Bài 2- phần 4: Định giá Cổ phiếu (Stock Valuation)

Dòng tiền cho Cổ đông „ Nếu như bạn mua một cổ phiếu, bạn có thể nhận được tiền theo hai con đường ‰ Công ty trả cổ tức dividends ‰ Bạn bán cổ phiếu đi, cho nhà đầu tư khác trên thị trườ

Bài 2- phần 4 Định giá Cổ phiếu

(Stock Valuation)

1

Mục tiêu bài học

„ Hiểu biết giá cổ phiếu phụ thuộc vào cổ tức

tương lai (dividends) và tăng trưởng cổ tức

tương lai (dividends) và tăng trưởng cổ tức

(dividend growth) như thế nào

„ Có thể tính được giá chứng khoán bằng cách

sử dụng mô hình tăng trưởng cổ tức (the

dividend growth model)

„ Hiểu biết các ủy viên hội đồng quản trị

„ Hiểu biết các ủy viên hội đồng quản trị

(corporate directors) được bổ nhiệm ra sao

„ Hiểu biết giá chứng khoán được yết như thế

nào.

Dòng tiền cho Cổ đông

„ Nếu như bạn mua một cổ phiếu, bạn có thể nhận được

tiền theo hai con đường

‰ Công ty trả cổ tức (dividends)

‰ Bạn bán cổ phiếu đi, cho nhà đầu tư khác trên thị

trường hoặc cho chính công ty

„ Tương tự như đối với trái phiếu, giá của cổ phiếu là giá

trị hiện tại của dòng tiền kỳ vọngdo công cụ này mang

lại cho nhà đầu tư

3

Ví dụ - đầu tư 1 kỳ

„ Giả sử bạn đang cân nhắc mua cổ phiếu của công ty

Moore Oil, Inc và bạn hy vọng rằng cổ phiếu của công y g g p g

ty này sẽ mang lại cho bạn $2 cổ tức sau một năm, và

bạn tin rằng bạn có thể bán cổ phiếu đó với giá $14 vào

lúc đó Nếu như bạn yêu cầu một mức lợi nhuận là 20%

trên tổng mức đầu tư của bạn, bạn sẽ chấp nhận mua

cổ phiếu đó với mức giá tối đa là bao nhiêu?

‰ Tính giá trị hiện tại (PV) của dòng tiền kỳ vọng do cổ

‰ Tính giá trị hiện tại (PV) của dòng tiền kỳ vọng do cổ

phiếu mang lại

‰ Price = (14 + 2) / (1,2) = $13,33

‰ Or FV = 16; I/Y = 20; N = 1; CPT PV = -13,33

Ví dụ - đầu tư 2 kỳ

„ Bây giờ, nếu bạn quyết định vẫn tiếp tục giữ cổ phiếu đó

thêm một năm nữa? Bên cạnh khoản cổ tức nhận được

thêm một năm nữa? Bên cạnh khoản cổ tức nhận được

sau năm 1 là $2, bạn hy vọng nhận được một khoản cổ

tức là $2,1 cho năm đầu tư thứ 2 và giá cổ phiếu của

bạn vào cuối năm thứ 2 trên thị trường sẽ là $14,70 Bạn

lúc này sẽ sẵn sàng trả bao nhiêu tiền để mua được cổ

phiếu?

‰ PV = 2 / (1,2) + (2,10 + 14,70) / (1,2) 2 = 13,33

‰ Or CF0= 0; C01 = 2; F01 = 1; C02 = 16,80; F02 = 1; NPV; I

= 20; CPT NPV = 13,33

5

Ví dụ - đầu tư 3 kỳ

„ Sau cùng, nếu bạn quyết định giữ cổ phiếu đó thêm một

năm nữa (năm thứ 3), thì điều gì sẽ xảy ra? Bên cạnh

các cổ tức được nhận cho năm 1 và năm 2, bạn hy vọng

sẽ được nhận một khoản cổ tức là $2,205 vào cuối năm

thứ 3, cũng như giá của cổ phiếu này trên thị trường sẽ

đạt mức $15,435 Bạn lúc này sẽ sẵn sàng trả một mức

giá là bao nhiêu để mua cổ phiếu của công ty Moore

Oil., Inc?

‰ PV = 2 / 1,2 + 2,10 / (1,2)2+ (2,205 + 15,435) /

(1 2)3 13 33

(1,2)3= 13,33

‰ Or CF0= 0; C01 = 2; F01 = 1; C02 = 2.10; F02 = 1;

C03 = 17,64; F03 = 1; NPV; I = 20; CPT NPV =

13,33

Xây dựng phát triển mô hình

„ Tất nhiên, bạn có thể tiếp tục trì hoãn việc bán cổ phiếu

của mình

„ Khi đó bạn sẽ thấy rằng giá của cổ phiếu sẽ chính là giá

trị hiện tại của tất cả các cổ tức tương lai kỳ vọng nhận

được từ cổ phiếu đó

„ Như vậy, làm thế nào mà ta có thể ước lượng được tất

cả các khoản trả cổ tức trong tương lai?

7

Ước lượng cổ tức: các trường hợp đặc biệt

„ Cổ tức không đổi

‰ Công ty sẽ trả một khoản cổ tức không đổi mãi mãi

‰ Tương tự như trong trường hợp của cổ phiếu ưu đãi

‰ Giá của cổ phiếu sẽ được tính bằng công thức tính đối với

dòng niên kiêm vĩnh viễn (the perpetuity formula)

„ Tăng trưởng cổ tức không đổi

‰ Công ty sẽ gia tăng khoản cổ tức được chi trả với một tỷ lệ

nhất định không đổi sau mỗi kỳ đầu tư

ổ

„ Tăng trưởng cổ tức đặc biệt

‰ Mức tăng trưởng cổ tức thay đổi vào (những) kỳ đầu tư

đầu tiên, nhưng sau đó đi vào ổn định với mức tăng trưởng

cổ tức sau cùng là không đổi

Không tăng trưởng (Zero Growth)

„ Nếu cổ tức được dự đoán là không đổi mãi mãi, khi đó

dòng tiền mà cổ phiếu mang lại cho nhà đầu tư tương tự g p g g

như là đối với trường hợp của cổ phiếu ưu đãi (preferred

stock) và được xác định bởi công thức tính giá trị của

dòng niên kim vĩnh viễn (perpetuity)

P 0 = D / R

„ Giả sử rằng cổ phiếu được dự đoán sẽ mang lại một

ứ ổ tứ là $0 50 ỗi ý à l i h ậ ê ầ ủ

mức cổ tức là $0,50 mỗi quý, và lợi nhuận yêu cầu của

bạn là 10% (lưu ý: lãi kép được tính từng quý) Giá của

cổ phiếu là bao nhiêu?

‰ P0= 0,50 / (0,1 / 4) = $20

9

Mô hình Tăng trưởng Cổ tức

„ Cổ tức được hy vọng là sẽ tăng trưởng với một tốc độ

không đổi (nghĩa là, % tỷ lệ tăng trưởng là không đổi cho

không đổi (nghĩa là, % tỷ lệ tăng trưởng là không đổi cho

mỗi kỳ đầu tư)

‰ P0= D1/(1+R) + D2/(1+R)2+ D3/(1+R)3+ …

‰ P0= D0(1+g)/(1+R) + D0(1+g)2/(1+R)2+

D0(1+g)3/(1+R)3+ …

„ Sắp xếp lại ta có công thức tính sau:

g -R

D g

-R

g) 1 ( D

Ví dụ 1

„ Giả sử răng cổ phiếu Big D, Inc vừa trả cổ tức $0,50

Người ta hy vọng rằng cổ tức của cổ phiếu này sẽ tăng

Người ta hy vọng rằng cổ tức của cổ phiếu này sẽ tăng

đều đặn 2%/năm Nếu thị trường đòi hỏi một mức lợi

nhuận là 15% đối với các tài sản có mức độ rủi ro giống

như cổ phiếu Big D, cổ phiếu nên có mức giá là bao

nhiêu?

„ P0= 0,50(1+0,02) / (0,15 – 0,02) = $3,92

11

Ví dụ 2

„ Giả sử, bạn được một nhà môi giới chào cổ phiếu của

công ty TB Pirates, Inc Qua tìm hiểu, bạn được biết

công ty TB Pirates, Inc Qua tìm hiểu, bạn được biết

rằng công ty dự tính sẽ trả cổ tức $2 sau một năm nữa

Nếu bạn cho rằng cổ tức của công ty có khả năng tăng

trưởng 5%/năm suốt thời gian hoạt động của công ty, và

bạn mong muốn một mức lợi nhuận là 20%, bạn sẽ trả

một mức giá tối đa là bao nhiêu để chấp nhận lời chào

và mua cổ phiếu của công ty này?

‰ P0= 2 / (0,2 - 0,05) = $13,33

Độ nhạy Giá cổ phiếu và Tăng trưởng Cổ tức

250

D1= $2; R = 20%

50

100

150

200

0

Growth Rate

Tăng trưởng cổ tức

13

Độ nhạy Giá cổ phiếu và Lãi suất yêu cầu

250

D1= $2; g = 5%

50

100

150

200

D1 $2; g 5%

0

Growth RateLãi suất yêu cầu

Ví dụ: Công ty Gordon Growth - I

„ Công ty Gordon Growth dự kiến sẽ trả cổ tức $4 cho kỳ

kinh doanh kế tiếp và cổ tức được dự kiến sẽ tăng

kinh doanh kế tiếp và cổ tức được dự kiến sẽ tăng

trưởng 6%/năm Lãi suất yêu cầu là 16%

„ Giá hiện tại của cổ phiếu Gordon Growth là bao nhiêu?

‰ P0= 4 / (0,16 – 0,06) = $40

‰ Lưu ý rằng chúng ta đã có số liệu của mức cổ tức kỳ

vọng cho kỳ kinh doanh kế tiếp, vì thế chúng ta không

cần nhân mức cổ tức với hệ số (1+g) nữa

cần nhân mức cổ tức với hệ số (1+g) nữa

15

Ví dụ: Công ty Gordon Growth - II

„ Giá cổ phiếu Gordon Growth dự kiến là bao nhiêu sau 4

năm?

‰ P 4 = D 4 (1 + g) / (R – g) = D 5 / (R – g)

‰ P4= 4(1+0,06)4/ (0,16 – 0,06) = 50,50

„ Lãi suất ngầm định (implied return) là bao nhiêu, nếu

như biết được mức thay đổi giá cả là như đáp án ở câu

trên đối với giai đoạn 4 năm đó?

‰ 50,50= 40(1+return)4; return = 6%

‰ PV = -40; FV = 50,50; N = 4; CPT I/Y = 6%

„ Như vậy, giá cổ phiếu tăng trưởng bằng với tốc độ tăng

trưởng cổ cổ tức

Trường hợp Tăng trưởng cổ tức đặc biệt

„ Giả sử một công ty dự kiến mức tăng trưởng cổ tức của

cổ phiếu công ty mình sẽ là 20% sau một năm, và 15% p g y

sau hai năm Sau đó, mức tăng trưởng cổ tức sẽ giảm

xuống mức 5%/năm và mức tăng trưởng này sẽ được

giữ không đổi trong suốt thời kỳ sau đó Nếu biết rằng

khoản chia cổ tức sau cùng gần đây nhất là $1, và lãi

suất yêu cầu là 20%, vậy giá của cổ phiếu này là bao

nhiêu?

„ Lưu ý rằng chúng ta phải tìm giá trị hiện tại (PV) của tất

cả các khoản cổ tức tương lai được dự kiến

17

Trường hợp Tăng trưởng cổ tức đặc biệt

„ Tính các khoản cổ tức cho đến khi mức tăng trưởng là

ổn định

‰ D1= 1(1,2) = $1,20

‰ D2= 1,20(1,15) = $1,38

‰ D3= 1,38(1,05) = $1,449

„ Tìm giá cổ phiếu tương lai dự kiến

‰ P2= D3/ (R – g) = 1,449 / (0,2 – 0,05) = 9,66

„ Tìm giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai dự kiến

„ Tìm giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai dự kiến

‰ P0= 1,20 / (1,2) + (1,38 + 9,66) / (1,2)2= 8,67

Tìm lãi suất R

Bắt đầu từ công thức tính P0:

D g)

1 ( D

R for solve and

rearrange

g -R

D g

-R

g) 1 ( D

0

+

=

+

=

Sắp xếp lại công thức, ta có:

g P

D g P

g) 1 ( D R

0

1 0

=

19

Ví dụ: Tìm lãi suất yêu cầu

„ Giả sự cổ phiếu của một công ty được bán với mức giá

$10,50 Cổ phiếu chỉ trả cổ tức $1/năm và mức tăng

$10,50 Cổ phiếu chỉ trả cổ tức $1/năm và mức tăng

trưởng dự kiến là 5%/năm Tỷ suất lợi nhuận yêu cầu là

bao nhiêu?

‰ R = [1(1.05)/10.50] + 05 = 15%

„ Tỷ suất lợi nhuận cổ tức so với giá thị trường cổ phiếu là

bao nhiêu là bao nhiêu (the dividend yield)?

1(1 05) / 10 50 = 10%

‰ 1(1.05) / 10.50 = 10%

Các tính chất của cổ phiếu thường

„ Quyền bỏ phiếu (voting rights)

„ Bỏ phiếu đại diện (proxy voting): chỉ định một người/tổ chức

nào có quyền lực tạm thời để bỏ phiếu thay cho người có

nào có quyền lực tạm thời để bỏ phiếu thay cho người có

quyền bỏ phiếu tại phiên họp hằng năm của công ty

„ Loại cổ phiếu: có quyền bỏ phiếu (voting) vs không có quyền

bỏ phiếu (non-voting)

„ Các quyền khác

‰ Được chia sẻ cổ tức theo tỷ lệ

‰ Được chia sẽ phần tài sản còn lại của công ty trong quá

trình thanh lý theo tỷ lệ

được ưu tiên mua cổ phiếu khi công ty có đợt phát hành cổ

phiếu mới nhằm duy trì tỷ lệ sở hữu tương ứng, nếu muốn.

21

Các tính chất của cổ tức

„ Cổ tức không phải là một khoản nợ của doanh nghiệp cho

đến khi Hội đồng quản trị ra thông báo chi trả cổ tức

„ Do vậy, một công ty không thể đi đến chỗ phá sản do không

tuyên bố trả cổ tức

„ Cổ tức và Thuế

‰ Đối với doanh nghiệp, chi trả cổ tức không được xem như

là chi phí của doanh nghiệp, và do vậy, cổ tức không được

hưởng ưu đãi trừ thuế (not tax deductible)

‰ Cổ tức mà các cá nhân nhận được sẽ bị đánh thuế như ậ ợ ị

các thu nhập thông thường (Hoa kỳ)

‰ Cổ tức mà các doanh nghiệp nhận được sẽ được hưởng

khấu trừ 70% khỏi khoản thu nhập chịu thuế (Hoa kỳ).

Các tính chất của cổ phiếu ưu đãi

„ Cổ tức

‰ Cổ tức – một khi đã được thông báo chi trả, phải

‰ Cổ tức một khi đã được thông báo chi trả, phải

được chi trả cho cổ phiếu ưu đãi trước khi trả cho cổ

phiếu thường

‰ Cổ phiếu không phải là một khoản nợ của doanh

nghiệp; do vậy, cổ tức của cổ phiếu ưu đãi có thể trì

hoãn vô thời hạn

‰ Phần lớn các cổ phiếu ưu đãi có tính chất tích lũy – có

hĩ là á ổ tứ ủ ổ hiế đãi h đ

nghĩa là, các cổ tức của cổ phiếu ưu đãi chưa được

trả trong những kỳ trước đó phải được trả trước khi cổ

tức của cổ phiếu thường được trả

„ Cổ phiếu ưu đãi thông thường không có quyền bỏ phiếu

23

Đọc niêm yết giá cổ phiếu