Trong suot ca chang duong dai trong lich sir giira hai nuoc, dac biet sau khi thiet lap quan he ngoai giao (30-1-1950) den nay, trai qua 60 nam gan bo, it co dan toe nao tren the gia[r]
Trang 1CHINH TRI - AN NINH CHAU AU
QUnN H€ DOI TnC CHI6N LUOC Vi€T - NGH
• • • (TUr THRNG 3/2001 D€'N NRV)
I Dat van de
Chii tich Ho Chi Minh da tung noi:
"Gidng nhif mat trdi chdi lpi, Cdch mang
thdng Mifdi chieu sdng khdp ndm chdu, thdc
tinh hdng trieu hdng trieu ngudi hi dp buc
hoc lot tren trdi ddt Trong lich su lodi ngudi
chua tieng cd cuoc cdch mang ndo cd y nghia
to Idn vd sdu xa nhu the"\ Cach mang thang
Muoi Nga la tam guong sang ve con duong
giai phong dan toe cho Viet Nam va nhiing
nam thang boat dong ciia Chti tich Ho Chi
Minh tai Lien X6 dugc vi nhu nhiing vien
gach dau tien dat nen mong xay dung nen toa
lau dai hiru nghi viing chac giiia hai dan toe
Viet - X6, nay la Viet - Nga
Trong suot ca chang duong dai trong
lich sir giira hai nuoc, dac biet sau khi thiet
lap quan he ngoai giao (30-1-1950) den nay,
trai qua 60 nam gan bo, it co dan toe nao tren
the giai dugc nhan dan Viet Nam ton trong,
yeu qui tam long thuy chung son sat, toa
sang nhan hau nhu tam hon Nga: Nhan dan
Lien X6 truac kia, nhan dan Nga hien nay da
ung hp tich cue hai cuoc khang chien chong
Phap va ch6ng My, ung hg vo dieu kien sir
' H6 Chi Minh: Todn lap, tap 12, Nxb Chinh tri Qu6c
gia Ha Noi, 1996, tr.300
PGS.TS Dinh Cong Tuan
Vien Nghien ciru ChauAu
nghiep xay dung CNXH cua nhan dan Viet Nam chiing ta Vi vay, Dang, Chinh phu, nhan dan Viet Nam het siic coi trong va danh gia cao su iing hg vo tu, hieu qua cua nhan dan Lien X6 trudc kia va nhan dan Nga ngay nay Tang cuong tinh doan ket hiiu nghi, hgp tac loan dien vai nhan dan Lien X6 truoc kia
va nhan dan Nga ngay nay eua Dang va Chinh phu Viet Nam, la trach nhiem, nghia
vu, tinh cam thieng lieng ciia moi nguai dan Viet Nam Trong suot 60 nam qua, dac biet
tu 2001 den nay, moi quan he hgp tac doi tac chien luge Viet - Nga da phat trien len mot tam cao moi Bai viet nay se phan tich moi quan he doi tac chien luge Viet - Nga trong boi canh quoc te moi
II Thu-c trang quan he doi tac chien lirffc Viet - Nga (tir thang 3/2001 den nay) 2.1 Boi canh thiet lap quan he doi tac chien iu-ffc Viet - Nga
Sau khi Lien X6 sup do, nuoc Nga - nha nuoc Ion manh nhat trong Lien bang X6 viet
ke thua Lien X6, ciing roi vao tinh trang khung hoang toan dien, sau sac Ve kinh te, hon mot thap ky sau sy sup do cua Lien X6 (nam 1991), Nga dang co gang thiet lap mot
Trang 2NGHIEN CCrU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°3 (1I4).2010
nen kinh te thi truang nham muc tieu phat
trien ben viing Trong 5 nam dau tien, nen
kinh te Nga phat trien khong on dinh do cac
CO quan hanh phap va lap phap co nhieu bat
dong trong cong cugc cai each, cac nen tang
cong nghiep chiu su suy thoai nang ne Cung
vai su thieu hut hang hoa, thuc pham, ma
hau qua cita no can phai co su trg giiip ciia
quoc te da lam ton thuang nghiem trong den
long tu hao, den nen kinh te ciia nuac Nga
mai ra dai Cugc khung hoang tai chinh chau
A da len den dinh diem trong viec pha gia
dong Riip vao thang 8 - 1998, lam Chinh phii
bi va ng va lam suy giam tram trong dai
song ciia phan lan dan chiing Nga Vi the,
nam 1998 dugc ghi nhan la nam suy thoai va
sy tang cuong riit von nuac ngoai ra khoi
nen kinh te Tuy nhien, nen kinh te Nga da
dugc phuc hoi trong nam 1999 va kinh te
Nga da di vao giai doan phat trien nhanh,
GDP tang truang trung binh 6,8% mot nam
trong giai doan 1999 - 2004 tren ca sa gia
dau mo cao, dong Riip yeu, va tang truang
ciia cac nganh cong nghiep, dich vu Nam
2004, GDP ciia Nga dat 1.500 ty USD, nam
2005 dat 1.600 ty USD tang 6.4%, nam 2006
tang truang 6,9%, dy trii ngoai hoi dat ban
300 ty USD
Ve chinh sach doi ngoai, nam 1991, sau
khi Lien X6 tan ra, 15 nuac cong hoa trong
Lien bang X6 viet tra thanh cac quoc gia doc
lap CO chu quyen So vai Lien X6, Lien bang
Nga da suy yeu tren nhieu ITnh vyc, dang
phai doi mat vai cugc khung hoang toan
dien, sau sac Dung truac boi canh phiic tap
do, chinh quyen cua Tong thong B.Enxin da
thyc thi chinh sach doi ngoai ve co ban la chii truang ma rong quan he vai tat ca cac nuac tren the giai tren co so ciing co Igi, lay viec dam bao Igi ich quoc gia lam xuat phat diem, trong do dat trgng tam vao viec xay dyng moi quan he vai cac nuac phuang Tay, truac het la My va Tay Au vai hy vgng sdm
dua nuac Nga vao "cdu lac bo cdc nudc phuong Tdy" Cac nha phan tich d Nga va chau Au ggi la chinh sach doi ngoai "dinh hudng Dai Tdy Duang" Dieu do da dugc
Tong thong B.Enxin khang dinh trong bai phat bieu tai ky hgp thii 6 Dai hoi dai bieu
nhan dan toan Nga ngay 17-4-1992: "Nhiem
vu trung tdm bao trum moi hoat ddng quoc
te cua Nga la xdy dung quan he ban be vdi cdc nuac ddn chu tren the gidi nhdm dam bdo nuac Nga gia nhap cong dong cdc nudc phuang Tdy mot cdch hop phdp va hdi hoa"
va "Chung ta phdi trd ve nai md chung ta luon hien a do, trd ve vdi khoi dong minh, cd the noi Id trd ve vai su lien minh vai cdc cuang quoc phuang Tdy"
Tuy nhien, sau hon hai nam thyc hien
chinh sach doi ngoai "dinh hudng Dai Tdy Duang", nudc Nga da dat dugc nhiing ket
qua kem coi, khong diing nhu tham vgng Idn
da dat ra Trai lai, dudng loi nhugng bg, thoa hiep vdi phuang Tay da lam mat di vai tro nudc Idn nhat chau Au cua Nga, vi thi quoc
te ciia Lien bang Nga da giam siit ro ret so vdi Lien X6 trudc kia Tinh hinh do buoc
" Dinh Cong Tudn (2007): "Nudc Nga cdi cdch vci quan he Nga - ASEAN - Viel Nam nhitng nam ddu thi
ky XXr, sach "Huang tai quan he hap tdc todn dien Nga - ASEAN trong nhung nam ddu thi ky XXT,
NXB Chinh trj Qu6c gia Ha Noi
Trang 3Qiitiii he ttoi tat' eiiien lu'tft'
Chinh phii Nga phai cd sy dieu chinh ca ban,
CO tinh budc ngoat ve dudng loi, lay "dinh
huang Au - A" thay the cho "dinh hudng Dai
Tdy Duang" thyc hien chinh sach doi ngoai
can bang ca 3 hudng Tay Dong, Nam, nhan
thirc sau sac vi tri dac thii ciia nudc Nga, mot
cudng qudc Au - A vdi tat ca nhiing ban sac
luang the Nam 1994 dugc coi la nam Chau
A - Thai Binh Duong, nudc Nga hudng ve
phia Dong, thiet lap can bang Igi ich giiia cac
nudc Idn trong khu vyc Thang 12/1999,
Tong thong B.Enxin tir chuc, chuyen giao
quyen Tong thong cho V.Putin Chinh quyen
mdi cita Tong thong V.Putin tiep tuc thuc
hien chinh sach doi ngoai "cdn bdng Ddng
-Tdy" xay dyng chinh sach doi ngoai doc lap,
nang dong, dam bao Igi ich quoc gia tren ca
sd can bang cac moi quan he vdi ca phuang
Tay, phuang Dong, phuang Nam, khong qua
nghieng hoac coi nhe phuang nao
Doi vdi Viet Nam, sau khi Lien X6 sup
d6, tai Dai hoi VII (6-1991), Dang Cong san
Viet Nam da xac dinh nhiem vu doi ngoai
bao triim trong thdi ky doi mdi la: "Giir nen
hoa hinh, md rong quan he hieu nghi vd hap
tdc, tao dieu kien quoc te thuan lai cho cong
cupc xdy dung CNXH vd bdo ve Td qudc,
ddng thdi ddng gop tich cue vdo cudc ddu
tranh chung cua nhdn ddn the gidi vi hod
binh dpc lap ddn tpc, ddn chu vd lien hp xd
hpi"\ Viet Nam chii truang hgp tac binh
dang, ciing c6 ciing cd Igi vdi tat ca cac
' Trin Thi Mai (2007): "(7 tri cua Viet Nam trong
quan he Viet - Nga - ASEAN nhung ndm gdn day",
sach "Ihrdng ldi quan he hap tdc loan dien Nga
-ASEAN Irong nhung nam ddu the ky XXI" Nxb Chinh
tri Qu6c gia, Ha Noi
nudc, khong phan biet che do chinh tri khac nhau tren ca sd cac nguyen tac citng ton lai hoa binh Den Dai hoi Dang VIII, Viet Nam
da long trgng tuyen bo vdi the gidi dudng loi doi ngoai doc lap ty chit, da dang hoa, da phuang hoa quan he ddi ngoai theo tinh than:
" Viet Nam mudn ldm ban vdi tdt cd cdc nuac trong cdng ddng the giai, phdn ddu vi hda hinh, dpc lap vd phdt trien" Vdi nhirng
chinh sach doi ngoai doc lap, ty chit, da phuang boa, da dang boa nang dong nhu: Vira hgp tac vira dau tranh trong quan he hgp tac vdi cac nudc Idn; Chit ddng tham gia vao qua trinh loan cau hda hoi nhap kinh te quoc
te tan dung cac Igi the trong quan he vdi cac nudc Idn phuc vu sy nghiep cong nghiep boa, hien dai hda dat nudc, ro rang Viet Nam
da tao dieu kien thuan Igi cho tat ca cac nudc tren the gidi thiet lap quan he huu nghi, hgp tac vdi chung ta Trong d6, Nga la mot doi tac truyen thdng, c6 moi quan he rat tot dep
da dugc thiet lap quan he ngoai giao tir
30-1-1950, va din nhiing nam dau 2000, Nga lai dang khao khat gianh lai vi the hitng manh nhu trong thdi ky trudc khi Lien bang X6 viet sup do Nga dang muon md rong tam anh hudng ra pham vi loan the gidi noi chung, khu vyc Chau A - Thai Binh Duong noi rieng Ro rang, vdi vi tri dia - chinh tri thuan Igi, dudng loi doi ngoai cdi md than thien lai la ngudi ban cii Viet Nam da va dang gianh dugc sy quan tam thich dang cua Nga Vay la viec thiet lap quan he doi tac chiln luge Viet - Nga ttr thang 3 - 2001 da dugc xay dyng tren nen tang vung chac trong boi canh het sue thuan Igi d ca 2 phia
Trang 4NGHIEN CCfU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°3 (114).2O10
2.2 Thyc trang quan he dot tac chien
lu'oc Viet - Nga
2.2.1 Khdi niem ddi tdc chien Iwffc
Ddi tac la chi hinh thirc hgp tac lien
minh trong quan he quoc te Cd nhieu each
hieu khac nhau ve ddi tac chien luge Cd nha
nghien ciiu cho rang: "Ddi tdc bao hdm hai
hay nhieu ben hdnh dong ciing nhau de ndng
cao hprp tdc bdng viec thuc Men muc tieu
chung, xdy dung nhdng kenh, ca che gidi
quyet bdt ddng, tranh chdp, bien phdp thuc
day quan he vd phuang phdp ddnh gid tien
bo cdng nhu chia xe thdnh tuu hprp tdc"
Chien luge chi sy quan trgng, cd tinh loan
cue, then chot, cd gia tri tuong ddi lau dai ve
thdi gian Ddi tac chien luge chi mdi quan
he hgp tac cd tam quan trgng Idn tac ddng
den an ninh va phat trien qudc gia, mang tinh
toan dien, nhung khdng nhat thiet tap trung
trong ITnh vyc quan sy, cd tinh hudng vao
muc tieu cu the, ddng thdi the hien mong
muon ciia cac ben ve xay dyng quan he dn
dinh, lau dai Ddi tac chien luge thudng cd
yeu td nudc Idn Khai niem nay chii yeu phd
bien sau Chien tranh Lanh Viec thiet lap ddi
tac chien luge tuy thude vao tinh toan, thoa
thuan cac ben, cd the dugc thiet lap khdng
chi giiia cac nudc cd cung y thuc he, ma ca d
nhirng nudc khac biet y thiic he Vi du, giira
Trung Qudc va My Tren the gidi cd nhieu
md hinh ddi tac chien luge nhu giiia My vdi
Thai Lan, giira Trung Qudc vdi Thai Lan,
giiia My vdi Ucraina, Ucraina vdi Ba Lan,
Ucraina vdi Lien minh Chau Au Ddi vdi Viet Nam, den nay, ngoai vdi Nga Viet Nam
da tuyen bd hudng tdi thiet lap quan he doi tac chien luge vi hda binh va phdn vinh 6 chau A (10/2006) vdi Nhat Ban, da thilt lap quan he ddi tac chien luge vdi An Do (7/2007) Vdi mot sd ddi tac khac, mac dii khdng dimg khai niem ddi tac chien luge, song thyc chat la ddi tac chien luge nhu vdi
Trung Qudc la 16 chii: " Lang gieng him nghi, hap tdc todn dien, on dinh lau ddi hudng tai tuang lai", va "4 tot" la: "lang gieng tdt, bgn be tot, dong chi tot vd ddi tdc lot"; vdi Lao la "quan he dac biet", "Idng gieng hiru nghi, hap tdc todn dien, tin cay lan nhau, on dinh lau ddi"
.f
"* John Egan: Managiang Parnerrship: Preventing and
solving problem in strategic Parnership, Allen &
Unwin, Sedney 2001, tr 3 (Trich theo Vu Diromg
Huan)
Noi dung doi tae chien luffc Viet -Nga:
- Ca sd quan he: Cac hiep djnh ve
nguyen tac co ban quan he hiiu nghi Viet -Nga (16-6-1994); Ban Tuyen bo chung 25-8-1998); Ban Tuyen bd chung 01-3-2001 va cac van kien song phuang khac
- Nguyen tdc quan he doi tdc chien lupc:
Tdn trgng chu quyen qudc gia, ddc lap, toan ven lanh thd, khdng can thiep vao cdng viec ndi bg cua nhau, binh dang, ciing cd Igi
- Duy tri tiep xuc thudng xuyen d cac cap, tang cudng quan he giira cac chinh quyen, md rdng giao luu giiia cac td chiic chinh tri xa hdi LTu tien cao nhSt phat triln kinh t l - thuang mai, khoa hgc, ky thuat, dau tu Cu the day manh hgp tac trong cac ITnh vuc nhu: dSu khi, nang lugng, hoa chSt, luyen kim, dien tir, thdng tin, khoa hgc, ky
Trang 5Quan he itfii tde tthle'n Itttfa
thuat, van hoa, giao due - dao tao va nhirng
ITnh vyc cd trien vgng khac Tang cudng hgp
tac ve trang bi qudc phdng, ung hd lan nhau,
phdi hgp, hgp tac ve ddi ngoai, nhat la tai
cac dien dan va td chiic qudc te va khu
vyc '
Nhu vay, ddi tac chien luge Viet - Nga
cd ndi dung rdng rai la ddi tac toan dien tir
chinh tri, ddi ngoai, giao lim nhan dan den
kinh te, van hoa, khoa hgc cdng nghe, ky
thuat quan sy^
2.2.2 Noi dung quan he doi tdc chien
luffc Viet - Nga
a) Ve chinh tri:
Sau khi Chu tich nudc Viet Nam - Tran
Diic Luang va Tdng thdng Nga V.Putin ky
ban Tuyen bd chung ngay 01/3/2001, cac
quan he ddi tac chien luge ve chinh trj giiia
hai nudc da khdng ngirng phat trien Diing
nhu ngudi phat ngdn Bd Ngoai giao Nga
Mikhail Kamynin da nhan manh: "Tinh chat
ndng ddng cita tien trinh ddi thoai chinh tri
la bdng chdng ro rdng ve mdi quan he hint
nghi vd tin cay giita Nga vd Viet Nam Hai
ben thudng xuyen trao doi cdc chuyen tham
cua Tong thong, Chu tich nuac vd a cdp lanh
dao Chinh phu, Quoc hoi Hdng ndm, hai
ben diu to chirc cdc cuoc gap gd trong
khuon kho cdc dien dan da phuang, vd dieu
do cho phep hai ben phdi hap hdnh dong
trong qud trinh thiec hien nhiing nhiem vu da
' Tuyen bo chung Viet - Nga, bao Nhan dan, ngay
2/3/2001
** Vu Duong Huan: "Quan he ddi tdc chien luac Viet
-Nga: ihdnh tuu, vdn de vci trien vong", ky yeu hoi
thao: Quan he Viet - Nga: qud khu vd hien tai, Dai
hoc Qu6c gia Ha Noi, ngay 02/11/2007
de ra, kip thai tim ra phuang thuc gidi quyet nhitng vdn de ndy sinh, phoi hap chinh sdch tren trucrng quoc te chat che hem Nhiing cudc gap ga do da khdng dinh quyet tdm cua hai nudc tiep tuc trien khai hap tdc tren nhieu linh vuc Lap trudng gdn gdi gida Moscow vd Hd Ndi ve nhitng vdn de qudc te
ca bdn tao ra ca sd tdt dep de hai nudc hap tdc cd hieu qud a cdp dp todn cdu vd khu vice Uy ban lien Chinh phu Nga - Viet ve hap tdc kinh te thuang mai vd khoa hoc
-ky thuat ddng vai trd quan trpng trong viec tao ra nhdng dieu kien cdn thiet ve chinh tri, phdp ly vd nhitng dieu kien khac de phdt trien todn bp quan he kinh te song phuang"
Cu the, trong gan 10 nam qua, hai ben da khdng ngimg cir cac doan lanh dao cap cao tham vieng Ian nhau Tdng bi thu Ndng Diic Manh tham chinh thirc Lien bang Nga (10/2002), Chit tich Qudc hdi Nguyen Van
An (1/2003), Chu tich nudc Tran Dire Luong (5/2004), Thil tudng Nguyen Tan DQng (9/2007) Va gan day nhat la chuyen tham Nga cua Chu tich nudc Nguyen Minh Triet (26 - 29/10/2008), cua Chii tich Qudc hdi Nguyin Phu Trgng (22 - 26/4/2009) va cua Thu tudng Nguyin Tan Diing (14-16/12/2009) v l phia Lien bang Nga, din tham Viet Nam cd Thu tudng M.Caxianov (3/2002), Chu tich Hdi dong Lien bang Mizonnov (1/2005), Thii tudng M.Phracov (2/2006), Tdng thdng V.Putin lin thir 2 tham Viet Nam (11/2006) va sap tdi tdng thdng D.Medvedev se sang tham Viet Nam trong nam 2010
' Quan he dSi tdc chien luac Nga - Viet dang phdt trien ndng dong http://vietbao.vn 17-11 -2006
Trang 6NGHIEN COU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°3 (1141.2010
Ca sd dieu udc phap ly mdi cho quan he
hgp tac song phuang da dugc tao dyng day
dit Tir nam 1991 den 2007 da c6 khoang 50
van kien song phuang dugc ky ket Hai 'ben
CO ddng quan diem tren nhieu ITnh vyc ve
qudc te va khu vyc, phoi hgp iing hg lan
nhau tren cac dien dan quoc te nhu Lien hgp
qu6c, APEC, ASEAN, ARF Viet Nam iing
ho Nga tham gia cac dien dan ASEM va Cao
cap Dong A Trong giai doan phat trien budc
ngoat hien nay cita the gidi hai nudc deu
nhat quan iing hg cac nguyen tac tap the
trong chinh sach the gidi, iing hd viec hinh
thanh mot ht thdng qudc te da cyc dya vao
phap lenh qudc te va ngoai giao da phuang,
trong do Lien hgp qudc ddng vai trd trong
tam Dieu nay da dugc khang dinh trong thdi
gian Viet Nam dam duang sii menh Uy vien
Khong thudng true Hdi dong Bao an Lien
hgp qudc (2008 - 2009) Hai nudc Nga va
Viet Nam da hgp tac rat hieu qua trong
khudn khd dien dan da phuang, cd chung
quan diem la cdng ddng qudc te can phai tim
kiem nhirng ldi giai dap hieu qua cho nhiing
nguy ca va thach thirc toan cau nhu hau qua
cita cuoc khiing hoang kinh te - tai chinh
toan cau, boat ddng khiing bd va cyc doan
quoc te, tinh trang buon ban ma tuy, toi
pham cd td chirc va thieu hyt nguon tai
nguyen, buy hoai mdi trudng Dac biet
trong nam 2010, Bg trudng Ngoai giao Nga
S.Lavrov tuyen bo: "Viet Nam thudng xuyen
gilt vi tri uu tien trong chinh sdch cua nuac
Nga a khu vuc Chdu A - Thdi Binh Duang
Nga vd Viet Nam dang hap tdc hieu qud tai
khu vuc Dong Nam A vd Chdu A - Thdi Binh
Dmmg, truac het trong khuon kho dien ddn
hap ldc kinh te Chdu A - Thdi Binh Duang (APEC) vd trong khudn kho doi thoai Nga ASEAN Toi lin tuang rdng quan he Nga -Viet se duac tdng cuang han nda trong ndm nay (2010), khi Viet Nam dam nhdn chuc Chu tich ASEAN Lien bang Nga cot trpng quan he hap tdc vin to chirc uy tin ndy vd Id doi tdc doi thoai todn dien cua ASEAN' h) Ve thuang mai, ddu tu
Sau khi Lien bang X6 viet tan ra (1991) kim ngach thuang mai Viet - Nga chi dat khoang 250 - 400 trieu USD vao giua nhimg nam 90 Tit nam 2001 den 2004, kim ngach hai chieu da lien tijc tang, song van d mirc thap, khoang 750 trieu USD mdt nam Den nam 2005, kim ngach Jan dau tien vugt mirc
1 ty USD, dat 1,019 ty USD, trong dd Viet Nam xuat 251,8 trieu, nhap 768 trieu Nam
2006, kim ngach thuong mai hai ben giam, chi dat 849 trieu USD, tuy nhien xuat khiu cita Viet Nam tang, dat 402 trieu USD va nhap khau cdn 447 trieu USD Din nam
2008, kim ngach hai ben tang gap ddi so vdi nam 2006, dat 1,64 ty USD trong do kim ngach xuat khau cita Viet Nam sang Nga dat
671 trieu USD, chilm 40,89% va kim ngach nhap khiu tir Nga sang Viet Nam dat 970 trieu USD, chiem 59,11%) Cac mat hang xuit khau chinh cita Viet Nam sang Nga la thuy hai san, may mac, cao su, giay dep Con cac mat hang nhap khiu chinh tir Nga la than, thep, phoi thep, phan bdn, xang diu Kim ngach thuang mai hai chilu 10 thang
"Ngoai truang Nga Icic quan v^ quan he Nga -Viet", ti]Iii:.llviclnc\vs.ru \n inJex, cap nhat
25/01/2010
Trang 7Qjiian he ttdi ttie ehie'n lu'tfe
dau nam 2009 dat 1,59 ty USD, dat mirc ky
lijc trong vdng 20 nam qua, tang 6,5% so vdi
citng ky nam trudc Dy kien ca nam 2009,
kim ngach thuang mai Viet - Nga dat tir 1,8
din 1.85 ty USD
Nhu vay, tinh tir khi hai ben ky Tuyen
bo chung 01/03/2001, dua quan he hai nudc
len thanh ddi tac chien lirgc den nay, thuang
mai hai nudc lien tuc tang, nam sau cao ban
nam trudc trong dd Viet Nam hau het la
nhap sieu, chi cd nam 2007 la Viet Nam co
suat sieu Cu the, tdng kim ngach nam 2007
hai ben dat 1,4 ty USD, trong dd Viet Nam
xuat khau 847 trieu, chiem 60,56% va nhap
khiu 552 trieu chilm 39,44%"
Ban ve trien vong hgp tac thuang mai
hai nudc trong tuang lai, trong cuoc hgp
chieu 15/12/2009 tai Matxcova giiia Thii
tudng Nguyen Tan Diing va Thit tudng
V.Putin, hai ben da nhat tri xem xet kha nang
lien hanh dam phan Hiep dinh ve Thuang
mai ty do song phuang nham tao dieu kien
cho hang hoa hai nudc tham nhap thi trudng
lan nhau, se sdm nang kim ngach thuang mai
hai chieu len 10 ty USD trong vai nam tdi
Nga se tao dieu kien thuan Igi de hang hoa
Viet Nam xuat khau vao thi trudng Nga va
qua do vao cac nudc trong khu vyc'°
v l diu tu: Dau tu cita Nga vao Viet
Nam CO xu hudng gia tang Trong giai doan
'^ Pham Quynh Huong: Qucm he thuang mai Viet
-Nga: thuc trgng vd trien vong Tap chi Nghien cuu
ChauAusoOl (112)/2010
'" "Viet - Nga hdi long ve quan he doi tdc chien
luac" ~ hii(}j uy\\N.vielnimiplus.vn cap nhat
16/12/2009
1998 - 2002, Lien bang Nga chi chiem 1,8% trong tdng sd 4.215 dy an dau tu nudc ngoai tai Viet Nam, dirng thir 9 trong tong sd cac nudc va viing lanh thd dau tu vao Viet Nam Hien nay, Nga cd 55 dy an vdi long so von la 302,9 trieu USD, dirng thir 23/81 cac nudc
va vitng lanh thd dau tu vao Viet Nam Tuy nhien, sd von thyc hien tang ban gap doi, dat khoang 617,5 trieu USD (hai dy an dau khi tang vdn len 10 lan: 500,47 trieu USD so vdi
sd von dang ky la 53 trieu) Cac dy an cita Nga tap trung chit yeu vao dau khi, nang lugng, cdng nghiep, giao thdng van tai, xay dyng, nong nghiep Cac dia phuang co nhieu
dy an dau tu cita Nga la VTnh Phiic (8 dy an vdi 54 trieu USD) TP H6 Chi Minh (10 dy
an vdi 47 trieu USD) Quang Ngai 23 trieu USD, Khanh Hoa 21 trieu USD Cac du an boat dong cd hieu qua la Lien doanh Vietsopetro, dong gdp 20% cho ngan sach Viet Nam mdi nam mang lai cho Nga khoang 500 trieu USD; Dy an xay dyng nha may sira chira va bao hanh may bay len thang; Dy an san xuat 6 to tai, lap rap may keo Nga tich cyc tham gia nang cap va xay dtjng thuy dien Hoa Binh Yaly, Sesan 3 Can Don, nhiet dien Udng Bi Gan day, Nga tich cyc trong viec hgp tac xay dijng tau dien ngam d Ha Noi va TP Ho Chi Minh Hien nay Viet Nam cd 13 di,r an dau tu vao Nga vdi tong gia trj 73 trieu USD tap trung vao cac ITnh vyc nhu: thirong mai che bien thtrc pham, det may, san xuat vat lieu xay dyng
" Xem chil thich 6 va
http;//www.mofa.gov.vn-9-12-2009
Trang 810 NGHIEN CQU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°3 (114).2010
Rieng ITnh vuc dau khi, nang lugng la
ITnh vyc hgp tac truyen thdng va hieu qua,
dem lai ngudn thu Idn cho ngan sach hai
nudc Thang 10-2008, hai nudc da ky nghi
dinh thu chuyen xi nghiep lien doanh
Vietsopetro thanh cdng ty trach nhiem hiiu
ban hai thanh vien sau nam 2010 Hai ben da
lap cac lien doanh mdi, nhu Vietgazprem,
Rusvietpetro va Gazpomviet de tiep tuc hgp
tac trong ITnh vyc dau khi khdng chi d Viet
Nam ma cdn d Nga va tien tdi d cac nudc
thir ba Nga tiep tuc hgp tac tdt vdi Viet Nam
trong viec hien dai hoa va xay dung mdi cac
cdng trinh nang lugng tai Viet Nam Tap
doan dau khi Gazprom cua Nga cung dang
md rdng hgp tac vdi PetroVietnam Hai ben
dang xem xet md rdng sang ITnh vyc hat
nhan Dac biet, trong chuyen tham Lien bang
Nga ciia Thii tudng Nguyen Tan Dung ngay
14 - 16/12/2009 vira qua, hai ben Nga - Viet
da ra soat viec trien khai cac thoa thuan cap
cao giira hai nudc, thdng nhat ve phuang
hudng va cac bien phap cu the nham tang
cudng hgp tac trong nhirng ITnh vyc truyen
thong va then chdt nhu nang lugng, trong dd
cd nang lugng nguyen tir, dau khi, khai
khoang va ky thuat quan sy Cu the, Viet
Nam da ung hd cac doanh nghiep Nga tiep
tuc hien dai hoa va cai tao cac cdng trinh
nang lugng do Lien Xd giiip xay dyng trudc
day, ddng thdi xay dyng cac cdng trinh dien
nang mdi, ke ca dien hat nhan, trien khai hgp
tac khai thac than d hai nudc, tiep tuc hgp
tac trong ITnh vyc hang khdng dan dung, san
xuat va cung cap did, may mdc ndng
nghiep Viet Nam cung chinh thirc mdi Nga
hgp tac va giiip dd xay dyng nha may dien hat nhan dau tien vdi cac dieu kien dam bao can thiet 12
Trong ITnh vyc ky thuat quan sy, an ninh qudc phdng, hai ben tiep tuc day manh
su hgp tac mot each chat che Hgp tac mua ban vu khi khi tai dugc tiep tuc dua tren ca
sd hgp tac truyen thdng va mang tinh lau dai Diing nhu Phd giam ddc Co quan Lien bang
ve Hgp tac ky thuat quan sy Nga Konstantin Birinlin trong cudc tra Idi phdng van dai
"Tieng noi nuac Nga" da ndi: "Tdi mudn tach rieng Viet Nam trong so cdc doi tdc dn dinh cua Nga nhu Trung Quoc, An Dp Vi Viet Nam la ddi tdc chien luac cua chung toi tif thdi Lien Xd Vai Viet Nam chung tdi co mdi quan he dm dp vd him nghi Doi tdc ndy cdy nghia rdt lan doi vai nudc Nga"^^ Theo
BBC cap nhat ngay 24/9/2008, Viet Nam hien nay la mdt trong nhiing nudc ddi tac nhap vii khi hang diu ciia Nga Nam 2007, Viet Nam mua 180 trieu USD khi tai ciia Nga Cung nam 2007, cdng ty ddng tau Zelenodolsk da nhan hgp ddng ddng tau chien Idn Gepard 3.9 va Project 11.661 cho hai quan Viet Nam Chile tau chiln diu tien
se dugc giao vao diu nam 2010, chile thii hai vao giira nam 2010 Dac biet, tau Gepard 3.9 se dugc thilt kl san xuit rieng cho Viet Nam Cudc dam phan vl viec Nga ban cho Viet Nam 6 tau ngim Varsavianka 636 da kit thiic vao thang 9/2009, va bay gid cdng
'^ Nt
" Viet Nam Id doi tdc tich cue nhdt ciia Nga a Dong Nam A trong linh vice ky thuat qudn sir" http://ruvr ru
ngay 17/02/2009
Trang 9Quan he it&ii tae tJtten lu'tfe 11
viec dd da hoan thanh Nga se cung cap cho
Viet Nam 6 tau ngim ma NATO ggi la tau
hang kito Hgp ddng bao gdm Nga ban tau
ngam, dao tao td lai va xay dyng co sd ha
tang can cii tren bd cho cac tau ngam nay
Tdng gia tri hgp ddng tau ngim la 1,8 ty
USD Ngoai ra, Viet Nam cdn mua cua Nga
12 may bay tiem kich SU-30MK2 va trong
tuong lai cd kha nang Viet Nam cdn mua cua
Nga may bay tryc thang Mi-n'"*
Ve cac hgp tac khac, thang 2/2010, tai
Ha Ndi, da khai truang trung tam dieu tri
nhan khoa Nga - Viet Ddi tac ve phia Nga
trong de an nay la td hgp lien nganh khoa
hgc - ky thuat " Vi phdu nhdn khoa" mang
ten Vien sT Vyatoslav Fedorov ndi tieng toan
the gidi Trong vdng mdt nam, ca sd nay dii
dieu kien tiep nhan dieu tri, cham sdc nhan
khoa cho tir 10 den 20 ngan benh nhan va
kham mat cho tir 40 - 50 ngan ngudi Nam
2009 cQng la nam ghi nhan sy md rdng boat
ddng tai Viet Nam cua co sd lien doanh Gtel
- mobile ma 40% vdn phap lenh thuoc ve
hang Nga Vympelkom, lam viec vdi Mac
Beeline Trong nam 2010, hang dy kien phii
sdng di ddng 5 do thi Idn cua Viet Nam la
Ha Ndi, TP Hd Chi Minh, Da Ning, Hai
Phdng, c i n Tho va 14 tinh khac Nam 2009
cung ghi nhan thanh cdng Idn ciia cac boat
ddng ve trien lam Thang 9 tai Matxcova da
dien ra trien lam hang xuat khau cua Viet
'"* "Tdng cudng hap tdc qudn sur Nga - Viet", BBC
Vietnamse.com, cap nhat 24/9/2008 va "Viet Nam Id
ddi tdc quan trong ciia Nga ve qudn sir"
www.ruvr//hgp tac Nga - Viet, cap nhat ngay
17/12/2009
Nam, vdi sy tham gia cua 80 cdng ty tir 16 tinh thanh Thang 10/2009, Nga da tham gia ndi bat trong trien lam Hdi chg Hang cdng nghiep qudc te lan thii 18 td chirc tai Viet Nam Dac biet, hai ben da thoa thuan nam
2010 va 2011, Nga se cung cap cho Viet Nam 1.000 dtd UAZ danh cho quan ddi Viet Nam Hien nay, mdi nam Nga giao cho Viet Nam 300 xe dtd loai nay Hai ben ciing thdng qua quyet dinh xem xet kha nang phuc hdi de an nam 2003, phdi hgp vdi co sd thuoc Bd Ndi vu Viet Nam lap xi nghiep lien doanh san xuat dtd UAZ tai Ha Ndi, sau dd
se ban xe sang cac nudc lang gieng nhu Lao, Campuchia ; Da ky thoa thuan giira hang chuyen giao thuang mai Iliushin Finans -IFC va Vietnam Airlines ve viec cung cap may bay TU-204, cung nhu thoa thuan td chiic cac chuyen bay cua cac phi ca van tai ddc dao An24 Ruslan thude hang Volga -Dnepr Su md rdng hieu qua hgp tac kinh te Nga - Viet la nen tang de thanh lap Ngan hang Viet - Nga (VRB), da cd 3 nam boat ddng hieu qua d Ha Ndi Thang 12/2009 da tien hanh nghi le khai truang chi nhanh ngan hang nay (VRB) tai Matxcova, giup cho viec xuat nhap khau giira hai nudc; Va vira qua da khai truang chi nhanh ngan hang mdi VRB tai Hai Phdng Theo tinh toan cua cac chuyen gia kinh te hai ben, de dat dugc myc tieu thuang mai 10 ty USD trong vai nam tdi, se can den vai trd dieu phdi tai chinh ciia Ngan hang Viet-Nga '^
'^ "Hap tdc kinh te giiia Nga vd Viet Nam ndm 2009: thdnh tuu vd ke hoach", http://ruvr.ru ngay
13/01/2010
Trang 1012 NGHIEN CCfU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°3 (114).2010
Trong ITnh vyc hgp tac khoa hoc - cdng
nghe giao dt.tc - dao tao du lich van hoa
hai ben da tich cue thuc day boat dong va
khong ngimg phat trien Cac boat ddng giao
lull van boa dien ra soi noi d ca bai nudc
trong dd c6 viec td chirc nhung ngay van hoa
Nga tai Viet Nam va nhirng ngay van boa
Viet Nam tai Nga Hgp tac du lich ngay cang
phat trien lugng khach Nga sang Viet Nam
tang trung binh hon 30% tir nam 2006 trd lai
day dat khoang 40.000 khacb/nam Tir
01/01/2009 Viet Nam dan phuang mien thi
thyc cho khach du lich Nga vao Viet Nam
dudi 15 ngay
Hien nay Nga van la mot trong nhirng
nudc gdp phan dao tao ngudn nhan luc chinh
cho Viet Nam Hang nam Nga cap cho Viet
Nam khoang 300 suat hgc bong dao tao dai
hgc, sau dai hgc tai cac trudng dai hoc, hgc
vien a Nga Ngoai ra, so lugng hoc sinh du
hoc ty titc sang Nga len den ban 5.000
ngudi Hai ben dang xuc tien lap cac trudng
dai hoc quoc te ky thuat cdng nghe Viet
-Nga tai Viet Nam
Ve van de hgp tac dia phuang bai ben
da CO sy hgp tac giira cac dia phuang cita hai
nudc vdi nhau thong qua trao doi va ky ket
cac van ban hgp tac
Ve cdng dong ngudi Viet Nam tai Lien
bang Nga, do yeu to lich sir va tren ca sd
quan he hiru nghi giira hai nudc cdng ddng
ngudi Viet Nam (khoang 60 - 80 ngan
ngudi) da tdn tai, lam an sinh sdng tai Lien
bang Nga gan 2 thap ky qua Tuy van de dia
vi phap ly con chua rd rang, dn dinh, nhung
nhin chung, ngudi Viet khdng bi ky thi va phan biet ddi xii' Mdt sd da trd thanh nhirng danh nhan thanh dat dang boat dong dau tu tai Nga va Viet Nam Hai mrdc da ky va hoan tat viec phe chuan 03 hiep dinh lien quan den bao ve cdng dan: Hiep dinh ve Lao ddng cd thdi ban, Hiep dinh hgp tac Dau tranh chdng di cu bat hgp phap va Tao thuan Igi cho di cu hgp phap Hiep dinh Nhan trd lai cdng dan tao ca sd phap ly cho cong dong ngudi Viet cu trii hgp phap tai Nga va md ra trien vgng hgp tac trong ITnh vi.rc sir dung lao
* ' 16
dong
III Kit luan
Viet Nam va Lien bang Nga da co moi quan he hgp tac ve chinh trj kinh te, van hoa giao due truyen thdng lau ddi dya tren ca sd
ke thira quan he hgp tac gan bd chat che hiiu nghi Viet - Xd Sau nhirng thang tram, quan
he Viet - Nga da cd budc phat trien mdi ve chat vdi viec thiet lap quan he doi tac chien luge tir thang 3/2001 Gan 10 nam qua, moi quan he ddi tac chien luge Viet - Nga da va dang thu dugc nhiing thanh tyu rit to Idn Dac biet, sau chuyen tham cita Thit tudng Nguyen Tan Dung din LB Nga thang 12/2009, hai ben da day manh, tang cudng
sy hgp tac loan dien dira quan he hai nudc len mdt tam cao mdi dit trong bdi canh quoc
te mdi, nhung mdi quan he hgp tac do vin sau dam mdi tinh thuy chung son sit nhu 60 nam ve trudc, vira la dong chi vita la anh em
Xem chil thich 11, 12