi trường trái đất

* Ơn dịch thuốc lá.

ND: Thuốc lá là một ơn dịch gây tác hại nghiêm trọng đến sức khoẻ, lối sống của cá nhân cộng

đồng

NT: Thuyết minh kết hợp với so sánh

* Ý nghĩa: - Với những phân tích khoa học, tác giả đã chỉ ra tác hại của thuốc lá đối với đời sống con người, từ đó phê phán và kêu gọi mọi người ngăn ngừa tệ nạn hút thuốc lá

* Bài tốn dân số.

ND: Gia tăng dân số là thực trạnh đáng lo ngại của thế giới dẫn đến cuộc sống đói nghèo.

Hạn chế gia tăng dân số bằng cách đẩy mạnh giáo dục

NT: Lí lẽ dẫn chứng đơn giản, kết hợp hài hồ phương pháp thống kê, so sánh, phân tích, giải

thích

* Ý nghĩa.

Văn bản nêu lên vấn đề thời sự của đời số hiện đại: Dân số tương lai của dân tộc nhân loại

* Bài tập thực hành:

1 Tóm tắt văn bản: - Lão Hạc, Tức nước vỡ bờ, Cơ bé bán diêm, Đánh nhau với cối xay gió, Chiếc lá cuối cùng

2 Nêu khái niệm hồi kí

3 Giải thích nhan đề “ Tức nước vỡ bờ”

4 Nêu diễn biến tâm lí nhân vật chị Dậu

5 So sánh sự đối lập của 2 nhân vật Đơn-ki-hơ-tê và Xanchơ

6 Vì sao nói bức tranh lá của cụ Bơ Men là kiệt tác

7 Tác hại của việc sử dụng bao bì ni lơng, gia tăng dân số, hút thuốc lá – biện pháp

2.Ti

ếng việt.

a Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

Một từ có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của một số từ ngữ đó bao hàm nghĩa của một số từ ngữ khác

Từ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ bao hàm nghĩa của một số từ ngữ khác

b Trường từ vựng

Là tập hợp tất cả các từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

c Từ tượng hình, từ tượng thanh

Từ tượng hình gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật

Từ tượng thanh mơ phỏng âm thanh của tự nhiên, con người

d Từ ngữ địa phương và biệt ngữ XH

Từ ngữ địa phương chỉ sử dụng trong một địa phương nhất định

Biệt ngữ xã hội dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định

e Trợ từ, thán từ:

Trợ từ là nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự vật , sự việc được nói đến trong câu

Thán từ là dấu hiệu biểu lộ cảm xúc tình cảm

g Tình thái từ:

là những từ được thêm vào để tạo câu nghi vấn, cầu khiến…

h Nói giảm nói tránh.

Gây ấn tượng , tăng sức biểu cảm

Tránh cảm giác đau buồn, ghê sợ, nặng nề, thơ tục…

F Nĩi quá:

là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mơ, tính chất của sự vật…

K Câu ghép:

Là câu có 2 cụm chủ vị khơng bao chứa nhau tạo thành…

* Lưu ý: tiếng việt đọc khái niệm trong SGK và cho ví dụ.

3 Tập làm văn.

Đề 1: Kể về người bạn thân thiết nhất

Đề 2: Hãy kể về một kỉ niệm đáng nhớ đối với một con vật nuơi mà em yêu thích.

Đề 3: - Kể về một lần em mắc khuyết điểm làm thầy, cơ giáo buồn

Đề 4: Thuyết minh về một giống vật nuơi có ích.

Đề 5: - Thuyết minh về kính đeo mắt

Đề 6: - Giới thiệu về chiếc áo dài Việt Nam

Đề 8:- Thuyết minh về một lồi hoa ngày tết.

Đề 9: - thuyết minh về cái bình thuỷ

Đề 10: Thuyết minh về cây bút bi

Đề 11: Thuyết minh về kính đeo mắt

Đề 12: Thuyết minh về đơi dép lốp trong kháng chiến

Đề 13: Người ấy sống mãi trong lịng tơi

Đề 14: Tơi thấy mình đã khơn lớn

Đề 15: Kể về một việc của em khiến bố mẹ vui long

1 Mở bài:

- Giới thiệu về chiếc nón lá Việt Nam ( có thể bằng cách nêu một định nghĩa hoặc khái niệm) 2 Thân bài:

-Hình dáng của nón như thế nào? Nón được làm bằng nguyên liệu gì?Cách làm nón ra sào?Nón thường được sản xuất ở đâu?Vùng nào nổi tiếng về nghề làm nón?

-Nón có tác dụng như thế nào trong cuộc sống của người Việt Nam? Gắn bó với người dân lao động như thế nào? Ngày nay nón cịn thơng dụng trong thời trang hiện đại hay khơng ?

-Em có biết một điệu múa tên là Múa nón khơng? Nó đã đi vào các lễ hội dân gian,các tác phẩm nghệ thuật khác như thế nào

-Em có nghĩ rằng nón đã trở thành một biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam,của du lịch Việt Nam khơng?

3 Kết bài:

-Cảm nghĩ về chiếc nón lá Việt Nam

Câu 1: Đoạn trích “ Tức nước vỡ bờ”.

a Nêu tên tác giả ? 0,5đ

b Trích trong tác phẩm nào? 0,5đ

Câu 2: Thế nào là tình thái từ ? Nêu các loại tình thái từ ? 1đ

Câu 3: “Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái

đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc…”

(Trích: Lão Hạc – Nam Cao) a.Tìm câu ghép trong đoạn văn trên? 1đ

b.Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép đó? 1đ

Câu 4: Thuyết minh về chiếc nón lá Việt Nam. 6đ

Câu 1: Kể tên các văn bản nhật dụng đã học trong chương trình Ngữ văn 8, HKI ? 1đ

Câu 2: Tìm biện pháp nói giảm nói tránh(gạch chân dưới từ ngữ đó) trong những câu sau:

a/ Chỉ đến lúc thân tàn lực kiệt, trả xác cho đời, Thị Kính mới được minh oan và được trở về cõi

Phật 0,5đ

b/ Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình 0,5đ

Câu 3: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà đã bị cái tội là goá chồng, nợ nần cùng túng quá, phải bỏ con cái đi tha hương cầu thực.Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến…

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

a/ Thế nào là trường từ vựng? 1đ

b/ Tìm trường từ vựng trong đoạn văn trên ? 1đ

Câu 4: Hãy kể về một kỉ niệm đáng nhớ đối với con vật nuôi mà em yêu thích 6đ

/ Chỉ đến lúc thân tàn lực kiệt, trả xác cho đời, Thị Kính mới được minh oan và được trở về cõi Phật b/ Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình.

- Các từ cùng trường từ vựng: hoài nghi ,khinh miệt , ruồng rẫy , thương yêu , kính mến , rắp tâm

Mở bài :

Giới thiệu con vật nuôi Nêu kỉ niệm đáng nhớ.

Thân bài:

Kể lại diễn biến câu chuyện:

- Câu chuyện diễn ra ở đâu? Khi nào? Với ai? diễn ra như thế nào? (1 điểm)

- Hình dáng và hành động của con vật ( con gì, hình dáng, hoạt động, tính tình ) (1 điểm)

- Những biểu hiện có nghĩa, có tình của con vật (1 điểm)

- Điều làm em đáng nhớ về con vật ấy, tình cảm của em đối với nó (1 điểm)

Kết bài:

Nêu suy nghĩ của bản thân, suy nghĩ về tình cảm của con người đối với con vật

a Câu ghép: Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít

b.Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép : quan hệ bổ sung