bài giảng siêu âm tim trong động mạch vành.PPT

Nhắc lại giải phẫu ĐMV và các vùng cơ tim được tưới máu bởi các nhánh ĐMV• Mặt cắt cạnh ức trục ngang , ngang van ĐMC giúp thấy chỗ xuất phát ĐMV trái và ĐMV phải • -ĐMV trá

BS.BÙI THỊ MỸ TRANG

BV CHỢ RẪY

Nhắc lại giải phẫu ĐMV và các vùng cơ tim được tưới máu bởi các nhánh ĐMV

Giới thiệu về hệ ĐM vành tim

Nhắc lại giải phẫu ĐMV và các vùng cơ tim được tưới máu bởi các nhánh ĐMV

• Mặt cắt cạnh ức trục ngang , ngang van ĐMC giúp thấy chỗ xuất phát ĐMV trái và ĐMV phải

• -ĐMV trái , ĐMV phải : Từ ĐMC , xoang valsalva, ngay trên chỗ gắn van ĐMC

• -ĐMV trái ( Left coronary artery ): Thân chính dài : 10-15mm , đường kính : 3-10mm, chia đôi thành 2 nhánh là nhánh xuống trước vách liên thất

( Interventricular artery –IVA) hay cịn gọi là động mạch xuống trái ( Left anterior descending) chạy dọc theo rãnh liên thất xuống mỏm tim chia thành các

nhánh nhỏ cung cấp máu cho vách liên thất, thành

• -ĐMV phải ( Right coronary artery ) : đường kính # 2-3 mm Chia thành nhiều nhánh nh : nh : ỏỏ nhánh nĩn ,

nhánh động mạch nút xoang , nhánh động mạch vách trên P ,nhánh xuống sau , nhánh động mạch nút nhĩ thất Các nháhh này nuơi thất P , nhĩ P và 1 phần vách liên thất phần nền, phần thành sau và nối với nhánh xuống trước trái của động mạch vành trái

Sinh lý tuần hoàn vành

• -L u l ng tu n hoàn vành vào kho ng 225-250ml, -L u l ng tu n hoàn vành vào kho ng 225-250ml, ư ượư ượ ầầ ảả

chi m 4.5-5% cung l ng tim ế ượ

• -Kh i l ng c tim chi m kho ng 0.5% kh i -Kh i l ng c tim chi m kho ng 0.5% kh i ố ượố ượ ơơ ếế ảả ốố

l ng c th Hi u xu t s d ng oxy c a tu n ượ ơ ể ệ ấ ử ụ ủ ầ

hoàn vành cao nh t trong c th ấ ơ ể Độ bão hòa oxy c a ủ

t nh m ch vành 25-30% so v i đ bão hòa oxy c a t nh ĩ ạ ớ ộ ủ ĩ

m ch ch 60-70% Nh v y trong tr ng h p nhu ạ ủ ư ậ ườ ợ

c u oxy c a c tim t ng lên , tu n hoàn vành không ầ ủ ơ ă ầ

th t ng hi u s s dung oxy, mà ch b ng cách t ng ể ă ệ ố ử ỉ ằ ă

cung l ng vành ượ

Sinh lý tuần hoàn vành

• -Ng i M vành bình th ng khi g ng s c l u -Ng i M vành bình th ng khi g ng s c l u ườ Đườ Đ ườườ ắắ ứ ưứ ư

l ng tu n hoàn vành có th t ng lên g p đôi -> đáp ượ ầ ể ă ấ

ng đ c nhu c u oxy c tim , không có thi u máu

Sinh lý tuần hoàn vành

• H p 50-70% : Có các d u hi u thi u máu c tim khi H p 50-70% : Có các d u hi u thi u máu c tim khi ẹẹ ấấ ệệ ếế ơơ

Các mặt cắt và phân bố vùng tưới máu thất trái

Các mặt cắt và phân bố vùng tưới máu thất trái

• Phân bố vùng thất trái :

• Mặt cắt cạnh ức trục dọc

• Cạnh ức trục ngang

• 4 buồng từ mỏm

• 2 buồng từ mỏm

• Các vùng : 1 Vách đáy 2 Vách giữa 3 Bên giữa

4 Bên đáy 5 Trước giữa 6 Trước đáy 7 Sau giữa 8 sau đáy

• 9 vùng mỏm

Phân bố vùng tưới máu thất trái

• Thất trái đã được chia ra 9 vùng, nhờ đó dễ khảo sát độ rộng của nhồi máu cơ tim Vách thất bao

gồm : trước , sau , bên và vách liên thất Mỗi vách lại được chia hai phần đáy ( basal) và phần giữa

( median) Vùng mỏm tim là vùng thứ 9-> có thể suy ra nhánh động mạch vành bị tổn thương

Phân bố vùng tưới máu thất trái

• Tổn thương động mạch vành trái :

• nhánh xuống trước (lest anterior descending coronary artery) vùng 1, 2,9,5,6,

• nhánh xuống trước (đoạn gần ) (proximal left anterior descending coronary artery ) vùng 4

• nhánh động mạch vành mũ trái ( left circumflex

coronary artery) : vùng 3, 4, 7, 8

• Tổn thương động mạch vành phải : vùng 1, 6

Siêu âm trong chẩn đoán bệnh cơ tim thiếu máu cục bộ

máu , sức co bóp sẽ giảm -> suy ra gián tiếp ĐM vành bị tổn thương

khá nhiều vào kinh nghiệm của người làm siêu âm

•

Siêu âm trong chẩn đoán bệnh

cơ tim thiếu máu cục bộ

• *Các mặt cắt giúp lượng giá thất trái :

• Cạnh ức trục dọc

• Cạnh ức trục ngang : Ngang van 2 lá

• Ngang cột cơ

• Ngang mỏm tim

• Mặt cắt 4 buồng từ mỏm

• Hai buồng từ mỏm

Siêu âm trong chẩn đoán bệnh

cơ tim thiếu máu cục bộ

• 1.Rối loạn khu trú vận động tâm thất dưới ba hình thức:

• Giảm vận động (hypokinésie)

• Không vận động (akinésie)

• Vận động nghịch thường (dyskinésie)

• 90% nhồi máu cơ tim xuyên thành cấp cho thấy rối loạn vận động khu trú Khi nhồi máu cơ tim không xuyên thành tần suất thấy được ít hơn

Siêu âm trong chẩn đoán bệnh cơ

tim thiếu máu cục bộ

• 2.Thay đổi độ dày vách thất

• Vào thì tâm thu vách thất bị hoại tử sẽ không dày hoặc giảm độ dày Giảm độ dày thì tâm thu là biểu hiện của tổn thương thiếu máu nặng

• 3.Thay đổi cấu trúc écho cơ tim

• Vùng hoại tử thành sẹo , dưới tia echo sẽ sáng hơn cơ tim bình thường

• Trong NMCT thất phải do tắc ĐM vành phải, dấu hiệu echo chuyên biệt nhất là dấu rối lọan vận động vùng của thành tự do thất phải, có thể có kèm dãn thất phải,

ở van 3 lá, rối lọan vận động vùng của thành dưới và thành sau thất trái

Echo trong theo dõi điều trị nhồi

máu cơ tim cấp bằng thuốc tan

cục máu

• Echo có thể thực hiện nhiều lần mà không gây nguy hại

cho người bệnh, do đó hữu ích trong theo dõi hiệu quả của thuốc tan cục máu (rtPA, streptokinase, urokinase)

• Nghiên cứu của Charuzi và c/s cho thấy có cải thiện rõ vận động khu trú và chức năng thất trái khi điều trị bằng thuốc tan cục máu có hiệu quả Tốt nhất , phải thực hiện điều trị này trong vòng ba giờ đầu của khởi bệnh

Echo trong khảo sát tiên lượng của

NMCT cấp.

• Tiên lượng của NMCT cấp tùy thuộc vào độ rộng của vùng nhồi máu và sự co bóp của phần cơ tim không bị nhồi máu đợt đó Dựa vào kết quả siêu âm ngay tại giường bệnh

trong tiến trình NMCT cấp có thể đưa ra được tiên lượng gần và cả tiên lượng xa cho bệnh nhân

• Siêu âm tim cũng là một yếu tố giúp đánh giá bệnh nhân sau nhồi máu cơ tim (chức năng thất trái, rối loạn nhịp tim, còn thiếu máu cơ tim tiếp diễn)

Phát hiện các biến chứng của

NMCT cấp.

• *Túi phình thất trái :

• Tương đối thường gặp Tần suất # 3.5- 38%

• Thường xảy ra ở vủng mỏm và vách trước thất trái từ

N1-> N14

• Tại túi phình, vách tim dãn và mỏng hơn , cổ túi phình là

chỗ nối giữa túi phình với phần cơ tim còn lành , cổ

thường lớn

Phát hiện các biến chứng của

NMCT cấp.

• *Túi phình giả : Ít gặp Do vách tự do bị vỡ nhưng màng

bao tim còn nguyên -> Không có tràn máu màng tim Cổ túi phình thường hẹp Tỷ lệ đường kính cổ / đường kính túi phình < 0.5 ( Phình thật từ 0.9-1)

• *Thông liên thất mắc phải do nhồi máu cơ tim

• Thường xảy ra tuần đầu sau khởi bệnh Lỗ thủng có thể

ở ngay vách liên thất bị nhồi máu hay chỗ nối giữa vách

bị tổn thương và vách liên thất

• Khảo sát : mặt cắt 4 buồng từ mỏm , 4 buồng dưới sườn

và cạnh ức trục ngang

H/A giả phình thành bên thất trái

H.A nhồi máu cơ tim , biến chứng

thủng vách liên thất

Phát hiện các biến chứng của

NMCT cấp.

• Hở van hai lá : Thường gặp Hay xảy ra vào tuần đầu

của NMCT cấp Hở hai lá là do rối loạn vận động hay do đứt cơ trụ của van hai lá Thường NMCT cấp mà do tắc

ĐM mũ hay gây hở van hai lá

• Hình ảnh siêu âm tim cho thấy 2 lá không áp sát vào

nhau , 1 lá sẽ lật vào trong trong nhĩ trái trong kỳ tâm

thu Siêu âm Doppler sẽ cho thấy hình ảnh dòng màu

phụt ngược từ thất trái vào nhĩ trái

Phát hiện các biến chứng của

NMCT cấp.

*Vỡ thành tự do của tâm thất

• Biến chứng này cũng thường xảy ra vào tuần đầu của

bệnh cảnh NMCT cấp Vỡ thành tự do tâm thất có thể chỉ là một vệt nhỏ, có thể là một lổ thủng lớn Trong trường hợp lổ thủng lớn thì sẽ là bệnh cảnh tràn máu màng tim lượng nhiều, gây chèn ép tim cấp Siêu âm tim 2D và

Doppler có thể phát hiện được lổ thủng, dòng máu đi từ tâm thất ra khoang màng ngoài tim, tràn dịch màng ngoài tim, dấu hiệu chèn ép tim cấp SÂT là phương tiện hữu dụng nhất trong chẩn đoán biến chứng này

Phát hiện các biến chứng của

NMCT cấp.

*Có thể thấy tình trạng viêm màng ngòai tim trong giai

đọan cấp của NMCT hoặc trong giai đọan muộn Lượng dịch thường ít, còn nếu có nhiều dịch gây chèn ép tim

cấp thì phải coi chừng là có vỡ thành tự do tâm thất

*Huyết khối vùng mỏm thất trái

H.A huyết khối vùng mỏm

H.A NHỒI MÁU CƠ TIM THẤT PHẢI

29