Chính sách khuyến khích xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường EU giai đoạn 2001 đến nay.DOC

Chính sách khuyến khích xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường EU giai đoạn 2001 đến nay.

Lời cam đoan

Em xin cam đoan bài viết của em không sao chếp bất kì bài viết nào, dữ liệu của em được lấy từ nguồn đáng tin cậy như danh mục tài liệu tham khảo đã nêu dưới sự hướng dẫn của Thạc sỹ Nguyễn Thị Thanh Hà

ký tên

MỤC LỤC

Danh mục bảng số liệu 3

Danh mục từ viết tắt 3

PHẦN MỞ ĐẦU 4

1.1 Giới thiệu 4

2.1 Mục đích 4

3.1 Đối tượng phạm vi nghiên cứu 5

4.1 Phương pháp nghiên cứu 5

5.1 Kết cấu đề án 5

Phần 1: Khung lý thuyết trong áp dụng chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường EU 6

1.1 Các khái niệm chung trong phân tích các chính sách thúc đẩy xuất khẩu 6

Phần 2: Thực trạng và phân tích các chính sách xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường EU trong giai đoạn 2001 đến nay 8

2.1 Thực trạng tính hình xuất khẩu trung của Trung Quốc trong giai đoạn 2001 đến nay 8

2.2 Các chính sách áp dụng nhằm thúc đẩy xuất khẩu 11

Phần 3: Kết luận đánh giá khái quát chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc từ đó rút ra các nhận xét và các gợi ý cho Việt Nam 14

Danh mục tài liệu tham khảo 15

Danh mục bảng số liệu Bảng 1: Tình hình xuất nhập khẩu của Trung Quốc giai đoạn 2001 đến hết tháng 7/2010 Bảng 2: Xuất khẩu của Trung Quốc sang EU và so sánh với các khu vực khác.

Bảng 3: Cơ cấu doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc

Danh mục từ viết tắt

XNK : Xuất nhập khẩu

XK: Xuất khẩu

NK: Nhập khẩu

USD: Đôla mỹ

ASEAN: Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

EU: Liên minh Châu Âu

WTO: Tổ chức thương mại thế giới

DN FDI: Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoai

PHẦN MỞ ĐẦU

1.1Giới thiệu.

Trong suốt thời gian mở cửa, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ thần kỳ trung bình hàng năm là 9.5% và có xu hướng tiếp tục duy trì trong những năm tới Thành công của Trung Quốc được coi là bắt nguồn từ chiến lược công nghiệp hóa hiện đại hóa, với trọng tâm là việc thực hiện chính sách thúc đẩy xuất khẩu Theo số liệu công bố của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong

7 tháng đầu năm 2010, tổng kim ngạch XNK của Trung Quốc đạt 1.617,05 tỷ USD, tăng 40,9% so với cùng kỳ năm trước Trong đó, XK đạt 850,49 tỷ USD, tăng 35,6%; NK đạt 766,56 tỷ USD, tăng 47,2%; Thặng dư thương mại đạt 83,93 tỷ USD, giảm 21,2% So với 7 tháng đầu năm 2008 thì giá trị XNK của 7 tháng đầu năm 2010 tăng thêm 9%; XK tăng thêm 5,9% và NK tăng thêm 12,7% Một trong những yếu tố then chốt đóng góp vào sức mạnh xuất khẩu của hàng hóa Trung Quốc là những chính sách hỗ trợ cho xuất khẩu của chính phủ Trung Quốc trong thời kỳ này

Trong các bạn hàng lớn của Trung Quốc EU vẫn là bạn hàng số một của Trung Quốc với kim ngạnh đạt 263,16 tỷ USD, tăng 36,6% Tiếp theo là Mỹ đạt 207,23 tỷ USD, tăng 30,6%, Nhật Bản đạt 161,71 tỷ USD, tăng 34,9% , ASEAN đạt 161,0 tỷ USD, tăng 49,6% Tuy nhiên trong thời gian gần đây hàng hóa của Trung Quốc liên tiếp gặp phải khó khăn khi thâm nhập vào thị trường xuất khẩu

số một của mình Như đề xuất tăng thêm 43,6% thuế đối với sợi thủy tinh nhập khẩu từ Trung Quốc từ ngày 16/9 từ 7% hiện nay lên 50,6%, từ năm 2006 EU chính thức áp thuế chống bán phá giá trong vòng 5 năm đối với các túi nhựa sản xuất tại Trung Quốc Theo đó, một số công ty sản xuất túi nhựa của Trung Quốc

đã phải chịu mức thuế chống bán phá giá lên tới 28,8% hay việc đồng nhân dân

tệ tăng giá khoảng 14,5% so với đồng euro chỉ trong 4 tháng đầu năm 2010 theo

đó hàng hóa của Trung Quốc xuất sang EU sẽ kém cạnh tranh khi đồng euro

2.1Mục đích.

Với việc lựa chọn đề tài “ Chính sách khuyến khích xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường EU giai đoạn 2001 đến nay” nhằm nghiên cứu những chính sách mà Trung Quốc đã đang và sẽ áp dụng để khuyến khích các doanh nghiệp trong nước đẩy mạnh xuất khẩu cũng như giải quyết các khó khăn gặp phải trong quá trình thâm nhập thị trường EU từ đó :

 Hệ thống hóa những cơ sở của các chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc

 Phân tích đánh giá các chính sách mà Trung Quốc đưa ra để giải quyết các khó khăn trong quá trình thâm nhập thị trường EU

 Đưa ra một số kinh nghiệp cho Việt Nam trong quá trình xây dựng cách chính sách về xuất khẩu

3.1Đối tượng phạm vi nghiên cứu.

Do phạm vi nhỏ của bài đề án nên trong phần chình bày dưới đây tác giả xin giới hạn trình bày về các chính sách chủ chốt mà Trung Quốc đưa ra trong

hỗ trợ xuất khẩu bao gồm các chính sách định hướng thị trường và các chính sách can thiệp tích cực Về thời gian nghiên cứu đề án chỉ nghiên cứu thực tiễn

áp dụng chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc trong thời gian sau khi Trung Quốc gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO tức từ năm 2001 đến nay

4.1Phương pháp nghiên cứu.

 Để giải quyết nhiệm vụ đặt ra đề án sử dụng một số phương pháp nghiên cứu và phân tích sau:

 Phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử và phương pháp

hệ thống

 Phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp, so sánh đối chiếu và phân tích định lượng giúp thống kê, khái quát hệ thống chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc từ đó so sánh và đánh giá các nhân tố chủ yếu tác động đến xuất khẩu của Trung Quốc

5.1Kết cấu đề án.

Đề án bao gồm 3 phần lớn

Phần 1: Khung lý thuyết trong áp dụng chính sách thúc đẩy xuất khẩu ở Trung Quốc Trong phần này chủ yếu đi vào xây dựng khung lý thuyết phục vụ cho phân tích các chính sách đưa ra trong các phần sau

Phần 2: Thực trạng và phân tích các chính sách xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường EU trong giai đoạn 2001 đến nay Đưa ra các chính sách định hướng thị trường và can thiệp tích cực Phân tích các chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc

Phần 3: Kết luận đánh giá khái quát chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc từ đó rút ra các nhận xét và các gợi ý cho Việt Nam

Phần 1: Khung lý thuyết trong áp dụng chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường EU.

1.1Các khái niệm chung trong phân tích các chính sách thúc đẩy xuất khẩu.

Chính sách: Theo Kraft và Furlong (2004)thì chính sách công là một quá trình hành động hoặc không hành động của chính quyền để đáp lại một vấn đề công cộng Nó được kết hợp với các cách thức và mục tiêu chính sách đã được chấp thuận một cách chính thức, cũng như các quy định và thông lệ của các cơ quan chức năng thực hiện những chương trình

“phân tích chính sách là quá trình sử dụng các kiến thức khoa học, các phương pháp và kỹ thuật đa dạng để xử lý thông tin thực tế về chính sách và trong quy trình chính sách, từ đó rút ra những điều cần sửa đổi, bổ sung để nâng cao hiệu lực và hiệu quả của chính sách.” (Lê Chi Mai 2001)

Khái niệm xuất khẩu là việc bán hàng hoá hoặc dịch vụ cho nước ngoài hoặc thị trường nội địa và khu chế xuất ở trong nước Xuất khẩu là một hoạt động cơ bản của hoạt động ngoại thương, nó đã xuất hiện từ lâu đời và ngày càng phát triển từ hình thức cơ bản đầu tiên là trao đổi hàng hoá giữa các nước, cho đến nay nó đã rất phát triển và được thể hiện thông qua nhiều hình thức

Theo đó chính sách thúc đẩy xuất khẩu là những ý chí và hành động của chính phủ nhằm thúc đẩy việc bán hàng hóa hoặc dịch vụ cho nước ngoài Phân tích chính sách xuất khẩu là việc nêu ra các mối quan hệ nhân quả trong việc vận hành các chính sách, sử dụng các công cụ kỹ thuật để sử lý thông tin thực tế

về chính sách nhằm thu được kết quả

Chính sách thúc đẩy xuất khẩu là tập hợp những biện pháp chính sách nhằm xóa bỏ các yếu tố bóp méo giá cả theo hướng bất lợi đối với xuất khẩu do chính sách của chính phủ tạo ra đồng thời khắc phục những thất bại của thị

trường trong việc khai thác những tiềm năng và cơ hội xuất khẩu mới của nền kinh tế

1.2 Các chính sách thúc đẩy xuất khẩu.

Theo nội dung của các chính sách thúc đẩy xuất khẩu thì về cơ bản chính sách thúc đẩy xuất khẩu bảo gồm hai nhóm lớn là: Các chính sách định hướng thị trường và các chính sách can thiệp tích cực Tuy nhiên trong điều kiện hiện nay sau khi các nước gia nhập WTO các chính sach can thiệp có thể bị cấm trong một số trường hợp nhằm tạo ra một sân chơi bình đẳng hơn

1.1 Các chính sách định hướng thị trường.

Một trong những nguyên nhân tạo ra rào cản đối với hoạt động xuất khẩu

là các chính sách khác của chính phủ nhằm giải quyết một số vấn đề khác tuy nhiên chúng lại đồng thời gây tác động xấu đến hoạt động xuất khẩu Thông thường các chính sách này xuất hiện do sự yếu kém của quản lý vĩ mô hay các mục tiêu kinh tế, chính trị khác Các chính sách định hướng thị trường bao gồm: Định giá đồng nội tệ thấp hoặc khắc phục tình trạng đồng nội tệ bị định giá quá cao, giảm bớt bảo hộ đối với sản xuất trong nước, xóa bỏ các trở ngại trong xuất khẩu Các biện pháp này gây ít tranh cãi hơn tuy nhiên những biện pháp này thường phải gắn liền với mục tiêu chung của chính sách kinh tế

1.2 Các chính sách can thiệp tích cực.

Là các chính sách nhằm khắc phục những thất bại của thị trường, từ đó giúp khai thác các tiềm năng xuất khẩu tạo ra lợi thế cạnh tranh mới cho hoạt động xuất khẩu

Can thiệp tích cực có thể là tạo điều kiện cho các hoạt đông xuất khẩu thông qua nâng cấp hệ thống hạ tầng cơ sở hoặc tác động đến sự phân bổ nguồn lực cho những ngành được lựa chọn làm ngành chủ lực xuất khẩu

Chính sách can thiệp chức năng giúp khắc phục những khiếm khuyết của thị trường mà không nhất thiết có sự phân bổ lại nguồn lực giữa các hoạt động xuất khẩu và thay thế nhập khẩu Nó thường là những biện pháp nhằm nâng cao

hệ thống hạ tầng cơ sở như : Nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực, thiết lập các hệ thống thông tin, hệ thống phân phối và các yếu

tố phụ trợ cho phát triển Chính sách can thiệp chức năng nhìn chung dễ được các nước đối tác chấp nhận hơn tuy nhiên chúng thường không có sự hỗ trợ trọng tâm nên hiệu quả trong hỗ trợ xuất khẩu không rõ rệt

Chính sách can thiệp có lựa chọn là những chính sách tác động một cách

có chủ ý đến sự phân bổ nguồn lực theo hướng có lợi cho hoạt động xuất khẩu, đặc biệt là đối với những ngành, những hoạt động có tiềm năng xuất khẩu lớn được lựa chọn là ngành xuất khẩu mũi nhọn của quốc gia Chính phủ có thể trợ cấp cho nhà xuất khẩu bằng cách cho vay vốn ưu đãi, hưởng địa tô thấp, trợ cấp gián tiếp thông qua trợ giá nguyên vật liệu hay nhiên liệu chính , bảo hộ ngành bằng biện pháp thuế hoặc phi thuế quan, khuyến khích đầu tư vào ngành Nhìn chung thì các biện pháp can thiệp có lựa chọn gây nhiều tranh cãi

và gây căng thẳng đến quan hệ với các nước đối tác vì nó tạo ra sự cạnh tranh không công bằng trên thị trường

Phần 2: Thực trạng và phân tích các chính sách xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường EU trong giai đoạn 2001 đến nay.

2.1 Thực trạng tính hình xuất khẩu trung của Trung Quốc trong giai đoạn 2001 đến nay.

2.1.1 Tình hình xuất khẩu chung.

Bắt đầu từ khi chính thức gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới ngày 11/12/2001 cho đến nay nền kinh tế Trung Quốc đã có những bước phát triển nhanh cả về quy mô và tốc độ tăng trưởng Đi cùng với nó thì hoạt động xuất khẩu cũng có những bước phát triển dài

Đơn vị: tỷ USD

Tổng số Tốc độ tăng

trưởng (%)

Tổng số Tốc độ tăng

trưởng (%)

Tổng số Tốc độ tăng

trưởng (%)

Chệnh lệch

T1 T3

Nguồn: Thống kê Hải quan Trung Quốc Trang Web bộ thương mại Trung Quốc

Bảng 1: Tình hình xuất nhập khẩu của Trung Quốc giai đoạn 2001 đến hết tháng

7/2010

Qua bảng số liệu trên ta có thể nhận thấy tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc sau khi gia nhập WTO thường xuyên ở mức trên hai con số có những năm lên tới hơn 35% Nếu đem so sánh tốc độ tăng trưởng này với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế thì nó thường xuyên cao hơn từ hai đến ba lần Cá biệt chỉ có năm 2009 xuất khẩu đạt mức tăng trưởng -16% giải thích cho kết quả này phần lớn là do suy thoái kinh tế trong năm này, bắt đầu bằng sự tụt giảm tốc

độ tăng trưởng từ năm 2008 xuống gần 10 điểm phần trăm xuống còn 17.2%

Với việc thường xuyên xuất siêu hàng chục đến hàng trăm tỷ USD đem lại cho Trung Quốc một nguồn ngoại tệ lớn cho đầu tư và dự trữ

2.1.2 Xuất khẩu của Trung Quốc sang EU.

EU: trước năm 1994 (EC) bao gồm Bỉ, Đan Mạch, Anh, Đức, Pháp, Ireland, Italia, Luxembourg, Hà Lan, Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, sau năm 1995 tăng thêm, Áo, Phần Lan, Thụy Điển Kể từ 5/2004,tăng thêm: Hungary, Malta, Ba Lan, Estonia, Latvia, Lithuania, Slovenia, Cộng hòa Séc, Slovakia Síp Kể từ năm 2007 thêm Romania, Bulgaria

Là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc trong những năm trở lại đây với kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường này năm 2009 đạt đến 236.3 tỉ USD Trong đó các thị trường xuất khẩu lớn trong khối này bao gồm: Anh, Pháp, Đức, Nga, Italia, Hà lan Theo thống kê trong năm 2009 thì Đức dẫn đầu về quy mô với tổng giá trị xuất khẩu của hàng Trung Quốc vào nước này xấp xỉ 50 tỷ USD, tiếp đó là Hà Lan 36.7 tỷ USD Hiện nay Trung Quốc đang lỗ lực mở rộng quan hệ với các nước trong toàn khối

Thị trường Châu Âu nổi tiếng với nhiều rảo cản gia nhập gần đây liên tiếp đánh thuế chống bán phá giá với nhiều loại mặt hàng của Trung Quốc như: Đề xuất tăng thêm 43,6% thuế đối với sợi thủy tinh nhập khẩu từ Trung Quốc từ

ngày 16/9 của Ủy ban châu Âu (EC) từ 7% hiện nay lên 50,6%, từ năm 2006,

EU chính thức áp thuế chống bán phá giá trong vòng năm năm đối với các túi nhựa sản xuất tại Trung Quốc, theo đó một số công ty sản xuất túi nhựa của Trung Quốc đã phải chịu mức thuế chống bán phá giá rất cao lên tới 28,8% Ngoài ra EU còn có hệ thống các thông số kỹ thuật và tiêu chuẩn kỹ thuật cao, những quy định kỹ thuật khá khắt khe với mục đích là bảo vệ tốt nhất sức khỏe con người, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững đối với các mặt hàng xuất khẩu vào thị trường này EU hiện tại vẫn đang cố gắng duy trì chính sách bảo hộ sản xuất nội khối Việc tăng trưởng xuất khẩu quá nhanh vào đây cũng có thể đưa đến những hậu quả không mong muốn là EU sẽ tiến hành các biện pháp tự

vệ, chống bán phá giá Đây cũng là một trong những khó khăn của doanh nghiệp Trung Quốc bởi doanh nghiệp vừa phải tìm cách tăng cường xâm nhập thị trường và vừa phải tính ở mức độ thế nào để không phải là đối tượng của các biện pháp bảo hộ

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 T1T3 2010 Tổng 266,10 325,60 438,37 593,37 762,00 969,07 1218,02 1428,55 1201,66 316,17

EU ** 40,90 48,21 72,16 107,16 143,71 186,00 245,19 292,88 236,28 65,37

Đơn vị: tỷ USD Nguồn: Thống kê Hải quan Trung Quốc Trang Web bộ thương mại Trung Quốc

Bảng 2: Xuất khẩu của Trung Quốc sang EU và so sánh với các khu vực khác.

2.2.Các chính sách áp dụng nhằm thúc đẩy xuất khẩu

2.2.1 Các chính sách định hướng thị trường.

2.2.1.1.Cải cách hệ thống ngoại thương.

Từ khi thực hiện đổi mới nền kinh tế, nền kinh tế trung quốc đa dạng hơn

về thành phần, các thành phần kinh tế tư nhân và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài FDI tăng nên nhanh chóng cả về số lượng và tỉ trọng của nền kinh

tế Điều này cũng được thể hiện rõ trong cơ cấu các doanh nghiệp xuất khẩu Bộ phận doanh nghiệp nhà nước chiếm tỷ trọng xuất khẩu ngày càng ít đi, khối các doanh nghiệp FDI và các thành phần khác tăng lên nhanh chóng Từ đó có thể thấy rằng Trung Quốc đã lỗ lực trong việc xóa bỏ độc quyền nhà nước về ngoại thương, có sự khuyến khích ngoại thương đối với mọi thành phần kinh tế

Đơn vị: tỷ USD

T1T

3

2010

Nguồn: Thống kê Hải quan Trung Quốc Trang Web bộ thương mại Trung Quốc

Bảng 3: Cơ cấu doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc

Năm 2004 luật ngoại thương sửa đổi của Trung Quốc chính thức được áp dụng thay thế cho luật ngoại thương năm 1994 đã không còn phù hợp với hoàn