Bài giảng Siêu âm tụy

Bài giảng Siêu âm tụy trình bày các nội dung chính sau: Vai trò của siêu âm tụy, hình ảnh siêu âm tụy bình thường và một số bệnh lý, thực hành khám siêu âm tụy,... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết của bài giảng.

SIEÂU AÂM TUÏY

MỤC TIÊU

1.Vai trò của SA TỤY

2.Hình ảnh SA TỤY bình thường và một số Bệnh lý

3.Chỉ định và sử dụng kết quả hợp lý.4.Thực hành khám SA TỤY

GIẢI PHẪU

-Tụy thuộc khoang sau phúc mạc.

-Tụy nằm ngang, trước cột sống, sau dạ dày -Trọng lượng khoảng 60 g-150g.

-Liên quan với các mạch máu lớn: ĐMCB, ĐM thân tạng, ĐMMTTT.

Sơ đồ Giải phẫu vùng TỤY

HÌNH ẢNH TỤY BÌNH THƯỜNG

Sơ đồ Giải phẫu vùng TỤY

HÌNH ẢNH TỤY BÌNH THƯỜNG

WIRSUNG

SV

-Liên quan với các tạng: Lách, Thận T, Thượng thận T, dạ dày, tá tràng…

-Đối chiếu lên da: tụy nằm ngang vùng thượng vị.

-Liên quan với các mạch máu.

-Liên quan với OMC.

GIẢI PHẪU

KỸ THUẬT KHÁM

-CBBN: Nhịn đói trước khi khám 8 giờ.

-Tư thế BN: Nằm ngửa.

-Đầu dò: Convex 3,5 MHZ

-Các đường cắt: Cắt dọc, cắt ngang.

-Có thể cho BN uống nước -> Tạo cửa sổ siêu âm

-> quan sát tụy dễ hơn.

HÌNH ẢNH SIÊU ÂM TỤY BÌNH THƯỜNG

-KT: đầu 20-25 mm, thân 20mm, đuôi 20-25mm (KT trước sau đo trên đường cắt ngang)

-KT theo giải phẫu.

-Bờ viền.

-Cấu trúc: đồng nhất.

-Độ echo: Dày hơn gan ở người lớn

Kém hơn gan ở người trẻ.

XOANG THẬN>TỤY>GAN>LÁCH>VỎ THẬN>TỦY THẬN

-Wirsung < 3mm

HÌNH ẢNH SIÊU ÂM TỤY BÌNH THƯỜNG

HÌNH ẢNH TỤY BÌNH THƯỜNG

20-25 20 10-25

HÌNH ẢNH TỤY BÌNH THƯỜNG

HÌNH ẢNH TỤY BÌNH THƯỜNG

CHÚ Ý:

-Hình ảnh tụy thường khó nhận thấy

-Hình ảnh về tụy hoàn chỉnh thường khó thấy Đặc biệt là vùng đuôi tụy.

-Những vị trí khác nhau của đầu dò và

những góc quét khác nhau cần được sử dụng.

TỤY BÌNH THƯỜNG

TỤY BÌNH THƯỜNG

HÌNH ẢNH BỆNH TOÀN THỂ

1.VIÊM TỤY CẤP

-SA có độ nhậy không cao, vì : dạ dày, ruột chướng hơi do đó trên SA khó quan sát tụy

-CT tốt hơn SA

Dấu trực tiếp

-Kích thước: To

-Cấu trúc: Không đồng nhất Có những nốt echo

dày sáng, không bóng lưng -> Vảy nến

VIÊM TỤY CẤP

Dấu gián tiếp:

-Dịch quanh tụy, TDMP Trái,

-Dãn OMC, Dịch ổ bụng

LƯU Ý : HÌNH ẢNH SIÊU ÂM TÙY THUỘC

MỨC ĐỘ VÀ GIAI ĐOẠN CỦA VIÊM TỤY CẤP

VIEÂM TUÏY CAÁP

VIÊM TỤY CẤP-Nang giả tụy

VIEÂM TUÏY CAÁP

VIEÂM TUÏY CAÁP

HÌNH ẢNH BỆNH TOÀN THỂ

2.VIÊM TỤY MÃN:

-Kích thước: To/Nhỏ/Bình thường

-Cấu trúc: Không đồng nhất Có những nốt echo dày sáng, có bóng lưng -> Nốt vôi

-Echo: Dày

-Bờ viền: Không đều

VIÊM TỤY MÃN

-Dấu gián tiếp: Dịch quanh tụy, Nang giả tụy,

Dãn OMC

HÌNH ẢNH BỆNH TOÀN THỂ

Viêm tụy mãn

VIÊM TỤY MÃN

VIÊM TỤY MÃN

HÌNH ẢNH BỆNH KHU TRÚ

1.NỐT VÔI TRONG NHU MÔ TỤY

2 DÃN ỐNG WIRSUNG - SỎI ỐNG WIRSUNG.3.NANG TỤY/NANG GIẢ TỤY

4.ABCES TỤY

5.CHẤN THƯƠNG TỤY

-Chấn thương tụy ít gặp do tụy nằm sau phúcmạc, được bao quanh nhiều tạng khác

-Vỡ tụy với xuất huyết xung quanh

-Dập nhu mô tụy với máu cục trong nhu mô-Viêm tụy do chấn thương

HÌNH ẢNH BỆNH KHU TRÚ

Nang giả tụy

DÃN ỐNG WIRSUNG DO SỎI

DÃN ỐNG WIRSUNG

Nang giả tụy

Nang giả tụy

TUÏ DÒCH QUANH TUÏY

Dòch quanh tuïy

TRƯỚC KHI PHẪU THUẬT NÊN CHỤP CT

HÌNH ẢNH BỆNH KHU TRÚ

YẾU TỐ NGUY CƠ

_ Nghiện rượu

– Tiểu đường kéo dài

– Tiền căn viêm tụy nhiều lần

U TỤY

HÌNH ẢNH BỆNH KHU TRÚ

U TỤY

-Vị trí: thường gặp ở đầu tụy ( 65% )

-Hình ảnh trực tiếp: tổn thương dạng đặc,

thường là echo kém, giới hạn không rõ, không vỏ bao

-Về GPB: thường là Aùc tính ( 95% )

HÌNH ẢNH BỆNH KHU TRÚ

-Hình ảnh gián tiếp: Thường có khi khối u ở

vùng đầu tụy Dãn OMC, Dãn Wirsung, xâm lấn tá tràng

Bệnh nhân đi khám thường vì vàng da tắc mật

U TỤY

HÌNH ẢNH BỆNH KHU TRÚ

DÃN ỐNG WIRSUNG DO U VÙNG ĐẦU TỤY

DÃN ỐNG WIRSUNG DO U VÙNG ĐẦU TỤY

DÃN ỐNG WIRSUNG-OMC DO U VÙNG ĐẦU TỤY

U VUØNG ÑUOÂI TUÏY

-Ung thư tụy # 10% ung thư đường tiêu hóa.-Xếp hàng thứ 5 của tử vong do ung thư, sauung thư phổi, vú, đại tràng, sinh dục.

-Khi phát hiện thường muộn, tỷ lệ phẫu thuậttriệt để thấp 10-30%

-Khi phát hiện phần nhiều đã có di căn

U TỤY

U ĐẦU TỤY

TỔN THƯƠNG PHỐI HỢP

1.TDMP TRÁI

2.DỊCH Ổ BỤNG

TDMP T

CHÚ Ý: KHI KHÁM SIÊU ÂM TỤY, KẾT

QUẢ CHẨN ĐOÁN KHÔNG CHÍNH XÁC CÓ THỂ DO NHỮNG NGUYÊN NHÂN SAU

1.Túi mật to, nằm ở đường giữa

2.Nhiều hạch ổ bụng

3.U sau phúc mạc

4.Ascites khu trú hoặc Abces trong ổ bụng

6.Hematoma quanh tá tràng

7.Dạ dày nhiều hơi

8.Cyst thận hoặc u thận

9.U thượng thận

10.Phình ĐM Chủ bụng

CHÚ Ý: KHI KHÁM SIÊU ÂM TỤY, KẾT

QUẢ CHẨN ĐOÁN KHÔNG CHÍNH XÁC CÓ THỂ DO NHỮNG NGUYÊN NHÂN SAU

CHÂN THÀNH CẢM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA QUÍ VỊ